tanomye

top? s li u Raa

mer k gr

a a

K J

nr ind. 323489 | ISSN 0860-3057 nakład 1400 egz.

KAL

N

E

AT)

JDO

OS it

SK

d

OP

cena 5 zł (w tym 5% V

AM

. M

A

AD nde

GA

Y

ZY

R

N

Sou

K

AR

UL

B na

TUR

ALNY ŁOD

pół

ZI

s

I W

e

OJE

w

W

i

ÓD

ZTW

Temat numeru: Solo

A ŁÓD

2

ZK

IEGO

—

11

1/2

/22

magazyn kulturalny Łodzi i województwa łódzkiego 1

Migawka

1

KALEJDO

SK

OP

– 1

1/2

2

ŁóPTA 2022.

Teatr Tańca Pomiędzy

z Krakowa,

„Kilka ruchów

o nas(tolatkach)”,

fot. Bogdan Sobieszek

2

KATARZYNA KOBRO.

„Kompozycja wisząca 1”, 1921 r.

K

2

A

(rekonstrukcja z 1972 r.)

L

– wystawa

1/2

EJDO

„Obywatele kosmosu.

Anton Vidokle

– 1

SK

z Veroniką Hapchenko,

OP

OP

Fedirem Tetianyczem

SK

i Kolekcją Międzynarodowego

– 1

Instytutu Kosmizmu” w ms1,

JDO

czynna do 12 III 2023

E

1/2

LA

2

K

WYDAWCA

PRENUMERATA

„Kalejdoskopu”

Cena za numer – 4 zł

RUCH – mieszkańcy Łodzi

ADRES REDAKCJI

DRUK

i województwa mogą zamówić

ŁDK, 90-113 Łódź, ul. Traugutta 18

SilverPrint

prenumeratę, korzystając ze strony

tel. 797 326 217

ul. Gliniana 13, 91-336 Łódź

www.prenumerata.ruch.com.pl

e-mail: kalejdoskop@ldk.lodz.pl

pytania: prenumerata@ruch.com.pl

www.e-kalejdoskop.pl

Nakład: 1400 egz.

lub tel.: 22 693 70 00,

801 800 803 (pn.-pt. w godz. 7-17).

REDAGUJĄ

INFORMACJE O IMPREZACH

KOLPORTER – tylko instytucje mogą Bogdan Sobieszek

prosimy przesyłać na adresy:

zamawiać prenumeratę w oddziałach

– p.o. redaktora naczelnego,

kalejdoskop@ldk.lodz.pl

firmy Kolporter S.A.

Aleksandra Talaga-Nowacka

kalendarium@ldk.lodz.pl

na terenie całego kraju.

Informacje pod numerem infolinii

PROJEKT GRAFICZNY

PARTNEREM PISMA JEST

0 801 205 555

Jakub Stępień,

lub na stronie internetowej

współpraca Oliwia Adamkowska

http://sa.kolporter.com.pl/

Wstępniak

3

Solo i WESPÓŁ

Bogdan Sobieszek, p.o. redaktora naczelnego Radość tworzenia zespołowego trudno porównać z czym-kolwiek. To cudowny moment, kiedy idea, która narodziła się w czyjejś głowie, staje się rzeczywistością, jednocześnie zmie-niając się pod wpływem pomysłów innych. Coś znajomego, a zarazem niespodzianka. Nowa jakość, której jesteś częścią, wzbogaconą o wrażliwość, talent, idee reszty zespołu. Nigdy nie wiesz, jak to się skończy, ale ufasz, że będzie lepiej, bo są z tobą inni i wspólnie tworzycie coś niepowtarzalnego. I to jest najbardziej pasjonujące – szczególny ro-K

dzaj ulotnej wspólnoty. Tego rodzaju emo-2

AL

cji doświadczają muzycy razem tworzący 1/2

EJDO

lub interpretujący istniejące utwory mu-

– 1

SK

OP

zyczne. Zarówno rockowcy i jazzmani, jak OP

SK

i klasycy. Zachwycający efekt jest najwięk-

– 1

JDO

szą nagrodą za ciężką pracę. To dyscyplina E

1/2

LA

2

dla tych, którym ego pozwala dzielić się chwałą. Soliści, choć K

na nich skupia się cała uwaga, są samotni – zdani na własną niedoskonałość. Orkiestra to grupa artystów, którym sprawia satysfakcję wspólne tworzenie – praca, zgranie, emocje. Razem znaczą więcej. Film, teatr to twórcze aktywności wyłącz-nie zbiorowe. Również ci, którzy organizują festiwale, na przykład filmowe czy teatralne, nic nie zrobią w pojedynkę. Musi za nimi stać zbiorowość – osoby produkujące wydarzenie, ale i (w nie mniejszym stopniu) goście oraz publiczność. Nawet wyjątkowo twórcze jednostki (czasem także soliści) często wymagają oprawy i wsparcia zespołu, orkiestry, partnerów, bez których najbardziej wartościowa idea (jak choćby odtwo-rzenie muzyki z XIX-wiecznego wesela wiejskiego) nie miała-by szans na realizację. Zachęcam do spojrzenia na opisywane w tym numerze „Kalejdoskopu” fenomeny właśnie pod kątem kolektywnej współpracy i szczególnych relacji twórczych.

4

SPIS TREŚCI

15 18Zimna głowa, 24 28

O! Padam.

Wierność

Grali

Andrzej

gorące serce.

muzyce.

u Reymonta.

Poniedzielski

Rozmowa

Piotr

Bogdan

z Łukaszem

Grobliński

Sobieszek

Błaszczykiem

K

2

AL

1/2

EJDO

– 1

SK

OP

OP

SK

30 32 33 38

– 1

JDOE

1/2

L

POLISH

Komiksy

Galeria

Dodatek

A

2

MUSIC, czyli

z nagrodami.

Kalejdoskopu

Festiwalu

K

polerowana

Piotr Kasiński

– skarby

Soundedit

muzyczka.

z Tumu

2022

Dariusz Bilski

4K 2amera 4K 5amera stop? 49 50

Skandaliści

Pobudzić

po akcji.

Rozmowa

i klasycy.

dziecięcą

Bogdan

z Malwiną

Bartosz

wyobraźnię.

Sobieszek

Czajką

Borowski

Paulina Ilska

i Przemysła-

wem

Glajznerem

5

1 /22

52 54Lis i zając. 56 60

Błękit daje

Pionierzy

Splątanie.

szansę.

Mieczysław

w sześciu

Aleksandra

Łukasz

Kuźmicki

stopniach

Talaga-

Maciejewski

swobody.

-Nowacka

Bogdan

Sobieszek

K

espół

2

AL

1/2

EJDO

– 1

SK

OP

i w

OP

SK

63 64

Jesienne

Pisania

66Bóg 68

– 1

JDOE

1/2

LA

2

Szwejk

K

przesilenie.

uczyłam się,

z infopunktu.

na piwnej

Łukasz Barys

pisząc.

Serce jak

etykiecie.

Rozmowa

glonojad.

Maciej Robert

z Anną

Krzysztof

Kańtoch

Kleszcz

SOLO

6K 9alendarium I str. okładki: BARRY ADAMSON

– gość Festiwalu Soundedit 2022

Fot. Mark David Ford

18

Rozmowy

K

2

AL

1/2

EJDO

– 1

SK

OP

OP

SK

– 1

JDOE

1/2

LA

2

K

ŁUKASZ BŁASZCZYK.

Zdjęcia: Dariusz Kulesza

Rozmowy

19

ZIMNA GŁOWA, GORĄCE SERCE

Olga Pasiecznik, Krzysztof Cugowski wspaniale się o nas wypowiadali, Cyprien Katsaris, jeden z najwybitniejszych pianistów XX wieku, koniecznie chciał umawiać się na kolejny wspólny występ. Kevin Kenner powiedział, że jeszcze nigdy tak dobrze nie grało mu się Chopina. Ale merytoryczne przygotowanie to tylko jeden z elementów. Druga rzecz to jest to, czego nie ma w orkiestrach zawodowych, czyli radość z grania – mówi Łukasz Błaszczyk, wybitny skrzypek, założyciel i dyrygent Orkiestry Kameralnej Primuz, która obchodzi 10-lecie istnienia.

(Rozmowa toczy się w gardero-

Byłeś cudownym dziec-

bie Sali Kameralnej Akademii

kiem, które urodziło się

uczestników trafia się taka

Muzycznej w Łodzi przed kon-

z talentem, o którym

muzyczna osobowość, że jej

certem).

mówisz?

dominacja jest bezdyskusyjna.

Bogdan Sobieszek:

Nie. Nigdy nie uważałem się za

W wypadku tak prestiżowych

Czym jest talent w grze

kogoś takiego. Mam szczęście,

konkursów, jak Chopinowski,

K

Wieniawskiego, Konkurs Kró-

2

A

na skrzypcach?

że robię to, co lubię, a przy tym

L

Łukasz Błaszczyk: To jest coś ludzie lubią to, co robię. Nikt

lowej Elżbiety w Brukseli czy

1/2

EJDO

– teraz już wiem na pewno –

we mnie jednak nie odkrył cu-

Artura Rubinsteina w Tel Awi-

wie, technicznie prawie wszy-

– 1

z czym trzeba się urodzić. Moż-

downego dziecka. Moja „karie-

SK

scy grają znakomicie. Dlatego

OP

na być doskonale wykształco-

ra” rozpoczęła się od Konkursu

OP

nym muzykiem, ale tego cze-

Wieniawskiego w 1996 roku,

trzeba mieć coś więcej, czego

SK

się nie da nauczyć, co jest jak

– 1

goś, co nazywamy talentem,

kiedy miałem 25 lat. Nie byłem

dotknięcie palca bożego.

JDO

nie można się nauczyć. Dzisiaj

więc młokosem.

E

1/2

Kim jest profesor dla

L

będziesz miał okazję posłuchać

Ale odniosłeś spekta-

A

2

zdolnego ucznia, stu-

K

młodego skrzypka, który ta-

kularny sukces – wśród

lent ma. To słychać od pierw-

laureatów byłeś najlep-

denta?

szego przyłożenia smyczka do

szym z Polaków.

To człowiek, który mając

struny. Od pierwszego dźwięku Potem przez wiele lat byłem w ręku diament, przede

można zauważyć, że to jest

koncertującym skrzypkiem.

wszystkim nie może go zepsuć.

inne przyłożenie. Trudno to

Teraz ze względów zdrowot-

Jego zadanie to mądrze go

wytłumaczyć. Tego człowieka

nych nie mogę już grać. Reali-

prowadzić. Nie mogę powie-

słucha się inaczej. Niedługo po

zuję się jako pedagog, stwo-

dzieć, że mam doświadczenie

studiach w 1999 roku miałem

rzyłem orkiestrę, z którą robię

w pracy z talentami, bo osoby

okazję spędzić kilka miesię-

ciekawe rzeczy, dyryguję.

tak uzdolnione jak Wojtek

cy z prawdziwym talentem,

Rozmawiamy dwa dni

Niedziółka, którego za chwilę

można by rzec – muzycznym

przed Międzynaro-

posłuchamy, rodzą się rzadko.

geniuszem. To była trasa z Kry-

dowym Konkursem

Uczyłem go przez sześć lat

stianem Zimermanem po Sta-

Skrzypcowym im. Hen-

w szkole muzycznej w Warsza-

nach Zjednoczonych i Europie,

ryka Wieniawskiego.

wie. Teraz rozpoczyna u mnie

ponad czterdzieści koncertów.

Wystartuje w nim twój

studia w Akademii Muzycznej

Doświadczyłem tej magii: na

uczeń, 19-letni Wojciech w Łodzi. Prowadzenie Wojtka sali jest kompletna cisza, choć

Niedziółka. Co jest

to była przyjemność, ale też

jeszcze nie zagrał pierwszej

decydujące w takich

wielka odpowiedzialność

nuty. Gdy dotknie klawiatury,

sprawdzianach?

i wyzwanie. Tacy ludzie z regu-

słychać, że ten dźwięk ma inny

Głos jurorów oczywiście.

ły mają coś kruchego w sobie,

wymiar. Rodzaj instrumentu

Sporo zależy od ich upodo-

trzeba im właściwie wytyczać

nie ma tu znaczenia.

bań. Bywa jednak, że wśród

kierunki. Jeśli da im się wiedzę,

20

Rozmowy

mądre prowadzenie i do-

towanie nowego repertuaru.

Czerpię nieustannie z wiedzy,

świadczenie, a oni dołożą od

Niektórzy nauczyciele z kolei

którą dał mi Krystian Zimer-

siebie to coś, wtedy ich talent

hodują talenty pod kloszem.

man. To była największa szko-

należycie się rozwija i skutkuje

Młody człowiek nie ma okazji

ła życia, niemal jak dotykanie

wspaniałymi osiągnięciami.

konfrontować się z publiczno-

absolutu. Zimerman to wielki

Często jestem jurorem konkur-

ścią, czerpać z niej inspiracji.

artysta. Przez wiele miesięcy

sów i znam wiele dzieci, które

Znam też przypadki, że nie-

obserwowałem jego nadludzki

uchodziły za talenty na szcze-

dojrzały muzyk jest zarzucany

wysiłek, żeby osiągać perfekcję

blu szkoły podstawowej, a póź-

repertuarem, którego nie jest

i nie schodzić z artystyczne-

niej na etapie szkoły średniej

w stanie dobrze przyswoić,

go Olimpu. Podczas swoich

czy studiów znikały. Może

co powoduje później jakąś

zajęć ze studentami niemal

talent wypalił się za wcześnie,

skazę. Nie twierdzę, że wiem

cytuję uwagi, które Krystian

może umknął z powodów

najlepiej, jak prowadzić talent

Zimerman kierował do nas.

środowiskowych, a może wła-

i jak szlifować diament. Praca

Drugą ważną dla mnie osobą

śnie zawiniło nieodpowiednie

z Wojtkiem wiele mnie jednak

był wspaniały, utytułowany

prowadzenie.

nauczyła. Po efektach widzę,

pedagog, rosyjski skrzypek

Na czym więc polega

że ten czas ani przez niego,

Zakhar Bron. Studiowałem

mądre prowadzenie?

ani przeze mnie nie był zmar-

u niego przez kilka miesięcy

Błędem może być nadmierne

nowany. Fakt, że w wieku 19

w Weimarze. Otworzył mi oczy

eksploatowanie z jednej stro-

lat dostał się na Konkurs Wie-

na wielką wiolinistykę koncer-

ny, a z drugiej – niewłaściwe

niawskiego, świadczy o tym,

tową – przyłożenie smyczka do

inspirowanie. Utalentowane

że wybitny skrzypek Augustin

strun, rodzaj wibracji, kształ-

K

dzieci często traktowane są

Dumay, przewodniczący jury,

towanie dźwięku, operowanie

2

AL

jak „konie wyścigowe” – jeżdżą

oraz nasz wielki artysta Daniel

dynamiką, co powoduje, że gra

1/2

EJDO

z konkursu na konkurs, wy-

Stabrawa, wiceprzewodniczą-

na skrzypcach jest efektow-

grywają wszystko, a nie mają

cy, zwrócili na niego uwagę

na, wirtuozowska, subtelna,

– 1

SK

czasu na pogłębienie inter-

mimo tak młodego wieku.

śpiewna bądź nijaka. On mnie

OP

OP

pretacji, nabranie dystansu

Co dali tobie twoi profe-

tego nauczył. Choć jego styl

SK

do dzieła czy nawet przygo-

sorowie?

XX-wiecznej wiolinistyki

– 1

JDOE

1/2

LA

2

K

Primuz, na pierwszym planie Wiesław Prządka

24

Muzyka

WIERNOŚĆ

muzyce

Piotr Grobliński

Barok ma swoich zaprzysięgłych obeznanym z muzyką dawną wystarczy zwolenników. Muzyka dawna to do tego kilka taktów. W zespołach stosu-trochę osobny świat – z festiwala- jących historyczne instrumenty gra się na mi, wytwórniami płytowymi, ze- strunach jelitowych, a nie metalowych.

społami wyspecjalizowanymi w historycz- Zrobione są one z odpowiednio sprepa-nych wykonaniach. Ich członkowie dążą rowanych jelit baranich, które się moczy, do uzyskania brzmienia, stylu i charakteru suszy, rozciąga i skręca. Na takich strunach muzyki z epoki, gdy utwory były kompono- grają też czasami ludowe kapele. Struny wane. Studiują wszelkie dostępne źródła, jelitowe łatwiej się rozstrajają i są cichsze, by odtworzyć dawne praktyki wykonaw- ale dają miękkie, szlachetne, bogate w ali-cze. W książeczkach dołączanych do płyt kwoty brzmienie. Kolejną ważną różnicą czy w programach koncertów podkreślają jest strój… nie muzyków, ale instrumentów.

K

grę na historycznych instrumentach lub Instrumenty w zespołach muzyki dawnej 2

AL

ich wiernych kopiach. Podając skład, obok stroi się zwykle o pół tonu niżej (a=415 Hz), 1/2

EJDO

nazwisk muzyków umieszczają wiadomo- co pozwala uzyskać ciemniejsze, bardziej ści na temat pochodzenia wykorzystywa- aksamitne brzmienie.

– 1

SK

nych przez nich instrumentów. Jednym Jakub Kościukiewicz ma w domu cztery OP

OP

z takich zespołów jest Altberg Ensemble, wiolonczele. Na pierwszej płycie Altberg SK

powstała pięć lat temu orkiestra baroko- Ensemble gra na kopii weneckiego instru-

– 1

wa, której dokonania od początku uważnie mentu z 1693 roku, wykonanej przez Ba-JDOE

1/2

śledzimy i której w „Kalejdoskopie” wiernie stiana Muthesiusa w roku 2013. Kolejne LA 2

kibicujemy. Założona z inicjatywy wiolon- w jego zbiorze to dwie wiolonczele z XVIII K

czelisty Jakuba Kościukiewicza grupa skła- wieku (pierwsza pochodzi ze Schreibehau da się z wykładowców i absolwentów łódz- – to niemiecka nazwa Szlarskiej Poręby, kiej Akademii Muzycznej, a także muzyków a druga z warsztatu lutniczego na Pomorzu z innych ośrodków.

Zachodnim) i niemiecki instrument z XIX

Orkiestrę z nurtu „wykonawstwa histo- wieku, przerobiony na historyczny do gra-rycznie poinformowanego” można rozpo- nia muzyki klasycystycznej i romantycznej.

znać na pierwszy rzut oka: mniejszy od or- Dlaczego posiadając stare wiolonczele, gra kiestry filharmonicznej skład, często brak na kopii włoskiego instrumentu? Paradok-dyrygenta (zespół prowadzi jeden z mu- salnie dobra kopia daje efekt bliższy histo-zyków), charakterystyczne instrumenty, rycznemu wykonaniu. Przecież barokowi na czele ze stojącym z reguły w centrum muzycy grali na instrumentach nowych, klawesynem czy obdarzoną imponują- a nie na trzystuletnich zabytkach.

cym gryfem teorbą. Można też spojrzeć na Ile kosztują wiolonczele? Dobry współcze-wiolonczele i zauważyć, że są one trzyma- sny instrument to wydatek w granicach 80

ne przez muzyków w powietrzu – instru- tysięcy zł, dobra kopia instrumentu histo-menty nie mają nóżek (podobnie skrzypce rycznego – około 100 tysięcy. Różnica wynie posiadają podbródków, ale to trudniej nika z większych wymagań wobec lutnika, dostrzec). Smyczki są lżejsze (czego nie wi- który musi poznać tajniki budowy orygina-dać) i wygięte w górę, a nie w dół. Wszystko łu. A oryginał może być dużo droższy, o ile to ma oczywiście konsekwencje dla sposo- pochodzi z renomowanej pracowni i zacho-bu gry, inicjacji i kształtowania dźwięku.

wał się w dobrym stanie, ale może też być Różnice da się też usłyszeć – osobom stosunkowo tani. Na swoich czterech wio-

Muzyka

25

lonczelach Jakub Kościukiewicz musi regu- kawie opowiadać o klawesynach, ich histo-larnie ćwiczyć, gdyż instrument, na którym rii, odmianach, specyfice. Zna wiele smako-się nie gra, zaczyna szwankować. To trochę witych anegdot, na przykład taką: w XVIII jak z psem, który musi się wybiegać.

wieku klawesyn nie tylko odgrywał ważną Porównanie o tyle uzasadnione, że dawne rolę w orkiestrach barokowych, ale był też instrumenty miały ze zwierzętami wiele instrumentem służącym do kameralnego, wspólnego. Jelitowe struny, smyczki z koń- salonowego muzykowania. W dobrych do-skim włosiem, obój da caccia (myśliwski) mach młode damy grały właśnie na klawe-z korpusem pokrytym skórą… dodajmy do synie, co widać na obrazach z epoki (słynna tego „piórka” klawesynów, uruchamiane „Dziewczyna siedząca przy klawesynie”

mechanizmem klawiszowym elementy, Vermeera). Zresztą sam instrument był

które szarpią struny, wydobywając dźwięk. dziełem sztuki, często z bogatą dekoracją, Te „piórka” były kiedyś robione z ptasich złoceniami, ornamentami, dekoracją płyty piór, a konkretnie ze sztywnej części zwa- rezonansowej i obrazami malowanymi na nej dudką. Co ciekawe, najlepsze do tego wewnętrznej stronie wieka podnoszonego celu okazywały się pióra ptaków drapież- podczas gry. Taki instrument sam w sobie nych – kruka i kondora. Ale o pióra będące- był ozdobą salonu. Ale nieoczekiwanie po-go pod ochroną kruka trudno, dlatego dziś zycji klawesynu zaczęła zagrażać moda na w klawesynach (nawet w wiernych kopiach gitarę. Wtedy czołowi londyńscy produ-dawnych instrumentów) stosuje się two- cenci klawesynów – Burkat Shudi i Jacob rzywa sztuczne. Nie używa się też do zdo- Kirkman – uciekli się do podstępnego pla-bień płytek ze skorupy żółwia, kości sło- nu. Kazali swoim czeladnikom sprowadzić K

2

A

niowej ani masy perłowej. Wyrafinowany większą partię gitar i rozdać je londyńskim L

estetyzm ogranicza się do samej muzyki.

prostytutkom. Gdy panie lekkich obycza-1/2

EJDO

jów zaczęły być kojarzone z nowym instru-

– 1

mentem, pannom z dobrych domów nie

SK

OP

wypadało już na nim grać. Modelowy przy-OP

Współprowadząca orkiestrę

klawesynistka Ewa Mrowca

nie tylko koncertuje, nagrywa kład czarnego PR-u na chwilę zapobiegł

SK

– 1

solowe płyty dla prestiżowej katastrofie, ale w XIX wieku klawesyn uległ

JDO

wytwórni DUX (ostatnio Suity francuskie dominacji fortepianu (pianina) – zarówno E

1/2

L

J.S. Bacha) i uczy studentów. Potrafi też cie- w salach koncertowych, jak i na salonach.

A

2

K

Altberg Ensemble w kościele św. Mateusza, fot. Jan Grobliński

34

Galeria

Szczęśliwy pierścień

Zanim podjęto częściową rekonstrukcję grodziska w Tumie, archeolodzy przecze-sali jego pozostałości: w latach 1948–56

(pod kierunkiem prof. Konrada Jażdżew-skiego), następnie w latach 2009–2011

(pod kierunkiem prof. Ryszarda Gry-

giela). I znaleźli średniowieczne przed-mioty, a wśród nich rarytas – skromny pierścień.

Podłęczyckie grodzisko możemy zwie-

dzać od kwietnia br., a „płody” jego ziemi znalazły się na czasowej wystawie w MAiE. Ma ona wydzielone trzy części.

Pierwsza to wprowadzenie, przedsta-

wienie osób odpowiedzialnych za wy-

kopaliska. Druga – gablotki wypełnione artefaktami (z których najstarsze pocho-dzą z X w.): przedmiotami codziennego użytku, biżuterią, militariami, ceramiką.

Maleńkie monety umieszczono w osob-

nych gablotkach, tworzących na ścianie geometryczną instalację, a wzbogaco-nych fotograficznymi powiększeniami monet – kontekstu i przestrzeni nadaje tej części ekspozycji zajmujące całą ścia-nę zdjęcie z Tumu z romańską kolegiatą w tle. No i trzecia część – sanktuarium największego skarbu, odkrytego w 2009

roku: wspomnianego niepozornego

pierścienia, który jest unikatem na skalę europejską. Na dziewięciobocznej srebr-nej ozdobie, datowanej na drugą połowę XI – pierwszą połowę XII w. wygrawero-wano krzyż i łacińską inskrypcję, która w tłumaczeniu brzmi „Obyś żył szczę-śliwy, ile czasu żyje Feniks”. Prezento-wany w gablotce na środku osobnej sali pierścień jest jedynym eksponatem w tej części. Nieprzypadkowo piszę o tej sali jako o sanktuarium – jej aranżacja jest niemal sakralna. Dodatkowo ustawione ścianki nadają małej, pomalowanej na czarno przestrzeni wieloboczny układ odzwierciedlający kształt pierścienia, a na owych ściankach przymocowano

powiększone zdjęcia kolejnych segmentów – tak, że widz jest niemal otoczony jego wizerunkiem. Zamknięty w pierście-niu pierścienia, może skupić się na podzi-wianiu tegoż – wyniesionego na tkaninie ROGOWY GRZEBIEŃ.

jak relikwia.

XI–XII wiek,

fot. Adrian Jaszczak

Aleksandra Talaga-Nowacka

Galeria

35

SREBRNY PIERŚCIEŃ.

Z łacińską inskrypcją,

druga połowa XI

– pierwsza połowa XII wieku,

fot. Adrian Jaszczak

Rozmowy

45

KAMERA STOP?

Są jedynym festiwalem filmów fabularnych w Łodzi – Mieście Filmu UNESCO.

Po burzliwym odejściu Camerimage, zniknięciu Cinergii i nieudanym przeszczepie Transatlantyku pozostała tu tylko Kamera Akcja. Festiwal, który zrodził się ze studenckiej pasji, a przez trzynaście lat stał się profesjonalną, docenianą przez branżę i publiczność imprezą. Dlaczego więc pomysłodawcy i dyrektorzy Kamery Akcji – Malwina Czajka i Przemysław Glajzner

– mówią o absurdzie i frustracji, biorąc pod uwagę wyprowadzkę z Łodzi?

Agata Gwizdała:

kontekście trafiamy do bardzo

program, zdobywać kolejnych

Spotykamy się tuż po

szerokiego grona kinomanów.

odbiorców, nie rezygnując

zakończeniu stacjonar-

Z drugiej strony jednak, żeby

z tego, co jest wpisane w DNA

nej części 13. edycji

wyróżniać się na tle bardzo

tego festiwalu. Na arenie ogól-

festiwalu. Ta zdalna –

bogatego rynku festiwalowego

nopolskiej jesteśmy doceniani.

jeszcze trwa. Jak mo-

w Polsce, odwołujemy się do

Czyli łódzka impreza

glibyście podsumować szeroko rozumianego środowi-jest lepiej postrzegana

to, co się wydarzyło?

ska filmowego. To tylko ak-

w kraju niż u siebie?

K

2

A

Malwina Czajka: Jesteśmy

cent, a mimo to Kamera Akcja

Z czego to wynika?

L

bardzo zadowoleni. Widzimy

jest często błędnie odczytywa-

P.G.: Staramy się budować

1/2

EJDO

znaczący progres i to, że festi-

na jako impreza hermetyczna.

kontakt z naszą społecznością

– 1

wal trafia do kolejnych grup

M.C.: Musimy mieć coś, co

przez cały rok…

SK

OP

odbiorców. Tych, którzy chcą

będzie tylko nasze – naszą

M.C.: … ale jest to niewyko-

OP

oglądać filmy, ale też o nich

społeczność. Na Kamerę Akcję

nalne, bo nie mamy sił, czasu

SK

– 1

rozmawiać, poznawać różne

przyjeżdżają liderzy opinii,

i pieniędzy.

JDO

konteksty branży filmowej.

jak Kaja Klimek, Grażyna

Przede wszystkim nie

E

1/2

L

W tym roku na nasz festiwal

Torbicka, Błażej Hrapkowicz

ma sił czy może jednak

A

2

K

przyjechało dużo nowych

czy Tomasz Raczek. Z drugiej

pieniędzy?

osób, w tym 190 influencerów,

strony są ci, którzy są młodym

M.C.: To jest to samo. Musimy znanych wśród kinomanów

głosem w mediach filmowych,

przetrwać od festiwalu do

w każdym wieku.

na przykład twórcy portalu Fil-

festiwalu. My jako zespół i każ-

Od początku ciągnie

mawka. Kamera Akcja nie jest

de z osobna. A nie utrzymamy

się za wami opinia, że

festiwalem dla kół filmoznaw-

zespołu przez cały rok, jeśli nie

to impreza skierowana

czych, jak podczas pierwszych

zaoferujemy im stałych i god-

do hermetycznej spo-

edycji. Teraz jest to po prostu

nych umów.

łeczności związanej

festiwal dla miłośników kina.

P.G.: Przecież to raptem pięć, przede wszystkim

Czujecie, że łatka festi-

sześć osób na stałe. Bezpośred-

z krytyką filmową. Czy

walu dla krytyków to

nio przed festiwalem zespół

udało wam się posze-

jest rodzaj piętna?

powiększa się do 15 osób.

rzyć grupę odbiorców

P.G.: Tak, jeśli w ten sposób M.C.: Ci ludzie zaraz po fe-o „zwykłego widza”?

patrzą na nas przedstawiciele

stiwalu wracają do swoich

Przemysław Glajzner: Tak, bo miasta, którzy decydują o fi-codziennych obowiązków, bo

przede wszystkim jesteśmy fe-

nansowaniu festiwalu. Nie,

muszą z czegoś żyć. Ostatnio

stiwalem filmów fabularnych.

gdyż podstawą organizacji

sobie uświadomiliśmy, że

Prezentujemy filmy pełno-

dużego festiwalu filmowego

jesteśmy jedynym festiwa-

metrażowe, premiery i seanse

jest właśnie społeczność, która lem w Łodzi, który nie ma specjalne z najważniejszych

wokół niego funkcjonuje. My ją odpowiedniego zaplecza – in-festiwali na świecie. I jesteśmy

mamy. I to jest pierwszy krok

frastruktury, administracji,

obecnie jedynym festiwalem

do zbudowania czegoś jeszcze

techniki, biura. Musimy za-

o takim profilu w Łodzi. W tym większego. Możemy poszerzać trudnić biuro księgowe za ceny

Document Outline

okladka XI

Kal_11_2022f