kamy brwochy

tór

w w N , kietjealeraIgnG

nr ind. 323489 | ISSN 0860-3057 nakład 1400 egz.

KA

LEJDO

AT)

i

SK

w neky

OP

cena 5 zł (w tym 5% V

r

. M

mó

AG

na

A

ma

ZY

ór

N K

ag z

UL

M W

TUR

AL

:

N

u

Y ŁOD

zua

ZI

mer

I W

O

nu obr

JE

t y

W

ÓD

ąd

Z

z

T

ema

W

T R

A ŁÓD

ZK

IEGO

—

0

5/2

5/21

1

Magazyn kulturalny Łodzi i województwa łódzkiego 0

Detal obrazu Michała Czuby z cyklu „Gest natury”

– wystawa w Galerii Imaginarium w ŁDK, czynna do 22 maja

Migawka

1

ASTRA.

Bohaterka animacji Michała

Łubińskiego. Lalki powstały

w Łodzi. Zagrają we Wrocławiu.

Fot. Bogdan Sobieszek

2

BARBARA KONOPKA.

K

Cykl „Portret wielokrotny”,

AL

1998-2000.

5/21

EJDO

Wystawa „Obrazy cyfrowe”

w Ośrodku Propagandy Sztuki,

– 0

SK

towarzysząca Fotofestiwalowi,

OP

otwarcie 6 V

OP

SK

– 0

JDOE

5/21

LAK

WYDAWCA

PRENUMERATA

„Kalejdoskopu”

Cena za numer – 4 zł

RUCH – mieszkańcy Łodzi

ADRES REDAKCJI

DRUK

i województwa mogą zamówić

ŁDK, 90-113 Łódź, ul. Traugutta 18

Kolumb Krzysztof Jański

prenumeratę, korzystając ze strony

tel. 797 326 217

ul. Kaliny 7, 41-506 Chorzów

www.prenumerata.ruch.com.pl

e-mail: kalejdoskop@ldk.lodz.pl

pytania: prenumerata@ruch.com.pl

www.e-kalejdoskop.pl

Nakład: 1400 egz.

lub tel.: 22 693 70 00,

801 800 803 (pn.-pt. w godz. 7-17).

REDAGUJĄ

INFORMACJE O IMPREZACH

KOLPORTER – tylko instytucje mogą

Łukasz Kaczyński – redaktor naczelny

prosimy przesyłać na adresy:

zamawiać prenumeratę w oddziałach

Bogdan Sobieszek

kalejdoskop@ldk.lodz.pl

firmy Kolporter S.A.

Aleksandra Talaga-Nowacka

kalendarium@ldk.lodz.pl

na terenie całego kraju.

Informacje pod numerem infolinii

PROJEKT GRAFICZNY

PARTNEREM PISMA JEST

0 801 205 555

Jakub Stępień,

lub na stronie internetowej

współpraca Oliwia Adamkowska

http://sa.kolporter.com.pl/

Numer współtworzą

3

AUTORZY NUMERU 05/21

Andrzej Poniedzielski

Rafał Gawin

Kosma Nykiel

Maciej Bieszczad

poeta, satyryk

poeta, pracuje

urbanista, łódzki

wielunianin,

w Domu Literatury

działacz społeczny,

poeta związany

w Łodzi, gdzie

podróżnik i miłośnik

ze środowiskiem

(głównie) wydaje

Europy Środkowo-

„Toposu”, prezes

i redaguje nową

Wschodniej

Fundacji Słowem

K

poezję, publicysta,

A

Pisane

L

w „K” pisze o muzyce

5/21

EJDO

– 0

SK

OP

OP

SK

– 0

Łukasz Maciejewski

JDO

krytyk filmowy

E

5/21

L

i teatralny, dyrektor

A

festiwali, ekspert HBO

K

i PISF, wykładowca

Jacek Wesołowski

Szkoły Filmowej

wykłada na

Gustaw Romanowski

w Łodzi

PŁ, zajmuje się

Piotr Salata-

dziennikarz, eseista,

problematyką

-Kochanowski

animator kultury,

ochrony zabytków

absolwent politologii

krytyk sztuki, członek

i rewitalizacji, bada

oraz gospodarki

Międzynarodowego

historię transportu

przestrzennej na UŁ,

Stowarzyszenia

miejskiego

pracuje w Instytucie

Krytyków Sztuki AICA

Rozwoju Miast

i Regionów, społecznik

Mieczysław Kuźmicki

wieloletni dyrektor

Muzeum Kinemato-

grafii, autor i wydawca

książek, znawca

Joanna Glinkowska

Michał Rzepka

polskiego kina

pracuje w teatrze,

reżyser teatralny,

Łukasz Król

pisze i rozmawia

wykładowca praktyki

fotograf specjalizujący w Radiu Kapitał

i teorii teatralnej

się w portrecie

o sztuce

4

SPIS TREŚCI

14 17Scenariusz 20 24 27

Debata:

Skaj

Coś extra

Spójne,

Miasto

na jutro.

is the limit.

w przestrzeni.

czytelne,

przyszłości

Andrzej

Rozmowa

Aleksandra

oryginalne.

– miasto

Poniedzielski

z Łukaszem

Talaga-

Magdalena

kreacji

Zbieranow-

-Nowacka

Świątczak

skim

KAL

5/21

EJDO

– 0

SK

OP

OP

SK

28 30 32 38Nie narzucą 4Strat 2 – 0JDOE5/21L

Ludzie

Gillian

Nowy to

egie

A

i pomysł,

Thatcher.

znaczy wolny.

mi tempa.

teatralnej

K

nie sprzęt.

Łukasz

Rozmowa

Rozmowa

iluzji (2).

Bogdan

Maciejewski

z Dorotą

z Jakubem

Metoda

Sobieszek

Ignatjew

„Martyrem”

Brechta.

Kasińskim

Michał

Rzepka

44 4„U 6lisses” 47 49

Pamiętam,

Galeria

56

Pora odlotów.

Było – nie ma.

Maciej

i nocnik.

pamiętam,

„Kalejdoskopu”

Aleksandra

Bieszczad

Maciej

pamiętam…

Talaga-

Świerkocki

Mieczysław

-Nowacka

Kuźmicki

5

SPIS TREŚCI

05/21

5

6 70

O

9

owej

G

9aleria 64 66

Powrót

Co mówi

kiełznać

Mamy rynek!

Wincentego

Łukasza Króla

magma?

przyszłość.

Kosma Nykiel

Gortata.

Rozmowa

Piotr Salata-

Gustaw

z Kubą

Kochanowski

Romanowski

Stępniem

KAL

5/21

EJDO

Y obrazk

– 0

SK

OP

OP

SK

72 74

– 0

JDO

Skrzyżowanie

Kalendarium

prawdy.

TUR

E

5/21

LAK

Jacek

Wesołowski

Y KUL

RZĄD

I str. okładki: VIKTORIA GÓRKO,

z cyklu „Brainz”, 2019–20,

druk cyfrowy na tkaninie

– o artystce czytaj na str. 50

6

Wstępniak

OBRAZ ZATRZYMANY

z premedytacją

Łukasz Kaczyński, redaktor naczelny To nieco inny „Kalejdoskop”. W grudniu, poinformowani przez wydawcę o cięciach po pandemicznym roku 2020, przygotowaliśmy „wariant oszczędnościowy” na „okres przejściowy”, do stycznia 2022. Odcho-dzi kolor przewodni numeru i 16 stron

w pełnym kolorze, zmienia się papier

części niekolorowej. Przebudowaliśmy

układ treści, maksymalnie wykorzy-

stując to, co zostaje. Numer czerwcowy może jeszcze służyć dopracowaniu

KAL

tego pomysłu. I tacy właśnie pytamy

5/21

EJDO

dziś o władzę obrazu. Przy telewizyj-

– 0

SK

nym obrazie poruszonym i (w uprosz-

OP

OP

SK

czeniu) utekstowionym, oczekującym interakcji obrazie

– 0

internetowym, zainteresowanie „statycznym” projekto-JDOE

5/21

L

waniem graficznym, które realizuje się w sieci i w prze-AK

strzeni miasta może wydawać się passe. A przecież takie nie jest. To żywy, podlegający daleko idącej specjalizacji rynek. Ludzie, którzy wiedzą, jak chwycić naszą uwagę, i jak zrobić to z klasą. Którzy analogicznie do leciwego powiedzenia o czytelniku, wiedzą, że odbiorcy nie moż-

na zniewolić – jego się uwodzi. Tak, chodzi o obraz uwodzący, z premedytacją zatrzymany.

To ostatni mój wstępniak w „Kalejdoskopie”. Tym z Pań-

stwa, którzy zaangażowali się, pisząc listy i petycje (według mojej wiedzy było ich kilka) lub podpisując je (w sumie kilkaset podpisów), i mieli nadzieję, że wydawca zmieni swoją decyzję, przekazuję niniejszym odpo-wiedź. Za każdą formę wsparcia dziękuję – tutaj, bo nie mamy prawie lub żadnego kontaktu. W wielu przypad-kach są to osoby, które darzę szacunkiem, a większość,

Wstępniak

7

jeśli nie wszystkie – to nie przesadna kurtuazja – robiły i robią dla kultury więcej niż jakiś naczelny jakiegoś magazynu. „Wpadnijcie do mnie, gdy już nieco ochło-nę”, przewrotnie powraca do mnie ta fraza, powtarzana nie do końca serio (ot, pożytek z czytania poezji i pu-blikowania tekstów o niej). Do „Kalejdoskopu Kultury”.

Półrocznika ufundowanego przy „K” przez trzy uczel-nie przy merytorycznym partnerstwie Muzeum Sztuki, nad którym opiekę dyrektor ŁDK Waldemar Drozd mi powierza. Zsieciowany już ogólnopolsko, świetnie po-strzegany, z międzynarodową Radą Naukową (s. 11). Moc świetnych artykułów, czekających na graficzną szatę i premierę – skład jest skończony, wybieramy drukarza, gotowa jest strona internetowa, ruszają jej testy. Maj bę-

K

dzie nasz. „KK” jeszcze nie wyszedł, a wpisany w ten ka-AL lejdoskopowy duopol mechanizm transferu idei, tema-5/21

EJDO

tów, nazwisk, konkretnych tekstów, już zaczął się kręcić

– 0

SK

– jego efektem w „K” 11/20 była rozmowa studentki fil-OP

OP

SK

moznawstwa z Piotrem Kardasem o festiwalu w pande-

– 0

JDO

mii, w 04/21 tekst Joanny Glinkowskiej o „choreografii E

5/21

LA

poza tańcem”, wykorzystujący wiedzę z wielowątkowej K

rozmowy z numeru 1. „KK”. Jak teraz miałby się on realizować? Czy gdy wiele się zmienia, wszystko zostanie tak samo? Pewnie nie będzie kolejnych podkastów ani au-dycji z cyklu „Oko Kalejdoskopu” w Radiu Kapitał – brak na to sił redakcyjnych. Ostatnią, kwietniową rozmowę Joanny Glinkowskiej możecie teraz przeczytać, a tak-

że odsłuchać np. w telefonie dzięki kodowi QR – wraz z fragmentami muzycznego performansu Kuby Stępnia w parku Helenów. Czego nie będzie albo: co będzie, nie jest mi wiadome. Poza tym, że to będzie inny „Kalejdoskop”. Zaczyna się natomiast, zatrzymane przez pandemię, sieciowanie z województwem, możliwe – w moim przekonaniu – gdy magazyn mocno stanie na nogi w Łodzi. Cieszę się, że mogłem tu być przez cztery lata i do tego doprowadzić.

8

Polecamy

Mobilny „Kalejdoskop” Warszawa) i Agatę Nowak (AM Byd-Począwszy od numeru 04/21 „Kalej-

goszcz). Do konkursu przystąpiło 36

doskop” możecie czytać również na

studentów polskich uczelni muzycz-

urządzeniach mobilnych i komputerach nych. Jurorzy oceniali uczestników na w formatach Epub, Mobi i PDF. Rozpo-podstawie nadesłanych nagrań. Hono-

częliśmy współpracę z firmą Virtualo

rową przewodniczącą jury była Izabela

(virtualo.pl), internetową księgarnią

Połońska – żona zmarłego niespełna

oferującą ebooki i audiobooki. To wyj-

trzy lata temu patrona konkursu.

ście ku tym osobom, które pisały do

nas, że mają trudności ze zdobyciem

Pieniądze dla teatrów

nowych numerów w swojej okolicy. I ku

tym, którzy wolą czytać z ekranu.

Największą w Polsce sumę dotacji

Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa

Festiwal designu

Narodowego z programu „Teatr” otrzy-

15. edycja Łódź Design Festival odbę-

mało Stowarzyszenie Teatralne Chorea

dzie się w dniach 14–23 V pod hasłem

w Łodzi na Międzynarodowy Festiwal

„Lepiej”. W Art_Inkubatorze oraz

Teatralny Retroperspektywy (450 tys.

w pawilonach ustawionych w popular-

zł rozłożone na trzy lata). Teatr Po-

wszechny w Łodzi otrzymał 200 tys.

ia

nych przestrzeniach miasta (np. na ryn-ku Manufaktury i w OFF Piotrkowska)

zł dofinansowania na XXVII Między-

powstanie kilkanaście wystaw i po-

narodowy Festiwal Sztuk Przyjemnych

n

jawią się… pływające ogrody. Do tego

i Nieprzyjemnych, który odbędzie się

K

spotkania, warsztaty i panele dyskusyj- po wakacjach. Miejski Dom Kultury w Radomsku dostał 115 tys. na Róże-e

AL

ne, które zaciekawią wszystkich zain-

5/21

EJDO

teresowanych projektowaniem nowej,

wicz Open Festiwal.

Tegoroczny budżet programu „Te-

– 0

lepszej rzeczywistości. Wydarzenie

SK

przygotowane zostanie w formie hy-

atr” wynosił 8 mln 200 tys. zł. O grant OP

OP

brydowej. Przekonamy się, w jaki spo-

wnioskowało około 500 podmiotów,

SK

a dofinansowanie otrzymało 59.

– 0

sób projektować, by polepszyć nie tylko JDO

sytuację jednostki, ale i całych społeczności. Ważnym tematem będzie miej-

Noc Muzeów

arz E 5/21

LA

skość. Organizatorzy wraz z zaproszo-

Noc Muzeów w Łodzi i regionie za-

K

nymi specjalistami będą zastanawiać

planowano na 15 V – zależnie od sy-

się m.in. nad takim planowaniem miast, tuacji odbędzie się w realu lub online.

aby lepiej się w nich mieszkało.

Wydarzenie polega na udostępnianiu

muzeów, galerii, instytucji kulturalnych yd

Młody wirtuoz

i zabytkowych obiektów w godzinach

Zwycięzcą zakończonego 28 III w łódz-

nocnych – darmo lub za niewielką opła-

kiej Akademii Muzycznej I Konkursu

tą. Placówki przygotowują na ten czas

Wiolonczelowego im. Dominika Połoń-

specjalne oferty. Pierwsza Noc Muzeów

w

skiego został Michał Balas – student

odbyła się w Berlinie w 1997 roku.

tej uczelni, urodzony w 2001 r. w Kra-

kowie. – Michał Balas jest komplet-

Rock w maju

nym wiolonczelistą, instrumentalistą

W Skierniewicach 8 V w formule online

o ogromnym potencjale intelektualnym odbędzie się 20. edycja Rock May Festi-i artystycznym – ocenił prof. Zdzisław val. Pięć zespołów wyłonionych przez

Łapiński z AM w Krakowie. Jury, które-

komisję spośród nadesłanych propo-

mu przewodniczył prof. Stanisław Fir-

zycji zagra przed jury, w skład którego lej, wyróżniło również pięcioro innych weszli dziennikarze muzyczni i przed-uczestników: Mateusza Błaszczaka

stawiciele organizatora – Centrum

(UMFC Warszawa), Dominika Drewnia- Kultury i Sztuki w Skierniewicach.

ka (AM Poznań), Jakuba Lemańskiego

Zmagania można bezpłatnie oglądać na

(AM Łódź), Marię Leszczyńską (UMFC

Facebooku i YouTubie.

Polecamy

9

twórcy: Wojciech Jerzy Has, Janusz

Prolog Fotofestiwalu

Nasfeter, Krzysztof Zanussi, Zbigniew

Międzynarodowy Festiwal Fotografii

Rybczyński, Krzysztof Ptak, Juliusz

w Łodzi odbędzie się w czerwcu, ale

Machulski, Jacek Bławut, Marek Koter-

już w maju Miejska Galeria Sztuki za-

ski, Maciej Drygas. Muzykę do powsta-

planowała ekspozycje towarzyszące.

jących tu filmów komponowali m.in.:

W Ośrodku Propagandy Sztuki od 6 V,

Krzysztof Komeda, Krzysztof Penderec-

jeśli sytuacja pozwoli, można będzie

ki, Wojciech Kilar, Jan A.P. Kaczmarek.

oglądać wystawę „Obrazy cyfrowe”

„Kalejdoskop polskiego dokumentu

z udziałem twórców związanych z Ło-

– internetowe pokazy filmowe WFO”

dzią: Krzysztofa Cichosza, Barbary

to 26 prezentacji, obejmujących ok. 50

Konopki, Roberta Mainki, Tomasza Ma- filmów. Projekt potrwa do 8 VII. Poka-

żewskiego, Wiesława Michalaka, Igora

zy odbywają się we wtorki i czwartki

P

Omuleckiego, Józefa Robakowskiego,

(filmy są dostępne w godz. 16–20). Cykl Tomasza Wysockiego i Witosława

został podzielony na bloki tematyczne.

Ziemiszewskiego. Druga wystawa – po- Przed każdą projekcją można obejrzeć O

wstałych w ciągu ostatnich 20 lat cykli wprowadzenie, nagrane przez twórców fotograficznych Artura Chrzanowskie-czy filmoznawców. Pokazy dostępne są

LE

go, zatytułowana „Przypadek Łodzi”

na platformie Vimeo (vimeo.com/wfo-

– zostanie otwarta 14 V w Galerii Willa. lodz) i równolegle na stronie WFO jako To próba podsumowania dotychcza-VOD (vod.wfo.com.pl).

sowej drogi twórczej artysty. Zdjęciom KA

będą towarzyszyły filmy wideo i insta-

Mroki przeszłości

L

lacje.

5/21

EJDO

C

Teatr im. Jaracza zaplanował na 22 V

polską prapremierę dramatu Lothara

– 0

SK

Czuła uwaga

Kittsteina „Zła dziewczynka”. Do zruj-

OP

OP

Również Muzeum Sztuki ms2 otworzy

nowanego domu w lesie przyjeżdżają

SK

AM

w maju (28 V) wystawę w ramach Fo-

Kobieta z Dziewczynką. Kiedyś to

– 0

tofestiwalu. Będzie to „Czuła uwaga.

miejsce tętniło życiem, ale lata świet-JDOE

5/21

Urszula Czartoryska wobec fotografii”.

ności ma już za sobą. Jego właściciel

LA

Czartoryska stworzyła w Muzeum

zgorzkniał i stracił siły. Między trojgiem K

Y

Sztuki pionierską kolekcję fotografii.

bohaterów rozgrywa się pełna emocji

Dekady temu dostrzegła, że to medium i niedopowiedzeń gra. Muszą zmierzyć w największym stopniu buduje naszą

się z przeszłością, która skrywa mrocz-ikonosferę i jest dominującym sposo-

ną tajemnicę. „Zła dziewczynka” łączy

bem przejawiania się obrazu we współ-

w sobie trzymający w napięciu krymi-

czesności. Rozbudowała awangardowy

nał, thriller psychologiczny i przewrot-zbiór o zdjęcia reporterskie czy rodzin-ną baśń.

ne. Zmieniła status samych fotografii, Reżyseria – Daria Kopiec, scenografia

które włączyła w obręb sztuki, oraz

i kostiumy – Anna Tomczyńska, muzy-

zreinterpretowała samą kolekcję.

ka – Dominika Korzeniecka, konsulta-

cja choreograficzna – Jacek Owczarek.

Skarbnica dokumentów Obsada: Matylda Paszczenko, Paulina

„Kalejdoskop polskiego dokumentu”

Walendziak, Andrzej Wichrowski, Do-

to bezpłatne internetowe pokazy fil-

minika Korzeniecka (muzyka na żywo).

mów powstałych w Wytwórni Filmów

Oświatowych (wydarzenie pod pa-

W pogardzie dla fałszu

tronatem „Kalejdoskopu”). Archiwum

W maju (dokładnej daty jeszcze nie

WFO to prawie 5000 tytułów, w tym

ustalono) w Teatrze im. Jaracza od-

filmy nagradzane na krajowych i zagra-

będzie się też premiera „Mizantropa”.

nicznych festiwalach. W „Oświatówce” Jedna z najwybitniejszych komedii Mo-rozpoczynali karierę i często podejmo-

liera, a zarazem najbardziej osobista, wali z nią dłuższą współpracę wybitni

w przekładzie Jerzego Radziwiłowicza

10

Polecamy

skrzy się błyskotliwym dowcipem i sub- i Piotra Kozuba przesądziło brawurowe telną ironią. Tytułowy bohater gardzi

wykonanie piosenki „Grande Valse

salonowymi konwencjami, fałszem

Frotte”, będącej pastiszem przeboju

i obłudą. Broni swoich przekonań, choć „Grande Valse Brillante” Ewy Demar-traci przez to przyjaciół i rujnuje swoje czyk. Drugie miejsce zajął Dominik Bo-miłosne plany.

bryk, trzecie – Sara Lityńska. Nagrodą Reżyseria – Edward Wojtaszek, scerównościową Prezydent Miasta Łodzi

nografia i kostiumy – Weronika Kar-

wyróżniono Monikę Daukszo.

wowska, muzyka – Tomasz Bajerski,

reżyseria światła – Karolina Gębska.

Na fortepianie – Nehring

Obsada: Iwona Karlicka, Natalia Kle-

packa, Agnieszka Skrzypczak, Mikołaj

Solistą koncertu symfonicznego ,

Chroboczek, Radosław Osypiuk, Kry-

który odbędzie się 7 V w Filharmonii

stian Pesta, Michał Staszczak, Łukasz

Łódzkiej, będzie Szymon Nehring,

Stawowczyk, Bogusław Suszka, Krzysz- jeden z najbardziej utalentowanych tof Wach.

pianistów młodego pokolenia w Polsce.

Jako jedyny Polak otrzymał pierwszą

nagrodę Międzynarodowego Konkursu

Krawczyk znów na scenie Pianistycznego Artura Rubinstein w Tel ia

Teatr Powszechny zaprasza 22 V na

Awiwie. Debiutancka płyta CD z muzy-

prapremierę spektaklu inspirowanego

ką polskich kompozytorów przyniosła

życiem Krzysztofa Krawczyka „Krys-

mu Fryderyka. Nagrał też koncerty

n

tof ”. Autorem sztuki i jej reżyserem jest fortepianowe Chopina i Koncert for-K

Michał Siegoczyński. To komiksowy

tepianowy „Resurrection” Krzysztofa

e

AL

kolaż cytatów z popkultury, inspiracji Pendereckiego pod batutą kompozyto-5/21

EJDO

z życia i twórczości artysty. Gwiazdy

ra. Występował m.in. w Carnegie Hall,

– 0

show-biznesu funkcjonują jako zmi-

berlińskim Konzerthaus, Musikverein

SK

tologizowane figury oderwane od rze-

w Wiedniu i Filharmonii Berlińskiej.

OP

OP

czywistości. Sukces i popularność po-

W wykonaniu Nehringa zabrzmi II

SK

– 0

zbawiają ich ludzkich cech, choć na co Koncert fortepianowy Johannesa Bra-JDO

dzień to zwyczajni ludzie. Jak twierdzi hmsa. W programie wieczoru znajdzie

autor, najbardziej interesuje go właśnie się też II Serenada A-dur op. 16 tego arz E 5/21

LA

to pękniecie pomiędzy scenicznym

samego kompozytora. Orkiestra Sym-

K

wizerunkiem a tak zwanym normal-

foniczna FŁ zagra pod batutą cenio-

nym życiem.

nego dyrygenta gruzińskiego George

Scenariusz i reżyseria – Michał Siego-

Tchitchinadze.

czyński, scenografia i kostiumy – Ka-

yd

tarzyna Sankowska, muzyka – Piotr

Dar – sojusz

Mania. Obsada: Karolina Krawczyńska,

Diana Krupa, Karolina Łukaszewicz,

„Pałac. Jasmina Cibic” – tak zatytuło-

Paulina Nadel, Ewa Sonnenburg, Filip

waną wystawę otworzy 21 V ms1. Co

niesie za sobą gest obdarowywania?

w

Jacak, Jakub Kotyński, Artur Majewski, Mariusz Ostrowski.

W jakich sytuacjach społecznych jego

przyjmowanie i odwzajemnienie staje

się polityczną deklaracją? Słoweńska

Jonaszek dla duetu

artystka Jasmina Cibic odniesie się

Duet Lenda/Kozub zwyciężył w organi- w swoim projekcie do pojęcia daru, by zowanym przez Teatr Muzyczny w Ło-przyjrzeć się kształtowaniu międzyna-

dzi III Konkursie Piosenki Aktorskiej

rodowych relacji i lokalnych tożsamości im. Jonasza Kofty i odebrał statuetkę w Europie. Kluczowym elementem

Jonaszka. Gala finałowa laureatów

wystawy będzie film, w którym Cibic

i spektakl „Piosenka jest dobra na

portretuje ważne architektoniczne

wszystko” zakończyły zrealizowaną

świadectwa ponadnarodowych sojuszy,

online edycję festiwalu OFF-Północna.

takie jak Pałac Narodów w Gandawie

O zwycięstwie Pauliny Lendy-Kozub

czy warszawski Pałac Kultury i Nauki.

Uwaga!

11

RADA NAUKOWA „KALEJDOSKOPU KULTURY”

M ożemy dziś przedstawić Radę Naukową półrocznika „Kalejdoskop Kultury”,

którego inicjatorami i fundatorami są

Uniwersytet Łódzki, Akademia Sztuk

Pięknych w Łodzi i Szkoła Filmowa w Łodzi, a partnerem merytorycznym Muzeum

Sztuki w Łodzi. Zaproszenie od Rady Programowej przyjęli znakomici przedstawiciele świata akademickiego.

T adeusz Sławek – autorytet w zakresie teorii i historii literatury, komparaty- J erzy Jarniewicz – filolog angielski, poeta, eseista, krytyk literacki i tłumacz, głównie literatury anglojęzycznej, autor styki literackiej, pogranicza literatury, tekstów dotyczących teorii przekładu li-kultury i filozofii, poeta, prozaik, eseista, terackiego, członek kolegium redakcyjnego tłumacz poezji angielskiej i amerykańskiej; „Literatury na Świecie”, laureat m.in. Wro-członek kapituły Nagrody im. Kotarbiń- cławskiej Nagrody Poetyckiej „Silesius” za skiego przyznawanej przez UŁ.

książkę roku (tom „Puste noce”), członek KA

kapituły Nagrody Literackiej Gdynia.

L

5/21

EJDO

M ieke Bal – holenderska artystka audio-wizualna, krytyczka i teoretyczka kul-

– 0

tury, osadzona w łódzkim środowisku

SK

artystycznym i uczelniach, związana I wona Kurz – historyczka kultury polskiej, badaczka kultury wizualnej, filmoznaw-czyni, zajmuje się też problematyką ciała OP

OP

z Uniwersytetem w Amsterdamie i Amster-i gender, od 2016 roku dyrektorka Insty-SK

– 0

dam School for Cultural Analysis.

tutu Kultury Polskiej Uniwersytetu War-JDO

szawskiego.

E

5/21

LAK

P rzemysław Czapliński – krytyk literacki, pracuje w Instytucie Filologii Polskiej UAM, laureat m.in. Nagrody Fundacji

im. Kościelskich i Nagrody im. Jana W raz z kolejnymi numerami Rada Naukowa ma poszerzać skład. A co

w pierwszym numerze? Rozważania

Długosza (za książkę „Poruszona mapa”), nad wpływami pandemii na edukację,

członek korespondent Polskiej Akademii życie kulturalne i społeczne, analiza tego, Nauk; interesuje się konfrontacją literatury jak światowi i rodzimi intelektualiści proz nowoczesnością i wynikającymi stąd pro- gnozują skutki COVID-19, recenzje z wy-blemami, konfliktem modernizacji i trady- staw, rozmowy (m.in. z Maciejem Drygasem cji, przemocą nowoczesną jako narzędziem o Polskim Archiwum Filmów Domowych), przebudowy człowieka.

nowa poezja (Dariusz Foks, Tomasz Bąk)

E

i proza (Kinga Piotrowiak-Junkiert). Za wa Domańska – historyczka, teoretyczka chwilę ujrzymy okładkę z hasłem „Przysta-historiografii, metodolożka nauk huma- nek pandemia”, równolegle zaprosimy na nistycznych, profesor na Uniwersytecie stronę www.kalejdoskopkultury.pl, gdzie im. Adama Mickiewicza, członkini PAN. czasopismo będzie dostępne.

A dam Lipszyc – tłumacz, doktor nauk filozoficznych, profesor w Instytucie Łukasz Kaczyński, redaktor naczelny Filozofii i Socjologii PAN; laureat Nagro- „Kalejdoskopu” (do końca kwietnia br.) dy Literackiej Gdynia 2013 za książkę i „Kalejdoskopu Kultury”, członek jego Rady

„Sprawiedliwość na końcu języka. Czyta- Programowej nie Waltera Benjamina”, od 2019 członek kapituły tej nagrody.

12

Polecamy

E

OWM

KA

IL

L

5/21

EJDO

– 0

SK

F OP OP

SK

– 0

y JDOE 5/21

LAK

ier

emrp

„CRUELLA”

fot. materiały prasowe

Polecamy

13

„Minari” – dramat, USA, reż. Lee Isa- „Moja kochana Vivian” – do-ac Chung, obsada: Steven Yeun, Ye-ri Han.

kumentalny, USA, reż. Matt Riddlehoover.

Jakob Yi przeprowadza swoją rodzinę

Amerykanie mawiają, że za sukcesem

z Kalifornii do sielskiego Arkansas.

wielkiego mężczyzny stoi mądra ko-

P

Marzy o stworzeniu własnej farmy,

bieta. Małżeństwo Vivian Liberto oraz

z której plony mogłyby zaopatrywać

Johnny’ego Casha trwało dwanaście

R

okolicznych koreańskich sklepikarzy.

lat. W tym czasie urodziły im się cztery Do rodziny dołącza nieco szelmowska

córki. Zanim się pobrali, napisali do

babcia z Korei. Uczy ziomków, jak two-

siebie tysiące listów, kiedy John służył

EM

rzyć nową więź z Ameryką, pielęgnując

w wojsku, w jednostce w Niemczech.

równocześnie własną tradycję. Plano-

Późniejsze życie gwiazdy estrady, sła-

wana premiera: 7 V.

wa, niekończące się tournée i narkotyki oddalały artystę od rodziny i sprawiły,

„Niepamięć” – komedia, Grecja, że małżeństwo się rozpadło. Dopiero I

Polska, Słowenia, reż. Christos Nikou, ob-dziś mamy szansę poznać opowieść

ER

sada: Aris Servetalis, Sofia Georgovassili.

o tym związku z perspektywy Vivian.

Aris cierpi na amnezję wywołaną

Planowana premiera: 14 V.

przez pandemię. Po dłuższym czasie

spędzonym w szpitalu okazuje się, że

„Na rauszu” – komedia, Dania,

nikt go nie szuka i nie da się ustalić reż. Thomas Vinterberg, obsada: Mads

jego personaliów. Takim jak on daje się Mikkelsen, Thomas Bo Larsen.

KA

szansę – mogą stworzyć sobie nową

Martin to nauczyciel historii, mąż

L

Y

tożsamość i nowe wspomnienia. Aris

i ojciec. Jedynym lekarstwem na kryzys 5/21

EJDO

skrywa jednak wielką tajemnicę. Pla-

wieku średniego, wypalenie zawo-

– 0

nowana premiera: 14 V.

dowe i problemy w związku staje się

SK

f

OP

dla niego alkohol. Wraz z czterema

OP

„Nomadland” – dramat, USA, kumplami nauczycielami sprawdza na SK

– 0

reż. Chloé Zhao, obsada: Frances McDor-sobie teorię, że człowiek jakoby urodził

JDO

i

mand, David Strathairn.

się z niedostatkiem alkoholu w orga-

E

5/21

L

l

Film typowany jako laureat Oscara

nizmie, który stale trzeba uzupełniać.

AK

m

2021 w wielu kategoriach. Scenariusz

Planowana premiera: 21 V.

powstał na podstawie książki Jessiki

Bruder „Nomadland: Surviving Ame-

„Cruella” – komedia, USA, reż. Craig ow

rica in the Twenty-First Century”. Jest Gillespie, obsada: Emma Stone, Emma

to opowieść o kobiecie po sześćdzie-

Thompson, Mark Strong.

siątce, która wybiera wędrowne życie

Film opowiada o buntowniczych

współczesnego nomady po tym, jak

początkach jednego z najbardziej zna-

w wyniku recesji straciła swój dobytek.

nych i modnych kinowych złoczyńców,

Planowana premiera: 14 V.

legendarnej Cruelli de Mon. Akcja

e

rozgrywa się w Londynie w latach

„Po złoto” – dokumentalny, Polska, 70. w trakcie punkrockowej rewolucji.

reż. Ksawery Szczepanik.

Opowiada historię Estelli, bystrej i kre-Na Igrzyskach Olimpijskich w Mo-

atywnej dziewczyny, zdeterminowanej,

skwie w 1980, Władysław Kozakie-

by zyskać sławę dzięki swoim projek-

wicz na oczach milionów telewidzów

tom ubiorów. Zaprzyjaźnia się z parą

zdobywa złoto i bije rekord świata,

młodych złodziei i razem żyją na lon-

pokazując sowieckiej publiczności ob-

dyńskich ulicach. Pewnego dnia talent

raźliwy gest. „Wał” z dnia na dzień od-Estelli przyciąga wzrok baronowej von

mienia życie lekkoatlety. To opowieść

Hellman, legendy świata mody. Ich re-

o spektakularnej karierze sportowej,

lacja przyspieszy bieg wydarzeń. W ich kiedy chwilom tryumfu towarzyszą

rezultacie Estella przejdzie na „ciemną łzy, gorycz i rozczarowania. Planowana stronę mocy” i stanie się żądną zemsty premiera: 14 V.

Cruellą. Planowana premiera: 28 V.

14

Debata o mieście

W STRONĘ

twórczego

miasta KAL5/21EJDO

– 0

SK

OP

OP

PRZYSZŁOŚCI.

SK

– 0

JDOE

5/21

LAK

DEBATA

O MIEŚCIE

MIASTO PRZYSZŁOŚCI – MIASTO KREACJI Zbliża się debata organizowana przez Narodowe Centrum Kultury Filmowej w związku z obecnością Łodzi w sieci Miast Kreatywnych UNESCO i z opracowywaną Strategią Miasta Filmu. Medialnie patronujemu temu wydarzeniu. O konieczności przemyślenia na nowo, jak zagospodarować klasę kreatywną oraz zastosowania „szczepionki”, która na trwałe uodporni kulturę na zawirowania mówi kolejny gość, Katarzyna Janowska, dziennikarka telewizyjna, radiowa i prasowa, redaktor naczelna działu kultura w segmencie Lifestyle&Kobieta w Onet.pl. W latach 90. prowadziła z Piotrem Mucharskim serie wywiadów: „Rozmowy na koniec wieku” i „Rozmowy na nowy wiek”, które emitowano w TVP. Była dyrektorką kanału TVP Kultura (2011–2015).

Debata o mieście

15

KATARZYNA JANOWSKA

Myślę, że

wynalezienie i zastosowanie „szczepionki”, znajdujemy

która na trwałe uodporni kulturę na tego typu się w momen-zawirowania. Jak w tej sytuacji ma się odnaleźć cie wielkiego

miasto kreatywne? Musi pojawić się zastrzyk wyzwania,

nowych idei, o finansach nie wspominając. Idei, wielkiej zmia-które pozwolą na funkcjonowanie w nowej ny. Miasta

rzeczywistości.

kreatywne

Ludzie myślący o kulturze i o przyszłości lub te, które

miast muszą zmierzyć się z problemem, jak aspirują do ta-zagospodarować klasę kreatywną, która traci kiego miana,

Fot. RK

dochody i tradycyjne miejsca pracy. Może warto albo upadną,

tworzyć huby kreatywności łączące artystów, albo będą musiały wypełnić ten termin nową ludzi reklamy, menedżerów i tworzyć w ten treścią. Przypomnijmy i uzmysłówmy sobie: sposób zaplecze innowacji dla różnych branż.

chodzi o miasta, w których ważną rolę odgrywa Ludzie kultury to trendsetterzy zmian. Dla współdziałanie, spotkanie, wymiana idei i kon-wielu z nich praca w ciągle nowych zespołach, cepcji, odbywająca się w ramach klasy kre-w różnych miastach i miejscach to codzienność.

atywnej – wśród artystów, dziennikarzy, ludzi Są nomadami współczesności – tworzą kolek-wolnych zwodów, przedstawicieli NGO-sów, tywy twórcze do danego projektu. Ich domeną producentów i menedżerów kultury, ale też są kompetencje miękkie, które będą kluczowe KA odbiorców tych działań. Tak pomyślana wspól- dla budowania od nowa sfery kreatywnej. Jak L

nota wypełnia życie miasta innowacyjnością, szybko miasta kreatywne zareagują na potrze-5/21

EJDO

twórczą energią.

bę tej zmiany? Co mogą zaoferować klasie kre-

– 0

Dziś widzimy, że pandemia najmocniej ude-atywnej, a co mogą od niej dostać? Tego jeszcze SK

OP

rzyła właśnie w szeroko rozumianą branżę nie wiemy, ale ta współpraca musi być nasta-OP

kultury i w klasę kreatywną. Mówiąc o branży wiona na innowacyjność i wzajemną empatię.

SK

– 0

kultury, mam na myśli także hotele, turystykę, Inne pytania dotyczą przyszłości instytucji JDO

gastronomię, całe zaplecze infrastrukturalne jako przestrzeni spotkania z dziełem sztuki, ale E

5/21

L

i ludzkie dla wydarzeń i działań, które są solą też z innymi ludźmi. Miasta zbudowały wiele AK

miast kreatywnych. Samorządy zdały na ogół

świetnych obiektów, teraz trzeba zacząć myśleć na piątkę egzamin z tworzenia systemów po-o tym, jak na nowo wpuścić w nie życie. Mamy mocowych na czas pandemii. Jak wiemy, finan-już teatry, muzea czy biblioteki, które działają se, które przychodziły od rządu, nie zawsze jako miejsca całodziennej aktywności, jak domy rozdzielane były według jasnego klucza. Pierw-kultury. To nienowe zjawisko, teraz trzeba je sza tarcza trafiła do wielu podmiotów arty-wzmocnić. Otwierać miejsca na nowego widza.

stycznych i artystów, ale jednocześnie program Nie można zapomnieć o tych, którzy przed

„Kultura w sieci” spowodował nadprodukcję, pandemią nie byli uczestnikami życia kultural-zdewaluował ów swoisty „gatunek” siecio-nego. Tu ważną rolę odegra edukacja kulturalna wych wytworów artystycznych. Tymczasem w instytucjach kultury.

większość dużych miast stworzyła programy, Zastanawiam się nad koniecznością zbudo-które możemy nazwać kroplówkami dla bran-wania nowego systemu finansowania kultury.

ży. Dzięki nim mogła ona przetrwać ten czas, Gdy rząd przerzuca na samorządy kolejne ob-przynajmniej na podstawowym poziomie – nie ciążenia, uszczuplają się możliwości wspierania mówię o dramacie wielu artystów i animatorów kultury. Miasta, które rozumieją, że bez kultury kultury bez etatów, którzy przez wiele miesięcy nie ma przyszłości, traktowały ją również jako pozbawieni byli, i nadal są, pracy.

gałąź gospodarki. Trzeba teraz wymyślić, jak Pandemia przedłuża się i być może, jak podej-i czym wypełnić tę wyrwę w budżetach. Wierzę, rzewają naukowcy, w ogóle musimy nauczyć się że kultura w sieci rozumiana jako twórczość ma żyć z sytuacjami, które każą nam ograniczać ogromną przyszłość, także jako forma, która kontakty z innymi, a kulturę każą odbierać daje duże możliwości technologiczne i poten-w sposób zapośredniczony. Po okresie poda-cjał dotarcia do widza. Ale to tylko jedna ze wania kulturze kroplówki przychodzi czas na ścieżek nowej kreatywności.

16

Temat numeru

izd

KAL

5/21

EJDO

– 0

SK

OP

OP

rzą SK – 0

z JDOE 5/21

LAK

rabo

FAJNE CHŁOPAKI.

Poster z okazji Światowego

Dnia Zwierząt

Felieton

17

SCENARIUSZ

Andrzej

NA JUTRO

Poniedzielski

Czasy takie jakieś. Jakieś takie, że coś wygląda jak COŚ. Ktoś wygląda jak KTOŚ. Wygląda. I jedynie wygląda. A nawet nie wygląda, a uchodzi (za).

K

Idzie na nas

Scenariusze to rodzaj pokuszeń

AL Epoka ZAMIAST

zaprzepaście nadziei i wiary

5/21

EJDO

Los wykonał

Dziś, nieważne, czy czarny czy biały

– 0

SK

Pojednawczy, Jego zdaniem, gest

Dziś scenariusz na jutro

OP

OP

SK

Nigdy chyba tak NIC nie znaczyło

Najsmutniejszy z możliwych – szary

– 0

JDO

To – JAK BYŁO

Z tego co nam zostało

E

5/21

LA

Wobec tego jak znaczy

Choćby się przywidziało

K

Co znaczy – JAK JEST

Choćby zdało się być

Dawniej

Jak kresu skraj

Zawsze

Trzeba brać co najlepsze

Czy we śnie

Coś co JEST – JAKIE BYŁO – jeszcze

Czy w pędzie

– Weźmy, taki na przykład – MAJ (?)

Z tego całego JAK JEST

I niecałego JAK BYŁO

Można było, po domach

Domniemać – JAK BĘDZIE

Czy „lu-li-la”, czy też „kic-kic”

A tym razem

Tym czasem – NIC

…

Document Outline

V 1

Kal_5_2021_10