Aleksandra Mazur

ASZERAT

© Aleksandra Mazur, 2019

Książka powstała w inteligentnym systemie wydawniczym Ridero

Podziękowania

Tą powieścią składam hołd mojemu Największemu Przyjacielowi, Bogu.

Znasz Go. Nieważne czy z imienia, czy stanowiska, czy efektów działania. On jest Jedyny. Stwórca. Źródło Wszechrzeczy. Niewysychające Źródło.

Dalej chciałabym podziękować osobom, które mnie ukształtowały swoją miłością, mądrością i cierpliwością. Które znały i znają moje wady, a mimo tego wciąż mnie kochają. Które nie akceptując moich słabości powodują, że staram się nad nimi pracować. Dzięki Wam za to!

Następnie pragnę uhonorować wszystkich moich duchowych nauczycieli, zarówno Wielkich Mistrzów, jak i prostych ludzi, mających wpływ na mój duchowy rozwój. Wzbogaciliście moje życie!

Dziękuję mojej Mamie, Marii Ogińskiej, zwyczajnej kobiecie o nadzwyczajnym sercu, która nauczyła mnie ponadczasowych wartości. A jednocześnie też, poprzez zupełnie odmienny od mojego charakter pokazała, jak różni są ludzie. I jak to wspaniale, że są różni i jak można z tej różnorodności czerpać. I jak, dzięki owym ponadczasowym wartościom odnaleźć wspólny język. Tak trzymaj, Mamo!

Dziękuję mojemu Mężowi, Michałowi, wspaniałemu człowiekowi, wiernemu druhowi w naszej, trwającej już osiemnaście lat, podróży. Razem odkrywaliśmy, że życie jest jak ocean, ma swoje przypływy i odpływy, ma zatopione miasta i rozbite okręty. Ma też skrzynie pełne złota i pereł. Ale one leżą głęboko. Ja sama, dzięki wyrozumiałości Męża i Jego umiejętności wybaczania, nauczyłam się także (po latach!), by nie wyruszać w rejs w czasie sztormu. Kochanie, trwaj u steru!

Dziękuję moim cudownym Dzieciom, każdego dnia wystawiającym mój charakter na próbę! Jakubie, Zosiu, bez Was moje życie nie byłoby tak barwne!

Jestem wdzięczna również wyjątkowym twórcom i artystom, których nie znam, a którzy mnie natchnęli; muzykom, malarzom, rzeźbiarzom, poetom, pisarzom, architektom, konstruktorom, budowniczym…

Bez Boga, bez Rodziny i bez Przyjaciół nie byłabym tym, kim jestem i nie byłabym tam, gdzie jestem.

Dziękuję. Wszystkim. I za wszystko.

Rozdział pierwszy

— Aszerat! Aszerat!! Przynieś mi szybko czystą wodę, oliwę i płótno! — zawołała Matka. — Zaczęło się.

Stała pośrodku izby z podwinięta tuniką. Zmieszane z krwią wody płodowe płynęły na podłogę. Westchnęła. Wytarła nogi. Zasypała ogień pod paleniskiem, nakryła wiekiem parujący kociołek. Nagły skurcz zgiął ją wpół.

— Mam wszystko, Mamusiu — powiedziała córka.

Drobna dziewczynka patrzyła bezradnie na Matkę.

— Połóż to i biegnij. Illithya powinna być w domu.

— Ale… Mamo. Ona jest… przeklęta. Jej nie wolno…

— Rób, co mówię — Matka trzymając brzuch, uklękła.

Źle znosiła tę ciążę, od kilku dni czuła się słabo, ale bardzo zależało jej, by urodzić to dziecko. Zależało, jak nigdy przedtem.

Aszerat położyła na łóżku przyniesione rzeczy. Do izby wszedł ojciec.

— Głodny jestem — rzucił od progu.

Spojrzał na kuchnię, na mokrą podłogę, na żonę.

— Też sobie porę wybrałaś.

Kobieta wstała z klęczek, by podać mężowi obiad.

— Zjem z sędziami. Jak urodzisz córkę, pozbądź się — powiedział tonem nie znającym sprzeciwu i wyszedł.

— Mamo, co ojciec? — ze strachem spytała Aszerat.

Kobieta nie podnosząc głowy cicho odpowiedziała:

— Potem ci powiem. A teraz idź już, idź, błagam. Bo będzie za późno — pomyślała.

Objęła swój brzuch, jakby chowała w nim cały świat. Kolejny skurcz przeszedł przez jej ciało.

— Jeśli urodzisz się dziewczynką, ocalę cię, skarbie — uniosła ku górze zapłakaną twarz — przysięgam ci. Na Jedynego Boga.

Tyr, nadmorskie miasto Fenicji, tętnił życiem już od kilku dni. Nadeszła wiosna, a wraz z nią Egersis, Święto Przebudzenia Melkarta. Najważniejsze święto w kalendarzu tyreńskich Fenicjan co roku gromadziło wyznawców Króla Miasta wokół obrzędów, zaklęć i ofiar. I tym razem nie miało być inaczej. Wszyscy mieszkańcy przygotowywali się na wielogodzinne obchody, mające zapewnić bogate i pomyślne zbiory. Sprzątano ulice i domostwa, szykowano odświętne szaty, gromadzono dary. Kapłani nawoływali wiernych do przynoszenia zboża i wina do świątyni, sami zaś ćwiczyli poematy, które mieli odmawiać podczas ceremonii. Straganiarze uwijali się przy kramikach z owocami, serami i rybami. Kolorowi kuglarze bawili gawiedź, wędrowni handlarze sprzedawali amulety i magiczne mikstury. Piękne dziewczyny przystrajały kwiatami schody wiodące do starego miasta. Chichotały, raz po raz zerkając na grupę młodych osiłków budujących, jak co roku, specjalną platformę przed wejściem do świątyni. Kobiety piekły chleby z przedniej mąki, przygotowywały słodkości i wonności. Niewolnicy taszczyli gąsiory z winem, oprawiali ptactwo i zwierzynę na stoły swych panów, wierząc, że w Dzień Przebudzenia Melkarta i dla nich los będzie łaskawszy. Święto dawało także pokrzepienie wszystkim bezdomnym i nędzarzom. Zaś zacni mężowie siedzieli w karczmach i pili młode wino. Pili i coraz głośniej rozprawiali o przyszłych zbiorach, o nowym rzymskim prefekcie i o qedeszot, kobietach oddających się w świątynnych murach rozkoszom cielesnym. Sprośne docinki i wulgarne żarty mieszały się ze strzępkami poematów obrzędowych. Wszędzie było gwarno, ciasno i kolorowo. I wyjątkowo duszno jak na tę porę roku. A uliczki były pełne uwijających się ludzi, mieszkańców i przyjezdnych. Tyr bowiem przyjmował w tym okresie także licznych pielgrzymów z pobliskich wsi i osad, chcących wziąć udział w miejskich celebracjach święta tego boga, którego czcili we własnych domach. I nie szczędzono purpury, nie szczędzono, zwłaszcza na barwienie nowych szat kapłańskich. Wszystko to dla Wielkiego Melkarta, Boga Tyru, Pana i Króla Miasta!

Piękne widoki, wesoły gwar i niesamowite zapachy dochodzące zewsząd nie miały w tamtym momencie żadnego znaczenia dla Aszerat, biegnącej wąskimi uliczkami do domu przeklętej Greczynki. Przeklętej, ale będącej jedyną nadzieją na to, że jej ukochana Matka przeżyje poród.

Aszerat wbiegła na podwórko akuszerki.

— Illithya! Gdzie jesteś?! — zawołała, dysząc ciężko.

Ze strachu zapomniała o grzeczności i o formułach, których uczyła ją Matka. Rozejrzała się wokół. Obejście było puste, nie licząc drobnego ptactwa domowego, szukającego czegoś do jedzenia w wysuszonej ziemi. Ogromny kocur spał na dachu. Gdzieniegdzie walały się strzępy starych szmat, przewrócone i potłuczone konwie. Przy progu stał rozpadający się kosz z jakimś zielskiem. Wszędzie brudno. Chata, mimo że murowana, wyglądała jakby miała się rozlecieć przy silniejszym podmuchu wiatru. Aszerat odchyliła postrzępioną kotarę zastępującą drzwi. Snop światła wdarł się do środka, oświetlając ubogie, zakurzone pomieszczenie pozbawione okien. Musiała przymrużyć oczy, by w kącie izby dojrzeć staruszkę. Babinka siedziała na drewnianym stołeczku i pokrzywionymi ze starości palcami wydłubywała z miski jakieś ziarno. Jadła.

— Kto? — spytała, nie podnosząc oczu znad miski.

— Jestem Aszerat, córka Legara, jednego z Sędziów Wielkiej Rady — wypaliła dziewczynka, łapiąc oddech — i Taidy… Moja Mama rodzi!

Stara kobieta ponownie włożyła ziarno do ust, żuła dalej w milczeniu. Cisza gniotła serce dziewczyny.

— Moja Mama rodzi! — wykrzyczała z rezygnacją w głosie — słyszy pani?!

— Ptaszyno, musisz poszukać kogoś innego, ja już nie jestem… — nie zdążyła dokończyć staruszka, bo Aszerat padła jej do stóp i rozpłakała się.

— Błagam panią… z całego serca… niech pani ze mną pójdzie. Błagam — łkała, nie wstając z klęczek.

Wiedziała, że jeśli nie przekona kobiety i nie sprowadzi na czas pomocy, jej Mama może umrzeć. Mocno objęła nogi starej akuszerki.

— Taida, powiadasz….

Aszerat podniosła głowę i spojrzała na starą. Poczuła iskierkę nadziei.

— Wstań, idziemy — rzekła stara — i tak nie mam już nic do stracenia.

Podniosła się, cmoknęła, wydłubując językiem ziarno ze spróchniałego zęba. Odłożyła na stół miskę, oślinione paluchy wytarła o brudny fartuch. Odgarnęła skołtunione włosy, ściągnęła ze ściany wełnianą torbę. Wzrokiem wskazała na drewniany mebel, porzucony samotnie w komórce. Wyglądał jak ogromny fotel z otworem w kształcie półksiężyca w siedzisku.

— Wiesz, co to?

Aszerat przecząco pokręciła głową.

— Krzesło dla rodzącej. Przyjęło, nie wiem, ile dzieci. Parę tylko zmarło — Illithya uśmiechnęła się do siebie na wspomnienie czasów, gdy była jedną z najważniejszych położnych w mieście, jeśli nie najważniejszą i najlepiej przy tym opłacaną.

Zamknęła oczy i w myślach powróciła do chwil największego powodzenia i ogromnego szacunku, jakim ją darzono. Znała swój fach, a przy tym nie była chciwa. Umiała pomóc tej, co rodziła i tej, co nie chciała rodzić. Wiedziała, jak uśmierzyć ból, potrafiła też spędzić niechciany płód. Do niej przychodziły również kobiety po magiczne zioła i mikstury, by do ciąży nie doszło. Wiele znamienitych rodów tyreńskich zawdzięczało jej zdrowych potomków, wiele biedniejszych rodzin to, że nie miały kolejnych gąb do wykarmienia. Przez długie lata wszystko układało się pomyślnie, aż do czasu, gdy jeden z nowo mianowanych sędziów miejskich zaproponował Wielkiej Radzie utworzenie Kodeksu Miejskiego, zbioru praw i obowiązków mieszkańców. Jego inicjatywa, a tym samym początki kariery, były końcem działalności Greczynki. A przynajmniej tej legalnej…

— A ojciec? Ma się dobrze? — spytała stara.

Aszerat przyjrzała się krzesłu, pamiętającemu czasy świetności. Dziś jednak wyglądało odrażająco, tak samo zresztą, jak pozostałe meble w tym ubogim domu.

— Tak — odpowiedziała.

— Tfu — splunęła za siebie stara. — Niech mu kuśka uschnie na zawsze — mruknęła do siebie. — Idą! Nic tu po nas — pchnęła lekko Aszerat.

Na progu zachwiała się, oślepiona promieniami zachodzącego słońca.

Kot leniwie leżał na dachu. Nagle zerwał się i susem dopadł młodego kuraka. W jedną chwilę pozostawił po nim tylko kilka piórek.

Aszerat i Illithya szły w milczeniu barwnymi uliczkami miasta. Dziewczynka, gdyby mogła, pobiegłaby do domu, do Matki, ale nie chciała zostawić akuszerki samej w obawie, że tamta się rozmyśli i zawróci. Bezgłośnie więc zaklinała: Prędzej, prędzej… Stara, jakby czytała w jej myślach.

— Prędzej nie pójdę, nogi już nie te.

Po chwili, która Aszerat zdawała się wiecznością, dotarły do domu.

— Gdzie jest rodząca? — spytała akuszerka.

— Tam — dziewczynka wskazała jeden z budynków gospodarczych.

— To dom dla służby. O ile mnie pamięć nie myli.

Rzeczywiście dom, w którym mieszkała razem z Matką, dzieliły ze służbą. Wprawdzie miały własne izby i swoją kuchnię, a także osobne wejście, ale jednak mieszkały razem ze służącymi. Aszerat nigdy nie pytała o to Matki, nigdy też się nad tym nie zastanawiała. Żyła skromnie, otoczona matczyną miłością i sympatią niewolników. Z ich dziećmi bawiła się na jednym podwórku. A teraz nie miała czasu, by to przemyśleć.

— Mój Dobry Boże, wysłuchałeś mnie. Dziękuję ci, Illithyo, że przyszłaś — słabym, ale pełnym wdzięczności głosem Taida powitała gościa.

— Jeszcze nie masz za co — oschle odparła położna, kładąc torbę na stole.

Wyciągnęła z niej kilka flakonów, parę słoiczków i jakieś zawiniątko.

— Chodź tu, ptaszyno, będziesz potrzebna — zwróciła się do Aszerat. — Owiń mi ręce czystym materiałem, szczelnie, ale żebym mogła ruszać palcami. O tak. A teraz zagotuj wodę w garnczku i włóż do niej wszystko, co jest w tym słoiku, nie, nie w tym, w tym większym. Uważaj, nie poparz się. To tłuszcz z hieny, jego opary przyspieszą poród. Uwijaj się, uwijaj — dyrygowała. — Przydałoby się gęsie nasienie, żeby uśmierzyć ból. Ale musi być świeże. Nie mamy go, weź więc ten mały flakon, szczyptę proszku wsyp do wina i podaj Matce, ale już! — zarządziła. — To sproszkowane łajno maciory, nie pomoże, nie zaszkodzi, ale moc swoją ma.

Aszerat posłusznie wykonywała polecenia starej Greczynki, wierząc, że kobieta wie, co robi i że Matka jest naprawdę w dobrych rękach. A Illithya była w swoim żywiole. Jak za starych dobrych czasów.

— Rozewrzyj nogi — nakazała rodzącej. — Wody odeszły, szpara zbyt mała, płód źle ułożony — znamienita kiedyś położna oceniła sytuację. — Lekko nie będzie… Ptaszyno, przynieś z kuchni gorącą oliwę i ostry nóż — powiedziała do dziewczynki. — Taido, wypij do dna to wino, już, już, już…

Aszerat położyła na stole oliwę i nóż. Czekała na dalsze wskazówki. Stara ruchem głowy wskazała na oliwę i na skrawki czystego płótna przygotowanego wcześniej przez dziewczynę.

— Gałgan zrób, umocz go w oliwie i przetrzyj Matce srom. Jeszcze raz. A teraz złap Matkę za rękę.

Illithya wzięła do ręki nóż i nacięła Taidzie krocze. Owinięte w materiał ręce włożyła do pochwy rodzącej. Krew szeroką plamą zalała posłanie. Aszerat zbladła, wstrzymała oddech i mocno ścisnęła rękę Matki. W powietrzu czuć było duszące opary hienowego łoju. Matka, spocona z bólu i przerażenia, krzyczała. Jej krzyki ściągnęły do izby służbę. W drzwiach stanęło kilkoro niewolników. Dzieciaki, spragnione każdej rozrywki, przepychały się między nogami dorosłych.

— Wynocha mi stąd! — położna krzyknęła na nieproszonych gości, po czym mrucząc pod nosem jakąś monotonną modlitwę bardzo powoli zmieniła ułożenie płodu. Taida poderwała się, zawyła z bólu i opadła bezwładnie na łóżko. Po policzkach Aszerat pociekły łzy.

— Mamusiu — delikatnie odgarnęła z jej czoła poklejone kosmyki — Mamusiu, żyjesz?

— Żyje, żyje, dobrze będzie, nie marudź, ptaszyno, tylko mi pomóż — stara wsparła się na dziewczynce, okrakiem siadając na brzuch rodzącej. — Stań za Matką, podnieś ją i przytrzymaj tak, by siedziała. Dobrze. Jak ci dam znak, to pchnij ją do przodu najmocniej, jak umiesz.

Aszerat z całych sił zgięła ciało Matki. W tym czasie akuszerka napierała swoim ciałem na jej brzuch.

— Teraz! Pchaj!

Dziewczynka zawisła na zgiętej wpół Matce, stara zaległa na niej cała.

— Wyyychodź dziecko, bo czasu już nie maaasz! — wyjęczała.

Przyciągnęła nogi nieprzytomnej Taidy do brzucha. Dziecko wypadło.

— Co tak stoisz? Zajmij się Matką. No, już. Uderz ją w twarz! Musi się budzić. No, uderz! Już! Słyszysz? Szybko! Ja zajmę się tą kruszyną. Na wszystkich sługusów Melkarta! Jakie to sine…

Położna zębami rozszarpała węzły materiału, którymi miała owinięte ręce. Sięgnęła po czysty kawałek płótna, sprawnym ruchem otuliła nim dziecko i wytarła go z mazi, śluzu i krwi. Przecięła pępowinę, zawiązała. Potem szybko nawinęła sobie na palec mniejszy skrawek materiału i oczyściła nosek i usteczka niemowlęcia. Dziecko było sine i nie oddychało. Kobieta złapała je za obie nóżki i uniosła wysoko, głową w dół. Wiotkie ciałko zwisało nieruchomo, nie wykazując odznak życia. Aszerat stała obok łóżka Matki przerażona.

— Ratuj nasze dziecko! — sama była zaskoczona rozkazującym tonem głosu.

— Cicho, robię, co mogę.

Położyła noworodka na stole, rozchyliła materiał. Koślawym paluchem opukała delikatne ciałko niemowlaka. Dziecko leżało bez ruchu. Zbliżyła starą twarz do sinej buźki dzieciątka. Wzięła oddech, otwarła jego usteczka i wpuściła do nich powietrze. Dwoma palcami nacisnęła klatkę piersiową. Znów wzięła oddech… Powtórzyła kilka razy. Potem odwróciła twarz w stronę dziewczynki, a w jej oczach widać było rezygnację.

— Nieeeeeeeeeeeee!!! — zawyła Aszerat.

Greczynka sięgnęła do torby, wciągnęła mały drewniany amulet i położyła go na brzuszku niemowlęcia. Palce zanurzyła w krwi porodowej i narysowała nią jakieś znaki na ciałku maluszka. Wzniosła ręce, zaczęła mamrotać zaklęcia. Czas zatrzymał się w miejscu.

Nagle dziecko cichutko zakwiliło. Wpółprzytomna Matka otwarła oczy.

— Syn. Dbaj o niego — stara położyła tobołek na piersiach Taidy. — Posprzątaj pod Matką, ona ci powie, co masz dalej robić, no, rusz się — powiedziała do oszołomionej dziewczynki. — Przypilnuj, by zjadła łożysko.

Illithya wytarła ręce, sięgnęła po zawiniątko leżące na stole obok słoiczków i flakonów. Podeszła do Taidy i zawiązała jej na udzie wylinkę węża.

— To ci pomoże szybciej dojść do siebie.

Taida nie oponowała, wyczerpana porodem. Aszerat klęczała przy Matce.

— Ptaszyno, daj mi łyk wina i wracam do siebie.

— Zaczekaj Illithyo — wystękała Taida. — Dziękuję ci za wszystko, co dla mnie zrobiłaś. Uratowałaś mnie, uratowałaś moje dziecko. Do końca życia tego nie zapomnę. Pozwól, że zapłacę ci za pracę tak, jak kiedyś, choć wiem, że żadne pieniądze nie spłacą mego długu wdzięczności. Córeczko — zwróciła się do Aszerat — wyciągnij ze skrzyni sakiewkę.

— Dług już wyrównany. Pieniędzy żadnych nie chcę. Wina daj i idę.

Illithya włożyła swoje rzeczy do torby. Wypiła wino podane przez Aszerat.

— Bywajcie.

— Kochana, jeszcze to — na ręce Taidy leżał amulet. — Przyda ci się — uśmiechnęła się słabo do akuszerki.

— Melkart jest wielki — Illithya ścisnęła amulet.

— Dla was wielki… To mój Bóg ocalił moje dziecko — pomyślała Taida.

Aszerat podeszła do starej, objęła ją w pasie i mocno przytuliła się do jej piersi.

— Dziękuję pani i za Mamę, i za braciszka.

— Dobrze już, ptaszyno, zajmijcie się małym, potrzebuje waszej miłości. Puść, bo mnie udusisz. Ile to siły w takim ciałku! Jak cię odbierałam, to chuchro byłaś takie, jak nie przymierzając chory gołąb. A teraz patrzcie, jaka panna! I jak Matka, piękna. A krwawisz już? — wino rozwiązało starej język. — Może się niedługo zobaczymy, ptaszyno… może już niedługo…

Chwiejnym krokiem, w pobrudzonych krwią szatach, trzymając kurczowo starą torbę Illithya ruszyła w kierunku drzwi.

— Córeczko, odprowadź panią do domu.

— Nie trzeba, sama dojdę — mruknęła Greczynka, nie odwracając głowy.

Taida i Aszerat odprowadziły wzrokiem akuszerkę. Dziewczynka przytuliła się do Matki. Spojrzała na tobołek na jej piersi. Zajrzała delikatnie do środka. Chłopczyk spał, zmęczony porodem. Był mały, cały pomarszczony, ale już nie tak siny, jak przed chwilą. Przypominał wysuszone winogrono.

— Jak go nazwiemy, Mamusiu? — Aszerat zapomniała o strachu i bólu.

— Kochanie, myślę, że imię nada mu ojciec. Tak, jak zwyczaj nakazuje — odparła Matka. — Nieważne imię. Najważniejsze, że dziecko żyje. Że żyjemy…

— Bardzo cię kocham, Mamusiu, wiesz?

Taida poprosiła córkę, by pomogła jej się oporządzić. Aszerat zabrała brudne prześcieradła, przyniosła Matce świeżą koszulę i pościel, a także czyściuteńkie pasy tkaniny do opatrzenia rany. Przewietrzyła nieco izbę, posprzątała bałagan na podłodze. Podała Matce wodę. Noworodka owiniętego w pieluszki położyła delikatnie w maleńkiej kołysce, leżącej przy łóżku Matki.

— A co zrobić z tym? — wskazała palcem leżące na podłodze łożysko.

— Obmyj najdokładniej, jak potrafisz, włóż do misy, nakryj i włóż w kuchenną wnękę. Potem się tym zajmę.

Aszerat posłusznie wykonywała wszystkie polecenia Matki. Taida opatrzyła sobie ranę. Dziecko spało.

— Spal to — Matka podała dziewczynce wylinkę węża, ściągniętą z uda.

Aszerat, udając, że wrzuca skórkę do paleniska, schowała ją w tunice.

— Mamo, odpocznij sobie, ja przypilnuję braciszka.

— Dobrze, kochanie, dziękuję. Byłaś bardzo dzielna — Taida pogładziła po głowie klęczącą przy kołysce córkę.

— A skąd Illithya miała te wszystkie, no wiesz…?

— Kiedyś kupowała w porcie. Sądzę, że i dziś można tam nabyć różne maści, zioła i amulety.

— A jak długo Illithya uczyła się, by zostać akuszerką?

— Hmm, nie wiem, jak długo się uczyła, ale wiem, jak to się zaczęło.

— Opowiesz mi? — oczy Aszerat zrobiły się okrągłe z zainteresowania.

— To bardzo trudna historia, ale w końcu jesteś już dużą dziewczynką? — Taida uśmiechnęła się ciepło.

Potem opowiedziała jej historię akuszerki, którą znała trochę od niej samej, a trochę, jak to zwykle bywa, z plotek. Illithya została sprowadzona do Tyru dawno temu, w wieku kilku lat, jako niewolnica. Była naprawdę piękną dziewczyną. Służyła w domu bogatych państwa. Mądra, bystra, ale też zadziorna. Pewnego dnia syn właścicieli, młody panicz, pobił ją na oczach innych niewolników. Była to kara za jakieś przewinienie. A potem, pobitą, zgwałcił jeszcze w kurniku. Niewolnica, bojąc się, że zajdzie w ciążę, szukała ratunku u starych babek i czarownic. Zażywała tajemne nalewki, odprawiała dziwne obrzędy. Raz o mało nie pożegnała się z życiem, dość jednak, że nie zaciążyła. Po tym wszystkim zainteresowała się ziołami, magią, a w końcu i położnictwem. Pojętna, szybko opanowała podstawową wiedzę. Na tyle, by służyć jako pomoc nadwornej akuszerce swoich państwa. I w mig pojęła, że położnicze umiejętności przydają się zawsze i wszędzie. Uczyniła z tego swoją profesję. Początkowo jako niewolnica, potem jako wolna kobieta. Wolność otrzymała, kiedy uratowała dziecko i matkę od pewnej śmierci. W nagrodę wyzwolił ją ten sam pan, który wiele lat wcześniej ją zgwałcił. Illithya była już wtedy dojrzałą kobietą. O twardym karku. Swoje nieszczęście zamieniła w sukces, wykorzystując inteligencję i silną wolę. Po wyzwoleniu szybko dorobiła się majątku, pozycji i niezależności. Nauczyła się pisać i czytać. Szanowano ją, bo rzeczywiście była pomocna, rzetelna, a za robotę dużo nie brała. Kobiety w ciąży, już na kilka miesięcy przed rozwiązaniem starały się o jej obecność przy porodzie. Illithya zapisywała wszystko skrupulatnie na zwojach. Kto był, po co, komu i jak pomogła, kto urodził, kto poronił, czyje dziecko przeżyło, czyje nie. Miała też wielu adoratorów, zawsze koło niej kręcili się mężczyźni. Ale Illithya nie zwracała na nich uwagi, zajęta swoją posługą. Nigdy nie wyszła za mąż, a mimo to liczono się z nią. I to bardzo. Swoją pozycją dorównywała nawet radcom miejskim, niektórych z nich przewyższała inteligencją. W spornych sprawach brano ją na świadka, choć zwyczajowo głos kobiety nie ma znaczenia. Illithya była wyjątkowa.

— To dlaczego teraz mieszka na obrzeżach miasta, sama, taka biedna? — spytała Aszerat.

— Widzisz, kochana, żyjemy w świecie, w którym rządzą mężczyźni. Oni stanowią prawo, oni je egzekwują. Cóż, być może Illithya naraziła się któremuś? Wiele wiedziała, sporo widziała. Mężczyzn się nie bała. Śmiało na nich nastawała, głośno mówiła, co jej się nie podoba.

— Ale dokładnie, to co się stało? — Aszerat próbowała pociągnąć Matkę za język.

— To już zupełnie inna opowieść, kochanie. Dokończę ci ją innym razem, teraz jestem bardzo zmęczona, muszę trochę odpocząć — Taida zamknęła oczy.

Aszerat wróciła myślami do domu akuszerki. Sięgnęła w fałdy tuniki. Ścisnęła w dłoni wężową skórkę. Braciszek spał słodko.

Legar wraz z innymi Sędziami Wielkiej Rady stał na dziedzińcu sądu. Trwała tam egzekucja mężczyzny, którego oskarżono o spółkowanie z córką.

W ziemi wykopano dół głębokości około czterech stóp i nieco mniejszej szerokości i zalano go łajnem po brzegi. Oskarżony klęczał obok dołu z rękami związanymi z tyłu grubym sznurem. Koło niego stało czterech rosłych oprawców. Nie wiedział, co go czeka. Wierzył jednak, że oto teraz ma ostatnią szansę, by przekonać sędziów o swej niewinności. Publiczność egzekucji stanowili sędziowie oraz najbliżsi przyjaciele oskarżonego. Wszyscy stali w bezpiecznej odległości od skazańca, dość blisko jednak, by móc rozmawiać. Jako pierwszy przemówił Legar.

— Obywatelu miasta Tyr, udowodniono ci winę, jesteś skazany na śmierć. Czy ktoś z obecnych tutaj chce przemówić w twoim imieniu?

Sędziowie, jak to mieli w zwyczaju, rozejrzeli się po zebranych. Gawiedź milczała. Za to sam oskarżony odważył się przemówić.

— Wielka Rado, przysięgam na wszystkich starych i nowych bogów. Jestem niewinny. Skazujecie mnie niesłusznie, albowiem nie dokonałem rzeczy, o którą mnie oskarżacie. Przysięgam!

— Słyszycie to? — zagrzmiał Legar. — Jak śmiesz zarzucać Wielkiej Radzie omylność albo kłamstwo?! — zwrócił się do skazańca. — Jesteś opętany, a to tylko umacnia twoją winę i słuszność naszego wyroku.

— Sędziowie, wiecie, że sprawa została upozorowana, zaś moja córka przekupiona, by świadczyć przeciwko mnie — skazany odezwał się ponownie.

— Sąd nie kieruje się domysłami. Mamy świadków i zeznanie dziewczyny, choć jej głos i tak się nie liczy. Wyrok zapadł. Czyńcie, co ustalono — Legar skinął głową na egzekutorów. — Ale jestem głodny — pomyślał.

Podczas, gdy dwóch silnych oprawców trzymało skazańca za ramiona, pozostałych dwóch owijało szczelnie jego tors i głowę pakułami i starymi szmatami sączonymi w oliwie, pozostawiając jedynie niewielki otwór na usta. Skazanego umieszczono w dole. Łajno sięgało mu do pasa. Jeden z rosłych mężczyzn, używając kamienia, wybił mu zęby i włożył do ust płonącą szmatę. Drągami przytrzymywali żywą pochodnię w dole.

— Dziewko! — zawołał Legar młodą karczmarkę. — Dwa dzbany wina na początek. Przygotuj coś gorącego do jedzenia. Szybko, jesteśmy głodni. Sześciu Sędziów Wielkiej Rady zajęło miejsca przy stole w ulubionej karczmie Legara, w portowym zaułku.

Karczma była obskurna. I choć karczm w mieście było wiele, a niektóre z nich czyste i schludne, to właśnie ta, portowa, najbardziej przypadła Legarowi do gustu. Czy dlatego, że na uboczu, czy dlatego, że podawano w niej specjały zza morza, czy też dlatego, że zaglądały tu najpiękniejsze portowe dziwki…

— Zmęczyła mnie ta egzekucja, choć muszę przyznać, wielce efektowna — zaczął Legar, zwracając się do towarzyszy. — Możemy wprowadzić ją na stałe.

— A ja myślałem, że złożymy tego skazańca jako ofiarę Melkartowi — włączył się do rozmowy Garon, jeden z pomniejszych Sędziów Wielkiej Rady.

— Po co? Wystarczy tych, co siedzą w wiezieniu — odparł Legar i ponaglił karczmarkę. — Pospiesz się!

Na stół wjechały dwa dzbany wina i sześć kielichów.

— A jak będzie wyglądała tegoroczna ofiara? Wymyślisz coś nowego? — spytał Garon, kontynuując wątek zbliżającego się święta i nalał wina Legarowi.

— Słyszałem o nieznanym mi dotąd, a od dawna sprawdzonym sposobie. Sycylijski Byk. Ale jestem zbyt głodny, by teraz o tym mówić. Jadło idzie — Legar spojrzał na karczmarkę niosącą parujące misy.

Jedli, rozmawiając o dzisiejszej egzekucji, o Święcie Melkarta, o dziwkach świątynnych i o wielu obowiązkach, które czekały sędziów w najbliższym czasie. Przecież byli tyreńskimi rajcami, wizytówką tego miasta! Pilnowali moralności, przewodniczyli wraz z kapłanami wszelkim miejskim świętom. Stanowili prawo, egzekwowali je i sądzili tych, którzy to prawo łamali.

Karczmarka wymieniła dwa puste dzbany na pełne.

— Czegoś wam jeszcze potrzeba, zacni panowie?

— Zawołam, jak będzie potrzeba, nie przeszkadzaj — warknął Legar, zajęty przyglądaniem się dziwce, która właśnie weszła do karczmy.

Była wyjątkowo urodziwa. Niemłoda już, trzydziestoletnia może, ale nadal piękna. Ciało miała soczyste, kształty dorodne, skórę delikatną, usta pełne. Ubrana w półprzezroczystą tunikę, półnaga. Naszyjnik i bransolety u rąk i nóg brzęczały uwodzicielsko. Esencja zmysłowej kobiecości. Ale tym, co przykuło największą uwagę Legara i innych sędziów były jej olśniewające włosy. Długie, opadające kaskadą na ramiona i plecy, lśniły niczym wypolerowane złoto. Przyciągały wzrok i oślepiały, jak słońce w letnie, skwarne południe. Była zjawiskowa. Prowokowała swym wyglądem. Przy stole sędziów od razu zamilkły rozmowy. Wszyscy patrzyli już tylko na nią. Dziwka, dobrze wiedząc, jakie wrażenie robi na mężczyznach, wolnym krokiem podeszła do ławy. Stały na niej spore gąsiory z winem i karafy z miodem. Dziewczyna widząc, że jest przedmiotem pożądania, przeciągłym ruchem zanurzyła palec w jednej z karaf. I palcem tym, oblepionym słodkim miodem, patrząc po kolei w oczy wszystkich zebranych przy stole sędziów, dotknęła swoich rozchylonych ust, przesunęła nim wolno po górnej wardze, potem po dolnej, a następnie bardzo powoli włożyła palec głęboko do ust i wyciągnęła go, zlizując miód. W karczmie zapanowała grobowa cisza, przerwana jej perlistym, serdecznym śmiechem. Dwóch sędziów też zaśmiało się pod nosem, jeden zaś, najbardziej już pijany, zarechotał głupio. Pozostali patrzyli w milczeniu. Potem sięgnęła po kielich i nalała do niego wina. Delikatnym ruchem odsunęła poły tuniki i odsłoniła zgrabną nogę. Oczom zebranych ukazał się ponętny, krągły bok i pięknie rzeźbione udo. Wysunęła lekko nogę do przodu, uniosła kolano. Wciąż nie odrywając wzroku od mężczyzn uniosła kielich na wysokość pasa i przechyliła go powoli. Cienka strużka nektaru rozlała się po udzie i spłynęła po łydce, aż do jej stóp. Odstawiła kielich, odwróciła się i skupiając na sobie wzrok obecnych, płynnym ruchem oddaliła się w kierunku drewnianych schodów, prowadzących na piętro. Zanim zniknęła im z oczu, zgrabnie potrząsnęła zadkiem. Jej pośladki mówiły „żegnaj” jednym, innym mówiły „zapraszam”.

— Człowieku! Nawet o tym nie myśl — Legar głośno skarcił Garona. — Zjadłaby cię na śniadanie i tyko kosteczki wypluła — syknął mu do ucha z zazdrością.

— A cóż to za arcyciekawy rodzaj ofiary, o którym wspominałeś? — Garon, ochłonąwszy nieco, przerwał niezręczną ciszę — Opowiedz.

Legar wciąż miał jeszcze przed oczami zjawiskową piękność, której pożądał i którą sam chętnie by posiadł.

— Posłuchajcie, mężowie i oceńcie sami — odparł.

Znów pojawiło się wino na stole. Upity do nieprzytomności sędzia zasnął. Reszta słuchała w skupieniu o wielkim posągu cielca, zrobionym z brązu, w którym umieszczano ofiarę przez specjalny otwór w jego grzbiecie. Po zamknięciu skazańca wewnątrz byka rozpalano pod posągiem ogień, wskutek czego ofiara zamknięta w środku piekła się żywcem. Ale nie to było najważniejsze w całej kaźni. Cielec był instrumentem! System rur umieszczonych w głowie byka zamieniał wycie ofiar na dający się słyszeć na zewnątrz ryk zwierzęcia. Sędziowie z wrażenia zapomnieli o dziwce.

— Wyobraźcie sobie te ryki na Święcie Przebudzenia! Kapłani byliby nam dozgonnie wdzięczni — zarechotał.

— Myślę, że nikt w Tyrze, ba, w całej Fenicji nie zdołałby wykonać takiego byka w ciągu kilku dni — odezwał się jeden z sędziów.

— Nie o samego cielca tu chodzi, ale o ten specjalny system rur. Prosty kowal tego nie zrobi, nawet za rok — posmutniał Legar.

Kiwnął na karczmarkę, która chwilę później doniosła ostatni dzban wina.

— Powiedziałeś, że to byk sycylijski, Legarze. Mam przyjaciół na Sycylii, spróbuję się czegoś więcej dowiedzieć. Jeśli takie byki są tam nadal w użytku, to może uda mi się… — milczący dotąd sędzia zabrał głos, przypatrując się błyskowi w oczach Legara — …zdobyć go dla ciebie. Może już na Nowy Rok.

— Na Nowy Rok — powtórzył z zachwytem Garon.

— Mógłbym spróbować — powiedział sędzia.

— Przyjacielu! — krzyknął Legar — niech cię uścisnę. Idę już. Czas na mnie. Dokończcie wino i zaopiekujcie się tym pijakiem — wskazał głową leżącego na stole towarzysza. — Bywajcie zdrowi. Ja wracam do domu, bo żona, zdaje się, rodziła. Żeby to był syn, bo inaczej pognam z domu. Opętana córkoróbka.

Kiedy pijany, ale przytomny Legar wrócił do domu, był już późny wieczór. Stanął na dziedzińcu, rozejrzał się dookoła, zamyślił i udał w kierunku budynków gospodarczych. Na jego widok starszy niewolników poderwał się z ławy i szybkim krokiem wyszedł naprzeciw swojemu panu.

— Panie — powiedział stary, schylając głowę w ukłonie wyrażającym jednocześnie i pozdrowienie, i szacunek. — Czekałem tu na ciebie. Pierwszy chciałem przekazać ci tę radosną nowinę. Twoja żona powiła syna!

Legar momentalnie otrzeźwiał. Odepchnął starego i niemal pędem dopadł drzwi, za którymi spodziewał się zobaczyć dziecko. Łomot w progu obudził Taidę i Aszerat. Dziecko, śpiące do tej pory smacznie w kołysce, też się przebudziło i zakwiliło cieniutkim głosikiem.

— Syn? — Legar prawie krzyknął, szukając potwierdzenia u żony.

— Tak — odpowiedziała wystraszona, ale szczęśliwa kobieta. — Aszerat, zapal lampę oliwną, weź braciszka na ręce i połóż go przed stopami ojca — poprosiła córkę, po czym ponownie zwróciła się do męża: — Przepraszam cię, drogi mężu, że sama tego nie czynię; poród był trudny, jestem zmęczona.

— Leż i nabieraj sił, będą potrzebne ci do wychowania mojego syna — odrzekł Legar, podnosząc spod nóg małe zawiniątko. — Syn, mój syn — powtórzył, rozchylając pieluszki, jakby chciał się przekonać, że trzyma na rękach męskiego potomka.

Stał tak chwilę w zadumie, przywołał go dopiero głos głodnego dziecka.

— Wobec ciebie uznaję go za syna — Legar spojrzał w oczy żony, pierwszy raz od długiego czasu. — Wobec innych uznam go o świcie — delikatnie podał niemowlę Taidzie. — Chyba musisz go nakarmić — uśmiechnął się prawie niedostrzegalnie do żony. — Tak, już wychodzę.

Mijając na podwórzu niewolnika zadowolony Legar poklepał go po ramieniu. Wrócił na pokoje i padł na łoże, jak stał, w szatach i sandałach.

Nazajutrz o brzasku wstał radosny, oporządził się i przywdział odświętny strój. Wszyscy mieszkańcy posiadłości oczekiwali swego pana na dziedzińcu.

W tym samym czasie wyczerpany Garon opuszczał pięterko portowej knajpy.

W jasnych promieniach wschodzącego słońca, w obecności wszystkich domowników i niewolników zgromadzonych na dziedzińcu, Legar, unosząc w górę dziecko, wypowiedział głośno słowa rytuału podniesienia: — Uznaję cię za syna, nadaję ci imię Eszmun.

Noworodek, leżący bezpiecznie w dużych dłoniach ojca, naprężył na chwilę swoje ciałko i krótką, ale sprężystą strużką oblał ojcowskie ręce. Okrzyki radości wypełniły dziedziniec. Aszerat ścisnęła za łokieć zapłakaną ze wzruszenia Matkę. Służący i niewolnicy wiwatowali i tańczyli. Kilku z nich wybijało rytm na bębenkach. Wszyscy zebrani czuli, jak ważny jest to moment w życiu ich pana. I wierzyli, że ich własny los teraz odmieni się na lepszy. Nie bez powodu mówiło się przecież: „szczęśliwy pan, to dobry pan”.

Legar ostrożnie podał dziecko żonie, a do wiwatujących rzekł głośno: — Czas na ucztę, zapraszam do stołu!

Jadalnia była pięknie przystrojona girlandami kwiatów, a stoły i ławy uginały się od jedzenia. Na tacach leżały różne rodzaje mięsiwa i ryb, na półmisach wspaniałe, dojrzałe owoce. W malutkich miseczkach mieszały się orzeszki, oliwki, suszone figi i daktyle. Dzbany były pełne wina i pitnego miodu. Nie zapomniano także o najmłodszych. Dla dzieci przygotowano specjalny stół z drobnymi przekąskami i słodkimi plackami. Święto! Ten piękny wystrój i bogato zastawione stoły były dziełem kobiet, którym starszy niewolników polecił przygotowanie uczty. Uwijały się całą noc, a efekt ich pracy zapierał dech w piersiach.

Aszerat weszła do jadalni szeroko otwierając oczy. Była tu pierwszy raz, nigdy też nie widziała tylu wspaniałości naraz. Nie wiedziała, jak ma się zachować. Legar zauważył ją, podszedł i rzekł: — Aszerat, córko, usiądź obok mnie, po lewej, po prawej siądzie Taida. Właśnie, gdzie Matka? — zapytał, rozglądając się po zebranych.

Taida, korzystając z zamieszania, prosto z dziedzińca udała się do domu. Obmyła twarz i ręce, ubrała syneczka w czyste szatki i włożyła do miękkiej chusty, którą zawiązała sobie na plecach. Sięgnęła do misy z łożyskiem, odkroiła kawałek, wzięła do ust. Pomyślała: — Boże, miej mnie w swej opiece.

— Poszła zmienić pieluszki… — Aszerat zawiesiła głos — … Eszmunowi.

— Dzieci moje, skarby… — wyszeptała z obawą Taida, stanąwszy w progu jadalni.

Legar widząc żonę, skinął na nią głową i ręką wskazał miejsce koło siebie.

Kobieta nie bez wahania usiadła przy mężu. Pierwszy raz, od kilkunastu lat. Wspólnie przy stole siedzieli jeszcze przed przyjściem na świat ich córki. Narodzin Aszerat nie świętowali już razem, choć była owocem ich miłości. Eszmun nie był. Dziś jednak Taida pełniła honory żony i pani tego domu.

— Dziękuję ci za syna — Legar szepnął żonie do ucha i złapał ją za rękę.

Wstał, i nie puszczając jej dłoni, głośno oznajmił wszystkim zebranym:

— Jedzcie i pijcie za zdrowie mojego syna, Eszmuna. Niech rośnie na pociechę tego domu i niech będzie dumą mego rodu!

— Niech żyje pan i syn jego, Eszmun! — padły słowa formuły powitania nowo narodzonego męskiego potomka. Goście zasiedli do ucztowania.

Aszerat kątem oka spoglądała na Matkę. Taida była jakby nieobecna. Biesiadujący zajęci jedzeniem, rozmowami i sobą, nie zwracali większej uwagi na pana, jego żonę i córkę u boku. Cóż, jego wola, myśleli w duchu, napełniając na zapas swoje brzuchy. Nie wiadomo, kiedy znów najedzą się do syta.

— Taido — Legar zwrócił się do żony. — Najwyższy czas, byś wróciła na swoje pokoje. Twoja służąca właśnie przenosi wszystkie wasze rzeczy. Aszerat też zamieszka w moim domu. W naszym domu.

Pokoje, służąca, w naszym domu… do Taidy docierały pojedyncze słowa.

— Dziękuję, drogi mężu, wystarczy mi to, co mam.

— Ale mnie nie wystarczy. I radzę ci szybko się z tym pogodzić. Żono — rzucił krótko i stanowczo.

— Pozwolisz mężu, że już cię opuszczę, jestem wyczerpana porodem.

— Najpierw coś zjedz, musisz mieć siły.

Taida posłusznie sięgnęła po kawałek pszennego placka. Popiła wodą.

— Moja żona, wasza pani, opuszcza nas. Mój syn też musi się najeść — Legar oznajmił zebranym przyczynę wyjścia Taidy i kiwnął głową na służącą, by ta wyszła z panią.

Aszerat została na miejscu.

— Nic się tu nie zmieniło — pomyślała Taida, siadając na łóżku w swym dawnym pokoju. — Te same tkaniny, zasłony, meble — rozejrzała się. — Jak ci na imię, moja droga? — zwróciła się do służącej.

— Pan woła na mnie Nila.

— Dziękuję, Nilo, możesz iść do siebie.

— Proszę pani, ja mam pani służyć — ze strachem w głosie odparła służka.

— Dziękuję, chciałabym zostać sama — grzecznie, ale stanowczo odparła Taida.

Służąca skłoniła głowę i nieco zmieszana opuściła pokój. Taida rozwiązała chustę ze spoczywającym w niej dzieciątkiem, nakarmiła je i położyła obok siebie. Zanuciła kołysankę i sama, ze zmęczenia, przysnęła.

W jadalni wciąż ucztowano. Przyszli też i nowi goście, sędziowie oraz znajomi Legara, pogratulować mu narodzin syna. Kucharki przygotowywały kolejne potrawy, służący przynosili do stołu talerze i półmiski pełne jedzenia, dzbany wina i miodu. Aszerat cicho siedziała przy ojcu. Czuła, że to jest przełomowy moment w jej życiu, nie wiedziała jednak, co będzie dalej. Do tej pory żyła skromnie, ale bezpiecznie, u boku kochającej Matki. A teraz? Co stanie się z nią teraz? I co stanie się z jej Matką? W głowie rodziło się tysiąc pytań. A ona bała się zadać choćby jedno.

Z rozmyślań wytrącił ją gwar mężczyzn, którzy przysiedli do stołu.

— Zaiste, a co to za piękność siedzi przy tobie? — jeden z przyjaciół ojca wskazał wzrokiem na Aszerat. Dziewczynka drgnęła.

— Nie pamiętasz? To moja córka.

— Wyborna! Piękniejsza jeszcze od matki. Wybacz, Legarze, ale to grzech trzymać ją dla siebie. Powiedz mi tylko raz, że chcesz ją wydać za mąż, a ja już ci znajdę najlepszą partię w mieście…

— Mówisz? — zastanowił się Legar. — Ile masz lat? — spytał córkę.

— Dwanaście, ojcze — zarumieniona spuściła głowę.

— To czas najwyższy znaleźć ci męża — Legar puścił oko do przyjaciela.

Mężczyźni kontynuowali rozmowę, wtrącając co rusz nieprzyzwoite żarty. Dziewczynka siedziała zawstydzona, coraz bardziej odczuwała brak Matki.

— Czy mogę odejść od stołu, ojcze? — zapytała.

Aszerat pospiesznie opuściła jadalnię. Za przyzwoleniem ojca zostawiła rozbawionych gości. Pełna lęku, błąkała się po korytarzach nowego domu, szukając Matki i braciszka. Wreszcie trafiła do pokoju, w którym spali oboje. Nie chcąc ich zbudzić, stanęła w drzwiach. Nagle usłyszała czyjeś kroki.

— Panienko — starszy niewolników robił zwyczajowy obchód domu. — Pozwól, że zaprowadzę cię do twojego nowego pokoju. Jest taki piękny…

— A Mama?

— Naszej pani będzie tu dobrze. Chodź już, wszystko na ciebie czeka. Musisz to sama zobaczyć! — przekonywał ociągającą się Aszerat.

— Chciałabym porozmawiać z Mamą. Przytulić się do niej… — w oczach dziewczynki stanęły łzy. — Co teraz będzie? Co z nami będzie?

Niewolnik uniósł dłoń, jakby chciał pogłaskać stojące przed nim dziecko. Ale myśl, że to dziecko za chwilę stanie się jego panią, kazała mu cofnąć rękę.

— Wszystko się dobrze ułoży. A teraz pozwól ze mną.

Pokój Aszerat rzeczywiście był piękny. Gustownie urządzony, przygotowany jak na przyjęcie damy. Bogato zdobiona pościel, draperie w oknach, kunsztowne meble. Ten widok urzekł dziewczynkę i na moment zapomniała o ostatnich wydarzeniach. Odkrywała nowe kolory i nieznane faktury. Podeszła do wielkiego łoża z rzeźbionym wezgłowiem i nogami. W stercie poduch odnalazła swoją ukochaną lalkę wykonaną z kości słoniowej. Prezent od Matki. Przytknęła ją do piersi i mocno trzymając, zasnęła.

Niedługo później uczta dobiegła końca. Legar pożegnał ostatnich gości, niewolnicy wrócili do swoich codziennych obowiązków.

— Żywię nadzieję, że znajdziesz tu wszystko, czego potrzebujesz — powiedział Legar do wpół śpiącej żony. — Nie chcę, żeby mojemu synowi czegokolwiek zabrakło. Jeśli czegoś pragniesz, mów. Spełnię twoje życzenia.

— Mam tylko jedno. Powiedz mi wreszcie, co się stało z naszymi dwoma córkami. Błagam cię.

— Obydwie złożyłem w ofierze Melkartowi. Wybacz. A, byłbym zapomniał. Postanowiłem wydać Aszerat za mąż — Legar odwrócił się i wyszedł.

Egersis, Święto Przebudzenia Melkarta rozpoczęło się procesją do świątyni. W samo południe, z najodleglejszych zaułków miasta, z dzielnic nędzy i biedy, z domów rajców i bogaczy ruszyły tłumy. Raz w roku, wszyscy razem, bez żadnych podziałów, szli zgodnie złożyć ofiary swemu Panu, Królowi Miasta. Na samym przedzie szły dzieci, potem dziewice i młodzieńcy, na końcu dorośli i starcy. Wszyscy ubrani odświętnie, dziewczyny i kobiety przystroiły głowy wiankami. Każdy niósł dar, który miał złożyć w świątyni. Bogacze składali plony i zwierzynę. Ubodzy drobne ptactwo lub swój własny pokarm. Szli przy wtórze fujarek, dzwonków i bębenków. Śpiewali pieśni dziękczynne, rozmawiali głośno, śmiali. To wyjątkowe święto, obchodzone od niepamiętnych już czasów, jednoczyło mieszkańców Tyru. Znaczenie tego święta dla wszystkich było oczywiste. Pokarmy i napoje odpowiadają życiowej potrzebie jedzenia i picia i odsuwają strach przed śmiercią z głodu lub pragnienia. Zaś obfite ofiary gwarantują pomyślne plony. Inna sprawa, że ilość darów składanych tego dnia w świątyni wystarczała kapłanom, by bez problemu przeżyć kolejne miesiące. Spokojnie, aż do obchodów święta Nowego Roku. Każda rodzina uczestnicząca w tej procesji poza ofiarami niosła drewnianą platformę, na której leżała figurka. Uosobienie boga Melkarta. Figurka ulepiona była z gliniastej ziemi, kiełkowały z niej ziarna jęczmienia. Wierzono bowiem, że co roku ich bóg umiera i co roku odradza się w ziarnach jęczmienia, które też muszą umrzeć, by stać się chlebem, pożywieniem ludzi. Wzejście roślin oznaczało powrót boga do życia, a tym samym wszelkie łaski dla śmiertelnika. Zboże to od zawsze było pokarmem człowieka, później już tylko ubogiego, ale święto polewania jęczmienia obchodzili wszyscy. Tradycja polewania zrodziła się, gdy ludzie zauważyli, że jęczmień do szybkiego wzrostu potrzebuje solidnych opadów. Albo ręcznego nawadniania, zwłaszcza w okresie kłoszenia. A teraz, jak co roku, barwne korowody maszerujące ważniejszymi ulicami miasta ostatecznie zbiły się w jedną masę na placu przed świątynią. Wszystkie gliniane figurki spoczęły na obrzędowej platformie stojącej na dziedzińcu.

W procesji brała udział także cała służba Legara. Pan odpoczywał w domu, nabierając sił przed wieczorną częścią Egersis. Aszerat spała. Taida posłała po Illithyę zaufanego niewolnika.

Stara akuszerka niechętnie przestępowała progi domu Legara. Przyszła tylko dlatego, że podobno dziecko poczuło się gorzej. Prawda była inna.

— A z małym, co? — zaczęła od drzwi.

— Z synkiem wszystko dobrze. Przepraszam, Illithyo, okłamałam cię. Inaczej byś nie przyszła.

Akuszerka stała, oczekując wyjaśnień.

— Musisz mi pomóc, ten ostatni raz, zaklinam cię — prosiła Taida. — Ojciec chce wydać Aszerat za mąż. Nie mogę do tego dopuścić.

— Jego wola. Nic nie zrobisz.

— Ale to przecież jeszcze dziecko!

— Dziecko, nie dziecko. Lat dwanaście ma, jak mnie pamięć nie myli.

— Chcę jej oszczędzić mojego losu, rozumiesz?

— Przed losem nie ucieknie.

— Jesteś mądrą kobietą. Nie pozwól jej skrzywdzić!

— Co ja mogę? Co? Ty musisz działać. Wyjścia są dwa, gołąbeczko — akuszerka ściszyła głos, rozejrzała się wokół i przysiadła na skraju łóżka. — Możesz powiedzieć mężowi, że córka była już tknięta. Tylko trzeba by ją naciąć i to szybko. Wtedy będziesz pewna, że nikt jej nie zechce. Problem w tym, że Legar rozpocznie śledztwo. Ciebie nie ruszy, boś matką jego syna, ale zginą niewinni. Możesz też powiedzieć, że Aszerat jeszcze nie krwawi.

— Kochana, to wszystko dzieje się tak szybko, muszę się zastanowić.

— Czasu wiele nie masz.

Stara z ciekawością zaglądnęła do becika.

— Jak się masz, wróbelku? Imię, jakie mu daliście?

— Ojciec nazwał go Eszmun.

— Eszmun, Eszmun — zastanowiła się Illithya. — To imię boga Sydonu.

— Legar dał mu to imię na cześć swojego dziadka.

— Chyba, że tak. Bo nie wyglądasz na boga zdrowia, wróbelku — zaśmiała się stara, spoglądając na dziecko. — Nie martw się, wypięknieje. Karm go tylko dobrze. A łożysko zjadłaś? — Illithya omiotła wzrokiem pokój Taidy. — Pięknie tu. Jak za dawnych czasów. Tu rodziłaś Aszerat, prawda?

— Tak. I do tego momentu wszystko było dobrze, potem się zmieniło. Przyzwyczaiłam się do tych zmian. A teraz znów tu jestem… — Taida zawiesiła głos. — I boję się — rzuciła się starej na szyję.

— Nie becz, głupia. Są na świecie gorsze rzeczy. A ty masz dla kogo żyć. O tym myśl cały czas! Musisz zadecydować, co z Aszerat. Ja już idę. Chcę jeszcze złożyć dary Melkartowi. Tobie też radzę. Melkart jest wielki!

— Illithyo, nie chciałaś zapłaty. Pozwól, że prześlę ci jedzenie i wino. Dziś rano świętowaliśmy powitanie Eszmuna. Służba przyniesie ci kosze do domu.

— Wina niech przyniosą. I daj mi znać, co z córką.

— Wino dostaniesz dziś. Wiadomość przyślę jutro.

— Niech i tak będzie.

Na dziedzińcu świątyni kapłani zaczęli odprawiać ceremonię. Majestatycznie obchodzili platformę, mamrocząc pod nosem niezrozumiałe dla stojących wokół gapiów modlitwy. Na platformie leżały liczne figurki Melkarta, ulepione z gliniastej ziemi. Z niektórych dopiero co kiełkowały ziarenka, z innych wyrastały całkiem spore źdźbła jęczmienia. Po skończonej modlitwie kapłani symbolicznie skropili wodą wszystkie figurki. Tłum skandował na chwałę swego boga: „Królu nasz jedyny, największy i niepokonany, niech święci się twoje imię, niech przyjdzie twoje prawo. Ty nakarm nas swym chlebem i wybacz nam nasze śmiertelne długi. Chroń nas od zła, pokusy, biedy i śmierci”. Zgromadzeni składali swoje dary w świątyni, po czym wracali, zabierając z platformy własną, skropioną już figurkę. Zadowoleni ze spełnienia obowiązku, ustępowali miejsca następnym. By nie pominąć żadnej figurki, by każdy odszedł do domu z polanym jęczmieniem, kapłani musieli wielokrotnie obchodzić platformę. Trwało to kilka godzin. Wieczór zaś był porą składania ofiar przez rajców i sędziów, by zapewnić spokój i dobrobyt miastu. Platforma obrzędowa zmieniała się wtedy, w zależności od czasów, w miejsce kaźni więźniów lub jeńców wojennych. I zwykle płonęła żywym ogniem do samego rana.

Było już późne popołudnie, kiedy Aszerat się obudziła. W pierwszej chwili nie bardzo kojarzyła, gdzie się znajduje. Obcy pokój. No tak, przecież jest w domu ojca. Wczoraj Mama urodziła braciszka, dziś rano ojciec go usynowił, potem była uczta na powitanie Eszmuna — pomyślała.

— Mamo, gdzie jesteś?! — wybiegła na korytarz.

Taida usłyszała krzyki córki. Wyszła jej na spotkanie.

— Mamo, już nigdy mnie nie zostawiaj — córka przytuliła się do Matki.

— Kochanie, uspokój się, wszystko jest w porządku.

— Nie jest! — Aszerat protestowała. — Nic nie jest w porządku! Nie chcę mieszkać tutaj. Chcę wrócić do swojego domu. Z Tobą i z Eszmunem.

— Chodź, zobaczymy, czy malutki jeszcze śpi — rzekła spokojnie Taida, głaszcząc córkę po głowie.

— Czy mogę go pocałować? — Aszerat delikatnie dotknęła buzi dziecka.

— Oczywiście, kochanie, to twój brat.

— Mamo, on pachnie jak mały kotek — uśmiechnęła się dziewczynka.

— Jak kotek? — odpowiedziała uśmiechem Mama. — No wiesz, teraz jest malutki i bezbronny, ale kiedyś wyrośnie na wielkiego i silnego mężczyznę.

Aszerat posmutniała. Spuściła wzrok.

— Ojciec powiedział… powiedział… — słowa uwięzły jej w gardle — powiedział, że muszę wyjść za mąż. A ja nie chcę — Aszerat rozpłakała się.

— Posłuchaj mnie, córko. Jesteś dobrą i bardzo mądrą dziewczynką. A właściwie to już młodą kobietą. W życiu każdej z nas przychodzi taki moment, kiedy ojciec wydaje nas za mąż. To jest zupełnie normalne. Taka jest kolej rzeczy. Ale zapewniam cię, że nie stanie się to ani dziś, ani jutro, rozumiesz? Musisz mi tylko zaufać i być mi posłuszną, dobrze?

Na korytarzu rozległ się gwar. Służba wracała ze Święta Przebudzenia.

— Co to za hałas? — wystraszyła się dziewczynka.

— Domownicy wrócili z polanym jęczmieniem.

— A tak, przecież dzisiaj jest Święto Melkarta. Mamo, dlaczego my nigdy nie świętujemy Egersis?

Głośne rozmowy w całym domu zbudziły Legara. Otwarł oczy, przeciągnął się, ziewnął. Spojrzał za okno. Popołudniowe słońce, mimo że stało już nisko, wciąż mocno grzało.

— Czas na mnie — pomyślał i wyskoczył z łóżka.

Obmył się i przyodział w najlepsze sędziowskie szaty. Zanim wyszedł z domu, postanowił zajrzeć do żony.

— Witaj żono i córko — radośnie pozdrowił obie.

— Witaj mężu, miło cię widzieć w dobrym nastroju. Sądząc po pięknym ubiorze, wybierasz się na Święto Melkarta — odparła grzecznie Taida.

Legar potwierdził kiwnięciem głowy i zadowolony pogładził poły tuniki.

— Czym wobec tego mogę ci służyć?

— Przyszedłem zobaczyć, jak się czujesz? Jak się ma Eszmun?

— Dziękuję, oboje czujemy się dobrze. I Aszerat także, prawda, córeczko?

— To świetnie. Wychodzę. Do zobaczenia jutro.

— Baw się dobrze, Legarze — Taida próbowała się uśmiechnąć.

— Kobieto! To nie żadna zabawa, ja idę do pracy! Czy myślisz, że ja tam idę, bo mam taką ochotę?! Bycie Wielkim Sędzią to odpowiedzialność!! — krzyknął. — Głupia jesteś. Nic nie rozumiesz.

— Przepraszam, że cię uraziłam. Chciałam ci życzyć miłego wieczoru — próbowała załagodzić sytuację.

Aszerat stała osłupiała.

Gdy Legar przybył na dziedziniec świątyni, na platformie leżała już sterta polan, suchych gałęzi i szmat. Na miejsce egzekucji prowadzono więźniów. Wśród gapiów byli sędziowie, rajcowie, dostojnicy i bogacze miejscy. Sami zacni mężowie. Zapadał zmierzch. Kapłani szykowali się do modlitwy.

Nagle na plac wbiegł zdyszany Garon.

— Zdążyłeś na czas — Legar poklepał młodego sędziego po ramieniu.

— Legarze, byłem w twoim domu, ale powiedziano mi, że będziesz tutaj. Dobrze, że cię znalazłem. Muszę rzec ci coś ważnego. Dziś wyruszam — Garon odchylił klapę płaszcza.

Na jego piersi wisiał, zawiązany na rzemyku, kosmyk jasnych włosów. Legar domyślił się, do kogo należał kosmyk. Znów poczuł ukłucie zazdrości.

— A jednak… — uśmiechnął się nieszczerze.

— Zabieram Artemię, statek już czeka w porcie, bywaj przyjacielu…

Na szerokich schodach, prowadzących do głównego budynku świątyni, ustawił się chłopięcy chór. Wokół zapalono liczne pochodnie. Zgromadzeni goście usiedli na ławach, ustawionych półkolem na dziedzińcu. Wieczorna część obchodów święta Melkarta rozpoczęła się śpiewem pieśni pochwalnych. Następnie przemówił wysłannik prefekta rzymskiego, życząc zebranym, a także wszystkim mieszkańcom Tyru, obfitych plonów w nadchodzących zbiorach. Po jego przemowie kapłani wygłosili dziękczynne poematy na cześć boga — króla. Ponownie zaśpiewał chór.

Legar nie potrafił skupić się na występach. Wciąż miał przed oczyma tajemniczą piękność z portowej karczmy i twarz szczęśliwego Garona. Zazdrość w jego sercu rosła, by przerodzić się w złość i zawiść.

Młodzieńcy skończyli pieśni, ustąpili miejsca najstarszemu kapłanowi. Wielki Mistrz Ceremonii, w towarzystwie swojej świty, poprosił zebranych o powstanie. Donośnym głosem wygłosił słowa modlitwy, w której błagał Melkarta o przychylność oddanemu mu ludowi, o zdrowie dla wiernych, o żywotność i urodzaj. Legar stał zamyślony, nie słuchając kapłana.

— Wielki Sędzio Wielkiej Rady, czas na najwyższą ofiarę dla Melkarta!

Przywołany do rzeczywistości Legar wyprężył się dumnie. Podszedł do platformy. Dał strażnikom znak, by przyprowadzili pierwszego więźnia.

Rośli mężczyźni przywiązali chudego, wystraszonego skazańca do pala przytwierdzonego do platformy. Spętany zaczął się szamotać i krzyczeć.

— Bądź godny najwyższej ofiary — wycedził głośno i wyraźnie Legar.

Przyjął z rąk strażnika pochodnię i podpalił stos ze skazanym.

— Melkart jest wielki! — krzyknął.

— Melkart jest wielki! — wtórował tłum.

Najstarszy kapłan, stojący na schodach, zwrócił się znaną formuła do zebranych: — Stało się, jak stać się miało. Pójdźcie do świątyni, wszystko jest gotowe.

Zgromadzonych, udających się do głównego budynku, odprowadzało wycie palonego skazańca. Za ostatnim wchodzącym zaryglowano wrota.

Tymczasem w domu Taida i Aszerat kończyły wieczorną kąpiel Eszmuna.

— Pytałaś mnie, kochanie, dlaczego nie świętujemy Egersis? Odpowiem ci.

Matka zanurzyła palec w mydle, mieszaninie tłuszczu koziego i popiołu z roślin i na zwierciadle stojącym obok nakreśliła cztery litery: JHWH.

Wnętrze świątyni zachwycało swym bogactwem. Ściany i podłoga były zdobione idealnie wypolerowanym kamieniem. Dwa rzędy kolumn z pięknie rzeźbionymi głowicami, ciągnęły się od drzwi aż do końca przestronnej sali. W głębi stał złoty posąg Melkarta. Ogromny cielec, o figurze umięśnionego mężczyzny z głową byka porażał swoją potęgą i jednocześnie zachwycał. Dzisiejszego wieczoru przystrojony w kwitnące gałązki, wianki i girlandy. Na ścianach świątyni zamocowano dziesiątki lamp oliwnych, których światło odbijało się w cielcu, dając wrażenie, jakby płonął. Cała przestrzeń wypełniona była blaskiem. Przed posągiem ustawiono biesiadne stoły i ławy. Na stołach znalazło się wszystko to, co przynieśli w ofierze mieszkańcy Tyru, a co należało skonsumować od razu. Świeży chleb, wspaniałe mięsiwa, owoce i placki, przednie wino i miody. Pozostałe dary zmagazynowano na tyłach świątyni. Mistrz Ceremonii obwieścił rozpoczęcie uczty. Mężczyźni usiedli przy stołach. Nagle z końca sali dał się słyszeć delikatny dźwięk fujarek i dzwoneczków. Muzyka stawała się coraz głośniejsza, rytmiczna i szybka, napięcie wzrastało. A potem, po jedwabnych szarfach, wprost z sufitu, zaczęły spływać młode, półnagie kobiety. Było ich dużo, prawie tyle samo, ilu biesiadujących mężczyzn. Przechadzały się między stołami, niektóre siadały mężczyznom na kolanach. Jedna z nich podeszła również do Legara. Śliczna, jędrna i gotowa do zabawy. Przyciskając mu do pleców i karku swoje rozpalone piersi, szybko złamała jego początkowy opór. Szarpnął kobietę i z rozkoszą zatopił swe usta w jej ustach.

W czasie, gdy Legar ucztował, Taida odkrywała przed córką wielką tajemnicę. Tajemnicę życia i śmierci.

— Co znaczą te znaki, Mamo? — Aszerat wskazała na zwierciadło.

— To imię mojego Boga — odpowiedziała Taida.

Widząc malujące się na twarzy córki zdziwienie, dodała: — Wierzę w innego Boga, niż Fenicjanie.

— Czy to jakiś grecki bóg? — Aszerat pomyślała o pochodzeniu Matki.

— Nie kochanie, to Bóg Izraelitów.

— Bóg Izraelitów? Tutaj? Dlaczego? — dziewczynka nic nie rozumiała.

— Wierzę w Boga, który chce, by miłować go całym sercem i całą duszą. Który chce, byśmy kochali drugiego człowieka tak, jak kochamy samych siebie. Wierzę w Boga, który nie żąda ofiar z ludzi.

Pierwszy raz Taida rozmawiała z córką o Bogu Jedynym. Wcześniej nie widziała takiej potrzeby, mała też sama nie pytała. A jeśli nawet, to Matka zbywała dziewczynkę jakąś wymówką. Ale było jasne, że prawda kiedyś wyjdzie na jaw. Teraz zdecydowała, że w stosunku do Aszerat nie będzie dłużej ukrywać się ze swoją wiarą. Z drugiej strony wiedziała dobrze, że przed innymi, a zwłaszcza przed mężem, musi utrzymać tajemnicę. Dla dobra dorastającej córki i małego synka.

— Kochanie, spodziewałam się, że może to być dla ciebie niezrozumiałe. Ale obiecuję, że wszystko ci wyjaśnię i odpowiem na każde twoje pytanie. Jutro. Ojca w nocy nie będzie, masz możliwość spać dziś ze mną. Wyjątkowo.

Aszerat przytuliła się do Matki w podzięce.

Biesiada świątynna zaczęła przemieniać się w orgię. Przy pierwszych dźwiękach ekstatycznej muzyki kobiety poderwały się od stołów, pozostawiły towarzyszy biesiady i utworzyły dwa kręgi wokół cielca. Zagrzmiały bębny. Kręgi zaczęły wirować w przeciwne strony, a kapłanki krzyczały, biegnąc w kole, jak w jakimś amoku. Stanęły. Uniosły twarze i ręce w stronę złotego posągu. Zawyły. Skłoniły się nisko, zrobiły parę kroków w tył, po czym znów się zbliżyły. Obróciły się kilka razy wokół własnej osi. Znów złapały się za ręce i w dzikim szale zaczęły wirować. Krzyczały, wyły, jęczały. Bębny grzmiały coraz głośniej, kobiety szarpały na sobie przezroczyste szaty, obnażały piersi, brzuchy i łona. W jednej chwili bębny umilkły. Nagie, gorące, spocone, z obłędem w oczach tancerki nagle stanęły wyprostowane i dumne, z twarzami skierowanymi w stronę mężczyzn. Czekały. Mężczyźni zaś z lubieżnym wzrokiem przewracali ławy, by jak najszybciej dopaść kapłanek. Drżącymi palcami dobywali spod tunik sztywne członki. Czciciele Melkarta padali byle gdzie, byle jak, byle by zacząć kopulować. Już. Już, teraz! Na podłodze, na ławach, na stołach… W rozmaitych pozach i układach. Jeden mężczyzna i dwie kobiety, jedna kobieta i trzech mężczyzn. Kobiety z kobietami, mężczyźni z mężczyznami. Wszyscy ze wszystkimi. Stanowili jedną wyuzdaną, ludzką masę. Wokół słychać było krzyki, jęki i sapania. Po podłodze walało się jedzenie. Powietrze ciążyło od dusznych oparów rozkoszy. Orgia zdawała się nie kończyć. Przed świtem dopadło ich zmęczenie. Zasypiali jeden po drugim. Jeden na drugim.

O świcie na dziedzińcu świątyni spłonęła ostatnia ofiara Melkarta.

Tej nocy Aszerat nie potrafiła zasnąć. Długo rozmyślała o bogu, w którego wierzyła Mama. To i inne emocje, których doświadczyła, spędzały sen z jej powiek. Słyszała, jak Matka wstaje, by nakarmić Eszmuna. Mimo, że chciała zapytać o wiele rzeczy, cierpliwie czekała na pierwszy poranny promyk.

— Mamo, a jak wygląda twój bóg? — zaczęła rozmowę.

— Kochanie, ty nie śpisz? — uśmiechnęła się Matka. — Opowiem Ci, ale musimy być cicho.

Aszerat wskazała na śpiącego Eszmuna.

— Tak — potwierdziła Taida. — Posłuchaj. Nikt nigdy nie widział mojego Boga. Ludzkie oko Go nie zobaczy, nasz umysł nie jest w stanie Go sobie wyobrazić, a język nasz nie potrafi Go opisać.

— To skąd wiadomo, jaki on jest?

— Ja czuję Jego miłość, świętość i sprawiedliwość. Wiem, że ta miłość, świętość i sprawiedliwość są wieczne, bo sam Bóg jest wieczny. Istnieje od początku i istnieć będzie na wieki wieków. Ta Boża wieczność daje także nam, zwykłym ludziom, nadzieję na wieczne życie, bo Pan stworzył nas na swój obraz. I to znaczy, że też będziemy kiedyś żyć wiecznie. Mój Bóg jest wszechmocny, czyni wszystko, co zechce, jest Panem wszystkiego, co zechce. Bóg, w którego wierzę jest wszechobecny, wypełnia niebo i ziemię. Jest wszechwiedzący. Jego wszechwiedza przenika całą przestrzeń i każdy czas, przeszłość, teraźniejszość i przyszłość. Jest wszechmądry, wszystko mądrze stworzył, urządził i ustanowił z największym zamysłem i celowością. I od razu przekazał ludziom reguły, nauczył ich, jak mają żyć sprawiedliwie.

— A skąd wiesz, że ten bóg jest mądry?

— Wierzę w Mądrość Bożą, nie muszę koniecznie jej rozumieć. Drogi Pana są dla ludzi często niezrozumiałe. Ale ufam Mu, że chce dla mnie jak najlepiej. Bóg kocha mnie, bo sam jest miłością. Kocha ciebie, Eszmuna, ojca i każdego człowieka na ziemi. I czeka, aż ludzie otworzą ku Niemu swe serca. Żaden człowiek, córko, nie znajdzie Jego łaski na drodze innej, niż ta, którą Pan ustanowił, uświęcił i uznał za słuszną. A teraz, kochanie, poprośmy służącą, by przyniosła nam coś do jedzenia, ja już zgłodniałam.

— Mamo. Czy ty jesteś na tej jego drodze?

— Staram się. Po to Bóg dał mi dziesięć przykazań.

Nastało południe, kiedy zaczęli się budzić pierwsi uczestnicy nocnej orgii. Zauważyli, że nie było już między nimi kapłanek. Zostali sami mężczyźni. Jedni wstawali zadowoleni z siebie, inni pełni wstydu. Ich pogniecione szaty, potargane włosy i pomięte twarze nosiły ślady nocnych wydarzeń. Podłoga była pełna przywiędłych kwiatów, resztek jedzenia i wymiocin. Legar przechylił kielich wina, odnalazł swoją tunikę, założył, złapał płaszcz i wyszedł. Droga ze świątyni do domu nie była długa, ale nie chciał iść obok budynków, w których był znany i szanowany. Wybrał wąskie, boczne uliczki. Na dziedzińcu domostwa zbeształ niewolników, wydał kilka poleceń i zażyczył sobie ciepłego posiłku oraz wody. Doprowadził się do ładu, przebrał. Zapragnął zobaczyć synka.

— Witaj, Taido — rzekł głośno, ale ściszył ton, gdy żona karmiąca Eszmuna przytknęła palec do ust.

Aszerat siedziała obok Matki.

— Witaj mężu. Co mogę dla ciebie zrobić? — zapytała cicho Taida.

— Synu, ssij pierś matki. Nabieraj sił i rośnij. Kiedyś razem pójdziemy do świątyni — Legar uśmiechnął się na wspomnienie dzisiejszej nocy. — A ty, córko, patrz i ucz się, jak matka zajmuje się dzieckiem — rzekł do Aszerat. — Niedługo i ciebie to czeka. Czas, byś wyszła za mąż i miała swoje dzieci.

Aszerat zesztywniała. W piąstce zacisnęła rąbek prześcieradła.

— Legarze, nasza córka sama jest jeszcze dzieckiem. Nie krwawi.

— Jak to? To niemożliwe!

— Drogi mężu, pamiętasz? Aszerat długo była chorowita i słaba. Nie jest jeszcze kobietą. Nie jest gotowa. Mąż nie będzie miał z niej pożytku… — Taida z trudem opanowywała emocje.

— Aszerat?! — ojciec zwrócił się twardo do córki.

— Tak, ojcze, to prawda, nie jestem jeszcze kobietą — jej policzki płonęły.

— Wobec tego ja chcę być pierwszym, który się dowie, że już nią jesteś. Zrozumiano? Jeśli mnie okłamujesz, jeśli obie mnie okłamujecie, gorzko pożałujecie! Zapamiętajcie sobie. Idę do siebie, nocne obowiązki mnie wyczerpały.

— Mamo — zaczęła Aszerat, gdy ojciec wyszedł. — Czy on nas kocha?

— Nie — powiedziała smutno Taida. — Ale masz Ojca, który Cię kocha.

Aszerat stanęła na podwórzu Illithyi. Była tu trzy dni temu, gdy Matka potrzebowała pomocy. Zaledwie trzy dni, a tyle już się wydarzyło! Matka szczęśliwie urodziła, ojciec usynowił Eszmuna i wydał uroczystość na jego cześć. Przeniosły się do domu ojca. Dowiedziała się, że ma zostać czyjąś żoną. Usłyszała opowieść o jedynym i kochającym Bogu…

— Pani Illithyo, czy mogę wejść?

— Kogo tam niesie?

— Aszerat, mam wiadomość od Matki.

— A wino przyniosłaś?

— Nie mam wina — odparła zgodnie z prawdą.

— Trudno, wejdź, ptaszyno.

Akuszerka leżała w głębi izby na starym brudnym łóżku. Na podłodze obok leżało wyschnięte jedzenie i opróżniony dzban po winie.

— Mów, co tam Matka… — bełkotała stara.

— Przysłała mnie, żebym pani powiedziała, że… — Aszerat urwała, widząc, w jakim stanie jest akuszerka — czy pani nie potrzebuje pomocy?

— He he he — zarechotała stara. — Pomocy? Dobre! Wina potrzebuję!

— Nie mam wina — powtórzyła dziewczynka. — Czy… czy mogłabym? Czy mogłabym zobaczyć to krzesło dla rodzącej? — zerknęła w stronę komórki.

— A co? Potrzebne ci? — zaśmiała się akuszerka.

— Nie, nie… no właśnie… bo Mama, bo ja… bo Mama kazała powiedzieć, że ja jeszcze nie jestem kobietą — wystękała zawstydzona Aszerat.

— Aaa, tak to sobie umyśliła, no dobrze — stara wciąż leżała na łóżku.

— To co? Mogę obejrzeć to krzesło?

— A oglądaj do woli. Nie teraz, to kiedyś… i tak cię to nie ominie…

Aszerat weszła do komórki. Dotknęła starego mebla, na którym kiedyś rodziły kobiety. Przyjrzała mu się dokładnie z każdej strony, jakby chciała zapamiętać jego kształt. Przy krześle stała wielka zakurzona skrzynia. Z trudem uchyliła jej ciężkie wieko. W środku znajdowały się woreczki, flakoniki, amulety. Na dnie znalazła też stare zwoje. Dowiedziała się z nich, które z dzieci zostały poświęcone Melkartowi…

Przerażona uciekała do domu. W uszach dźwięczały jej słowa Matki: „Mój Bóg nie żąda ofiar z ludzi”.

Rozdział drugi

— Aszerat, kochanie, zajmij się Eszmunem, muszę wyjść, niedługo wrócę.

— Dobrze, Mamo, a mogę z nim pójść na podwórze? Dziś nie pada.

— Tak, córeczko, tylko uważaj na niego. Jest naszym skarbem, prawda? — Matka uśmiechnęła się ciepło do Aszerat i pocałowała synka w główkę.

Chłopczyk miał już pół roku, był zdrowym, radosnym i żywym dzieckiem, ulubieńcem domowników, oczkiem w głowie swego ojca. Aszerat wyszła na ganek i trzymając braciszka na ręku pomachała Matce.

— Zrobisz Mamusi pa, pa? — spytała małego i on także podniósł swą rączkę w geście pożegnania. Aszerat przytuliła go i obsypała pieszczotami.

Taida ruszyła w kierunku dzielnicy biedoty. Mijała domostwa przystrojone barwnymi wieńcami. Mieszkańcy Tyru przygotowywali się do kolejnego święta, Święta Żniw. Kończyło się lato, nadszedł okres zbiorów i czas podziękowania Melkartowi za obfite plony. Taida nie zwracała uwagi na bogactwo otaczających ją kolorów i zapachów, ani na gwar tętniącego życiem miasta. Szła szybkim krokiem, prawie biegnąc. Głowę i twarz zakryła szalem.

— Witaj, Taido — usłyszała za plecami, kiedy znalazła się w małym zaułku dzielnicy, w której nikt jej nie znał. Poznała jego głos. Odwróciła się.

— Witaj, Taido — powtórzył — miło cię znów widzieć. Jak się miewasz?

— Witaj, Seosamhie — rozejrzała się niepewnie — czy tu jest bezpiecznie?

Seosamh delikatnie odchylił szal z jej twarzy.

— Nie bój się, moja droga. Nic ci tu nie grozi. Nikt nas tu nie znajdzie. Dobrze, że przyszłaś. Mam ci do powiedzenia coś bardzo ważnego, co dotyczy przyszłości twojej córki. Wiem, że jakiś czas temu odkryłaś przed nią swą tajemnicę. Wiem, że często rozmawiacie o Bogu, że Aszerat zadaje wiele pytań, że ma wątpliwości, ale odróżnia dobro od zła i podąża słuszną drogą. Ucz ją, napełniaj, chroń przed złem. I nie pozwól, by wydano ją teraz za mąż.

— Co ja mogę? Legar o tym zadecyduje. Na razie udajemy. I… kłamiemy. Żyjemy w grzechu. Jak długo jeszcze mamy tak żyć? — Taida zaszlochała.

— Już niedługo, zaufaj mi proszę. Nie dopuść tylko do małżeństwa córki.

Seosamh otarł łzy spływające Taidzie po policzkach. Przytulił kobietę, uspokoił. Wzrokiem wskazał miejsce, by usiedli. Wokół nich było pusto, nie było nikogo, kto mógłby im przeszkodzić. Seosamh ujął dłoń Taidy w swoją rękę.

— Od ilu lat się znamy? Od osiemnastu, dwudziestu? Byłaś dzieckiem, kiedy się poznaliśmy, pamiętasz? Czy kiedykolwiek cię okłamałem? Powiedz. Czy to, o czym mówiłem, nie sprawdziło się? Uwierz mi także i teraz. Przypomnij sobie nasze spotkanie dokładnie rok temu. Opowiadałem ci wtedy o Janie Chrzcicielu, który chrzcił Izraelitów nad Jordanem. Już wówczas wielu z nich uświadamiało sobie grzechy popełnione przeciw Bogu i potrzebę okazania skruchy. Jan nie był ani Chrystusem, ani Eliaszem, ani prorokiem. Działał, by przygotowywać drogę dla prawdziwego Mesjasza, przyszłego Króla. Wiedział, że przyjdzie mocniejszy od niego. Czekał. I Ten nadszedł, pokornie prosząc Jana o chrzest. Jan protestował, przecież Jezus nie popełnił żadnego grzechu! Chrzest Jezusa nie był okazaniem skruchy. Był stawieniem się do dyspozycji Ojca, by spełniać Jego wolę. Z chwilą chrztu wyrzekł się życia człowieczego, stał się ludzkim naczyniem, napełnionym Bożą mocą. Kuszony na pustyni, z łatwością odrzucił obietnice Diabła o wszystkich królestwach świata, w zamian za oddanie czci Szatanowi. Pozostał wierny Bogu — z kolejnymi zdaniami, które wypowiadał Seosamh, Taida uspokajała się. — Krótko potem, za pośrednictwem Jana Chrzciciela pozyskał pierwszych uczniów, którzy zobaczyli w Nim oczekiwanego od wieków Mesjasza. Kilka dni później, wraz z uczniami, udał się do Kany na ucztę weselną. Tam spotkał swą Matkę, Marię, wielce zmartwioną tym, że gościom weselnym zaczęło brakować wina. Cóż, Maria powierzyła tę sprawę Jezusowi, On zaś na oczach uczniów uczynił pierwszy cud; zamienił wodę stojącą w kamiennych stągwiach w wino. Po weselu wraz z uczniami udał się do Kafarnaum, gdzie uczynił jeszcze wiele innych cudów. Po kilku miesiącach pobytu w Kafarnaum wyruszył ze swymi towarzyszami na Święto Paschy do Jeruzalem. I tam właśnie, na dziedzińcu Świątyni, uczniowie Jezusa po raz pierwszy zobaczyli swojego Rabbiego wzburzonego. Zagniewany Jezus sporządził sobie bicz ze sznurów, przepędził ze Świątyni handlarzy zwierząt i ptactwa, rozsypał pieniądze wekslarzy, poprzewracał stoły… Krzyczał, by nie czynić targowiska z domu Jego Ojca.

Taida słuchała w skupieniu. Seosamh dawał tak potrzebny jej duchowy spokój.

— Pamiętam, mówiłeś wtedy, że Mesjasz zapowiedział, iż w trzy dni odbuduje zburzoną Świątynię. Dodałeś, że nikt z obecnych przy tym zdarzeniu nie zrozumiał słów Jezusa. Nawet Jego uczniowie. A inni powątpiewali, jak można budowaną czterdzieści sześć lat Świątynię odbudować w trzy dni? Przyznam, że i mnie trudno było w to uwierzyć. I nadal jest trudno.

Seosamh uśmiechnął się ze zrozumieniem.

— Widzisz, Taido, Jezus miał na myśli świątynię swego ciała. W ten sposób dawał znać o swojej śmierci, a przede wszystkim o zmartwychwstaniu. Rozumiesz?

— Nie chcę mówić o śmierci — kobieta wzruszyła się.

— Śmierć to nie koniec, to ledwo początek. Wyjaśnię ci to następnym razem. Wróćmy jeszcze na chwilę do przerwanej opowieści — Seosamh uśmiechnął się. — Podczas Święta Paschy Jezus dokonał wielu cudów. Ludzie zaczęli w Niego wierzyć. I nawet jeden z członków Sanhedrynu, Nikodem, pod osłoną nocy odwiedził Jezusa. Przyjął, że Mesjasz przyszedł od Boga. Dowiedział się, że kto chce wejść do Królestwa Bożego, musi się narodzić na nowo, z wody i Ducha. Chrzest z Ducha bowiem czyni ochrzczonego dzieckiem Bożym. Jezus przypomniał Nikodemowi, że Izraelici za czasów Mojżesza, pokąsani przez jadowite węże na pustyni, musieli patrzeć na miedzianego węża, by ocalić swoje życie. Tak i teraz, wszyscy ludzie muszą uwierzyć w Syna Bożego, by wybawić się z niewoli śmierci. Ojciec posłał Swojego Syna, aby świat był przez Niego zbawiony. Pamiętasz, co było dalej? Po Święcie Paschy Jezus z uczniami opuścił Jeruzalem i udał się w głąb Judei, by tam chrzcić ludzi. W tym samym czasie nadal jeszcze chrzcił Jan, ale powoli ograniczał swą działalność. Nie było w Janie żadnej zawiści. Cieszył się, że został posłany przed Jezusem, że mógł Mu utorować drogę. Wkrótce po tym Jan Chrzciciel został uwięziony przez Heroda. Stało się tak, ponieważ Jan publicznie napiętnował ślub Heroda z żoną swojego brata, Herodiadą. Jezus w tym czasie opuścił Judeę i przeniósł się do Galilei.

— Tak, Jan to człowiek o wielkim sercu. Skromny i pokorny. Czy on jeszcze żyje? Co Herod z nim zrobił?

— Jan żyje. Jest w więzieniu. Bez względu na to, co się stanie, on wykonał swoja misję. O tym proroctwie czytaliśmy w świętych zwojach Izajasza.

Kobieta zamyśliła się. Spojrzała z ufnością w oczy Seosamha, i spytała:

— A czy w proroctwach jest miejsce dla ludzi nie będących Izrealitami? Mówiąc o Janie i Jezusie, wspominasz tylko Izraelitów. To niesprawiedliwe…

— Niewiasto, Mądry Bóg w Swej Sprawiedliwości uznał w s z y s t k i c h ludzi za winnych. Począwszy od Adama i Ewy, wszystkich ludzi uznał za grzeszników. Wydał na nich wyrok śmierci. Przez swój marny występek w raju ludzie utracili Świętego Ducha i zostali oddzieleni od Jedynego Boga. Nie musisz być Izrealitką, by w to uwierzyć. Dziś Mesjasz przynosi Dobrą Nowinę o Królestwie Jego Ojca. Chrystus jest ostatnim Bożym Słowem skierowanym do ludzi. Ostatnim, które wymaga od człowieka odpowiedzi. Ostatnim, po którym należy dokonać wyboru.

— A czy znasz kogoś spoza Izrealitów, kto uwierzył, kto przyjął chrzest?

— Nie widziałem, by ktoś przyjmował chrzest, ale byłem obecny przy tym, jak pewna Samarytanka uznała mesjaństwo Jezusa. Stało się to w pobliżu miasta Sychar, w drodze z Judei do Galilei. Zmęczony drogą Jezus spoczął przy studni i poprosił Samarytankę o wodę. Zaczęli rozmawiać. Z każdym kolejnym zdaniem kobieta odkrywała, że siedzi przed nią prorok, i że jest to sam Chrystus, Ten, który miał przyjść i wszystko oznajmić. Samarytanka nie tylko Mu uwierzyła i oddała cześć, poszła głosić innym ludziom, co widziała. Samarytanie uprosili więc Jezusa, by z nimi został. On zaś, korzystając z ich gościnności, nauczał. Mówił o tym, że ich pola są już dojrzałe do żniwa, że przyjdzie żniwiarz, zbierze plon, tak by siewca i żniwiarz wspólnie się radowali.

— Tak, u nas też jutro jest Święto Żniw! — ucieszyła się Taida.

— Jezus miał na myśli żniwa duchowe. Nie martw się, wszystko z czasem zrozumiesz. Uwierz tylko moim słowom. A przede wszystkim uwierz samemu Chrystusowi tak, jak uwierzyła Samarytanka. Nie była Izrealitką. Mimo tego była wspaniałym przykładem powołania. Co robiła? Świadczyła o Chrystusie, wzbudziła zainteresowanie słuchaczy. Spełniła swoją misję.

Taida spuściła głowę. Chwilę trwała w zadumie.

— Do czego więc ja jestem powołana?

— Do tego, by poświęcić się Bogu. On pośle cię tam, gdzie chce cię mieć. Jahwe jest Panem żniwa.

— Muszę już wracać — Taida podniosła się nagle. — Czas na mnie.

— Spotkajmy się jutro, proszę, chciałbym dokończyć moją opowieść.

— Seosamhie, jutro obchodzimy święto, nie wiem co postanowił Legar… muszę mu być posłuszną. Bardzo chciałabym cię zobaczyć, ale nie wiem, czy to będzie możliwe — Taida całym ciałem przywarła do Seosamha. Drżała.

— Będę czekał cały dzień. Przyprowadź Aszerat. Jutrzejsza opowieść będzie także dla niej — Seosamh przytulił kobietę i delikatnie ją pocałował.

Taida biegła do domu. Myślała o rozmowie. Znali się tak długo. Pierwszy raz spotkała go u swojej starej ciotki, też Greczynki. Miała tyle lat, ile dziś ma Aszerat. Seosamh opowiadał wówczas o nastoletnim chłopcu z Nazaretu w Galilei. Słuchała z zaciekawieniem, jak młody Jezus, jej rówieśnik, rozmawiał w jeruzalemskiej Świątyni z nauczycielami. Jak zatroskanym rodzicom, szukającym go od trzech dni oznajmił, iż Świątynia jest domem Jego Ojca. Pamięta też, jak z wypiekami na twarzy słuchała o narodzinach Jezusa. Wspominając tamte spotkania, spieszyła do domu, do swoich dzieci. Nie zauważyła, że ktoś ją śledzi.

— Wróciłaś, a Eszmun właśnie zasnął. Śpi tam, pod oliwkami — Aszerat powitała Matkę na dziedzińcu.

— Chodź, usiądźmy, chcę ci o czymś opowiedzieć.

Taida złapała córkę za rękę i obie usiadły obok śpiącego słodko dziecka. Matka poprawiła wełniany kocyk, którym był okryty. Westchnęła.

— Tak, Mamo?

— Dawno temu, kiedy nie było mnie jeszcze na świecie, gdzieś w pobliżu Jeruzalem w Judei żył wraz z żoną Elżbietą stary kapłan wielbiący Jahwe — Taida cieszyła się, że przekazuje córce opowieści, jakie znała od Seosamha. — Kapłan zwał się Zachariasz. Małżeństwo było bezdzietne. W czasie pełnienia służby kapłańskiej Zachariaszowi ukazał się Anioł Gabriel.

— Kto to jest anioł?

— Wysłannik Boga, przez którego Jahwe przekazuje coś ludziom. I ten anioł, Anioł Gabriel, oznajmił Zachariaszowi, że jego błagania o dziecko zostały wysłuchane, i że żona urodzi mu syna. Mieli go nazwać Jan.

— I co dalej?

— Potem Gabriel zjawił się ponownie, tym razem u dziewicy Marii, młodej, niezamężnej kobiety w miasteczku Nazaret. Anioł mówił jej, że pocznie i urodzi syna. Ma dać mu na imię Jezus. On to będzie Synem samego Boga, a Królestwo Jego nie będzie mieć końca. Maria nie współżyła jeszcze z żadnym mężczyzną, zdziwiła się więc, jak to możliwe, że urodzi syna. Gabriel podał za przykład jej krewną, bezdzietną od wielu lat Elżbietę, która właśnie była w szóstym miesiącu! Dla Boga nie ma rzeczy niemożliwych.

Maria przyjęła z pokorą orędzie Gabriela i wkrótce wybrała się w odwiedziny do Elżbiety. W domu swojej krewnej została przez nią powitana z radością. Elżbieta wiedziała, iż Maria także jest brzemienna. Dostąpiła zaszczytu, bo odwiedziła ją matka jej Pana.

— Nie rozumiem, to Maria miała urodzić Boga?

— Syna Boga. Jezusa Chrystusa, Mesjasza, Wybawcę.

— Aha, no i co dalej z tą Marią?

— Przez jakiś czas została u krewnej, pomagała jej, prawie do samego rozwiązania. Na krótko przed porodem Elżbiety wróciła do Nazaretu. Elżbieta zaś powiła zdrowego synka i wraz z Zachariaszem dali mu imię Jan. Ojciec wygłosił mowę powitalną, w której oznajmił wszystkim zebranym, iż syn będzie prorokiem Najwyższego. Pójdzie przed Nim, by przygotować Jego drogi.

— Ale co z Marią? — dopytywała się Aszerat.

— Sytuacja Marii nie była prosta. Pomyśl. Brzemienna kobieta, bez męża — Taida zrobiła krótką przerwę, by Aszerat zrozumiała trudne położenie Marii. — Maria wprawdzie miała narzeczonego, Józefa, cieślę z Nazaretu, ale wiedziała też, że Boże Prawo nakazuje Izraelitom ukamienować zaręczoną kobietę, która ulegnie innemu mężczyźnie. Józef był pobożnym człowiekiem i głęboko Bogu oddanym, ale i jemu trudno było w to wszystko uwierzyć. Kochał Marię i nie chciał, by kobieta została zniesławiona i stracona. Po cichu zerwał zaręczyny. Sprawa ta jednak nie dawała mu spokoju. We śnie pojawił się Anioł, nakazujący mu opiekę nad Marią i nad dzieckiem, które ona pocznie. Józef poślubił Marię, ale z nią nie współżył. Czekał na rozwiązanie, bo według słów Anioła, syn Marii, Jezus, miał wybawić swój lud od grzechów.

— Pani, czy mogę czymś służyć? — Nila wyrosła nagle, jakby spod ziemi.

Taida przestraszyła się. Nie chciała, by ktokolwiek, poza córką, znał jej sekret. Zdenerwowana, gestem odprawiła służącą.

— Mamusiu, co było dalej? — spytała Aszerat, gdy Nila oddaliła się.

— W tym czasie, gdy Maria była w wysokiej ciąży, Cezar August, władca Imperium Rzymskiego, zarządził spis ludności. Każdy musiał udać się do rodzinnego miasta, by tam się zarejestrować. Wyruszył także Józef z Marią, do Betlejem, rodzinnego miasta Józefa. Nie znaleźli noclegu, zatrzymali się w stajni, gdzie właściciel gospody trzymał osły i inne zwierzęta.

Tam właśnie Maria urodziła syna. Owinęła dziecko w płótno i położyła na sianie, w żłobie. Tej nocy pasterze ujrzeli na niebie olśniewający blask. To Anioł oznajmiał im Dobrą Nowinę, oto przyszedł na świat Wybawca, Chrystus! Zaraz też pojawiły się śpiewające zastępy Aniołów. A pasterze poszli szukać swego Pana. Znaleźli dokładnie tam, gdzie wskazał im Anioł. Znaleźli chłopczyka leżącego w żłobie.

— Jaki był ten chłopczyk? Jak nasz Eszmun?

— Nie wiem, kochanie. Myślę, że dla rodziców był największym darem. Nie tylko dla rodziców. W ósmym dniu po narodzeniu, według prawa Bożego, został obrzezany i nadano mu imię Jezus. Izraelici czynili tak zawsze i czynią nadal na znak przymierza z Jahwe. Prawo Boże każe także złożyć ofiarę oczyszczenia w Świątyni, czterdzieści dni po urodzeniu się dziecka. Maria i Józef poszli do Świątyni w Jeruzalem, gdzie Matka złożyła w ofierze dwa ptaszki. Po złożeniu ofiary, do Marii i Józefa podszedł Symeon. Wziął Jezusa na ręce i podziękował Bogu za to, że właśnie oto jego oczy ujrzały zbawienie przygotowane wszystkim narodom. Także i Anna, prorokini, nie opuszczająca nigdy dotąd Świątyni, podeszła, by nacieszyć swe oczy Jezusem. Jakiś czas później do Jeruzalem przybyła grupa astrologów ze Wschodu, aby oddać pokłon nowemu Królowi Izraela. Prowadziła ich gwiazda. Herod, chcący zgładzić Jezusa, nakazał astrologom szukać dziecka w Betlejem. Astrologowie podążali za gwiazdą, prosto do domu Marii i Józefa. Tam oddali Jezusowi pokłon i złożyli swoje dary; złoto, kadzidło i mirrę. Nie powiadomili Heroda, gdzie znaleźli dziecko. Inną drogą wrócili do swojego kraju. I na nas też już pora, spójrz, Eszmun się budzi.

— Witaj, mój królewiczu — Aszerat pochyliła się nad bratem i zaśmiała.

Przed północą Nila ostrożnie uchyliła drzwi Legara. Weszła do jego łóżka.

— Panie, jestem.

— Odwróć się tyłem.

Po kilku chwilach Nila niepewnym głosem zapytała:

— Możemy porozmawiać? Chciałam Panu o czymś powiedzieć…

— Mów, tylko szybko, zmęczony jestem.

— Próbowałam dziś śledzić naszą Panią, tak, jak mi kazałeś, Panie.

— I?

— Doszła prawie do obrzeży miasta, jeszcze dalej niż Dzielnica Nędzy.

— I?

— Szła bardzo szybko, okryta szalem…

— I?

— Na niczym jej nie złapałam.

— To po co mi głowę zawracasz?

— Na niczym jej nie złapałam, zniknęła mi w zaułkach. To przeklęte miejsce. Pani nie ma tam żadnych krewnych. Po co by Pani tam chodziła?

— Najpierw się dowiedz, a potem gadaj.

— Panie, czy mogę zostać? — Nila czule pogłaskała Legara po ramieniu.

— Wracaj do siebie, muszę się wyspać.

— Proszę…

— Głucha jesteś?

Nila zgarnęła z podłogi tunikę i cicho wyszła.

Nazajutrz rano Legar przywołał do siebie Taidę.

— Witaj, żono, przygotuj dzieci, w południe ruszamy na Święto Żniw.

— Witaj, mężu — ukłoniła się — dziś w nocy Eszmun wymiotował — skłamała.

— Dlaczego?

— Zgodnie z zasadami zaczynamy wprowadzać pokarm inny, niż mleko.

— Masz się nim opiekować należycie!

— Nie troszcz się, mężu, dziś jest już dużo lepiej, ale synek jest zmęczony.

— Przygotuj zatem Aszerat.

— Przepraszam, mężu, Aszerat także musiała zjeść coś, co jej zaszkodziło.

— To co tu jeszcze stoisz? Gadaj z kucharką. Wszystko na mojej głowie! Do niczego się nie nadajecie! Puste to, głupie, bezmyślne! Rusz się!

W południe Legar udał się do świątyni Melkarta. Nila wyszła zaraz za nim, chwilę potem reszta służby.

— Kochanie, musimy iść — Taida, trzymając Eszmuna, ponagliła córkę.

— Jestem gotowa.

— Co się stało po odejściu astrologów? — spytała Aszerat już w drodze.

— Po odejściu astrologów Józef miał widzenie we śnie. Ukazał mu się Anioł, który polecił, by Józef wraz z Marią i Jezusem uciekali do Egiptu. Herod wciąż poszukiwał dziecięcia, by je zgładzić. Wiedział, że astrologowie go oszukali. Wydał więc rozkaz, by w Betlejem i okolicy pozabijać wszystkich chłopców w wieku do dwóch lat. Żołnierze Heroda wpadali po kolei do każdego domu. Wyrywali dzieci z rąk zrozpaczonych matek… Józef z rodziną dotarł bezpiecznie do Egiptu. Mieszkali tam przez jakiś czas. Którejś nocy znów ukazał mu się we śnie Anioł. Powiedział, że Józef wraz z Marią i Jezusem mogą wracać do ziemi izraelskiej. Rodzina wróciła, ale nie do judzkiego Beltejem. Osiedlili się w galilejskim Nazarecie. Tam Jezus spędził dzieciństwo i młodzieńcze lata.

— Mamo, a dokąd my właściwie idziemy? — Aszerat rozglądała się.

— Chcę, byś kogoś poznała. Kogoś, kto zna Jezusa.

— Jezusa? Tego chłopca?

— Chłopca? Jezus ma tyle lat, ile ja! Dziś chodzi, naucza i chrzci ludzi.

— A kogo mam poznać?

— Chcę ci przedstawić Seosamha.

— A kim jest Seosamh?

— To ktoś naprawdę wyjątkowy. Można powiedzieć, towarzysz Jezusa.

— A skąd znasz Seosamha?

— Za dużo pytań, Aszerat — Taida ciepłym głosem upomniała córkę.

— A jak wygląda Seosamh?

— Aszerat!

— Przepraszam, Mamo, już więcej nie będę…

Taida zamyśliła się. — To dziwne — nagle uzmysłowiła sobie, że Seosamh zawsze wyglądał tak samo. Znała go od tylu lat, a on wcale się nie zmienił… Przez te wszystkie lata Taida dorastała, z dziecka wyrosła na panienkę, teraz jest dojrzałą, trzydziestoletnią kobietą. Seosamha poznała, gdy był dorosłym mężczyzną. Czas obchodził się z nim wyjątkowo łaskawie, żadnej zmarszczki, żadnego siwego włosa… — I skąd właściwie Seosamh tak dobrze znał historię narodzin Jezusa? — pomyślała. — Z proroctw? Z opowieści? Od Jezusa?

— Mamo?

— Zaraz się przekonasz, już jesteśmy na miejscu.

Seosamh wyszedł im na spotkanie. Pogodny i życzliwy, jak zawsze.

— Miło cię poznać, Aszerat. Witaj, Taido. A to zapewne mały Eszmun?

Dziewczynka schowała się za Matką.

— Nie lękaj się. Poprosiłem twoją Matkę, by cię przyprowadziła. Wczoraj z zainteresowaniem słuchałaś jej opowieści o Chrystusie, czyż nie? To wszystko, o czym mówiła, wydarzyło się naprawdę.

— Usiądźmy tu — Matka objęła ramieniem córkę.

— Nie wydarzenia z życia Jezusa są najważniejsze — rzekł Seosamh. — Najistotniejsze jest to, że uczeni w Piśmie znali proroctwa. Wszystko bowiem, co dotyczyło Jezusa, zostało objawione przez Boga i zapowiedziane przez proroków już setki lat temu. Kto czytał święte zwoje albo słuchał uczonych, ten wiedział, iż Jezus będzie potomkiem Dawida. A rzeczywiście Matka Jezusa, Maria, pochodziła z rodu Dawidowego. Kto czytał lub słuchał, wiedział, iż Syn Boży poczęty będzie z dziewicy i przyjdzie na świat w Betlejem. I miał być wezwany z Egiptu. Wszystkie proroctwa spełniły się. I spełniają się nadal, teraz, kiedy Chrystus głosi Dobrą Nowinę. Chcesz posłuchać dalej?

Aszerat pokiwała głową z zainteresowaniem.

— Jest wiele proroctw dotyczących misji Mesjasza. Jedne proroctwa mówią o tym, że będzie dokonywał cudów, uzdrawiał chorych, uwalniał zniewolonych. Inne, że wielu będzie występować przeciw Niemu…

Eszmun, wtulony w piersi Mamy, zaczął ssać.

— Jezus dokonuje cudów? Jak wędrowni kuglarze?

— Jak wędrowni kuglarze? Zabawna jesteś, Aszerat. Kilka miesięcy temu, przed narodzeniem twojego brata, Eszmuna, Jezus nauczał w Galilei. Rozgłaszał orędzie o Królestwie Bożym. Ludzie przyjmowali je, a zwłaszcza ci, którzy wcześniej widzieli owe cuda, jakie czynił. I tam uczynił kolejny. I następne… I jeszcze następne… Będąc w Kanie, przybył do Niego aż z Kafarnaum ojciec ciężko chorego dziecka. Mężczyzna ten, dworzanin, pozostający w służbie u króla Heroda, błagał Jezusa o uzdrowienie dziecka. Jezus uzdrowił syna urzędnika. Zrobił to na odległość. Czy tak postępują kuglarze?

Aszerat zawstydziła się. — Czy on się na mnie pogniewa, za moją głupotę? Nie, jest taki, taki… mądry. I spokojny. I ciepły. I ma dobre oczy — pomyślała.

Seosamh mówił dalej.

— Jezusa wracającego w rodzinne strony otaczała sława cudotwórcy. Wszyscy oczekiwali niezwykłych czynów. W miejscowej synagodze otrzymał zwój z proroctwami Izajasza. Odczytał fragment o Pomazańcu Bożym i obwieścił zebranym, iż właśnie spełniły się słowa Pisma. Dodał także, iż nie będzie czynił cudów na zawołanie, bo nie po to został posłany. Wspomniał proroków Eliasza i Elizeusza, którzy uzdrawiali nie-Izraelitów. Obnażył samolubstwo i brak wiary mężczyzn, zgromadzonych w synagodze.

— Nasi mężowie, w naszej świątyni nie są lepsi — mruknęła cicho Taida.

— Ci zaś wyprowadzili Jezusa za miasto, by zepchnąć Go z urwiska. Jezus uwolnił się, oddalił i udał do Kafarnaum. Tu odszukał czterech uczniów, którzy już wcześniej z nim podróżowali, a teraz zajęci byli łowieniem ryb. Wsiadł do ich łodzi i kiedy odpłynęli nieco, zaczął nauczać ludzi stojących na brzegu. Potem nakazał rybakom zarzucić sieci. Całą noc pracowali i nie złowili nic; nagle ich sieci zapełniły się tak, że aż się rwały! Piotr, jeden z uczniów, na kolanach wyjawił swą grzeszność i małowierność. Jezus uspokoił go i zachęcił, by poszedł za Nim. Piotr i trzej pozostali uczniowie, jego przyjaciele i zarazem wspólnicy, porzucili więc łowienie ryb i zostali rybakami ludzi.

— Rybakami ludzi? — zdziwiła się Aszerat.

— Tak, zaczęli łowić ludzi, stali się pierwszymi naśladowcami Chrystusa. Posłuchaj dalej. W synagodze uwolnił człowieka od demonów. Po okolicy rozniosła się wieść o tym, że rozkazuje nieczystym duchom. Tego samego dnia Jezus uleczył teściową Piotra, a po niej wielu innych chorych z całego miasta. Uzdrawiał, wypędzał demony. Wciąż myślisz, że jest kuglarzem?

Aszerat pokiwała przecząco głową.

— Czy Jezus przyszedł na świat, by leczyć?

— Nie, choć tego oczekiwali i wciąż oczekują od Niego ludzie. I o to wciąż Go proszą. A Jezus został posłany, by zwiastować Dobrą Nowinę o Królestwie Ojca. O królestwie, które rozwiąże wszystkie problemy ludzi. Które unicestwi na zawsze wszelkie choroby, głód, biedę, utrapienia, zło i śmierć. Ale po to dokonuje cudownych uzdrowień, by udowodnić, że został posłany przez Boga. Podobnie Mojżesz, lata przez Jezusem, czynił cuda na potwierdzenie, że jest sługą Jahwe. Podam ci jeszcze dwa przykłady cudownego uzdrowienia, a ty sama spróbuj wyciągnąć odpowiednie wnioski — Seosamh zagadnął Aszerat. — Jezus z uczniami wędrował po różnych miastach galilejskich. W jednym z nich podszedł do niego trędowaty. Chory, zniekształcony, godny pożałowania, skazany na powolne, bolesne umieranie. Upadł na twarz i z ogromną wiarą w Jezusa błagał Go, by zostać oczyszczonym. Trędowaty wierzył w moc, jaką posiada Mesjasz i wierzył, że moc taka nie pochodzi od zwykłego człowieka. I rzeczywiście, nieuleczalnie chory został uleczony! Jakiś czas później, znów w Kafarnaum, Jezus nauczał w domu. Tłum zatarasował wejście. Mężczyźni niosący na noszach paralityka, musieli spuścić łoże ze sparaliżowanym przyjacielem przez dziurę w dachu. Ich wiara zrobiła na Jezusie ogromne wrażenie. Zanim uzdrowił sparaliżowanego mężczyznę, odpuścił mu jego grzechy. Obecni przy tym faryzeusze i uczeni w Piśmie uznali to za bluźnierstwo, gdyż grzechy odpuszczać może jedynie sam Bóg. Na dowód tego, że Jezus ma moc nie tylko uzdrawiania, ale i odpuszczania grzechów, nakazał gotowemu na wszystko mężczyźnie, by ten wstał, wziął swoje łoże i poszedł do domu. I paralityk wstał, wziął łoże i wyszedł uradowany. Ludzie byli zdumieni. Nigdy czegoś takiego nie widzieli. Chyba chcesz mnie o coś zapytać? — Seosamh zauważył poruszenie Aszerat. — Pytaj, śmiało.

— Bo… ja nie rozumiem, jaki jest związek między przebaczeniem grzechów, a odzyskaniem zdrowia.

— Jest. Praojciec wszystkich ludzi, Adam, zgrzeszył w raju. Skutkami grzechu były choroby, bóle, troski, a także śmierć. Wszyscy ludzie po dzień dzisiejszy dziedziczą te skutki po Adamie. Ale pod panowaniem Królestwa Bożego Jezus oczyści nas z naszych grzechów, jak oczyścił trędowatego. Odpuści nam nasze grzechy, jak odpuścił paralitykowi. Musimy tylko kochać Boga i wierzyć Jezusowi. Prosta droga, prawda? Tym bardziej, że Jezus sam nas zaprasza, by kroczyć tą drogą. By G o naśladować. Do tej drogi zaprosił też Mateusza, poborcę ceł i podatków. I Mateusz wydał w swym domu uroczyste przyjęcie na cześć Jezusa. Faryzeuszom nie spodobało się to, że Jezus ucztował z Mateuszem i innymi poborcami. Izraelici mieli, hmm, nadal mają takich w pogardzie… No cóż, zdrowi nie potrzebują lekarza, tylko ci, co źle się mają.

— A kim są faryzeusze?

— To uczeni w Piśmie urzędnicy. Piastują wysokie stanowiska w narodzie izraelskim. Niektórzy z nich są nawet sędziami. Mają poważanie i cieszą się ogromnym poparciem. Oczekują od ludzi przestrzegania wielu ustnych tradycji. Moim zdaniem przywiązują nadmierną wagę do rytuałów i ceremonii.

— Rytuały i ceremonie? Jakie?

— Na przykład poszczą dwa razy w tygodniu. I o brak tego postu mają pretensje do Jezusa i Jego uczniów.

— Wiele rzeczy, które robi Jezus, im się nie podoba.

— Wiele rzeczy. Opowiem o tym za chwilę. Chcesz wiedzieć, jak Jezus wyjaśnił im, dlaczego nie pości? Otóż podał przykład, iż nikt nie wstawia w starą szatę łaty z nowego sukna i nie wlewa młodego wina do starych bukłaków. Jezusowi chodziło o to, by nikt od Niego ani od Jego naśladowców nie wymagał trzymania się dawnych zwyczajów. Chrystus oferuje ludziom nowy porządek rzeczy, w którym nie ma miejsca na stare rytuały. Odrzuca wytarte i wysłużone systemy. Nie chce, by jakiekolwiek prawo było dla ludzi ciężarem. Ale faryzeusze właśnie to mieli Mu za złe. Kilka miesięcy temu, kiedy wam rodził się Eszmun, Jezus wraz uczniami wyruszył na Paschę do Jeruzalem. Był szabas. Według faryzeuszy to czas, kiedy nic nie wolno robić. A Jezus uzdrowił chorego człowieka, który od trzydziestu ośmiu lat leżał przy sadzawce o nazwie Betezda. Leżał, czekając na poruszenie się wody w sadzawce, gdyż wierzył w jej leczniczą moc. Jezus powiedział mu, by wstał, wziął łoże i poszedł. To rozgniewało faryzeuszy. Jak może spełniać dobre uczynki w szabas?! Zaczęli Go prześladować, oskarżając o pogwałcenie świętych reguł i zasad. A przecież to sam Bóg posłał Jezusa, by Ten głosił, nauczał, uzdrawiał. Jezus powołuje się na swego Ojca i na Jego wolę. Cuda, które czynił i czyni nadal świadczą o tym, że jest posłany przez Jahwe. Przez to wszystko faryzeusze uznali Chrystusa za bluźniercę. Powołał się więc na Jana Chrzciciela, dającego świadectwo prawdzie. Powołał się ostatecznie na Mojżesza, który pisał o Nim w Piśmie. Jeśli jednak faryzeusze nie wierzą pismom Mojżesza, to czy uwierzą słowom Jezusa?

Taida poruszyła się. Eszmun skończył ssać mleko. Wygramolił się z chusty.

— Nie daje mi spokoju, to co mówisz. Jak daleko posuną się faryzeusze?

— Niestety, moja droga, to początek ich nienawiści. Oni wciąż szukają sytuacji, by Jezusa ośmieszyć, zaatakować. W gruncie rzeczy ośmieszają samych siebie. Ale ich gniew rośnie. Uznali nawet, że zrywanie kłosów i rozcieranie ich w rękach, by się posilić w drodze, jest pracą. Przyrównali to do żęcia i młócenia zboża. A praca w szabas jest zakazana. Jezus na podstawie różnych przykładów starał się wytłumaczyć faryzeuszom, iż Bóg, ustanawiając ten dzień dla ludzi, chciał, by się radowali. Odpoczęli, mieli czas, pomyśleli.

— Wszystko bym jakoś zrozumiała, ale że w szabas nie wolno uzdrawiać?

— No widzisz, Taido, to samo pytanie zadali Jezusowi faryzeusze.

— I jak im odpowiedział?

— Odpowiedział pytaniem na pytanie. Zapytał ich bowiem, czy któryś z nich, gdyby mu owca w szabas do dołu wpadła, nie złapałby jej i nie wyciągnął? A ileż więcej wart jest człowiek niż owca? Po tej rozmowie uzdrowił człowieka z uschłą ręką. Faryzeusze nie docenili ani starań, ani Jego intencji. Miast tego, potajemnie naradzali się ze stronnikami Heroda, saduceuszami.

— Kim są saduceusze? — wtrąciła się Aszerat.

— To rywalizujące z faryzeuszami ugrupowanie. Najczęściej są nimi kapłani i Arcykapłani. Uznają tylko Prawo Mojżeszowe. W przeciwieństwie do faryzeuszy skupiają się przede wszystkim na ludziach zamożnych i wpływowych. Ścierają się z faryzeuszami, ale chcąc nie chcąc, sprawują wraz z nimi najwyższą władzę sądowniczą, Sanhedryn. Teraz obydwa stronnictwa zjednoczyły się w zwalczaniu Jezusa. Nie pamiętają słów, które Bóg wypowiedział ustami proroka, iż Jezus jest sługą umiłowanym, którego sam wybrał i w Nim to narody będą pokładać nadzieję. Dziś przywódcy religijni usiłują Jezusa zgładzić. Dlatego też Jezus wybrał swoich naśladowców, Apostołów. Spośród swych uczniów wybrał dwunastu. O kilku już wspomniałem. Niektórzy z nich to krewni Jezusa, przyjaciele, którym ufa i wierzy. Jedenastu pochodzi z Galilei, jeden zaś, Judasz Iskariota, z Judei. Krótko po tym, jak ich zebrał, usiadł wraz z nimi na zboczu góry, niedaleko Kafarnaum. Tam wygłosił im i zebranym tłumom wyjątkowe kazanie.

Matka i córka słuchały zaczarowane. Malec przyglądał się Seosamhowi.

— Na to kazanie przybyli ludzie z odległych zakątków kraju, a także z okolic Tyru i Sydonu. Przybyli, by posłuchać Jezusa, by uleczyć ciała i dusze. To spotkanie trwało wiele godzin. Pozwólcie, że przytoczę wam tylko główne myśli Jezusa. Same spróbujcie je zrozumieć i odnieść z nich pożytek. Na początku Jezus powiedział zebranym o szczęściu. Rzekł: „Szczęśliwi ubodzy, bo wasze będzie Królestwo Boże. Szczęśliwi, którzy teraz łakniecie, bo będziecie nasyceni. Szczęśliwi, którzy teraz płaczecie, bo będziecie się śmiali. Weselcie się i radujcie, gdyż to na was czeka zapłata w niebie”. Potem zwrócił się do uczniów i powiedział: „Jesteście solą tej ziemi”, „Jesteście światłem świata”. Wszystkim zgromadzonym oznajmił: „Nie myślcie, że przyszedłem zniweczyć Prawo albo Proroków. Nie przyszedłem niweczyć, ale spełnić”. Później przypomniał, że w Prawie napisano: „Nie będziesz mordować”. Zaraz dodał: „A ja powiadam wam, że przed sądem stanie każdy, kto trwa w srogim gniewie na swojego brata”. „Jeśli przyniesiesz dar ofiarny do ołtarza, a twój brat ma coś przeciw tobie, zostaw dar swój przed ołtarzem i odejdź. Najpierw zawrzyj pokój z bratem, a potem wróciwszy złóż swój dar na ofiarę”.

— Wybaczanie — powiedziała cicho Taida.

Seosamh nie odpowiedział, mówił dalej:

— Jezus odniósł się też do przykazania: „Nie będziesz dopuszczać się cudzołóstwa”. Rzekł od siebie: „Ale ja wam mówię, że każdy, kto wpatruje się w kobietę, aż zapali do niej namiętnością, już dopuścił się z nią cudzołóstwa w sercu”. Później zwrócił uwagę na to, jak się ludzie wobec siebie zachowują. Jak się wzajemnie obrażają, krzywdzą, niszczą. Powiedział: „Kto cię uderzy w jeden policzek, temu nadstaw i drugi”. „Bądźcie doskonali, jak doskonały jest wasz Niebiański Ojciec”. „Bądźcie miłosierni, jak Ojciec wasz jest miłosierny”. Potępiając dwulicowość ludzi rzekł: „Kiedy dajesz dary, nie dmij przed sobą w trąbę, jak to czynią obłudnicy”. „A gdy się modlisz, wejdź do zacisza swojego pokoju i zamknąwszy za sobą drzwi módl się do twojego Ojca, który jest w ukryciu”. Pokazał także, jak ludzie zbyt często skupiają swoją uwagę na dobrach materialnych. Nauczał i napominał zgromadzonych: „Przestańcie gromadzić sobie skarby na ziemi, gdzie mól i rdza zżerają i gdzie złodzieje włamują się i kradną. Gromadźcie sobie raczej skarby w niebie”. „Gdzie bowiem skarb twój, tam i twoje serce”. Mówił też: „Nikt nie potrafi być niewolnikiem dwóch panów, bo albo jednego będzie nienawidził, a drugiego miłował, albo przylgnie do jednego, a drugim wzgardzi. Nie zdołacie być niewolnikami Boga i bogactwa”. Potem pocieszał zebranych, by nie troszczyli się nadto o potrzeby materialne: „Przypatrzcie się uważnie ptakom niebieskim. Czy one sieją, żną i gromadzą w spichrzach? Nie! Wszakże karmi je wasz Ojciec. Czyż nie jesteście od nich więcej warci?”. „Nawet Salomon w całej swej krasie nie był tak przystrojony jak lilie wodne. Skoro więc Bóg w ten sposób ubiera roślinność, czy tym bardziej nie ubierze was, wy, ludzie małej wiary”. „Nigdy się nie zamartwiajcie i nie mówcie: ‘Co mamy jeść?’ albo ‘Co mamy pić?’ albo ‘Co mamy na siebie wkładać?’ Wasz Ojciec Niebiański wie przecież, że tego wszystkiego potrzebujecie. Stale więc szukajcie wpierw Królestwa i Sprawiedliwości Jego, a wszystkie te drugie rzeczy będą wam dane”. Później Jezus skupił się na życiowej drodze każdego człowieka, mówiąc: ”Przestańcie sądzić, abyście nie byli sądzeni. Bo jakim sądem sądzicie, takim będziecie sądzeni”. Ganił bezrozumne naśladownictwo: „Czyż ślepy może prowadzić ślepego? Czyż obaj nie wpadną do dołu?”. Zapytywał zebranych: „Jak możesz mówić do swego brata: ‘Pozwól mi wydobyć słomkę z twego oka’ kiedy w twoim to oku jest belka? Obłudniku! Wpierw wyjmij belkę z własnego oka, a wtedy zobaczysz wyraźnie, jak wydobyć słomkę z oka twego brata”. Ponownie też zwrócił się do swych Apostołów: „Tego, co święte, nie dawajcie psom ani też nie rzucajcie pereł przed świnie”. Wszystkich zachęcał do nieustannej modlitwy: „Stale proście, a będzie Wam dane”. „Chyba nikt z was, jeśli syn poprosi go o chleb, nie da synowi kamienia. Skoro i wy, choć jesteście niegodziwi, wiecie, jak dać swoim dzieciom dobre podarki, ileż więcej Ojciec wasz, który jest w niebiosach, da dobre rzeczy tym, którzy Go proszą”. Radził: ”Wszystko, co chcecie, żeby ludzie wam wyświadczali, musicie i wy im wyświadczać”. Przestrzegał: „Miejcie się na baczności przed fałszywymi prorokami, którzy przychodzą do was przebrani za owce, wewnątrz to są żarłoczne wilki”. Kończąc wielogodzinne kazanie, podsumował swoje myśli: „Każdy, kto słyszy te wypowiedzi moje i je wykonuje, będzie porównany do człowieka rozumnego, który zbudował swój dom na skale” — Seosamh zakończył opowieść.

— Mogłam tam być… — powiedziała Taida.

— Mogłaś tam być? Na tym kazaniu? Zobaczyć Jezusa i usłyszeć to wszystko?? — Aszerat aż podskoczyła. — Mamo! Dlaczego nie poszłaś?

— Na ten dzień twój ojciec zaplanował Święto Wielkiej Rady. Mieliśmy przyjęcie w domu, pamiętasz? Ojciec nakazał mi, bym mu towarzyszyła. Nie miałam wyboru — Taida próbowała się wytłumaczyć.

— Mamo…? — córka chciała o coś jeszcze zapytać.

— Dość już, Aszerat, powiedziałam, że żałuję. Przepraszam, Seosamhie, chyba musimy się pożegnać. Eszmun zaczyna się wiercić. Czas już na nas.

— Rozumiem. Jeszcze jedno, zanim odejdziecie… Pytałaś mnie o proroctwa dla ludzi z innych narodów. Po kazaniu na górze, Jezus i Apostołowie wrócili do Kafarnaum. Tam okazało się, że ulubiony sługa jednego z oficerów armii rzymskiej zachorował. Oficer pragnął, by Jezus uzdrowił sługę, jednak sam nie czuł się godnym, by prosić Jezusa o pomoc. Przywykły do rozkazywania, pokornie prosił swych przyjaciół, by mu pomogli i się za nim wstawili. Wiedział, że wystarczy jedno słowo Jezusa, by jego sługa został uzdrowiony. Tak wielka pokora i ogromna wiara zarazem zdumiały Jezusa. Rzekł do posłańców oficera, iż u nikogo, w całym Izraelu, tak wielkiej wiary nie znalazł. Oświadczył także, iż ludzie innych narodów dostąpią błogosławieństw, że wielu przybędzie ze wschodu i zachodu i zasiądą do stołu z patriarchami, Abrahamem, Izaakiem i Jakubem, w Królestwie Niebios. Synowie Królestwa zaś będą wyrzuceni do ciemności, a tam będzie płacz i zgrzytanie zębów. Czyż nie jest to zaproszenie do niebiańskiej uczty, także i dla ciebie, Taido?

— Nie wiem, co powiedzieć…

— A czy ja też mogę zasiąść przy tym stole? — wtrąciła Aszerat.

— Oczywiście! Wystarczy, że otworzysz swoje serce na nauki Pana. To pomoże ci zbudować swój dom na skale. I choć spadną ulewne deszcze, przyjdą powodzie, powieją wiatry, twój dom nigdy nie upadnie…

Seosamh uśmiechał się do Aszerat. Niespodziewanie jednak jego twarz stężała.

— Niebezpieczeństwo — wyszeptał.

— Tu są! Brać ich wszystkich! — na środku uliczki stał sługus Legara, a za nim kilku zbrojnych.

Przerażone Taida i Aszerat schowały się za Seosamhem. Eszmun zaczął płakać.

— Uciekajcie, ja ich powstrzymam!

Taida odwróciła się, przycisnęła mocno synka do piersi, pchnęła córkę przed siebie. Uciekały w popłochu krętymi uliczkami Dzielnicy Nędzy. Biegły na oślep. Wpadały na mijających je ludzi. Nie wiedziały, dokąd biegną. Dopiero po dłuższej chwili Taida rozpoznała miejsce, w którym się znalazły. Przystanęła na chwilę. Uciekać? Wracać do domu? Co robić?

— Mamo, Mamo, popatrz! — przerażona Aszerat odchyliła fałdy tuniki. Krew płynąca po udzie poplamiła ubranie. Taida upadła na kolana.

— Dobry Boże, miej nas w Swojej Opiece — błagała, szlochając.

— Mamusiu, co my zrobimy? — Aszerat spytała klęczącą przed nią Taidę.

— Zaufamy Bogu. Tylko to możemy zrobić — Matka wstała z klęczek.

Trzymając się za ręce, szły w milczeniu do domu. Nie wiedziały, co je tam czeka. Ze strachem weszły na dziedziniec. Niespodziewanie stanęła im na drodze Nila. Spojrzała na zakrwawioną tunikę Aszerat.

— Widzę, że nasza panienka jest już kobietą — uśmiechnęła się złowrogo.

— Zaklinam cię na wszystkich twoich bogów, nie mów o tym nikomu.

Nila nie odpowiedziała. Zadrwiła w duchu: — To rozkaz czy prośba?

Zanim Matka i córka weszły na swoje pokoje, Nila była już u Legara. Za nią wbiegł zdyszany pachołek, padł do stóp pana, błagając o litość.

— Panie, nie zdołaliśmy nikogo pojmać. Nikogo… Pani z córką uciekły, a ten, z którymi były, powalił wszystkich zbrojnych… gołą ręką… Panie, daruj mi!

— Psie ścierwo! — Legar kopnął leżącego sługusa.

— Kobiety są w domu — Nila spojrzała na Legara. — Córka już krwawi.

— Przyprowadź je zaraz, a ciebie, śmieciu, każę wychłostać!

Taida i Aszerat pokornie stanęły przed obliczem Legara. Spuściły wzrok.

— Posłuchaj mnie dobrze — Legar był wzburzony, ale mówił przytomnie. — Złapano cię, suko, z mężczyzną — zacisnął pięści, Taida skuliła się w sobie. — Nie wiem, co między wami zaszło, bo miałaś z sobą dzieci. Porozmawiamy o tym później. Teraz idźcie się oporządzić. Ubierzcie się w najlepsze stroje. Oczekuję ważnych gości. Bardzo ważnych. W mieście przebywa nowo wybrany prefekt. Od niego wiele zależy. I dziś odwiedzi nasz dom. On i jego oficerowie. Wszystko ma być w najlepszym porządku, zrozumiałaś? — Legar złapał Taidę za podbródek, uniósł jej głowę, spojrzał prosto w oczy. — W najlepszym! — powtórzył.

W domu zapanował zamęt. Pan ma gościć najwyższe władze prowincji! Służba sprzątała dom, niewolnicy obejście, kucharki uwijały się z potrawami. Nikt nie wiedział, o której przybędzie prefekt ze swoją świtą.

— Gotowe — Taida wpięła córce spinkę we włosy. Spojrzała na nią ciepło.

— Co się z nami stanie? — wystraszona Aszerat wtuliła się w ramiona Matki.

— Kochanie, nie wiem, co się stanie. Wierzę w Bożą Opatrzność. Ale muszę być przygotowana. Weź chustę, owiń głowę, biegnij do Illithyi. Powiedz, że posyłam cię, bo nadszedł czas. Bierz, co ci da i szybko wracaj. Uważaj, by nikt cię nie widział — pouczała córkę. — Nilo! — zawołała na służącą — pomóż mi się ubrać!

Aszerat wróciła dokładnie wtedy, kiedy Matka kończyła przygotowania.

— Dziękuję, Nilo, zajmij się teraz Eszmunem — Taida odprawiła służącą.

— Illithya dała mi to, powiedziała, że jedna kropla wystarczy. Co to jest?

— Silny środek nasenny.

— Mamo! Co chcesz z nim zrobić?

Z podwórza rozległy się krzyki. Goście! Taida schowała fiolkę w fałdy sukni. Na czele konnego orszaku jechał sam prefekt. Za nim grupa oficerów.

— Czym sobie zaskarbiłem twą łaskawość, panie, iż raczyłeś wstąpić w me skromne progi? — Legar kłaniał się nisko, witając prefekta.

— Nie takie znowu skromne, sędzio — prefekt spojrzał na bogaty dom, zadbane obejście i liczną służbę zgromadzoną na placu.

Grupa niewolników ruszyła biegiem w stronę prefekta i pozostałych konnych. Uklękli, służąc za podnóżek. Potem odprowadzili konie na tyły domu.

— Pięknie tu masz. Prowadź zatem do środka, ciekaw jestem reszty…

Na progu, w otoczeniu służących, czekały wystrojone Taida i Aszerat.

— To moja żona, Taida, to moja córka, Aszerat.

— Pani, pani — prefekt skinął głową. — Jesteś szczęściarzem, sędzio! Jedna piękniejsza od drugiej.

Legar szerokim gestem wskazał gościom drogę do jadalni. U szczytu stołu spoczął prefekt, po dwóch stronach ważniejsi oficerowie. Naprzeciw usiadł Legar, po bokach Taida i Aszerat. Po wymianie uprzejmości zaczęli jeść i pić. Ucztowaniu towarzyszyły rozmowy o polityce, gospodarce i ekonomii. Dyskutowano o dzisiejszym Święcie Żniw i jutrzejszym Nowym Roku.

Taida i Aszerat nie odzywały się. Siedziały cicho, czekały na koniec uczty. Kiedy jednak mężczyźni zaczęli opowiadać sprośne dowcipy, Taida wstała od stołu, ukłoniła się przepraszająco i spokojnie powiedziała:

— Wybacz, zacny gościu, wybaczcie, panowie, wybacz, mężu. Dziewczynka nie powinna słuchać takich żartów. Pozwólcie, że się oddalimy.

— Siadaj — syknął Legar i złapał Taidę za rękę.

Kobieta usiadła zrezygnowana.

— Twoja żona ma rację — odrzekł prefekt. — Czy panienka pozwoli się przeprosić? — zwrócił się do Aszerat. — Mam dla niej wyjątkowy podarek.

Taida, przeczuwając, że może wydarzyć się coś złego, rozpoczęła cichą modlitwę.

Dwóch oficerów wniosło do jadalni duży, okrągły, płaski przedmiot, owinięty jedwabiem. Prefekt odwinął materiał. Aszerat oniemiała.

— To jest lustro. Zrobiono je specjalnie dla ciebie. U nas, w Rzymie, tylko wyjątkowe kobiety posiadają lustra. Tylko kobiety z szacownych rodów.

Lustro zrobiło wrażenie na zebranych. W jego tafli odbijało się wszystko dokładnie, tak, jak w niezmąconej wodzie. Nie to, co zwykłe zwierciadła, kawałki polerowanego metalu. Lustro wprawiło wszystkich w zachwyt.

— Nie trzeba było, prefekcie… Córko, padnij na kolana i dziękuj!

— Daj spokój. Tak piękne oblicze wymaga nieskazitelnego odbicia.

Prefekt wstał z miejsca, ruszył w kierunku Aszerat. Wolno ujął jej dłoń, zaprowadził do lustra, kazał się przejrzeć. Mężczyźni zajęci komplementowaniem Aszerat nie zauważyli, kiedy Taida wstała, obeszła stół i niepostrzeżenie upuściła kroplę z fiolki wprost do kielicha prefekta. Z drżeniem podeszła do córki.

— Aszerat jest ogromnie wdzięczna za ten prezent, ale jest już późno…

— Późno. A tak… To ja chętnie pomogę i zaniosę lustro do sypialni panienki — prefekt zaoferował pomoc — choć, póki co, to się jeszcze napiję.

— Nie trzeba, łaskawco, ale jeśli masz życzenie… — ucieszył się Legar.

Prefekt oparł lustro na swoim wielkim brzuchu, gotów do drogi. Ruszyli. Legar na przedzie, za nim spocony prefekt z lustrem, a wystraszone Taida i Aszerat na końcu. Stanęli przed sypialnią Aszerat. Dziewczyna była spięta.

— To tutaj — Legar otworzył drzwi. — Córko, ugość Pana, jak należy.

— Co ty robisz? Przecież to jeszcze dziecko! — Taida nie wytrzymała.

— Nie pokrzyżujesz mi planów — wycedził przez zaciśnięte zęby.

Ścisnął żonę za ramię i szarpnął w stronę pokoju.

— Dziwka! — uderzył ją w twarz. — Nauczę cię posłuszeństwa! — pchnął na łoże.

Kobieta upadła na plecy, ale błyskawicznie zdołała się pozbierać.

— Dokąd? — złapał ją za włosy, mocnym ruchem przewrócił na brzuch, wszedł od tyłu. — Teraz mi odpowiesz, kim jest ten mężczyzna! Mów szybko! Kim jest ten mę-żczy-zna? Kim jest ten mę-żczy-zna? Kim jest ten mę-żczy-zna… — skandował coraz głośniej, coraz brutalniej gwałcąc kobietę.

W sypialni Aszerat prefekt położył nowe lustro w miejsce starego zwierciadła. Ustawił dziewczynę przed lustrem, sam stanął za nią. W tafli widać było ich odbicie. Prefekt sapał. Aszerat czuła na karku jego cuchnący oddech.

— Prezent godny takiej piękności. Delikatna skóra… lśniące włosy… — dotykał jej ramienia, odsunął włosy z karku. Aszerat wzdrygnęła się. — No… pokaż, co masz pod spodem — jednym szarpnięciem zerwał jej suknię.

Aszerat skuliła się błagając, by nie robił jej krzywdy.

— Krzywdy? — parsknął śmiechem prefekt. — Ja ci zrobię dobrze!

— Nieeeeeeee…………

Taida usłyszała skowyt córki. Zrzuciła z siebie znienawidzonego męża i wybiegła.

— Zostaw moje dziecko! — Taida szarpała leżącego na córce prefekta.

— Kobieto, rozum ci odebrało?! — krzyczał prefekt.

Uniosła z ziemi wystraszoną córkę, okryła jej drobne ciało potarganym szalem. Poszły do sypialni Taidy. Zaryglowały drzwi. Prefekt wstał, niczego nie rozumiejąc.

— Wybacz mi, panie — Legar stojący w drzwiach ukłonił się nisko — zaraz je ukarzę. To głupie kobiety, nie wiedzą, co czynią.

— Co mi po twojej karze? Dziewkę mi sprowadź!

Legar wyważył zaryglowane drzwi u Taidy. Przestał nad sobą panować.

— Ty niewdzięczny pomiocie — bił na oślep, gdzie popadnie, swoją żonę.

Krzyki Legara obudziły Eszmuna. Chłopczyk leżał w łóżeczku i głośno płakał. Aszerat wzięła braciszka na ręce. Nadbiegła Nila i reszta domowników.

— Zabierajcie te dziwki do baraków. Tam ich miejsce. Eszmun zostaje — ojciec wyrwał dziecko z rąk córki i wcisnął Nili. — Teraz to twoje dziecko!

Aszerat zemdlała. Legar złapał kucharkę za rękę i powlókł do prefekta.

Tej samej nocy zatonął okręt, wiozący dla Legara Spiżowego Byka.

Aszerat odzyskała przytomność dopiero po kilku dniach. Wstała z łóżka, usiadła w kącie izby. Nie wiedziała, gdzie jest i kim jest. Matki nie poznawała. Zachowywała się jak przestraszone zwierzątko. Nie chciała jeść. Robiła pod siebie. Czasem płakała bezgłośnie, czasem wyła nieludzko. Taida sprowadziła Illithyę.

— Demon odebrał jej zmysły. Mikstury za słabe mam, zaklęć odczyniających nie znam. Tym razem ci nie pomogę — powiedziała stara Greczynka.

Matka nie ustawała w modlitwie. Modliła się o zdrowie dla córki i synka. Nie widziała go tak długo. Jej królewicz. Jej skarb. Nieraz wydawało jej się że słyszy śmiech Eszmuna, ale nie mogła go zobaczyć. Pozostawała jej tylko modlitwa i głęboka wiara, że jeszcze kiedyś ujrzy synka i że jej ukochana córka wyzdrowieje. Modliła się już od kilku miesięcy… Pewnej nocy ukazał jej się Seosamh. Mówił, że Jezus jest niedaleko miasta i że powinna Go odszukać. Taida obudziła się, myśląc, że to były senne majaki. Jednak obok, na pościeli, znalazła zwój. Zwój z proroctwami dla ludzi z narodów. Boże Słowo o niej. Dla niej.

Szybko ubrała się i wyszła. Po kilku godzinach wędrówki dotarła wreszcie do wioski, gdzie przebywał Jezus. Miejsce to wskazali jej ludzie, którzy Go znali. Było późne popołudnie. Chrystus i Apostołowie chcieli odpocząć po całym dniu nauczania. Oddalili się od tłumu, szukali wytchnienia. Taida szła za nimi, nie mając odwagi podejść zbyt blisko. W końcu zdecydowała się prosić o pomoc, wołając za idącym Jezusem.

— Zmiłuj się nade mną, Panie, Synu Dawida! Córka moja jest okrutnie dręczona przez demona — krzyknęła za nimi błagalnie.

Jezus nie odpowiedział jej ani słowem. Wiedział, że nie była Izraelitką.

— Odpraw ją, Rabbi, gdyż woła za nami — rzekł któryś niecierpliwy Apostoł.

— Jestem posłany tylko do owiec zaginionych z domu Izraela.

Taida podeszła bliżej, padła na kolana prawie dotykając Tego, w Którym upatrywała nadzieję. Prosiła.

— Panie, pomóż mi.

— Niedobrze jest brać chleb należący do dzieci i rzucać go szczeniętom.

— Tak, Panie, ale i szczenięta jedzą okruchy, które spadają ze stołu panów.

— Niewiasto, wielka jest wiara twoja, niech ci się stanie, jak chcesz.

W tejże chwili przebywająca w domu córka odzyskała zmysły.

Aszerat rozejrzała się po izbie. Wróciła jej pamięć. Z przerażeniem odkryła na nowo, co się wydarzyło. Gdzie jest Mama? Spojrzała na leżące na łóżku zwoje. Proroctwa dla ludzi z narodów. „Bóg bowiem jest prawy; miłuje prawe uczynki. Prostolinijni ujrzą Jego oblicze…” Mamo, gdzie jesteś? — spytała.

Taida wróciła późnym wieczorem do domu. Jej radość, gdy zobaczyła córkę zdrową, była ogromna! Wyczerpaną i wychudzoną, ale zdrową!

— Mamo, Mamo, Mamusiu, gdzie tak długo byłaś?

— Córeczko jedyna! — Taida uścisnęła Aszerat.

Nie spały całą noc. Taida z przejęciem opowiadała o swoim śnie, o podróży i o spotkaniu z Jezusem. Płakały obydwie. Usnęły, kiedy wstawało słońce.

— Mamusiu — zaczęła Aszerat po obudzeniu. — Wiem, że kochasz mnie i Eszmuna ponad wszystko. Wiem, że jesteśmy całym twoim życiem. Jestem ci ogromnie wdzięczna, że tak długo i z taką wiarą walczyłaś o moje życie. Ale moje powtórne narodzenie tak naprawdę zawdzięczam Jezusowi. Dziś przyśnił mi się Seosamh. Zapytał, co dalej zrobię? Muszę odnaleźć Jezusa i Mu podziękować. Jemu chciałabym służyć. Kocham cię, Mamo, ale moje serce należy do Niego.

— Dziecko! Co ty mówisz? — Taida był poruszona — gdzie ty chcesz iść? Sama? W świat? Nie zdajesz sobie sprawy, jaki świat jest niebezpieczny! Dziecko! — Matka zaczęła szlochać. — Opamiętaj się! Aszerat!

— Jeśli Jezus uchronił mnie od zguby i od śmierci, to wierzę, że uchroni mnie od złego. Co gorszego mogłoby mnie spotkać od tego, co stało się tutaj?

— Aszerat! Nie masz pojęcia…!

— Nie mam. Ale mam wiarę. Ufam Jezusowi.

Aszerat ubrała się, zarzuciła płaszcz, zapakowała do torby chleb i ser. Upadła Matce do nóg, ucałowała jej stopy. Taida nie rozumiała, co się dzieje.

Młoda kobieta, którą właśnie stała się Aszerat, wyszła z domu. Minęła bramę, odwróciła się jeszcze, by zapamiętać, co za sobą pozostawia. Szła wolno ulicami Tyru, żegnając rodzinne miasto. Doszła do domu akuszerki.

— Illithyo, powiedz mi wszystko, co wiesz o ciąży, porodzie i połogu.

Stara, nie pytała o nic. Sięgnęła do skrzyni. Wyciągnęła z niej zawartość.

Chwilę po odejściu Aszerat do izby Taidy weszła Nila. Z Eszmunem.

— Możemy porozmawiać? — zapytała niepewnym głosem Nila.

Eszmun przyglądał się Taidzie. Matka nie wiedziała, jak ma się zachować. Wczoraj wieczorem, po pół roku nieustannych modlitw, odzyskała córkę. Przed chwilą Aszerat ją pożegnała, teraz stoi przed nią Eszmun.

— Proszę, wejdź. Eszmun, synku… — Taida wyciągnęła ręce do dziecka, ale chłopczyk się nie ruszył. Swoją małą rączką ściskał kurczowo dłoń Nili.

— Pani — Nila zauważyła wzruszenie Taidy. — Pani, wiem, jak cierpisz. Przyszłam prosić cię o przebaczenie. Taido, kochałam twojego męża. Nie ukrywam. Ale wszystko zło, które uczyniłam, popełniłam bardziej ze strachu, niż z miłości. Nic więcej nie mam na swoje usprawiedliwienie. Chcę cię jedynie przeprosić i zapewnić, że ilekroć będzie to możliwe, przyjdę tu z Eszmunem, byś mogła się nim nacieszyć. Wybaczysz mi? — uklękła przed Taidą. — Eszmun ma się dobrze. Dbam o niego lepiej, niż dbałam o własne dziecko.

— Wybaczam ci, Nilo. Powiedz mi… skąd ta decyzja? Co się zmieniło?

— Tamtej nocy zrozumiałam, co mną kierowało. I zobaczyłam konsekwencje. Wielokrotnie chciałam przyjść do ciebie, pani, ale po prostu brakło mi odwagi. Chwilę temu widziałam, jak Aszerat opuszcza dom. To znaczy, że wyzdrowiała. Choć wszyscy wokół mówili, że tylko śmierć może ją wyzwolić. I oby jak najszybciej, żeby się pani nie męczyła. A pani wierzyła. Cały czas.

— Wierzę w Jahwe, Jedynego Boga. Codziennie gorąco się do Niego modliłam. Wczoraj poszłam na spotkanie z Jezusem i błagałam Go, by Aszerat wyzdrowiała. Myślę, że znał i moją wiarę, i moje ukryte pragnienia. Aszerat jest zdrowa, mogę przytulić Eszmuna… Bogu dzięki — Taida wzniosła dłonie ku górze.

— Słyszałam o tym bogu. To bóg Izrealitów.

— To Bóg wszystkich ludzi. Jedyny Prawdziwy Bóg. Bóg, który kocha ludzi, jak własne dzieci. Tak wielki, a zobacz, jak troszczy się o słabszych.

— Bóg wszystkich ludzi?

— Mama… — Eszmun pociągnął Nilę za rękę.

Taidzie łzy napłynęły do oczu. Jej syn, rodzone dziecko, nie rozpoznaje własnej Matki.

— Pan cię szuka — sługus Legara, Kanul, nadbiegł ponaglając Nilę.

— Bywaj, synku — Taida ucałowała palec i dotknęła nim warg Eszmuna.

„Zacni Sędziowie Wielkiej Rady. Ja, niżej podpisany, Najwyższy Sędzia, z ogromnym bólem serca składam przed oblicze Waszego Majestatu listę przewinień, których dopuściła się moja żona, Taida. Jako świadek tychże przewinień, wyliczam: przeciwstawianie się woli męża, zaniedbywanie obowiązków małżeńskich, brak troski o los własnych dzieci. Najgorszym jednak i karygodnym łamaniem prawa przez oskarżoną jest jej cudzołóstwo. Ów haniebny czyn został poświadczony przez dwie osoby. Korzystając więc z prawa udzielonego mi zaocznie przez wszystkich Sędziów Wielkiej Rady, wnoszę o uznanie mojej żony, Taidy, za winną. W razie jednomyślności całego składu Wielkiej Rady, nakazuję natychmiastowe wykonanie wyroku. Podpisano: Legar, Najwyższy Sędzia Wielkiej Rady.”

— Kanul, psie! — Legar zawołał służącego.

— Tak, panie.

— List. Zanieś go któremuś z Wielkich Sędziów, obojętnie. Tylko szybko! Gdzie Nila?

— Jestem, panie — służąca stanęła przed Legarem razem z Eszmunem.

— Gotowi? Zabieraj dary, ja poniosę platformę. Melkart jest wielki!

Zanim Legar z Nilą i Eszmunem zdążyli dojść do świątyni, by złożyć dary na Święto Egersis, do izby Taidy wkroczyli obrońcy porządku publicznego.

Wyrok wykonano szybko. Nikt nie wiedział, że kobieta była w ciąży.

Wieczorną porą, gdy Legar przygotowywał się do wyjścia na nocne obrzędy w świątyni, usłyszał pukanie do drzwi.

— Wejść!

Ktoś otwarł drzwi. Nie czekając na pytanie kim jest, przedstawił się.

— Mówią na mnie Seosamh. Wiesz już od posłańca, że wyrok wykonano. A ja powiem ci, że ukamienowałeś własną żonę, a wraz z nią własne dziecko. Nosisz na rękach krew Taidy, dwóch maleńkich córek i nienarodzonego jeszcze synka. Twoja najstarsza córka postradała przez ciebie zmysły… Legarze, kim jesteś, że masz prawo bezkarnie wyrządzać tyle zła?

— A kim ty jesteś, że masz czelność mnie tu nachodzić? Służba! Do mnie!

Kanul, który pierwszy usłyszał głos pana, zastał w pokoju jego zwłoki.

Aszerat spędziła u Illithyi cały dzień i całą noc. Słuchała o przebiegu ciąży, o etapach porodu, o możliwych komplikacjach i o okresie połogu. Zadawała pytania. Starała dowiedzieć się i zapamiętać jak najwięcej. Akuszerka przekazała jej całe swoje doświadczenie i wieloletnią wiedzę. Opowiadała ze szczegółami o różnych trudnych przypadkach, czasami wspomniała jakąś zabawną historię. Pokazała wszystkie mikstury, zioła i medykamenty. Wyjaśniła działanie każdego z nich. Rozmawiały wiele godzin. Nie czuły, jak upływa czas. Aszerat żegnała położną, dziękując jej wielokrotnie.

— Ptaszyno, rozsądną bądź i uczciwą. Tyle ci tylko powiem na koniec. Reszta przyjdzie sama. Aha, jeszcze jedno — Illithya poszła do komórki. — Masz tu cumulus i atrament, zapisuj wszystko. Papirus nabyć musisz.

— Nigdy nie zapomnę, ile pani dla mnie zrobiła. Mama, Eszmun…

— Idź już, idź, muszę odpocząć.

Aszerat, przychodząc do starej akuszerki wiedziała, po co do niej idzie. Opuszczając dom Illithyi czuła, że jest gotowa uratować niejedno kruche życie. Pragnęła w ten sposób spłacić swój dług wdzięczności. Dług wdzięczności wobec Illithyi, wobec Matki, wobec Jezusa. Ona przecież też jakby narodziła się na nowo. Drobna, niespełna czternastoletnia kobieta, wychudzona, wyniszczona chorobą, lecz pełna wiary, ruszyła przed siebie. Mijając bramę miasta zatrzymała się. Stanęła, uniosła ręce ku górze i wyszeptała:

— Ojcze nasz, który jesteś w niebie, niech się święci Twoje Imię. Niech przyjdzie Twoje Królestwo, niech się spełni Twoja Wola, jak w niebie, tak i na ziemi. Naszego chleba powszedniego daj nam dzisiaj i przebacz nam nasze winy tak, jak i my przebaczamy tym, którzy przeciw nam zawinili.

Pamiętała, jak Mama tak się modliła. Nie wiedziała, że modlitwę tę Taida, podczas jej choroby, kierowała do Boga setki razy… Poprawiła chustę, ruszyła.

Dwa dni wcześniej Jezus i uczniowie opuścili okolice Tyru. Udali się na północ, w stronę źródeł Jordanu, w pobliże góry Hermon. Dalej skierowali się na południowy wschód, by głosić w rejonie Dekapolu.

Aszerat nie wiedziała, gdzie ma szukać Jezusa. Szła prosto przed siebie. Jedynym miastem, które zapamiętała z opowieści Seosamha, było Kafarnaum.

W Dekapolu, na terenach dawnych greckich kolonii, czekały na Jezusa tłumy. I choć Mesjasz chciał odpocząć po podróży, przyprowadzono do niego chorych, ślepych, niemych, głuchych, kalekich. Uzdrowił wszystkich. Był wśród nich także głuchy niemowa, bardzo zakłopotany własnymi ułomnościami. Jezus wziął go za rękę i wyszli z tłumu. Włożył mu palce do uszu, splunął, dotknął jego języka, spojrzał ku niebu, cicho westchnął i powiedział: — Otwórz się.

Człowiek odzyskał słuch i mowę. Ktoś, kto widział to uzdrowienie, rzekł:

— Dobrze czyni wszystko. Głuchym słuch przywraca i niemym mowę.

W innej miejscowości przez kilka dni zebrani słuchali nauk Jezusa.

— Wzbiera we mnie litość nad tą rzeszą, ponieważ od trzech dni pozostają przy mnie, a nie mają już nic do jedzenia. Gdybym ich teraz posłał do domu osłabną w drodze. Niektórzy z nich są przecież z daleka.

— Jak tu, na takim pustkowiu, ktoś mógłby nasycić tylu ludzi chlebem? — pytali uczniowie.

Na pytanie, ile mają chlebów, odparli zgodnie z prawdą: — Siedem i parę ryb.

Jezus wziął chleby i ryby, pomodlił się, zaczął je łamać i rozdawać uczniom. Ci zaś przekazywali je ludziom. Kilka tysięcy zebranych najadło się do syta. I jeszcze pozostało po nich siedem koszy resztek.

W tym czasie Aszerat przemierzała drogę z Tyru do Kafarnaum. Trasa była malownicza, ale trudna. Wiodła przez krainę licznych wzgórz i równin, usianych kępami drzew. Aszerat starała się omijać ludzkie osady. Spała w naturalnych jamach, okryta płaszczem. Zjadła to, co miała ze sobą, potem żywiła się tym, co znalazła w lesie. Dobrzy ludzie dali jej suszone figi i orzechy. Zmęczona i głodna, po kilku dniach wędrówki wreszcie dotarła do Kafarnaum. Nie znalazła tam Jezusa, ale znalazła wielu ludzi o dobrym sercu. Niektórzy z nich, tak samo jak ona, zostali uzdrowieni przez Chrystusa. Serdecznie przyjęli młodą kobietę, a gdy wyjawiła im, dlaczego szuka Zbawiciela, dali schronienie i jedzenie. Pokazali miejsce powołania pierwszych uczniów nad jeziorem, zaprowadzili na górę, na której tłumy słuchały kiedyś pouczającego kazania. Dzięki nim odnalazła urzędnika Heroda, któremu Jezus uzdrowił dziecko. I mężczyznę, opętanego niegdyś przez demony. I paralityka. Zdrowych, pełnych pokory i wiary. I sługę rzymskiego oficera, uzdrowionego dzięki wstawiennictwu swego pana u Jezusa. Sługa oficera spodziewał się lada moment zostać ojcem. Jego żona, kobieta słabego zdrowia, niebawem miała rodzić. Jej stan pogarszał się z dnia na dzień. Ich pan obiecał im ponowne wstawiennictwo u Jezusa, ale Ten przebywał wciąż poza Kafarnaum. Z żoną służącego było coraz gorzej. I wtedy to właśnie Aszerat trafiła pod dach oficera.

— Łaskawy panie, jestem Aszerat. Z Tyru. Przybyłam tu, gdyż chcę podziękować Jezusowi za moje nowe życie. Czekając na Jego powrót, odwiedzam wszystkich, którym zdołał pomóc. Czy pozwolisz, panie, że porozmawiam z twoim sługą?

— Wejdź, młoda niewiasto. Możesz porozmawiać, ale uprzedzam, że znajdziesz go w wielkim smutku. Jego żona bardzo źle się czuje, a niedługo będzie rodzić.

— Dziękuję ci, panie. Czy ktoś doglądał tej kobiety? Była u niej jakaś akuszerka?

— Mamy w mieście znakomitą położną, ale tamta opada z sił, jakby uchodziło z niej życie. Leży słaba i nawet wokół siebie nic nie potrafi zrobić. A może… czekając na Jezusa, zostaniesz z nami i pomożesz jej w codziennych czynnościach? Zapłacę ci, niewiasto. Zostań…

Aszerat przyjęła propozycję oficera. Nie tylko pomagała ciężarnej kobiecie w ostatnich dniach przed rozwiązaniem. Wspomagała także na duchu jej zbolałego męża. Z czystego serca, bez żadnej zapłaty. Domownicy szybko polubili Aszerat. A oficer coraz częściej przyglądał się tej młodej, drobnej kobiecie, która tak bardzo przypominała mu jego własną, zmarłą żonę…

Kiedy żona sługi zaczęła rodzić, posłano po akuszerkę. Rodząca, nie dość, że była zbyt słaba, by samodzielnie powić dziecko, to jeszcze w trakcie porodu traciła przytomność. Aszerat, asystująca akuszerce czuła, że jeszcze chwila, a stracą i matkę, i dziecko.

— Zrobimy tak… — powiedziała i przejęła poród.

— Luuudzie! Jezus jest w Betsaidzie! — ktoś krzyczał pod domem. — Przypłynął łodzią i uzdrowił ślepego! Jezus jest w Betsaidzie! Luuudzie!

— W Betsaidzie? — pomyślała — przecież Betsaida to sąsiednie miasteczko!

Poród był bardzo ciężki. Aszerat z pomocą akuszerki uratowała dziecko. Dla matki było już za późno. Ojciec dziecka i jego pan mieli łzy w oczach.

— Błagam cię w imieniu swoim i mego sługi, zostań z nami, Aszerat — poprosił oficer.

W Betsaidzie Jezus przebywał nader krótko. Bardzo szybko udał się na północ do Cezarei Filipowej. Jego uczniowie głosili tam dobrą nowinę i próbowali tak samo, jak ich Nauczyciel, uzdrawiać i wypędzać demony. W większości przypadków radzili sobie, ale nie zawsze. Takie sytuacje wykorzystywali uczeni w Piśmie, szydząc z uczniów Jezusa. Nie wierzyli Jezusowi, pokpiwali sobie z Jego uczniów, siali zwątpienie wśród tłumu. I zasiali je także w sercu mężczyzny, który prosił o uzdrowienie opętanego syna. Uczniowie nie zdołali mu wtedy pomóc. Jezus zaś, pocieszając ojca, rzekł:

— Wszystko jest możliwe dla wierzącego.

— Wierzę — wołał ojciec, ale też dodał: — Pomóż niedowiarstwu memu.

Jezus wiedział, że uzdrowi chłopca, ale słaba wiara jego ojca wymagała jeszcze modlitwy Jezusa do Boga. Modlitwy o szczególną pomoc.

— Prawdziwa wiara czyni cuda — powiedział Nauczyciel uczniom — jeśli będziecie mieć prawdziwą wiarę, powiecie tej górze, by się przesunęła i ona się przesunie. I nic niemożliwego nie będzie dla was…

Jezus uczył, głosił i uzdrawiał w Cezarei Filipowej przez całe lato. Aszerat w tym czasie opiekowała się niemowlęciem, córeczką sługi rzymskiego oficera.

Mijały kolejne dni i choć była pochłonięta nowymi obowiązkami, nie zapomniała, po co przyszła do Kafarnaum. Ciągle czekała na swego Zbawiciela. I kiedy Ten, wczesną jesienią, przybył do miasta, zdecydowała się opuścić przyjazne progi oficerskiego domu. Pożegnała się ze wszystkimi, podziękowała i odeszła.

Jezus gościł wtedy u Piotra, jednego z Apostołów. Aszerat odnalazła ten dom. Była tak blisko swego Zbawcy! I nagle jej determinacja ustąpiła ciekawości. Jaki jest Jezus? Jak wygląda? Jak mówi? Jak traktuje rozmówców? — myślała. — Zanim podejdę do Niego, muszę Mu się najpierw przyjrzeć.

Zamiast do domu Piotra, weszła do stojącego obok budynku gospodarczego. Niezauważona przez nikogo, zrobiła sobie w kącie kryjówkę. Jeszcze tego samego dnia usłyszała i zobaczyła Jezusa. Najpierw rozmawiał z Apostołami na podwórzu. Potem przywołał do siebie dziecko i zaczął pouczać zebranych.

— Jeśli się nie nawrócicie i nie staniecie jak dzieci, nie wejdziecie do Królestwa. A kto przyjmuje takie dziecię w imię moje, mnie przyjmuje.

Następnego ranka Aszerat ze swej kryjówki usłyszała, jak uczniowie namawiali Jezusa, by koniecznie poszedł do Jeruzalem na Święto Szałasów.

— Nauczycielu, wyjdź stąd i idź do Judei. Kto chce, żeby go poznano, nie działa w ukryciu — mówili ci, którym zależało, by Jezus wciąż czynił cuda.

— Świat mnie nienawidzi, bo ja daję świadectwo, że jego uczynki są złe. Idźcie wy, ja jeszcze nie…

Tego samego dnia część Apostołów z liczną grupą podróżnych udała się do Jeruzalem. Aszerat wiedziała, że Jezus pozostał sam w domu Piotra. Teraz jednak jej ciekawość ustąpiła pokorze. Postanowiła jeszcze poczekać, biorąc do serca słowa, iż ten jest wielki, kto prowadzi się jak pomniejszy…

Kilka dni po wyjściu pierwszej grupy, Jezus z garstką braci również wyruszył w podróż. Aszerat dołączyła do nich. Szła na końcu. Patrzyła. Słuchała. Zmęczeni wędrowcy chcieli zatrzymać się w samarytańskiej wsi na nocleg. Kiedy im odmówiono, bracia Jezusa z oburzeniem zapytali:

— Panie, czy mamy słowem ściągnąć ogień z nieba, by ich pochłonął?

Jezus przyjął odmowę, zganił braci i poszli dalej.

— Nauczycielu. Nauczycielu, pójdę za Tobą, dokądkolwiek pójdziesz — powiedział uczony w Piśmie, spotkany do drodze.

— Lisy mają jamy, a ptaki niebieskie gniazda, lecz Syn Człowieczy nie ma, gdzie by głowę skłonił — odpowiedział Jezus i zachęcał innego człowieka:

— Pójdź za mną!

— Pozwól mi wpierw odejść i pogrzebać ojca mego — odrzekł mężczyzna.

— Niech umarli grzebią umarłych swoich, a ty idź i głoś Królestwo Boże.

Później kolejny mężczyzna podszedł do Jezusa i powiedział:

— Pójdę za Tobą, Panie, pozwól mi tylko pożegnać się z tymi, co w domu.

— Żaden, który przyłoży rękę do pługa i ogląda się wstecz, nie nadaje się do Królestwa Bożego — odparł mu Jezus.

Aszerat do tej pory idąca w milczeniu, wreszcie zdecydowała się na rozmowę.

— Nauczycielu — podeszła do Jezusa. — Zanim Cię odnalazłam, przeszłam wiele. Wiem, co to niewygody, ale pragnę postawić Królestwo Boże na pierwszym miejscu. I nie będę oglądać się za siebie. Przyrzekam. Na imię mi Zuzanna.