Wojciech
Kulawski

Nowy polski kryminał

Lista
sześciu

Rozdział 1

Dwójka policjantów weszła do japońskiej restauracji. W ciemnym lokalu ujrzeli zastępcę prokuratora regionalnego Pragi Południe Mariana Suskiego. Szara eminencja warszawskiego światka prawników, wiecznie zasępiony urzędnik o twarzy przebrzmiałej gwiazdy Hollywood roztaczał wokół siebie aurę człowieka szlachetnego i prawego. Nigdy nie brał od klientów żadnych upominków, nawet kwiatów.

– Co mamy? – zapytał komisarz Rafał Trygar, przepitym nieobecnym głosem.

Wchodząc do restauracji, zamierzał powiedzieć coś bardziej odkrywczego niż oklepany zwrot, którego używają pisarze kryminałów albo aktorzy seriali kryminalnych. Mógłby zaskoczyć wszystkich stwierdzeniem „czołem o ścianę, powiedzcie, co za szambo wybiło w tym miejscu”, albo „dzień dobry wszystkim, jakże miło was widzieć, powiedzcie azaliż, co się tu stało”. Zganił się w myślach za podobnie durne pomysły, bo pytanie „co mamy?”, faktycznie było niczym kryminalna mantra.

Suski odchrząknął, mierząc Rafała prokuratorskim spojrzeniem.

– Ciężka noc?

– Źle ostatnio sypiam – wymamrotał komisarz, przecierając wierzchem dłoni po trzydniowym zaroście.

Suski przymknął oko.

– Czas na emeryturę?

– Co mamy? – powtórzył Trygar.

– Na piętrze w łóżku siedzi kloc VIP-a.

– Kloc? – zapytał Trygar, ale przypomniał sobie, że pracownicy zakładów pogrzebowych nazywają w ten sposób zwłoki o dużych gabarytach.

– Kto? – dodał.

– Prezes Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska.

– Eugeniusz Tadla? – zdziwił się Rafał.

– Ostrzegam, że nie wygląda tak dobrze, jak w telewizji – dodał Suski.

Restauracja Honsiu funkcjonowała na warszawskim Wawrze już od kilku lat. Stołeczna policja podejrzewała właściciela lokalu o czerpanie korzyści z nierządu zatrudnionych w nim Tajek i Wietnamek. Kobiety, stylizowane na gejsze, uprzyjemniały gościom czas, a jeśli klient wyrażał taką chęć, w zależności od upodobań mógł zakupić dodatkowe usługi. Często widywano w restauracji urzędników państwowych spotykających się z przedstawicielami świata biznesu, krążyły nawet plotki, że miejsce to kontroluje zorganizowana grupa przestępcza, choć nigdy nie udowodniono tego faktu właścicielowi lokalu, sześćdziesięcioletniemu Japończykowi Thien Phan.

– Jak zginął? – zapytał Trygar.

– Popruł się. – Wypowiedzi Suskiego zwykle były pełne prawniczej nowomowy trudno zrozumiałej dla zwykłych śmiertelników. Nie stronił również od niewybrednych docinków okraszonych czarnym humorem.

– Słucham? – Starszy aspirant Tymon Foltyński uniósł brwi. Ze względu na swój stosunkowo krótki staż w policji kryminalnej nie zdołał jeszcze przywyknąć do specyficznego poczucia humoru Mariana.

– Wypatroszył się, wybebeszył, wypruł sobie flaki. Mam wymieniać dalej? – zapytał prokurator.

– Nie, dziękuję. Zrozumiałem aż za dobrze – uciął Tymon.

– Minister Spraw Wewnętrznych dzwonił do mnie rano i oznajmił, że jest tą sprawą wielce zaniepokojony – kontynuował Suski.

– Martwi się o stołek – skomentował Trygar, na tyle jednak cicho, aby nikt go nie usłyszał.

W mrocznym wnętrzu restauracji za barem stał wysoki, postawny mężczyzna koło pięćdziesiątki, przypominający emerytowanego kulturystę. Polerując kieliszki, zachowywał się tak, jakby nocne zajście było zwykłym folklorem restauracji Honsiu, a morderstwa gości zdarzały się równie często, jak burdy wzniecane przez podchmielonych klientów. Po prawej stronie obok parkietu do tańczenia znajdowały się loże dla VIP-ów. W centralnym miejscu sali stała podwieszana do sufitu przezroczysta szklana półka z barierkami i metalowymi poręczami. Ciekawe rozwiązanie pozwalało nie tylko zaoszczędzić sporo miejsca w restauracji, ale dawało niecodzienną możliwość obserwowania występów skośnookich piękności pod bardzo atrakcyjnym kątem. Lustra zawieszone na suficie potęgowały efekt, sprawiając, że żaden szczegół kobiecych atrybutów nie mógł umknąć uwadze rozentuzjazmowanej męskiej publiczności.

Czerwone meble i krzesła z bambusowymi wstawkami, zdobione abażury z motywami smoków, japońskie znaki i symbole ludowe tworzyły specyficzny dalekowschodni klimat. Na parapetach dumnie prezentowały się kilkunastocentymetrowe ręcznie malowane posągi gejsz, trzymających w rękach bibułkowe parasolki. Wystrój wnętrza świadczył o dobrym guście właściciela Honsiu.

– Chyba z rok nic ciekawego się tu nie działo – wymamrotał Trygar, wspominając ostatnią wizytę w lokalu. – Chodźmy na górę obejrzeć eksponat.

Weszli w wąski korytarz, w którym pracował technik śledczy zabezpieczający mikroślady i odciski palców. Ruszyli schodami w górę, przyglądając się kolekcjom obrazów z samurajami i zdjęć z filmów Ishiro Hondy, Juny Fakudy i Akiro Kurosawy. Nieco wyżej na półpiętrze wisiało kilka egzemplarzy broni białej, wśród których królowały miecze i sztylety. Wygląd drugiego piętra nie pozostawiał żadnych złudzeń, że oto wkracza się w świat cielesnych uciech. Wyłożone różową tapetą ściany z rysunkami kobiecych aktów oświetlane były okrągłymi kinkietami o czerwonych abażurach. Drzwi do siedmiu pokoi zdobiły japońskie napisy, znaczenia których mężczyźni mogli się jedynie domyślać.

– Panie lekkich obyczajów witały gości w tradycyjnych strojach gejsz – powiedział prokurator, zatrzymując się obok kolekcji rycin wiszących na ścianie.

– Gejsze nie były prostytutkami – zaoponował Tymon. – To mylne przekonanie przywiezione przez żołnierzy amerykańskich z Wietnamu, gdzie często obsługiwały ich kobiety pomalowane jak gejsze. Prostytutki japońskie nazywały się Djoro.

Trygar mruknął pod nosem, karcąc młodszego kolegę wymownym spojrzeniem.

Drzwi do jednego z pokojów były otwarte, we wnętrzu pracowała policyjna ekipa dochodzeniowo-śledcza. Z każdego zakamarka emanował blichtr i kicz; różowe rolety, barek z alkoholem i ogromne łóżko, które niejedno już widziało. Technik szukający śladów skinął głową w stronę prokuratora i policjantów, którzy ostrożnie weszli do wnętrza pomieszczenia. Lekarz medycyny sądowej pochylał się nad ciałem, wykonując wstępne oględziny zwłok. Pośrodku łóżka, zgięty w pół, niczym hindus modlący się nad brzegiem Gangesu, klęczał tęgi, nagi mężczyzna.

– Chodząca reklama ekologicznego stylu życia – rzucił Tymon, jednak żart rozbił się o ścianę milczenia.

Foltyński nie znosił unoszącego się w powietrzu charakterystycznego zapachu śmierci. Był to jeden z tych elementów, do których aspirant nie był w stanie się przyzwyczaić, choć wybijał mu właśnie piąty rok pracy w policji i pierwszy rok w kryminalnych. Czasami zastanawiał się, czy dobrze zrobił, rezygnując z posady dzielnicowego. Spisywałby teraz protokoły interwencyjne związane z przemocą w rodzinie, albo przesłuchiwał świadków osiedlowej burdy sprowokowanej przez osiłka, próbującego popisać się przed nową narzeczoną.

Foltyński nie mógł zapomnieć pierwszego trupa jakiego przyszło mu oglądać podczas służby prewencyjnej w trzecim miesiącu pracy w policji. Wezwano ich do samotnego mężczyzny, który powiesił się w stodole. Kolega, z którym Tymon był w parze, wykazał się przebiegłością i sporą zapobiegliwością, albo po prostu wiedział, co się święci, bo najszybciej jak tylko potrafił, udał się po posiłki, nakazując pilnować nieopierzonemu funkcjonariuszowi ciała przed wścibskimi oczyma wiejskiej gawiedzi.

– Zostań z breloczkiem – rzucił i odszedł.

Foltyński spędził z denatem najgorszą godzinę swojego życia. Odwracał się co chwilę, patrząc, czy trup się nie poruszy. Tygodniami potem śniły mu się wybałuszone oczy, ośliniona twarz, wystawiony język i blada cera pełna zielonych żył i przebarwień. I choć minęło od tamtego czasu pięć lat, aspirant nadal czuł się nieswojo, kiedy przyszło mu przebywać w towarzystwie zmarłych. Czasami zastanawiał się, czy tylko on ma podobne problemy, bo obserwując Rafała Trygara można było dojść do wniosku, że komisarz czerpie egzaltowaną radość z obcowania z trupami. Zresztą Rafał przypominał czasami sztywnego, szczególnie na drugi dzień po ciężkiej nocy zakrapianej alkoholem. A problemy z procentami miało wielu policjantów, którzy odreagowywali stres związany z pracą. Bo jak powiedzieć głowie, że to, na co patrzą oczy, to tylko zdarzenie, które należy odnotować w policyjnych aktach. Podświadomość cały czas pracowała, zmieniając psychikę nieodwracalnie.

Na czerwonej pościeli klęczał Eugeniusz Tadla. Opierał się głową o łóżko, obie ręce trzymając w okolicy brzucha. Włosy z łysiejącej głowy postanowiły przewędrować niżej, wypełniając większą część pleców zmarłego. Wnętrzności wydostały się z jamy brzusznej. Zapach nieprzetrawionego jedzenia zmieszanego z ekskrementami wypełniały powietrze.

Foltyński wyciągnął z kieszeni bawełnianą chusteczkę i przyłożył ją do ust.

Trygar wręcz przeciwnie, jakby zachłystywał się trupim odorem, zmrużył oczy i przyglądał się ciału prezesa z zainteresowaniem.

– Co o tym sądzicie? – zagadnął.

– Samobójstwo? – bardziej stwierdził niż zapytał Foltyński, nie odrywając chusteczki od ust.

Suski nie odpowiedział, drapiąc się po rzadkich, siwych włosach.

– Kilka elementów mi nie pasuje – odpowiedział wreszcie. – Po pierwsze nie miał powodu, aby popełnić samobójstwo. Tadla sprawiał wrażenie człowieka szczęśliwego. Kilka miesięcy temu został awansowany przez premiera na prezesa Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska. Całkiem spore sumy na koncie w banku, rozwijająca się kariera polityczna, piękna młoda żona, dwójka dzieci.

– Co można na szybko powiedzieć o okolicznościach śmierci Tadli? – Trygar zwrócił się do lekarza medycyny sądowej pracującego przy zwłokach.

Ubrany w biały kitel szczupły mężczyzna z wąsikiem wyprostował się, próbując pohamować grymas bólu malujący się na twarzy. Technicy, czy medycy sądowi zbierający dowody z miejsc zbrodni musieli pracować w kucki, czy nawet leżeć, co sprawiało, że często cierpieli na choroby kręgosłupa. A miejscami takimi w polskich realiach były najczęściej zapyziałe meliny cuchnące moczem, gdzie podczas libacji alkoholowej jeden sąsiad zakatrupił drugiego, albo żona wbiła mężowi nóż kuchenny pod żebro, bo spojrzał lubieżnie na inną kobietę. Foltyński zapamiętał sobie narzekania jednego z pracowników technicznych zabezpieczających dom pod Pruszkowem, który po przyjeździe na miejsce zastanawiał się, gdzie położyć kurtkę, aby nie pobrudzić jej gęstymi substancjami organicznymi niewiadomego pochodzenia.

– Cięcie sztyletem wykonane zostało od lewej strony do prawej i ma jakieś dwadzieścia centymetrów – zaczął lekarz, przeciągając się niczym kot. – Jest na tyle głębokie, że spowodowało rozległe uszkodzenia narządów wewnętrznych, które wydostały się z jamy brzusznej.

– Czy możliwe, że ofiara wykonała tak duże cięcie samodzielnie? – zapytał Trygar.

– Przy odpowiednio mocnym cięciu mija kilka sekund zanim uszkodzenia organów wewnętrznych i krwotok sprawiają, że człowiek traci przytomność – ciągnął lekarz.

– Samurajowie nie mieli z tym problemów – dodał Trygar.

– Pierwsze cięcie wykonywane było zawsze poziomo, z lewej strony na prawą. O ile samuraj miał jeszcze siły, próbował wykonać cięcie pionowe – wtrącił się Foltyński, przecierając chusteczką spocone czoło. – Dodatkowo wasal, albo jakiś przyjaciel samobójcy ścinał mu mieczem głowę i to w taki sposób, aby ta pozostała przytwierdzona do ciała fragmentem skóry i nie potoczyła się po ziemi.

– A co by się stało, gdyby głowa się potoczyła? – zapytał zaintrygowany Trygar.

– Ucierpiałby na tym honor samobójcy. W praktyce rzadko udawało się tak precyzyjne cięcie. Czasami trzeba było poprawiać, wykonując drugie i trzecie. Sekundanci potrafiący dobrze władać mieczem byli bardzo cenieni wśród samurajów chcących popełnić samobójstwo. Pożyczali ich sobie czasami w ramach starej przyjaźni.

– Chciałbym pożyczyć wasala, aby precyzyjnie obciął mi głowę. Dziękuję za taką przysługę – dowcipkował Trygar. – A po co samurajowie odbierali sobie życie?

– Aby się oczyścić. Po samobójczej śmierci automatycznie odpuszczano im wszystkie winy. Po śmierci byli czyści i bez grzechu.

Lekarz medycyny sądowej poprosił jednego z techników i Rafała Trygara, aby pomogli mu przewrócić ciało otyłego mężczyzny na plecy. Foltyński musiał się odwrócić, aby nie zwymiotować. Obślizgłe jelita wypadły z jamy brzusznej wraz z zawartością żołądka, lekarz podniósł wnętrzności i włożył je z powrotem do otłuszczonego brzucha denata.

Technik zabezpieczył nóż, który wypadł z rąk zmarłego.

– Coś wam to mówi? – zapytał prokurator, biorąc ostry przedmiot do ręki i unosząc go w górę.

– To Tanto, specjalny sztylet do harakiri, który… – zaczął Foltyński.

– Mamy coś jeszcze? – Trygar przerwał, znudzony wywodami młodszego kolegi.

– Znaleźliśmy jeszcze to – rzucił Suski, wręczając Rafałowi zabezpieczoną kartkę, na której ktoś napisał długopisem krótki tekst.

Trygar przyglądał się chwilę kawałkowi papieru, jakby próbował wyczytać z niego jakieś ukryte informacje.

– Wiersz? – zapytał zaintrygowany.

– To wiersz śmierci – odpowiedział Foltyński, biorąc kartkę od komisarza. – Pisane były przez samurajów chcących popełnić samobójstwo i były sposobem pożegnania się z życiem, ostatnią formą twórczości człowieka, przejawem artyzmu i uduchowienia. W buddyzmie śmierć nie jest niczym złym, dlatego w wierszach śmierci zwykle opisywano ją jako piękną, ulotną i metaforyczną.

Rafał mruknął, odebrał kartkę od Tymona, po czym z niemałym wysiłkiem odczytał tekst na głos.

Sześciu samurajów

Raz na miesiąc wybrany jeden

Wysłany do pradziejów

Karą za Eden

– Zawsze byłem kiepski z interpretacji wierszy. Rozumiecie coś z tego ? – zapytał.

– Samurajowie byli bohaterami filmu Akiro Kurosawy – zaczął Tymon. – Ale było ich siedmiu, a nie sześciu.

– Raz na miesiąc wybrany jeden – zastanawiał się głośno Stefan. – Czyżby to zapowiedź kolejnych trupów?

– Motyw zemsty – stwierdził Tymon. – To również zaprzeczałoby samobójstwu.

– Poczekajmy na mikroślady, odciski palców, obdukcję i sekcję zwłok – stwierdził Suski. – Bez tego, to jak wróżenie ze zlewek po fusach.

– Zgodnie z procedurą prowadzimy śledztwo w kierunku domniemania morderstwa – stwierdził Foltyński.

Ponieważ Marian milczał, Tymon zadał pytanie:

– A co powiedzieli pracownicy z dołu, może któryś z klientów bzykający Azjatkę coś usłyszał?

– Tamtego dnia w restauracji Honsiu przewinęło się w sumie kilkadziesiąt osób, były też ważne osobistości, że się tak wyrażę, z establishmentu – cedził słowa Suski.

– Kto taki? – zaciekawił się Trygar.

– Politycy, sportowcy a nawet kilku całkiem znanych aktorów teatralnych.

– A ile osób korzystało z usług prostytutek?

– Kilkanaście – powiedział prokurator, wstrzymując oddech, jakby przygotowywał się do tyrady oskarżeń, jaką miał w zwyczaju wygłaszać na sali sądowej. – Tadla po skorzystaniu z usług skośnookiej gejszy powiedział, że źle się czuje i chce zostać sam. Wynajął pokój aż do rana i poszedł spać. Dopiero o świcie właściciel lokalu podenerwowany faktem, że prezes nie wychodzi z pokoju, zapukał do niego. Wtedy też znalazł ciało.

– Ktoś spokojnie mógł wejść do restauracji, pobiec na górne piętro do pokoju, zabić Eugeniusza Tadlę i bez większych problemów opuścić miejsce zbrodni – zastanawiał się głośno Tymon.

– Całkiem prawdopodobne, dziewczyny pobierały opłaty bezpośrednio przed świadczeniem usług – dodał Suski.

– Świadczeniem usług? – uśmiechnął się Foltyński. – Lepiej bym tego nie ujął. A jaka była procedura umawiania się z Azjatkami?

– A co, chciałbyś skorzystać? – zapytał Trygar.

Foltyński nie odpowiedział, odwrócił sie w stronę prokuratora i wydął policzki, wyczekując odpowiedzi.

– Zainteresowany klient zgłaszał się u barmana, mówiąc, którą z dziewczyn wybiera – kontynuował Marian. – Jeśli nie miał specjalnych życzeń, dostawał po prostu kolejną wolną panienkę. Kelner sprawdzał kalendarz i mówił petentowi, kiedy ma się udać na górę. Nikt nie kontrolował, kto wchodzi na piętro, nikt nie przeszukiwał gości. Większość klientów to były te same osoby, dobrze znane obsłudze, w razie problemów kobiety miały specjalne urządzenia, którymi alarmowały ochronę.

– Żadnego monitoringu? – zapytał Trygar.

– Goście chcieli być anonimowi, prywatność przede wszystkim, szczególnie że dość często byli to znamienici prominenci – powiedział Suski.

Kilka kolejnych minut upłynęło policjantom na beznamiętnym gapieniu się na pracę techników śledczych. Żaden z funkcjonariuszy nie chciał się odezwać pierwszy, wyczekując na wskazówki i dyspozycje prokuratora.

I doczekali się.

– Macie wolną rękę panowie. Prokuratura nadała tej sprawie najwyższy priorytet ze względu na starą przyjaźń Tadli z premierem. Naciski przychodzą z samej góry, a to nie wróży niczego dobrego. Już teraz zrobił się wokół morderstwa spory szum medialny. A obawiam się, że to dopiero początek – westchnął Suski.

– I jeszcze jedno – dodał po chwili. – Dostaniemy z wojewódzkiej aspiranta do pomocy. Zaangażujcie go w sprawę – wymamrotał, po czym w nie najlepszym nastroju opuścił pomieszczenie.

Rozdział 2

Adam Zaręba siedział na przystanku, i z wyrazem bezradności w oczach, wpatrywał się w tablicę z rozkładem jazdy tramwajów. Widząc nadjeżdżającą dziewiątkę, ucieszył się niczym rozbitek na widok nadpływającego statku, wskoczył do środka, skasował bilet i usiadł przy szybie. Wyciągnął ze skórzanej teczki kartkę z adresem i mapką wydrukowaną z komputera i przyglądał jej się chwilę, zastanawiając, w którym miejscu powinien wysiąść.

To był ważny dzień. Jeden z tych, które w dłuższej perspektywie czasu mógł odmienić życie. Niczym rozwidlenie na polnej drodze, od którego zależy, czy trafisz na królewski zamek i będziesz opływał w dostatki, czy zajdziesz do pieczary wiedźmy, gdzie skończysz jako potrawka dla kota.

Punktualnie o godzinie dziesiątej w centrali SpecialBanku Adam miał się stawić na rozmowę o pracę. Po przejściu początkowych telefonicznych etapów rekrutacji, przyszedł czas na spotkanie w cztery oczy z przyszłym szefem. Adam poprawił krawat, przeczesał włosy, po czym zagadnął starszą kobietę siedzącą obok.

– Przepraszam, o ile dobrze wyczytałem, to tym tramwajem dojadę na skrzyżowanie Alei Jerozolimskich z Alejami Krakowskimi – bardziej stwierdził niż zapytał Zaręba.

Kobieta podskoczyła na siedzeniu niczym poparzona, uniosła się, po czym spojrzała na napastnika, jakby ten targnął się na jej bezcenne życie. Widząc jednak uśmiechniętą twarz Zaręby, rozluźniła się nieco, usiadła i odpowiedziała pytaniem.

– A co tam jest, synku?

Adam pokazał kobiecie wydruk ze strony internetowej przedstawiający duży niebieski biurowiec.

– Aaa, było tak od razu – wymamrotała. – Do toi toia synek chce?

– Nie szukam ubikacji – zdziwił się Adam.

– Pan przyjezdny? Tak warszawiacy nazywają ten niebieski wysoki biurowiec. Musi pan wysiąść za… – kobieta odliczyła na palcach do siedmiu, po czym wypaliła zadowolona – za cztery przystanki.

Wraz z kolejnymi uderzeniami nieprzyjemnych fal bólu atakującego żołądek, narastało w Zarębie poczucie zaniepokojenia. Wysiadł z tramwaju i spojrzał na ogromny biurowiec. Uczucie paniki zawładnęło nim do reszty, rozlewając się po ciele niczym trucizna. Nieokiełznane, pierwotne poczucie lęku, w obliczu narastającego zagrożenia, dawało sygnał do ucieczki. Adam miał ochotę zapaść się pod ziemię, byleby tylko odsunąć zbliżający się nieuchronnie moment konfrontacji. Powtarzał sobie w duchu, że mimo nieprzyjemnych doznań ogarniających ciało, musi się przełamać i zrobić swoje.

Z drżącymi dłońmi, wszedł do holu i spojrzał na ogromną tablicę zawieszoną obok recepcji, z której można było wyczytać rozlokowanie firm mających siedzibę w biurowcu. Wszystko zdawało się zupełnie obce, wielkie i przerażające, inne niż to, do czego Zaręba przywykł, mieszkając na prowincji.

Całymi dniami uczył się informatyki i programowania, weekendami zaś uczęszczał na studia zaoczne na wydziale Marketingu i Zarządzania, tłumacząc sobie w duchu, że z czasem wszystkie te wyrzeczenia zwrócą się z nawiązką. Widział studentów chodzących na imprezy, spotykających się z ludźmi i wymyślających coraz to głupsze sposoby marnowania sobie życia. Dla Zaręby nauka, projekty, zaliczenia i egzaminy stanowiły cały świat. Jeśli miał kilka chwil dla siebie, wykorzystywał je na czytanie, programowanie, realizację zleceń, aby móc tylko opłacić czesne za studia zaoczne, albo ulżyć samotnej matce utrzymującej dom.

Adam był cichym, spokojnym i zakompleksiony młodym człowiekiem o chuderlawej posturze i wiecznie nieobecnym wzroku. Największą obawą napawała go myśl, że kiedyś skończy jako bezdomny bez grosza przy duszy. Będzie zmuszony chodzić po śmietnikach, aby przetrwać. Myśl ta motywowała go tak bardzo, że jeszcze solidniej przykładał się do nauki. Stara matka powtarzała mu, żeby wyszedł z domu, spotykał się z ludźmi, albo znalazł sobie dziewczynę. Świat jednak był zbyt przerażający, przytłaczał i zniechęcał. Wszystkie te zależności, gierki, psychologiczne zagrywki dotyczące ludzkich relacji były ponad jego siły. Szczególnie bał się kobiet, sama ich obecność paraliżowała go tak bardzo, że ilekroć próbował rozmawiać z nawet najbrzydszą przedstawicielką płci pięknej, zaczynał się trząść, pociły mu się ręce i kark, a mowa więzła w gardle.

Zaraz po studiach znalazł pracę w małej podkarpackiej firmie Asset tworzącej programy i strony internetowe dla lokalnych przedsiębiorstw. Dzięki niej zdobył nieco doświadczenia, ale przede wszystkim zobaczył w praktyce, jak funkcjonuje prywatny biznes. Obserwował małostkowych, zawistnych biznesmenów, którzy o zarządzaniu mieli tyle pojęcia, co fryzjer o wypieku chleba. Ich głównym hasłem przewodnim była redukcja kosztów poprzez nabijanie pracowników i kontrahentów w butelkę. Nikt nawet nie chciał słyszeć o budowaniu długotrwałych relacji, o jakości i marce produktu. Najlepiej jak najszybciej sprzedać, zarobić i zwinąć biznes, aby otworzyć kolejny.

Po dwóch latach Adam utwierdził się w przekonaniu, że czas poświęcony na naukę nie poszedł na marne. Po prostu był o niebo lepszy od innych kolegów, którzy podczas studiów leżeli pijani, zamiast się uczyć. Wtedy również przyszła refleksja, że pozostając w Asset, poza frustracją, nie uda się niczego więcej osiągnąć. Skromne zarobki, które wraz z emeryturą starej matki ledwie starczały do pierwszego, przechyliły szalę goryczy i Zaręba mimo obaw i paraliżującego strachu postanowił, że musi zmienić coś w swoim życiu.

Wielokrotnie, podejmując pensję, zastanawiał się, jak wiele osób w Polsce na wzór Adasia Miauczyńskiego z Dnia Świra, dostając marne grosze jałmużny do ręki, ma dylemat, czy kupić sobie za nie butelkę wódki i natychmiast się upić, czy może nabyć dwadzieścia pięć kilogramów ziemniaków i na trzeźwo przeczekać do następnego miesiąca z nadzieją, że ten przyniesie lepszą przyszłość.

Zaręba doszedł do wniosku, że praca, o której na studiach tak marzył, nie jest celem samym w sobie, a jedynie środkiem do realizacji ambitniejszych planów. Całe dotychczasowe życie poświęcił przygotowaniom, a potem znalezieniu najlepszej z możliwych posad. Teraz, kiedy mógł powiedzieć, że zyskał względną stabilizację, czuł niedosyt, podświadomie wiedział, że pracodawca nie spełni jego oczekiwań, nie wykorzysta wiedzy gromadzonej latami. W głębi serca tęsknił również za kobietą, towarzyszką życia, za rodziną, dziećmi, grupką przyjaciół, z którymi mógłby spędzać wolny czas. Marzenia te zdawały się tak odległe, tak mało realne, że za każdym razem, kiedy tylko o nich pomyślał, natychmiast włączała się w głowie czerwona lampka i alarm, który zagłuszał optymistyczne myśli. Bo niby co takiego Adam miał do zaoferowania drugiej osobie? Czym miałby zasłużyć na miłość, szacunek czy przyjaźń? We własnych oczach był tylko małym, nic nieznaczącym człowieczkiem znającym się na komputerach.

Decyzja o wyjeździe do stolicy dojrzewała w Zarębie już od kilku miesięcy, kiedy wreszcie nadarzyła się stosowna okazja, nie czekał dłużej, tylko rzucił się na głęboką wodę. To był idealny moment, aby rozpocząć nowy etap w życiu. Stolica jawiła się niczym eldorado, kraina krzemem i bitem płynąca, stworzona dla inżynierów znających nowoczesne technologie. Kusiły perspektywy rozwoju i przede wszystkim zarobki nieporównywalnie wyższe niż te w pozostałej części kraju.

Zaręba mieszkał ze starzejącą się matką, która przez ostatnie dwadzieścia lat pracowała w zakładzie krawieckim. Rok temu przeszła na emeryturę. Postanowienie, aby rodzicielka przeżyła jesień życia w godnych warunkach, było równie ważnym powodem rozpoczęcia poszukiwania pracy w Warszawie.

Adam spojrzał błagalnym wzrokiem na recepcjonistkę, ładną panią o kręconych włosach i milimetrowej warstwie pudru maskującego nierówności skóry.

Pretensjonalny wzrok dziewczyny natychmiast speszył mężczyznę. Czuł, jak kropelki potu spływają wzdłuż kręgosłupa, aby ostatecznie wylądować w miejscu, o którym poeci rzadko wspominają.

– Ja na rozmowę o pracę – wymamrotał. – Do SpecialBanku.

– Proszę imię i nazwisko – pani zanotowała coś na tymczasowej karcie wstępu i wręczyła Adamowi karteczkę z zapinką, którą przymocował sobie do klapy marynarki.

Zgodnie z instrukcją przekazaną przez recepcjonistkę, wjechał windą na dwudzieste siódme piętro i ruszył długim korytarzem. Widząc trójkę młodych ludzi, czekających pod drzwiami, niczym w poczekalni u dentysty, doszedł do wniosku, że znalazł się w odpowiednim miejscu. Usiadł na fotelu, założył nogę na nogę, i trzymając teczkę na kolanach, patrzył się w sufit.

Do głowy przyszła mu myśl, że poszukiwanie pracy to najbardziej upokarzająca i niewdzięczna czynność w życiu. Chodzi się niczym nawiedzony od drzwi do drzwi, żebrząc o garść srebrników w zamian za wątpliwe usługi. Zachwala umiejętności i zalety charakteru. Okazuje się nagle, że wszyscy kandydaci na pracowników są sumienni, obowiązkowi i potrafią pracować w grupie.

Usłyszawszy swoje nazwisko, Adam o mało nie zemdlał.

W pokoju przywitał Zarębę przystojny mężczyzna koło pięćdziesiątki, o żelowanych czarnych włosach i przenikliwym spojrzeniu sędziego losu. Biurko, szafki z różnokolorowymi segregatorami i wygodna skórzana kanapa tworzyły gustowny wystrój wnętrza. Mężczyzna, którego Zaręba nazwał w myślach Czarnym, wskazał ręką na krzesło znajdujące się przed biurkiem, sam zaś zaczął przeglądać CV i list motywacyjny wysłany przez Adama.

– Proszę opowiedzieć coś o sobie – mruknął, aby zyskać na czasie.

Na tak postawione pytanie Adam przygotowany był wzorcowo. Z prędkością karabinu maszynowego rozpoczął monolog na temat dotychczasowego doświadczenia. Dwa fakultety, zainteresowania związane z bankowością i pasja programowania robiły z niego kandydata wprost idealnego. Zaręba ćwiczył nawet mimikę twarzy i intonację głosu, aby te były doskonale wyreżyserowane i podkreślały emocjonalność bardziej newralgicznych momentów wypowiedzi.

Czarny skinął głową, nie ukrywając, że przemówienie kandydata zrobiło na nim spore wrażenie. Mruknął coś pod nosem, odchrząknął, po czym zadał kolejne pytanie.

– Będzie pan skłonny przeprowadzić się do Warszawy? Jesteśmy w trakcie organizacji placówek i werbowania ludzi, którzy będą tworzyć przyszłą centralę i zaplecze nowego banku. Jako że wybraliśmy już dostawcę systemu informatycznego, z którego oprogramowaniem jak widzę się pan spotkał, nie ukrywam, że byłby pan dobrym nabytkiem dla naszego zespołu developerskiego. Chcielibyśmy uniezależnić się od dostawców zewnętrznych, dlatego budujemy grupę programistów, którzy mogliby szybko reagować na potrzeby biznesu i zmieniający się rynek.

– Oczywiście, jestem przygotowany na przeprowadzkę do Warszawy – wymamrotał Adam z wyreżyserowanym uśmiechem na twarzy. – Byłbym zaszczycony, mogąc dołączyć do państwa projektu i zespołu developerów. Dam z siebie wszystko, aby nowy bank zyskał na rynku pozycję lidera – powiedział Zaręba niczym pierwszoklasista recytujący wiersz na szkolnym apelu.

Czarny zadał jeszcze kilka szablonowych pytań kontrolnych, na które Adam odpowiedział śpiewająco. Na koniec przeszli na tematy związane z wynagrodzeniem, co do którego kandydat do pracy nie wniósł najmniejszych uwag.

– Dobrze – mruknął rekrutujący – zapraszam jutro na testy kompetencyjne i psychologiczne. Jeśli wypadnie pan w nich zadowalająco, podpiszemy umowę o pracę – podsumował, podając Adamowi rękę.

Zaręba wyszedł na korytarz. Oddychał głęboko, próbując się nie przewrócić.

„Co oznaczało zadowalająco?” – kołatało mu się po głowie.

Czuł, jak uchodzą z niego stres i emocje, spływają po nogach i rozlewają się po podłodze, po czym przyjmują kształt pięciometrowego potwora. Z drugiej strony podświadomość podpowiadała, że rozmowa przebiegła po myśli Adama. Tygodnie przygotowań nie poszły na marne, zgrywanie błazna przed lustrem również się opłaciło.

Warszawski rynek pracy zapewniał tysiące ofert, setki możliwości dla ludzi, którzy nie boją się wyzwań i nie mają oporów, aby wziąć sprawy we własne ręce.

Tak bardzo irytowały Adama te wszystkie szemrane interesy, kolesiostwo, zatrudnianie znajomych albo rodziny. Oferty pracy w podkarpackich gazetach bardzo często zamieszczane były tylko po to, aby dopełnić ustawowych formalności, albo pochwalić się przed urzędem pracy aktywnym uczestnictwem w walce z bezrobociem. Nikomu nie przeszkadzało, że posada od samego początku zarezerwowana była dla narzeczonej syna prezesa. Jedynymi ofertami pracy, które faktycznie były do wzięcia, to wszelkiego rodzaju stanowiska sprzedawców, a raczej sales managerów, czy key account managerów. Zatrudniał się taki delikwent z ogromnymi aspiracjami w firmie Uduś Sp. z o.o., i próbując za wszelką cenę zrealizować limity sprzedażowe, wciskał jakieś badziewie najpierw swojej rodzinie, potem znajomym. I owszem, przez pierwsze trzy miesiące szło mu nawet nie najgorzej, w zależności od liczebności osób wchodzących w skład drzewa genealogicznego. Niestety po kilku miesiącach sprzedaż się załamywała, więc firma zatrudniała nowego kandydata, z rozległymi kontaktami towarzyskimi. No i biznes jakoś się kręcił.

Adam nie był pewny, czy podczas rozmowy kwalifikacyjnej nie powinien zażądać większych pieniędzy, choć i tak były one pięciokrotnie wyższe od tych, jakie dostawał w Rzeszowie. Wszystko potoczyło się tak szybko, że nawet nie przyszło mu do głowy, aby negocjować. Z drugiej strony skłonny był pracować za niższe wynagrodzenie, byleby tylko zdobyć wymarzoną posadę. Doświadczenie mogło w przyszłości okazać się bezcenne, a jak dobrze będzie wyglądało w CV! Oczami wyobraźni widział, jak za dwa, trzy lata pracodawcy będą ustawiać się w kolejce, bijąc o jego względy. A on w swej nieskończonej łaskawości zgodzi się przyjąć najbardziej intratną ofertę.

O ile Zaręba nie obawiał się egzaminu z informatyki, to testy psychologiczne jawiły się jako wielka zagadka. Czy odpowiadać na pytania zgodnie z własnym sumieniem, czy może próbować coś kombinować?

Egzaminy kompetencyjne rozpoczynały się jutro o godzinie dziesiątej w siedzibie centrali SpecialBanku. Powrót autobusem do Rzeszowa wiązałby się z pięciogodzinną jazdą. Skoro świt należałoby wyjechać do Warszawy, co zdawało się niezbyt dobrym pomysłem. Jedynym sensownym rozwiązaniem był nocleg w stolicy. Zaręba miał listę kilku tanich hoteli i hosteli posiadających wolne pokoje. Należało wybrać jeden z nich, zadzwonić i zarezerwować miejsce.

Już sięgał do kieszeni po telefon, kiedy zobaczył wysokiego, przystojnego mężczyznę idącego korytarzem.

– Piotrek? Piotrek Cynarski? – zapytał Adam z niedowierzaniem.

Mężczyzna zatrzymał się, spojrzał na Zarębę, mierząc go spod oka. Po kilku sekundach na twarzy pojawił się szeroki, cwaniacki uśmiech.

– Adam?

Wspomnienia z przeszłości uderzyły niczym dwudziestotonowa kula do niszczenia budynków przeznaczonych pod rozbiórkę. To był jeden z tak zwanych licealnych liderów, człowiek, który innych miał za nic, a kujonów i grzecznych uczniów mieszał z przysłowiowym błotem.

– Co ty tu robisz? – zapytał Adam.

– Pracuję. Od dobrego tygodnia. Szukają ludzi do nowego projektu, a to w Warszawie doskonała okazja na zmianę pracy i lepsze zarobki. Powiedz lepiej, co ty tu robisz?

– Ubiegam się o stanowisko programisty w SpecialBanku. Jutro mam egzaminy kompetencyjne i psychologiczne, które zadecydują, czy dostanę tę pracę – wyznał Zaręba. Z miną wykrzywioną w podkówkę, przypominał dziecko, któremu zabrano nowe klocki.

– A ja siedzę w Warszawie już od dwóch lat. Po studiach udało mi się znaleźć pracę, dlatego długo się nie zastanawiałem nad przeprowadzką. Rodzina trochę mi pomogła. W naszym zapyziałym miasteczku mógłbym się co najwyżej dorobić bólu krzyża.

– To wszystko wokół jest takie… ech… – wzdychał Adam. W innych okolicznościach spotkanie z Piotrkiem skończyłoby się pewnie na wymianie kilku uprzejmości, jednak obecnie sojusznik na obcym terenie jawił się niczym wybawienie.

– Masz gdzie mieszkać? – zapytał Piotr.

– No właśnie… – jąkał się Adam – będę musiał coś znaleźć. Mam tu kilka hosteli na kartce.

– Chyba żartujesz. Idź się przejść po starówce, pozwiedzaj galerie. Kończę pracę o szesnastej, nie będziesz się przecież plątał po nocach. Kto ma ci pomóc, jak nie stary kumpel z liceum?

– Brzmi zachęcająco – powiedział Zaręba. I choć nie pałał do Piotra wielką miłością, i daleko byłoby, aby nazwać go kumplem, to w obecnej sytuacji pomysł wydawał się nie najgorszy. Może Cynarski zmienił się przez te lata, wydoroślał i nabrał szacunku do drugiego człowieka?

– Chcesz dostać tę robotę? – rzucił Piotr.

– Pewnie – oczy Zaręby zajaśniały.

– Świetnie się składa. Powiem ci co zrobić, żeby zdać egzamin psychologiczny. Sam przez niego przechodziłem i wiem, jaki profil psychologiczny jest w firmie najbardziej pożądany. Egzaminy z wiedzy chyba zdasz.

– Mam nadzieję – wymamrotał Adam.

– Przecież zawsze byłeś kujonem – podsumował Cynarski.

Adam nie wiedział jak się zachować, z jednej strony propozycja Piotra była nieuczciwa, bo zakładała oszukiwanie podczas testów psychologicznych, z drugiej, nie wykorzystać takiej okazji, byłoby po prostu głupotą.

Zaręba plątał się bezmyślnie, zwiedzając okolice centrum miasta. Wysokie biurowce, zatłoczone ulice, karetki jeżdżące po tramwajowych torach, wszystko to przytłaczało i przygnębiało. Perspektywa przeistoczenia się w jednego z wiecznie spieszących się mieszkańców stolicy jawiła się niczym koszmar.

O godzinie szesnastej Piotr wyszedł z pracy i ruszyli z Adamem na podziemny parking.

– Podskoczymy jeszcze do Złotych Tarasów – zakomunikował Cynarski. – Muszę odebrać przesyłkę od kolegi. Potem pojedziemy do mnie. Nie masz nic przeciwko?

– Spoko, z przyjemnością zwiedzę najsłynniejszą warszawską galerię handlową.

Złote Tarasy okazały się przereklamowanym molochem z setkami sklepów dla snobów. Tysiące ludzi, niczym mrówki, uganiało się za promocjami i okazjami na przedmioty, których i tak nie potrzebowali. Uwagę Zaręby zwróciła wystawa zegarków, z których jeden kosztował więcej niż luksusowy model mercedesa.

– Po co komu taki zegarek? – zastanawiał się Adam.

– Też będę kiedyś taki miał – rzucił Piotr, urywając wątek.

Przechodzili wzdłuż lśniących blichtrem i przepychem salonów z biżuterią, kiedy Cynarski wypalił:

– Zawsze miałeś łeb nie od parady, będziesz dobrym nabytkiem dla SpecialBanku.

– Mam nadzieję – powiedział Zaręba, kręcąc głową. Przez chwilę zdawało mu się, że właśnie przeszedł obok jakiegoś celebryty występującego w teleturnieju telewizyjnym.

– Tutaj to normalka, przywykniesz – stwierdził Cynarski.

Ruszyli ruchomymi schodami na ostatnie piętro Złotych Tarasów, gdzie znajdowała się strefa restauracji i fast foodów. Był to raj dla grubasów i obżartusów, którzy mogli napychać się wszelkiego rodzaju śmieciowym jedzeniem, pielęgnując rozwój choroby wieńcowej, nadciśnienia, czy zawału serca. W takim miejscu jak to, prezes ZUS-u mógł być spokojny o przyszłość polskiego systemu emerytalnego.

– Masz ochotę na KFC? – zapytał Piotr.

– Czemu nie. – Zaręba był głodny jak wilk, kiszki grały mu nie tylko marsza, ale zapuszczały się w niebezpieczne strefy jazzowego jam session.

Piotrek nieoczekiwanie objął Adama ramieniem, tak po przyjacielsku. – Przepraszam, że ci kiedyś dokuczałem, to były inne czasy, młodzi byliśmy, zresztą sam rozumiesz.

– Nie ma sprawy – Zaręba poczuł się niezręcznie, dlatego odwrócił wzrok, obserwując najnowszą kolekcję od Christiana Diora.

– Zmieniłem się, teraz jestem już innym człowiekiem – kontynuował Piotr.

– Daj spokój, jesteśmy przecież dorosłymi ludźmi – skłamał Adam, wiedząc, że nie zapomni Piotrowi dawnych uraz, docinków i smutnych dowcipów.

– To jaki plan na popołudnie? – zapytał Cynarski, stając w kilkuosobowej kolejce po kurczaka.

– Chciałbym przygotować się do jutrzejszych egzaminów – stwierdził Adam z powagą w głosie.

– Wiesz co, zawrzyjmy mały układ.

– Co proponujesz?

– Pójdziesz dziś ze mną na Milongę.

– Na co? – zdziwił się Zaręba.

– To taka impreza, gdzie tańczy się tango argentyńskie.

– Ale ja nie umiem tańczyć – zaprotestował Adam.

– Nie szkodzi, nauczysz się, ale przede wszystkim zobaczysz nocne życie Warszawy. Ja w zamian opowiem ci, co i jak. No i przede wszystkim sprzedam ci informację, jakiego profilu psychologicznego poszukują szefowie SpecialBanku. Zresztą nie obraź się, ale sądzę, że idealnie do niego pasujesz.

Adam uniósł brew.

– Napisz prawdę a zdasz na piątkę.

– Nie rozumiem – druga brew powędrowała w górę.

– Nigdy nie pracowałeś w korporacji? – uśmiechnął się Cynarski.

Adam wzruszył ramionami.

– Moja firma z Rzeszowa była kilkuosobowa – dodał.

– Podstawowa zasada korporacji, brzmi: pracownik nie myśli. Od myślenia są przełożeni, ty jesteś tylko szeregowcem wykonującym rozkazy. Bo wiesz, Adaś, życie tak naprawdę to sztuka kompromisów. Trzeba umieć dopasować się do sytuacji.

Piotr zamówił dwa kubełki z kawałkami kurczaka.

– Patrząc na twoje zachowanie, mogę z dużą dozą prawdopodobieństwa powiedzieć, jakim jesteś człowiekiem.

– Czyżby? – Zaręba poczuł się zaintrygowany.

– Zabawmy się we wróżkę.

– Skoro chcesz – wymamrotał Adam. Odebrał od Piotrka kubełek i ruszył w poszukiwaniu wolnego stolika.

– Jesteś człowiekiem skrytym, mającym wiele kompleksów, pragnącym żyć pełnią życia, jednak z racji wychowania, okoliczności i niskiego poczucia własnej wartości, nie jesteś w stanie rozwinąć skrzydeł i zrealizować własnych marzeń i pragnień. Zgadłem?

– To truizmy, garść ogólników – rzucił Adam, wkładając do ust pierwszy kawałek kurczaka – każdy mógłby coś takiego powiedzieć.

Zaręba usiadł przy stoliku i zmrużył oczy.

– Czy aż tak bardzo to widać? Mam to napisane na czole?

Cynarski uśmiechnął się tajemniczo, po czym wypalił.

– Umówmy się tak, jeśli dostaniesz tę robotę, pomożesz mi w kilku ciekawych projektach, do których się przygotowuję. A w pojedynkę będzie mi trudno. Bez wątpienia przydadzą mi się twoje informatyczne umiejętności. Ja w zamian pokażę ci, jak czerpać z życia pełnymi garściami.

Adam nie był w stanie przejrzeć intencji kolegi.

– W każdym momencie będziesz mógł zrezygnować, jeśli stwierdzisz, że to nie dla ciebie – przekonywał Cynarski, rozglądając się nerwowo.

Zaręba żuł kurczaka w ostrej panierce, zastanawiając się nad słowami Piotra. Z każdą sekundą dochodziło do niego, że tak naprawdę może to być ogromna szansa. Ile razy błagał los o odmianę, marzył o czarodzieju, który kijem, różdżką czy choćby nawet butem, sprawi, że świat ruszy z miejsca. Piotr czuł się niczym podróżnik, który od dwudziestu siedmiu lat oczekuje na pociąg. Ile to razy Zaręba wizualizował sobie życie, w którym staje na własnych nogach i może z pełną stanowczością powiedzieć, że jest panem własnego losu a wszystko wokół dzieje się za jego zgodą i przyzwoleniem. Czy w obliczu propozycji Piotra można było się wycofać?

– Zgoda – Adam uścisnął koledze rękę. – Bądź moim guru – uśmiechnął się, dając do zrozumienia, że traktuje całą sprawę z przymrużeniem oka.

– Warszawa jest miejscem o wielkich możliwościach, najważniejsze, aby potrafić je dostrzec i wykorzystać. To jak z przysłowiową rybką w akwarium. Ja chcę ci tylko pokazać, że istnieje coś poza twoim małym dotychczasowym światem, poszerzyć horyzonty i tym samym zmienić życie na lepsze. Ważne, abyś choć raz odważył się wyjść poza prywatną strefę bezpieczeństwa i wypłynąć na nieznane wody. Twój przyjazd do stolicy był pierwszym ważnym krokiem w jedynie słusznym kierunku, teraz musisz pójść dalej, pokonać kolejne przeszkody do momentu, aż stwierdzisz, że nie potrafisz już żyć bez wyzwań, emocji i nowych doświadczeń. Uważam, że w tym tkwi sedno i esencja życia. Bezpieczeństwo i ciepła przystań jest dla mięczaków. – Piotr zawiesił głos i zamyślił się. Jego twarz przybrała zagadkowy wyraz. – Cóż – kontynuował – jeśli stwierdzisz, że to nie dla ciebie, przynajmniej będziesz wiedział, co tracisz. Bardzo wiele osób nigdy nie dostaje takiej szansy. Tkwią w ciasnych klatkach swego umysłu, powtarzając codziennie te same schematy, aż do wyrzygania. Pewnego dnia stwierdzają, że ich życie nie ma żadnego sensu a jedyną opcją jest samobójstwo, albo staczanie się w nałogi.

– Jeszcze nie dostałem pracy w SpecialBanku. Trudno czuć się pewnie w obliczu tylu niewiadomych – wahał się Adam.

– Wiesz co, jeśli chcesz pójdę do twojego kierownika i poświadczę za ciebie. O ile mi wiadomo, jest w firmie program rekomendacji pracowników. Powiem im, że będziesz doskonałym nabytkiem. Być może da ci to kilka dodatkowych punktów na starcie, a i ja dostanę premię, jeśli zostaniesz w firmie dłużej niż pół roku.

Adam rozpromienił się, nie mogąc uwierzyć, że niegdysiejszy wróg, klasowy cwaniak i stręczyciel mógłby w jednej chwili zamienić się w zbawcę, mentora prowadzącego przez ciemny tunel życia.

– Będę ci dozgonnie wdzięczny – wymamrotał Zaręba. – Muszę tylko znaleźć w Warszawie jakieś lokum.

– Mówiłem ci. Tym się nie przejmuj. Na razie zajmiesz moją kanapę. Jak staniesz na nogi, coś ci wynajmiemy. W razie gdybym potrzebował wolnej chaty, po prostu dam ci wcześniej znać, najwyżej pójdziesz do kina na enemefa. – Piotr uśmiechnął się głupkowato, mrugając oczami niczym panienka. Po chwili spoważniał i zatroskał się, widząc, że jakiś mężczyzna z aktówką stoi przy barierce obok ruchomych schodów. Wstał od stolika, podszedł do nieznajomego i przywitał się. Rozmawiali przez chwilę, gestykulując. Mężczyzna był wysoki, z ostrzyżonymi na jeża siwiejącymi włosami, krótki wąsik zdobił jego twarz. Markowy garnitur i lakierki nie pozostawiały wątpliwości, że człowiek ten musi być kimś ważnym a na pewno zasobnym. Wyciągnął z aktówki jakiś mały przedmiot i wręczył go Zarębie, ten zrewanżował się tym samym, przekazując coś siwowłosemu. Mężczyźni uścisnęli sobie dłonie, po czym zadowolony Cynarski wrócił do stolika, aby dokończyć kurczaka.

– Kto to był? – zapytał Zaręba.

– Kolega.

Adam nie dopytywał, nie chcąc wyjść na wścibskiego. Dokończyli jedzenie, wrócili do samochodu, po czym przemieszczając się w korku w tempie pieszego, ruszyli na warszawski Mokotów.

Mieszkanie Piotra zrobiło na Adamie ogromne wrażenie. Wykończenie wnętrza, kolorystyka i umeblowanie było gustowne i stylowe, choć walające się ubrania, stół z resztkami jedzenia, poodsuwane i pootwierane szafki nie pozostawiały wątpliwości, że mieszka w nim kawaler.

– Wynajmujesz to mieszkanie? – zapytał Adam.

– Tak, i to całkiem tanio. To prawdziwa okazja jak na Warszawę – chwalił się Piotr, chowając buty w szafce w przedpokoju.

– Musisz sporo zarabiać, skoro stać cię na odstępne za mieszkanie i życie w Warszawie.

– Przez dwa lata nabrałem trochę doświadczenia, poruszam się głównie w branży finansowej i bankowej, trochę gram na giełdzie i forexie, no i cały czas jestem czujny. Obserwuję rynek pracy, jak gdzieś zaczyna się nowy projekt, pojawiam się i proponuję usługi swojej skromnej osoby. Finansista z głową na karku zawsze jest przydatnym nabytkiem. Dzięki temu przez ostatnie dwa lata zmieniłem pracę sześć razy i również dzięki temu, stać mnie na to mieszkanie, samochód i wiele innych rzeczy, o których opowiem ci kiedy indziej.

Adam zastanawiał się, co powiedzieć. Zapewne teraz to on powinien pochwalić się swoimi osiągnięciami, problem jednak w tym, że w głowie miał zupełną pustkę.

Piotrek podszedł do skórzanej kanapy stojącej w salonie i z niemałym zażenowaniem wyciągnął spod poduszki czerwony stanik.

– Kaśka musiała to zostawić. Ciekawe w czym biega po mieście?

Adam patrzył w okno, udając, że niczego nie słyszy i nie widzi. Wreszcie, odwrócił się i zobaczył, że kolega mierzy go marsowym spojrzeniem.

– Coś nie tak? – zmartwił się.

– Musimy coś z tobą zrobić. Nie zabiorę cię w takim stanie na milongę, bo narobisz mi obciachu – rzucił Cynarski.

– O czym mówisz? – zdziwił się Adam.

– Żadna dziewczyna nie będzie chciała z tobą zatańczyć, ani tym bardziej porozmawiać.

– Coś ze mną nie w porządku? – zapytał Zaręba. Kiedy usłyszał zdanie: „rozmawiać z dziewczyną”, zrobiło mu się słabo a żołądek skurczył do rozmiarów orzecha laskowego.

– Siadaj, muszę się zastanowić. Chcesz kawy?

– Jeśli to nie kłopot, to poproszę.

Cynarski podszedł do kuchni, wyciągnął z szafki saszetki z napisem „trzy w jednym”, otworzył je, po czym wsypał do kubków. Nastawił czajnik z wodą i przeszedł do salonu, w którym znajdowała się przesuwana szafa. Otworzył ją zamaszystym ruchem. Oczom Adama ukazała się imponująca garderoba, kilkadziesiąt koszul, kilkanaście markowych garniturów, płaszcze, kurtki i buty, a wszystko w jakości, jakiej nie powstydziłby się niejeden klasowy butik.

– Napadłeś na tira wiozącego ubrania na pokaz mody? – zażartował Adam.

– Lekcja numer jeden. Wygląd to niezwykle istotny element wizerunku każdego mężczyzny.

Piotr przygryzł kciuk. Mierzył Adama wzrokiem krawca albo grabarza, zastanawiającego się, jaką dobrać długość trumny dla klienta, który lata świetności miał już dawno za sobą.

– Co? – wymamrotał Zaręba, widząc, że kolega uważnie go obserwuje i ocenia.

– Zadam ci kilka pytań, dobrze? – zaproponował Piotr.

Adam słysząc, że woda w elektrycznym czajniku się zagotowała, poszedł do kuchni i zalał brązowy proszek, który zamienił się w kawę. Z dwoma kubkami w rękach wrócił do salonu.

– Dobrze, niech tak będzie – wręczył koledze kawę, sam zaś pociągnął mały łyczek, i choć nie była to szczególnie wyszukana rzecz, smakowała wprost wyśmienicie, a co najważniejsze, była w stanie postawić na nogi zmęczonego człowieka.

– Jak można stwierdzić, jaki ktoś ma charakter? – zapytał Piotr lakonicznie.

Adam zaskoczony niecodziennym pytaniem, zastanawiał się przez chwilę, aby ostatecznie odpowiedzieć niepewnym głosem.

– Trzeba z tym kimś przebywać… zobaczyć jak się zachowuje, co myśli i mówi w różnych sytuacjach.

– Słuszne spostrzeżenie. Czyli to, jakie przypisuje się nam cechy, zależy od naszego zachowania.

– No tak – potwierdził Adam, nie do końca rozumiejąc intencje kolegi.

– Innymi słowy, sześć zmysłów musi nam wystarczyć, aby odebrać przekaz od drugiego człowieka. Zgodzisz się ze mną?

– Człowiek nie zna samego siebie, a co dopiero poznać inną osobę – stwierdził Zaręba. – Ale pewnie masz rację.

– Idźmy dalej. Przypuśćmy, że ubieram się elegancko i mam swój własny styl. Jak sądzisz, co ludzie o mnie powiedzą? – kontynuował Piotr.

– Bo ja wiem – zawiesił głos Zaręba – że jesteś uporządkowany, dbasz o wygląd, zależy ci na opinii i zdaniu innych.

– Właśnie. A teraz pomyśl, czy nie chciałbyś mieć takiej opinii wśród ludzi, nawet jeśli nie posiadasz wszystkich tych cech?

– To chyba oczywiste – zgodził się Adam.

– A zatem zmieniając tak prostą cechę jak ubiór, zmieniasz również podejście ludzi do ciebie, a co za tym idzie, stopniowo zmieniasz również i swoje wnętrze. Przede wszystkim jednak zaczynasz tworzyć spójny obraz. I to jest właśnie najważniejsze, wymyślić samego siebie, stworzyć własny styl, a potem poprzez zmianę wyglądu zewnętrznego, zmieniać swoje zachowanie.

– Mógłbyś nieco jaśniej – stwierdził Adam, upijając łyk kawy.

– Wierzysz w noworoczne postanowienia? – zapytał Piotr, zmieniając temat.

– Nie bardzo – przyznał Zaręba.

– Ludzie obiecują sobie naiwnie, że schudną, rzucą palenie i inne używki, będą się uczyć języka niemieckiego i takie tam głupoty. I co z tych postanowień wynika?

– Zwykle niewiele – przyznał Adam.

– I nie może być inaczej, skoro ludzie nigdy nie wyrobili w sobie nawyku samodyscypliny, motywacji i wytrwałości.

– Jasne – parsknął Zaręba. – Tylko jak wyrobić w sobie takie nawyki?

– Mam takie powiedzenie. Na psychikę można wpłynąć tylko ciężką fizyką…

Adam skrzywił się, sugerując, że nie do końca zrozumiał wywód. Piotr niezrażony, kontynuował wypowiedź.

– Nie da się zacząć od wnętrza, bo to i tak nic nie daje. Nie wystarczy powiedzieć sobie „od jutra codziennie uczę się języka angielskiego”, bo nie będziesz tego robił, po tygodniu ci się znudzi. Ludzie łudzą się, oszukując samych siebie, wmawiają sobie, że to kwestia silnej woli, zmiany myślenia, założenia sobie nowych postanowień. Ale wrodzonych cech nie da się zmienić. Jeśli to zrozumiesz, to jesteś na dobrej drodze, aby zrobić coś z własnym życiem.

– To jakie jest wyjście? – zainteresował się Zaręba.

– Psychikę można zmienić tylko poprzez fizyczne oddziaływanie na nasze ciało.

– Jak to?

Piotr podszedł do biurka i włączył komputer. Uruchomił w przeglądarce internetowej kilka witryn.

– Musisz dokonać subskrypcji tych stron, przeczytać to, co jest na nich napisane. Są o samodoskonaleniu się. – Cynarski podszedł do szafki z książkami i szukał czegoś przez chwilę, odnalazłszy jedną z pozycji, wyciągnął wolumen i wręczył go koledze.

– To tak jak z budową domu, albo oraniem pola. Nic ci nie da, że o nich myślisz, tu po prostu trzeba zakasać rękawy i wziąć się do roboty.

– A jak to się ma chociażby do tej przysłowiowej nauki języka angielskiego? – zapytał Zaręba, kartkując książkę.

– W efekcie sprzężenia zwrotnego, widząc, że nauczyłeś się stu nowych słówek, zmieniasz również nastawienie do samego siebie, zyskując kawałek pożądanej cechy, jaką jest sumienność, pracowitość, no i wiedza.

– Jak fizycznie zmusić się do nauki angielskiego, albo do rzucenia palenia? – dopytywał Adam, zatrzymując się na rozdziale książki dotyczącym atrakcyjności fizycznej i mowy ciała.

– Poprosić drugą osobę, żeby ci pomogła, wykupić intensywny kurs języka angielskiego, za który zapłacisz tak dużą kwotę, że głupio będzie ci nie uczęszczać na zajęcia. Kazać się zamknąć w odosobnieniu, bez dostępu do papierosów. Tylko tak można coś zmienić, dlatego masz szczęście, bo spotkałeś mnie. – Piotr wypiął dumnie pierś i poklepał się, niczym marna imitacja Tarzana w puszczy. – Od dziś to ja będę twoją ciężką fizyką.

– Serdeczne dzięki – powiedział Zaręba, czując delikatne zażenowanie. Odłożył książkę na stół, po czym zapisał na kartce adresy polecanych przez Piotra stron internetowych.

– Oczywiście – westchnął Cynarski – człowiek cały czas się zmienia, co parę lat będąc zupełnie inną osobą, co też poniekąd jest fascynujące, bo tak naprawdę nie można mieć przez to żadnego punktu odniesienia, ciągle na nowo definiując siebie.

– Jak to człowiek się zmienia? – zainteresował się Zaręba.

– Jedynym pewnikiem jest zmienność i brak pewności, jeśli do tego przywykniesz i zrobisz sobie z tego faktu sprzymierzeńca, będziesz zawsze szczęśliwy. Ludzie są naiwni, sądząc, że to oni są we wszechświecie najważniejsi. Nie są w stanie przyjąć, że Stwórca, kimkolwiek jest, ma ich gdzieś, że ma zupełnie inne cele niż te nasze małe ludzkie problemy. Ale oczywiście człowiek musiał postawić samego siebie w centrum wszechświata i wmówić innym ludziom, że Bóg przecież jest człowiekiem, myśli jak my i ma te same cele.

– Zaczynasz mnie przerażać. A jakie niby cele ma Bóg?

– Zmiana, ruch, czas, rozwój – wymieniał Piotr niczym w transie. – My, ludzie, jesteśmy tylko małą częścią tego planu i to się nie zmieni przynajmniej do czasu, kiedy nasz rozwój cywilizacyjny nie pozwoli kształtować wszechświata.

– Wróćmy może na ziemię. Czy w takim razie, zgodnie z tym co mówisz, nie ma na świecie zasad moralnych, religijnych czy choćby praw przyrody rządzących światem? – zapytał Zaręba.

Dalsza część dostępna w wersji pełnej

O autorze

Pisanie traktuje jak przygodę życia. Inspiracje czerpie z dalekich podróży i nocnych rozmów z ciekawymi ludźmi, którzy mają ambicję robić w życiu coś więcej, niż pić piwo i oglądać telewizor. Uważa, że wiedza zgromadzona w książkach, to najcenniejszy skarb ludzkości.

Nie zamyka się w jednym nurcie literackim, eksperymentując z horrorem, science-fiction, kryminałem a nawet literaturą obyczajową, thrillerem czy sensacją. Mieszka w malowniczym Rzeszowie. Wraz z innymi pasjonatami tańczy Tango Argentyńskie, Bachatę i Kizombę, chłonąc optymizm i energię Latynosów. Jednak największą życiową pasją autora jest realizowanie się w roli ojca, męża i syna. Pracuje w dużej podkarpackiej korporacji działającej w branży IT. Przez kilka lat udzielał się również jako recenzent portalu ArenaHorror.

Chciałby tworzyć coraz lepszą prozę, która dostarczyłaby czytelnikowi nieco wytchnienia i zapomnienia w zabieganym, współczesnym świecie. Nie ukrywa, że ma również aspirację, aby w swoich tekstach stawiać trudne pytania, oraz przemycać uniwersalne zasady, którymi stara się kierować w życiu.

Zadebiutował dwoma opowiadaniami Rąbanko i Pojedynek na szosie w antologii Przedświt wydanej przez Portal Literacki w 2010 roku. Laureat licznych nagród i wyróżnień w konkursach literackich m.in. Poznań Fantastyczny, Literacki Debiut Roku, Międzynarodowy Festiwal Kryminału czy Międzynarodowy Festiwal Opowiadania.

Polecamy również

NOWE POLSKIE KRYMINAŁY

Kryminały Warszawskie

Wojciech Kulawski

Lista sześciu. Tom 1. 

Między udręką miłości a rozkoszą nienawiści. Tom 2.

Zamknięci. Tom 3

Poza granicą szaleństwa. Tom 4

Komisarz Ireneusz Waróg

Stefan Górawski

Sekret włoskiego orzecha. Tom 1

W cieniu włoskiego orzecha. Tom 2

Kapitan Jan Jedyna

Igor Frender

Człowiek Jatka - Mroczna twarz dwulicowa. Tom 1

Mordercza proteza. Tom 2

Tim Mayer

Wojciech Kulawski

Syryjska legenda. Tom 1

Meksykańska hekatomba. Tom 2

KLASYKI POLSKIE KRYMINAŁY

Kryminały przedwojennej Warszawy

Marek Romański, Mord na Placu Trzech Krzyży. Tom 1

Stanisław Antoni Wotowski, Demon wyścigów. Powieść sensacyjna zza kulis życia Warszawy. Tom 2

Stanisław Antoni Wotowski, Tajemniczy wróg przy Alejach Ujazdowskich. Tom 3

Stanisław Antoni Wotowski, Upiorny dom w Pobereżu. Tom 4

Marek Romański, W walce z Arsène Lupin. Tom 5

Marek Romański, Mister X. Tom 6

Marek Romański, Miss o szkarłatnym spojrzeniu. Tom 7

Marek Romański, Szpieg z Falklandów. Tom 8

Marek Romański, Tajemnica kanału La Manche. Tom 9

Marek Romański, Pająk. Tom 10

Marek Romański, Znak zapytania. Tom 11

Marek Romański, Prokurator Garda. Tom 12

Marek Romański, Złote sidła, pierwsza część. Tom 13

Marek Romański, Defraudant, druga część. Tom 13

Marek Romański, Małżeństwo Neili Forster. Tom 14

Marek Romański, Serca szpiegów, pierwsza część. Tom 15

Marek Romański, Salwa o świcie, druga część. Tom 15

Marek Romański, Zycie i śmierć Axela Branda. Tom 16

Kazimierz Laskowski, Agent policyjny. Papiery po Hektorze Blau. Tom 17

Walery Przyborowski, Czerwona skrzynia. Tom 18

Walery Przyborowski, Widmo na kanonii (pierwsza i druga część). Tom 19

Antoni Hram, Upiór podziemi. Tom 20

Inspektor Bernard Żbik

Adam Nasielski

Alibi. Tom 1

Opera śmierci. Tom 2

Człowiek z Kimberley. Tom 3

Dom tajemnic w Wilanowie. Tom 4

Grobowiec Ozyrysa. Tom 5

Skok w otchłań. Tom 6

Puama E. Tom 7

As Pik. Tom 8

Koralowy sztylet i inne opowiadania. Tom 9

Najciekawsze kryminały PRL

Tadeusz Starostecki, Plan Wilka. Tom 1

Zuzanna Śliwa, Bardzo niecierpliwy morderca. Tom 2 

Janusz Faber, Ślady prowadzą w noc. Tom 3

Kazimierz Kłoś, Listy przyniosły śmierć. Tom 4

Janusz Roy, Czarny koń zabija nocą. Tom 5

Zuzanna Śliwa, Teodozja i cień zabójcy. Tom 6

Jerzy Żukowski, Martwy punkt. Tom 7

Jerzy Marian Mech, Szyfr zbrodni. Tom 8

G.R Tarnawa, Zakręt samobójców. Tom 9

I. Cuculescu (pseud.)/Iwona Szynik, Trucizna działa. Tom 10

Klasyka angielskiego kryminału

Edgar Wallace

Tajemnica szpilki. Tom 1

Czerwony Krąg. Tom 2

Bractwo Wielkiej Żaby. Tom 3

Szajka Zgrozy. Tom 4

Kwadratowy szmaragd. Tom 5

Numer Szósty. Tom 6

Spłacony dług. Tom 7

Łowca głów. Tom 8

Detektyw Asbjørn Krag

Sven Elvestad

Człowiek z niebieskim szalem. Tom 1

Czarna Gwiazda. Tom 2

Tajemnica torpedy. Tom 3

Pokój zmarłego. Tom 4

www.lindco.se

e-mail: info@lindco.se

lindcopl (facebook & instagram)

Tytuł oryginału:

Wojciech Kulawski

Lista sześciu
Seria: Kryminały warszawskie, tom 1

Wszystkie prawa zastrzeżone.

Książka ani jej część nie może być przedrukowywana ani w żaden inny sposób reprodukowana lub odczytywana w środkach masowego przekazu bez pisemnej zgody Lind&Co.

Wydanie I, 2017

Wspołpraca: Wydawnictwo CM, Warszawa

Projekt okładki: Studio Karandasz

Zdjęcia na okładce:  trgowanlock / Adobe Stock, TastyCinnamonn, GeorgyGirl / Pixabay.com

Copyright © dla tej edycji: Wydawnictwo Lind & Co, Stockholm, 2021

ISBN 978-91-8019-000-8

Na zlecenie Woblink

woblink.com

plik przygotowała Katarzyna Rek