18

Temat numeru

RAZEM DO POTĘGI!

Przerabiamy starą epokę na nową, ale robimy to łagodnie, jako operację trochę naukową.

Tu się nie liczy wiek artysty, ale autentyczna chęć odnowy, reinkarnacji

– mówi Józef Robakowski.

Aleksandra Talaga-No-W wyniku ożywionej dyskusji wacka: Czy nasza lokal-wybrali mnie na tzw. kuratora, na twórczość jest we-jako tego najstarszego. Wtedy dług pana na tyle odręb-przekonałem ich, że trzeba na i wyrazista, by móc pokazać łódzką twórczość, określić ją jako „łódzką również historyczną. Przecież scenę artystyczną”?

mamy niesamowite tradycje Józef Robakowski: Mieszkam awangardowe – od grupy Jung tu już 50 lat i od pewnego Idysz począwszy, przez Hille-czasu zauważam niesłycha-ra, Strzemińskiego i Kobro, po ny spadek zainteresowania wojnie kilku profesorów szko-sztuką łodzian w sensie aktu-ły plastycznej, Warsztat For-alnych działań artystycznych.

Fot. Izabela Robakowska my Filmowej, po Łódź Kaliską, Artyści chcą tworzyć, tylko że Wspólnotę Leeeżeć i Pomarań-K

są w tym naszym mieście byle czową Alternatywę. Najbar-AL

jak traktowani przez władzę dziej przekonało organizato-6/21

E

Twórca multimedialny, JDO

i mocno to odczuwają. Kiedyś, rów to, że musimy się włączyć gdy robiliśmy tu coś ważnego, ale też kurator wielu w tzw. miasto, wyjść do ludzi.

– 0

wystaw, historyk sztuki SK

najczęściej było to działanie i muzealnik, przez wiele lat Obecnie władze Łodzi stawia-OP

OP

prywatne, włączone w sytu-profesor Szkoły Filmowej ją głównie na efekt, słuszne SK

acje miejskie. W latach 70.

przemiany architektoniczne,

– 0

w Łodzi,

istniało w Łodzi silne środo-współtwórca Grupy

drogie festiwale i często zbęd-JDOE

6/21

wisko multimedialne – Szkoła Zero-61 i Warsztatu Formy ne rzeźby. Środowisko twórcze L

Filmowej, odpowiada za A

Filmowa miała atut w postaci nie ma tu ani jednego stałego K

zawodowego sprzętu, ludzi główny program

miejsca na przedstawienie się i chęci. Pod nazwą Warsztat 20. Międzynarodowego światu. Gdy przyjedzie zainte-Formy Filmowej powołaliśmy Festiwalu Fotografii. Termin imprezy to 10–27 VI, ale resowany turysta czy ekspert, w niej koło naukowe, które wydarzenia towarzyszące nie odnajdzie w Łodzi żadnego było kontynuacją działań ruszyły już w maju.

czynnego artysty, bo żadnego toruńskiej Grupy Zero-61

nie reprezentuje miasto. Ska-

– wcześniej kilku z nas studio-zani na siebie artyści opusz-wało sztuki piękne na tamtej-czają dawną stolicę multime-szym uniwersytecie. W stanie lizm, artyści zaczęli ze sobą dialnej awangardy. Smuci mnie wojennym działał w Łodzi konkurować, a to okazało to – wielu moich wybitnych bardzo interesujący i aktywny się fatalne, pojawiła się za-studentów ze Szkoły Filmowej ruch podziemny: Strych przy wiść i niezdrowa rywalizacja.

„zwiało” z tej żyznej prze-Piotrkowskiej, prywatne gale-Sztukę chciano przełożyć na cież ziemi. Własnymi siłami rie w mieszkaniach artystów wygodne życie. Nie bardzo się już nie zrobimy Konstrukcji i historyków sztuki. To było to udało.

w Procesie ani nie powołamy coś specyficznego. Wiedzieli-Zapytałam, bo tego-

wielkich multimedialnych śmy, że w sztuce musi istnieć roczny Fotofestiwal

„Lochów Manhattanu”, to nie niepodległe, wolne pole, na poświęcony jest właśnie jest już ten heroiczny czas.

którym artysta się realizuje łódzkim artystom, także Na tym wspólnym zebraniu i może mieć satysfakcję, że tym z historii.

z okazji festiwalu pojawiła się myśli po swojemu. W latach Organizatorzy festiwalu jednak nadzieja. Zaczęliśmy 90., gdy rozwijał się komercja-zwołali otwarte zebranie.

marzyć, kompleksy poszły

Temat numeru

19

w kąt. Robimy wielkie 20-lecie został żaden wielki

nego performera. Demarco się Fotofestiwalu własnymi siła-mistrz, ale Wacław Ant-w nim rozkochał, ale mini-mi za pół darmo. Dyrektorzy czak, krawiec z zawodu.

sterstwo nie dało Antczakowi wielu instytucji kulturalnych Czym sobie na to za-paszportu, bo uchodził za idą z nami, oddając nam swoje służył?

trochę dziwnego. Dla nas był

niebywałym kreatorem i do-brym duchem. W 1973 roku

PO TYM TRUDNYM ROKU

jako Warsztat Formy Filmowej przez Galerię Zachęta wysła-liśmy go na biennale do São

WRESZCIE PODAMY SOBIE RĘCE Paulo, a konkretnie jego niesamowitą osobowość, wizerunek w pięciu mediach: w filmie, fotografii, piosenkach, gestach i tekstach teoretycznych.

Teraz na głównej wystawie instytucje. Kulturowe pospo-Można go było spotkać

będzie box z nim sugestywnie lite ruszenie nastąpiło. Pani w Szkole Filmowej, gdzie sta-recytującym własny wiersz pt.

prezydent obiecała pomóc.

tystował w etiudach za zupę

„Reinkarnacja” z 1974 roku.

Łódź jest wielka! – krzyknę-w stołówce. Był też poetą, per-Stąd tytuł całej multime-liśmy. Moim zdaniem mamy formerem i piosenkarzem. Gdy dialnej ekspozycji?

potencjał. Epidemia ustępuje –

Richard Demarco w 1972 roku To ma być reinkarnacja

KA teraz już to wielkie spotkanie wybierał artystów na organi-środowiska, odkrytego na L

jest możliwe. Po tym trudnym zowaną w Edynburgu najwięk-nowo z jego obecnymi moż-6/21

EJDO

roku wreszcie podamy sobie szą wystawę polskiej sztuki, liwościami. Bo one są, tylko

– 0

ręce.

jaka kiedykolwiek się wyda-dotąd drzemały. Warszawa SK

je zgniotła, lokalna telewizja OP

Patronem głównej wy-

rzyła, to podesłaliśmy mu OP

stawy „Reinkarnacje”

właśnie lumpenproletariusza tego środowiska nie uwzględ-SK

– 0

w Art_Inkubatorze nie pana Wacława jako kreatyw-niała, łódzkie muzea miejskie JDOE

6/21

LAK

Artur Chrzanowski „Spacer”

20

Temat numeru

KAL

6/21

EJDO

– 0

SK

OP

OP

SK

– 0

JDOE

6/21

LAK

WACŁAW ANTCZAK.

Z archiwum

Józefa Robakowskiego

Temat numeru 21

spały – poza Muzeum Sztuki, styczne, świetnie zrobione.

konfliktowy, trudny. Dajemy które żyło, ale nie sprawami Scenografię robiła mu np. Ewa mu wielką ścianę, na której Łodzi. Teraz na wieść o otwar-Partum. Przypomnimy Warpe-umieści swoje maleńkie, bar-tej idei festiwalu poderwali chowskiego, Zacharę, Warsz-dzo interesujące obrazeczki.

się wszyscy. Galerie, muzea tat Formy Filmowej, łódzkie Jest ich ze 180. Są polityczne, i kolekcjonerzy udostępniają kapele. Pokazujemy też łódzką antykościelne – niech ogłosi nam miejsca, archiwa i, dar-fotografię i animację. Mamy światu swoją rację. Odkrywa-mo, swoje dzieła. Życzliwe są do dyspozycji wszystkie małe my niesamowitą realizację nam też Wytwórnia Filmów kina w Łodzi, np. Charlie, sale wideo Jerzego Zachary z lat 90.

To jego dzieło życia. Trudne, ale wspaniałe. Niewątpliwie wejdzie do historii polskiego wideo. Zaczyna po Warholow-

TO MA BYĆ REINKARNACJA

sku: zdjęcia z ręki, zamazane.

Profesjonalizm nie tkwi tu w sprzęcie, tylko w myśleniu,

ŚRODOWISKA. NA WIEŚĆ O TEJ IDEI konstrukcji, w fantastycznej muzyce. To dwie godziny do wysiedzenia, ale film jest ge-

PODERWALI SIĘ WSZYSCY

nialny! O Łodzi. To się ogląda jak senną marę. Tam są setki ujęć – że mu się to chciało KA

zrobić, to kulturowy skarb! Ża-L

Oświatowych i TVP Łódź, bo Łódzkiego Domu Kultury, den specjalista go nie widział.

6/21

EJDO

chcemy pokazać to, co było także w Art_Inkubatorze jest Odkrywamy też na nowo

– 0

kiedyś, również poprzez doku-miejsce na pokazy filmów, Andrzeja Różyckiego – jako SK

performensy, wystąpienia na superkolekcjonera. Dostanie OP

mentację fotograficzną, wideo OP

czy filmy.

żywo i debaty. Przypomnimy olbrzymie wnętrze na poka-SK

– 0

Uda się odtworzyć po-też Andrzeja Miastkowskiego, zanie wszystkiego, co przez JDO

przez festiwal tę utraco-który nie jest teraz obecny 50 lat zbierał m.in. na Rynku E

6/21

L

ną, a pożądaną wspól-w łódzkiej kulturze ze swoją Bałuckim. To paranoiczny, A

notowość?

Wspólnotą Leeeżeć. On świet-kuriozalny zbiór ludowej, K

Tak. Jest taka potrzeba. Ludzie nie funkcjonuje w internecie, miejskiej sztuki. To pewnie sami zaczęli się zgłaszać. To ludzie go podziwiają, tylko jego najtrudniejsze przedsię-ma być hyde park kulturowy.

nikt go nie dotknął, młodzież wzięcie, które przepracowuje Może nigdy już, a przynaj-nie wie, jak wygląda. Na osob-razem z Karolem Jóźwiakiem.

mniej długo, nie powtórzy się nej wystawie przedstawimy Jaki był klucz doboru taka sytuacja jak teraz. W cza-Agnieszkę Kurant, która była prac na główną wysta-sie ustępującej epidemii ludzie w Szkole Filmowej, a potem wę?

są spragnieni kontaktu, od-wyjechała do Nowego Jorku.

Jakość – mimo wszystko. Mło-rzucają materializm. Chcą być Niedawno wydano światową dy, a ma dobre rzeczy, proszę razem. Na festiwalu urucha-księgę wybitnych artystek.

bardzo, stary, a jego prace wy-miamy też artystów, którzy Przeglądam ją: nie ma Katarzy-trzymały próbę czasu – proszę.

zostali zapomniani albo ucho-ny Kobro, ale jest Kurant! To Wystawa festiwalowa będzie dzili za trudnych w kontakcie, niesamowite, że ta dziewczyna też miejscami tandetna, bo albo odlotowych – naturalnie zamieszała tak poważnie, że Łódź ma to w sobie – ten w związku z tym pojawią się umieszczono ją w tej książce łódzki folklor, ten pan Wacek, dyskusyjne sytuacje. Mało kto z całą awangardą rosyjską monidła. To będzie takie na-pamięta, kto to jest Wojciech i niemiecką. To Muzeum Sztu-sze, bez blichtru – bo blichtru Wiszniewski. Łódź była jego ki otworzyło teraz dla niej nie firmuję. Łódź jest natural-szajbą. W Oświatówce robił

swoje podwoje. Nie może być nie prawdziwa... Aleksandra filmy na półki – nie były pu-lepiej. Inna ciekawa postać, Mańczak, teraz już wyciszona, blicznie rozpowszechniane.

bardzo dyskusyjna – Paweł

ma olbrzymie prace, które jako I dalej tam leżą, a są fanta-Hajncel, osobny, odrzucony, jedne z pierwszych w Polsce

22

Temat numeru

KAL

6/21

EJDO

– 0

SK

ANDRZEJ RÓŻYCKI.

OP

OP

Z cyklu „Frasobliwe”

SK

– 0

JDOE

6/21

LAK

WARSZTAT FORMY

FILMOWEJ, 1973.

Z archiwum Józefa Robakowskiego

Temat numeru

23

zwracały uwagę na przyrodę.

Wyciągamy to. Ona będzie na tym pokazie jedną z najcie-kawszych osobowości. A jej mąż Grzegorz Przyborek tak się rozkręcił przy głównej wystawie, że nie można go było zatrzymać. Będą też ludzie, którzy otarli się o Łódź i wy-jechali, ale mają z nią związki

– ukończyli tutaj szkoły albo mają tu rodziny. To sytuacja bytowa zmusiła ich do wyjaz-du. Mają przyjechać znajomi artystów z innych miast, ko-Andrzej Różycki „Analityczne rozpoznanie fotografii.

lekcjonerzy. Będziemy robić Ćwiczenia z manipulacji fotografią”, 1973

noclegownie, udostępnimy własne pokoje tak, jak było za-i zapisy wszystkiego, co się twórczej fantazji. Coś pani wsze, np. podczas Konstrukcji tu zdarzy. Chcemy zaskoczyć pokażę – oto jeden z minia-w Procesie. Wspólne przeżycie panią prezydent i rajców mia-turowych obrazków, które pobytu tutaj może wywołać sta tym olbrzymim wspólnym namalowałem w 1966 roku.

wrażenie, które zostanie zapa-zbiorem, który może zostać Nigdy go nie pokazywałem, KA miętane do końca życia.

jako multimedialna wartość wisiał spokojnie u mnie L

Czy tę wspólnotową

kulturowa, podstawa dla przyw domu. Teraz przeszedł on 6/21

EJDO

sytuację można potrak-szłego muzeum. Upatrzyliśmy tzw. konwersję cyfrową przez

– 0

tować jak Konstrukcję sobie na nie budynek domu przefotografowanie aparatem SK

handlowego Magda przy Piotr-o bardzo wysokiej rozdzielczo-OP

w Procesie w lokalnym OP

kontekście?

kowskiej – bo podobno jest ści, a następnie powiększenie SK

– 0

Nie można, bo tamta wystawa do wzięcia. Najważniejsze, by do olbrzymiego formatu. Nie JDO

z 1981 roku opisywała świat, oznajmić teraz światu naszą miałem pojęcia, ile w takim E

6/21

L

który już istniał – to były ideę, wyrazić zamierzenie.

obrazie jest fascynującego A

przeważnie międzynarodowe Resztę zrobią następne poko-

„barwnego ciała”, to nieod-K

idee z lat 70. przywiezione lenia. To jest wielka sprawa.

kryty do tej pory świat, który do Łodzi. Zamykaliśmy pew-Tylko kultura ma szansę po-wychodzi na jaw dzięki skom-ną epokę. A teraz mamy się dźwignąć Łódź do rangi wyjąt-plikowanej technologii.

obudzić. Dopiero po realizacji kowego, żywego miasta. Mamy To również reinkarnacja.

okaże się, czy to się uda. Ale na tu ciągłość awangardy od 1919

Tak, historycznej pracy nadaje festiwalu będą też historyczne roku, jak żadne inne miasto się nowe życie. Przerabiamy rzeczy, np. w pałacyku na Wól-w Polsce.

starą epokę na aktualną, ale czańskiej znajdzie się kolekcja Stosowanie nowych

robimy to łagodnie, jako ope-sztuki współczesnej Dariu-technologii w sztuce rację trochę naukową. Mnie sza Bieńkowskiego – moim nadal wymaga awangar-jako historyka sztuki i muze-zdaniem w Polsce unikatowa dowego myślenia. Od

alnika taka „operacja” bardzo dzięki wyjątkowej jakości, maja w Ośrodku Pro-interesuje. Barbara Konopka paralelna do zbiorów klasy pagandy Sztuki czynna jeszcze w latach 80. stworzyła muzealnej. Łódź ma wyjąt-jest wystawa „Obrazy postać człowieka binarnego, kową szansę pokazać się jako cyfrowe”, która pokazu-który teraz na wspomnianej stolica nowoczesnych techno-je, na czym to polega.

wystawie zachwyca swoją logii, bardzo tanim kosztem, Na przykład co można tajemniczą potęgą. Inni artyści bo przy okazji tego festiwalu.

zrobić z oryginalnym indywidualnie rozpracowują Mamy pomysł na specjalny dziełem przy pomocy

nowe technologie. Poszukują katalog pofestiwalowy, rodzaj owych technologii.

własnego sposobu oznaczenia notatnika, brulionu, śmiet-Za naszego życia pojawiła się tego aktualnego, fascynujące-nika, gdzie znajdą się szkice nowa szansa na pobudzenie go czasu.

36

Galeria Fotofestiwalu GRZEGORZ PRZYBOREK.

„Mechanizm wyjścia z depresji”, 2020

KAL

6/21

EJDO

– 0

SK

OP

OP

SK

– 0

JDOE

6/21

LAK

JÓZEF ROBAKOWSKI.

„Konwersje cyfrowe”, 1966–2019

Galeria Fotofestiwalu 37

KAL

6/21

EJDO

– 0

SK

OP

OP

SK

– 0

ALEKSANDRA MAŃCZAK.

JDO

„Kody natury”

E

6/21

LAK

ALEKSANDRA CHCIUK.

„Lodzer Miflecet”

38

Galeria Fotofestiwalu KAL

6/21

EJDO

– 0

SK

ROBERT MAINKA.

OP

OP

„Psychoportret podczas ćwiczeń całowania

SK

– 0

z fluorescencyjnym pomrowem JDO

na pół”, 2021

E

6/21

LAK

ARTUR CHRZANOWSKI.

„Orient Express”, 2002

Galeria Fotofestiwalu 39

KAL

6/21

EJDO

– 0

SK

OP

OP

SK

– 0

JDOE

6/21

LAK

WIKTOR JEKIMENKO.

Koloryzował Stefan Brajter.

Wystawa „Nowa energia”

w ramach

„Opowieści z miasta Łodzi”.

Z archiwum Veolii