2

KALE

4/21

JDO

NATALIA KONCA

– 0

SK

„Życie w kwadracie”, 2020/21,

OP

płytki porcelanowe

OP

– wystawa zbiorowa

SK

– 0

„Zmniejszanie dystansu”

JDO

w Galerii Bałuckiej,

4/21

EL

czynna do 18 IV

AK

WYDAWCA

PRENUMERATA

„Kalejdoskopu”

Cena za numer – 4 zł

RUCH – mieszkańcy Łodzi

ADRES REDAKCJI

DRUK

i województwa mogą zamówić

ŁDK, 90-113 Łódź, ul. Traugutta 18

PASAŻ sp. z o.o.

prenumeratę, korzystając ze strony tel. 797 326 217

ul. Rydlówka 24, 30-363 Kraków

www.prenumerata.ruch.com.pl

e-mail: kalejdoskop@ldk.lodz.pl

www.pasaz.com

pytania: prenumerata@ruch.com.pl

www.e-kalejdoskop.pl

Nakład: 1800 egz.

lub tel.: 22 693 70 00,

801 800 803 (pn.-pt. w godz. 7-17).

REDAGUJĄ

INFORMACJE O IMPREZACH

KOLPORTER – tylko instytucje mogą

Łukasz Kaczyński – redaktor naczelny prosimy przesyłać na adresy:

zamawiać prenumeratę w oddziałach

Bogdan Sobieszek

kalejdoskop@ldk.lodz.pl

firmy Kolporter S.A.

Aleksandra Talaga-Nowacka

kalendarium@ldk.lodz.pl

na terenie całego kraju.

Informacje pod numerem infolinii

PROJEKT GRAFICZNY

PARTNEREM PISMA JEST

0 801 205 555

Jakub Stępień,

lub na stronie internetowej

współpraca Oliwia Adamkowska

http://sa.kolporter.com.pl/

Numer współtworzą

3

AUTORZY NUMERU 04/21

Andrzej Poniedzielski

Mieczysław Kuźmicki Piotr Kasiński Joanna Glinkowska

poeta, satyryk

wieloletni dyrektor

scenarzysta,

pracuje w teatrze,

Muzeum Kinemato-

dyrektor artystyczny

pisze i rozmawia

grafii, autor i wydawca Międzynarodowego w Radiu Kapitał

książek, znawca

Festiwalu Komiksu

o sztuce

polskiego kina

i Gier

KALE

4/21

JDO

– 0

SK

OP

OP

SK

– 0

Łukasz Maciejewski

JDO

4/21

krytyk filmowy

EL

i teatralny, dyrektor

AK

festiwali, ekspert HBO

Magdalena Sasin

i PISF, wykładowca

Piotr Grobliński

Andrzej Sznajder

muzyk, pedagog

Szkoły Filmowej

poeta, dziennikarz,

dziennikarz,

i dziennikarka, adiunkt

w Łodzi

publicysta

eseista, pisarz

Wydziału Nauk

kulturalny, redaktor

i tłumacz literatury

o Wychowaniu UŁ,

wydawnictwa

niemieckojęzycznej.

pracuje w Filharmonii

Kwadratura w ŁDK

Autor m.in. książek

Łódzkiej

popularyzujących

region łódzki

Maciej Cholewiński

pisze o sztukach

plastycznych, pracuje

Pienisty

w archiwum Muzeum

Tomasz Cieślak

nie spieniony. Z pianą

Sztuki w Łodzi,

krytyk literacki,

Michał Rzepka

na wąsach, nie na

kibicuje Widzewowi,

wykładowca

reżyser teatralny,

ustach. W piwnej

scenarzysta

akademicki

wykładowca praktyki i pianie szuka Afrodyty.

komiksowy

teorii teatralnej

Fot. Craig Whitehead

4

SPIS TREŚCI

14 1N 6a jutro 18 26 30

Debata:

Mało czasu

Dajcie spokój!

Kocham,

Miasto

namarzyć.

na piękno.

Maciej

więc jestem.

przyszłości

Andrzej

Rozmowa

Cholewiński

Paulina Ilska

– miasto

Poniedzielski

z Dominikiem

kreacji

Woźniakiem

KALE

34 38 40 4

4/21

JDO

– 0

SK

OP

OP

SK

– 0

JDO

4/21

E

E

1mocjonujące 42

Przestrzenie

Choreografia

Całe życie

Ciocia

LA

dla tańca.

poza tańcem.

dla folkloru

narracje ciała.

Władzia

K

Magdalena

Joanna

Majka

Nomadland.

Sasin

Glinkowska

Justyna

Łukasz

Maciejewski

4 4Teatr 8ołap. 50 52

Gdzie kończy

Ciężki, choć

54

T

5akie to

Blisko widza.

zwykłe.

Łukasz

się obraz?

lekki.

Magdalena

Tomasz

Kaczyński

Aleksandra

Piotr

Sasin

Cieślak

Talaga-

Grobliński

-Nowacka

5

04/21

55

63 68

Sztuka

58 60

Komiks

Jan Pietrzak

Jumbo

Karykatura na

w izolacji.

ożywiony.

na tropie.

z chimerą.

4 pory roku

Aleksandra

Piotr Kasiński

Andrzej

Bogdan

Talaga-

Sznajder

Sobieszek

-Nowacka

KALE

4/21

JDO

– 0

SK

OP

OP

SK

70 72 73 78 80

– 0

JDO

4/21

ELA

Strategie

Zapomniani

Kieszonkowa

Cud

Ekspert

K

teatralnej

ojcowie

wersja

i fenomen.

u źródeł

iluzji (1).

„Czarnej

kultury.

Tomasz

tańca.

Michał

Mańki”.

Rozmowa

Kubacki

Michał

Rzepka

Aneta

z Andrzejem

B. Jagiełło

Stawiszyńska

Poniedziel-

skim

CIAŁO w ruchu

82 84 86 87

Wybieram

Monopolis

Edukacja

W

86Kalendarium

pannę

na kolejnym

o miastach

korowodzie.

Leopard.

etapie

potrzebna

Pienisty

Mieczysław

od zaraz.

Kuźmicki

Kosma Nykiel

I str. okładki: DOMINIK WOŹNIAK, malarz, rysownik – wywiad na str. 18

Rys. WOJCIECH STEFANIEC, na podstawie fotograficznego autoportetu artysty

Uwaga!

11

„KALEJDOSKOP KULTURY”

OD FAJNYCH CHŁOPAKÓW

Na krótko przed premierą pierwszego numeru „Kalejdoskopu Kultury” warto poświęcić kilka słów formie graficznej, jaką otrzyma czasopismo. Za projekt layoutu odpowiada studio graficzne Fajne Chłopaki, jedna z łódzkich ma-rek designerskich, znana z okładek dla wydawnictwa Czarne i Państwowego

Instytutu Wydawniczego. Podczas sta-rań Łodzi o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury 2016 studio odpowiadało za Projekt logotypu „KK”

wydawniczą formę aplikacji „(R)ewolucja”. W swoim bogatym portfolio ma m.in. doceniany layout miesięcznika „Dialog”, projekty książek dla Szkoły Filmowej, logotyp Narodowego Centrum Kultury Filmowej w Ło-KA

dzi, kilka lat temu kompleksowo odświeżyło też identyfikację wizualną L

4/21

E

4/21

JDO

Uniwersytetu Łódzkiego. W 2019 zaprojektowało dla nas jubileuszową antologię „The Best Of… Kalejdoskop. Felietony”, wydaną w partnerstwie

– 0

SK

OP

z PKO Bankiem Polskim.

OP

SK

Czyste, choć dalekie od klasyczności, nawiązujące do tradycji typogra-

– 0

ficznych projekty to znak rozpoznawczy FCH. W layoucie „KK” zwracać JDOE

4/21

EL

uwagę będzie wyrazista „pieczęć”, logo skonstruowane z trójkątów uło-AK

żonych tak, by powodować optyczne wrażenie przenikania się dwóch liter „K”. Te geometryczne formy będą powracać wewnątrz każdego numeru, np. na stronach działowych i przekładkach. Okładka opierać się będzie na rozwiązaniach typograficznych, przy czym niektóre jej elemen-ty, choć w projekcie stałe, będą mogły pojawiać się w innym układzie.

Artykuły naukowe będą złożone fontem szeryfowym, pozostałe – bez-szeryfówką. Charakterystyczne będą odnośniki na marginesach, pozwa-lające poruszać się między artykułami a ulokowaną w jednym miejscu obszerną galerią.

Tak jak w „K”, również w „KK” w pewien sposób wykorzystany będzie kolor wiodący każdego numeru, choć nie będzie pojawiał się na tincie.

Pewne rozwiązania wciąż jeszcze wykuwamy, przekonując się wzajem-nie do swoich racji, czasem szukając trzeciej drogi. Korzystając z założeń layoutu wydania drukowanego, stronę dla wydania cyfrowego w tempie ekspresowym przygotowuje Hadrysiak.com, firma sprawdzona już wcze-śniej w kooperacji z FCH, mająca w portfolio realizacje m.in. dla Domu Jubilerskiego A&A i farmaceutycznego potentata Aflofarm.

16

Felieton

Andrzej

NA JUTRO Poniedzielski

NAMARZYĆ

Wyszedłem na „niesuchego przestwór Chyba już można iść spać

oceanu”, popatrzyłem dokoła.

dziś pewnie nic się nie zdarzy

Zauważyłem, że jedyną dobrą

chyba już można się położyć

informacją od kilku miesięcy jest

marzeń na jutro trzeba namarzyć

K

widok kępki przebiśniegów.

ALE

To może spośród wszelkich naszych

Tamtą kartkę z wczorajszej nocy

4/21

JDO

zachowań zaradczych – preferować te trzeba zmiąć i położyć w koszu

– 0

SK

naturalne. Sen na przykład. Nieśmiało i od nowa, na nowej kartce

OP

OP

SK

doradzam. I życzę.

pisać nowy, niemiłosny list do losu

– 0

JDO

4/21

ELA

Albo donos napisać na życie

K

bo należy mu się swoją drogą

i podpisać zgryźliwie „ŻyĆliwy”

tylko gdzie to wysłać, do kogo

Chyba już można iść spać

dziś pewnie nic się nie zdarzy

chyba już można się położyć

marzeń na jutro trzeba namarzyć

Takie łóżko, a taka dobra rzecz

To był świetny pomysł z tym łóżkiem

Gdy ktoś chce sobie życie poprawić

to wystarczy poprawić poduszkę

Wyłowione z sieci

17

KALE

4/21

JDO

– 0

SK

OP

OP

SK

– 0

JDO

4/21

ELAK

FOTOREPORTAŻ Z AFGANISTANU

Maciej Stanik

Trwa migracja artystów sztuk wizualnych do sieci, a jedną z głównych platform działalności stał się Instagram, na którym możecie śledzić również nas (@kalejdoskopmagazyn). W marcu zdjęcia Macieja Stanika, łodzianina, fotografa-freelancera, wygrały w konkursie „Fotoreporter Roku 2020” w kategorii

„Fotoreportaż”. Nagrodzono jego fotorelacje z Afganistanu i Górskiego Karabachu dla Natemat.pl, Al-Dżaziry i Voice of America. Konkurs organizuje Stowarzyszenie Fotoreporterów. Począwszy od 2017 Maciej Stanik przygotował dla naszego magazynu serię portretów okładkowych i sesji z ważnymi postaciami łódzkiej i polskiej kultury (Allan Starski, Wojciech Pszoniak, Piotr Dzięcioł, Agnieszka Skrzypczak, ks. Waldemar Sondka).

Facebook: @ maciej.stanik.336 / Instagram: @maciek_stanik

34

Temat numeru

Przestrzenie dla tańca

Tekst: Magdalena Sasin

Łódź jako jedno z siedmiu miast w Polsce bierze udział w ministerialnym programie Przestrzenie Sztuki. Została wybrana ze względu na swój potencjał taneczny.

W grudniu 2020 r. zakończyła się pilotażo- i Sonia Nieśpiałowska-Owczarek, dyrekto-wa edycja projektu, prowadzonego przez rzy Fundacji Materia, która teraz została Instytut Muzyki i Tańca oraz Instytut łódzkim operatorem programu.

Teatralny pod auspicjami Ministerstwa Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Spor-tu. Projekt dotyczy dwóch dziedzin arty-stycznych: tańca i teatru. Powołano cztery J acek Owczarek to tancerz, choreograf, kierownik Instytutu Choreografii i Tech-nik Tańca łódzkiej Akademii Muzycznej.

Przestrzenie Sztuki rozwijające działania Sonia Nieśpiałowska-Owczarek jest pro-teatralne: w Lublinie, Olsztynie, Rzeszowie, ducentką i kuratorką tańca, autorką i redak-Zielonej Górze i cztery skupione wokół tań- torką publikacji na ten temat.

ca – oprócz Łodzi w Katowicach, Kielcach

– Wróciliśmy do dawnego pomysłu i roz-K

i Lublinie. Poszukiwano miejscowości dość budowaliśmy go – mówi Jacek Owczarek.

AL

dużych, posiadających znaczącą i możli- – Nasza pierwsza diagnoza dotycząca pro-4/21

EJDO

wą do zagospodarowania infrastrukturę, blemów środowiska tanecznego w Łodzi a jednocześnie często spoza pierwszej ligi. wskazywała na brak zaplecza, miejsca do – 0

SK

„Nie koncentrujemy

OP

OP

się na największych

SK

centrach aglome-

– 0

racji urbanistycz-

JDOE

4/21

no-kulturalnych

LA

w Polsce, tylko tych

K

z drugiego rzędu”

– mówił minister

kultury Piotr Gliń-

ski na konferencji

prasowej, ogłaszając

założenia programu.

Ł ódź od lat umac-

nia swoją pozy-

cję na tanecznej

mapie Polski.

Gdy w 2010 roku

miasto rozpoczy-

nało starania o tytuł

Europejskiej Stolicy

Kultury 2016, w ra-

mach planowanych

działań wniosko-

wano o utworzenie

Centrum Tańca.

Pomysłodawcami

byli Jacek Owczarek

Fot. Robert Collins / Unsplash.com

Temat numeru

35

pracy. A takie wła-

śnie są podstawo-

we założenia tego

programu: przy-

znanie środowisku

tanecznemu dotacji

na działalność w ra-

mach tej infrastruk-

tury, która istnieje.

I dea programu

opiera się na

czterech filarach:

artystycznym,

edukacyjnym, spo-

łecznym i prozdro-

wotnym. Szkielet

działań jest usta-

lany z IMiT-em,

Fot. Nihal Demirci / Unsplash.com budżet zatwierdza

MKDNiS. W każdym regionie dzieje się tro- i ćwiczyć, a potem prezentować publiczno-chę co innego. W Łodzi partnerami projektu ści. Jeśli już uda się przygotować spektakl KA są Akademia Muzyczna, Poleski Ośrodek taneczny, często ma on krótki żywot – po-L

Sztuki i Urząd Miasta.

kazywany jest publicznie raz albo kilka razy.

4/21

EJDO

Projekt jest skierowany nie tylko do ar-

– Chcemy zorganizować przestrzeń dla śro-

– 0

tystów, ale do wszystkich mieszkańców dowiska i osób, które interesują się tańcem, SK

danego miasta i regionu. Tancerze – pro- ale nie mają gdzie realizować swoich działań OP

OP

fesjonaliści i amatorzy – mogą liczyć na – wyjaśnia Jacek Owczarek. – Wychodzimy SK

– 0

szkolenia i coaching, rezydencje, dostęp też z tańcem do osób, które na co dzień się JDO

do sal warsztatowych, a nawet wsparcie nim nie zajmują, i pokazujemy jego potencjał

E

4/21

L

promocyjne. Naukowcy otrzymują większą prozdrowotny, terapeutyczny, profilaktycz-A

możliwość prowadzenia badań związanych ny. Jest to możliwe, bo Łódź jest na tanecznej K

z tańcem. Do szerokiej publiczności kiero- mapie Polski znaczącym ośrodkiem, zarówno wane są spektakle, do młodzieży działania artystycznym, jak i akademickim.

edukacyjne. Osoby w trudnej sytuacji życio-wej mogą skorzystać z projektów animacyj-nych i społecznych: bezrobotnym kobietom taniec, ujęty w formę arteterapii, pomaga E lżbieta Aleksandrowicz, rektor Akademii Muzycznej, podkreśla: – W Łodzi ukształ-towało się silne środowisko taneczne, na się zaktywizować, niepełnosprawnych zaś co znaczący wpływ wywarły kierunki wdraża do dbałości o swoje ciało.

taneczne i choreograficzne w naszej uczelni.

Ś

Cieszą się one dużym zainteresowaniem, rodowisko taneczne w Polsce jest dość głównie ze względu na doskonałą kadrę.

słabo zinstytucjonalizowane, co odbija Dzięki temu programowi możemy rozwi-się między innymi na pozyskiwaniu fi- jać nasz potencjał i przy okazji wykorzystać nansów i promocji. Przestrzenie Sztuki miejsce w znaczeniu czysto fizycznym: bu-stwarzają szansę między innymi dla tance- dynki, sceny. Był to silny bodziec do zainicjo-rzy, którzy rozwijają swoją działalność na wania działań, które wykraczają poza Łódź.

pograniczu amatorstwa i zawodowstwa – są Dzięki temu łatwiej nam rozwijać kontakt ze kimś więcej niż hobbystami, ale nie zdołali środowiskiem, bo zadaniem Akademii Mu-się w pełni sprofesjonalizować (choćby po- zycznej jest także przyciąganie melomanów.

przez etatowy związek z jakąś instytucją). Jesteśmy nie tylko szkołą wyższą, ale też Takim artystom często brakuje nie tylko instytucją kultury. Większe zintegrowanie pieniędzy na realizację projektów, ale tak- ze środowiskiem i z tym, co dzieje się na że miejsca, w którym mogliby spotykać się zewnątrz, to przyszłość uczelni.