Marcin Lewandowski

Księga Światła. Tom I

* darmowy fragment *

© Copyright by Marcin Lewandowski 2017

projekt okładki: Marcin Lewandowski

ISBN 978-83-7564-529-3

Wydawnictwo My Book
www.mybook.pl

Spotkanie duchów – obserwator z miłości

Pokój, w którym czas się zatrzymał, a w nim stare meble, leciwe dywany, poszarzałe ze starości ciężkie zasłony. Dzisiaj wszystko wyblakłe, z bruzdami kurzu, plamami, które pamiętają swoją historię. Kiedyś był to drogi, gustowny wystrój, nawiązujący do najnowszych trendów epoki lat czterdziestych dwudziestego wieku. Duży pokój, oświetlony słońcem, w którego promieniach widać wirujące w powietrzu drobiny pyłu. Pośrodku na bujanym fotelu, siedzi schorowana staruszka, a jej pilny wzrok śledzi wszystko, co dzieje się w jej otoczeniu. Zakamarki były czyszczone i sprzątane z niepotrzebnych gratów. Wraz ze znikającymi rzeczami pakowanymi w kartony i wynoszonymi do piwnicy przez zebraną ekipę porządkową powiększała się wolna przestrzeń ukazując gabaryty pomieszczenia. Co jakiś czas ciszę i odgłosy przestawianych przedmiotów przebijał przytłumiony charczący głos starej kobiety, wskazujący pracownikom, żeby nie zniszczyli jej skarbów. Mężczyźni wynosili kartony z pokoju, układając je w piwnicy umieszczonej pod pokojem starej części rezydencji.

Dom był zaprojektowany i przebudowany na początku lat sześćdziesiątych. Powstał na podbudowie starego, podpiwniczonego budynku, obecnie wchłoniętego przez – nowoczesną na ówczesne czasy – kanciastą bryłę, której nowe ściany wykonano w części z litego betonu. Komunistyczna willa skutecznie skrywała w sobie pierwotne pomieszczenie, o którego istnieniu przypominała niewielka część południowej, ceglanej ściany z dwoma oknami. To był kiedyś szczyt małego mieszkania, o prostym rozkładzie zawierającym duży pokój, część kuchenną, wydzieloną spartańską łazienkę i przedpokój, a raczej sień. W czasie kiedy dom został doinwestowany, właściciel utracił przylegające do betonowego ogrodzenia pole o areale dwudziestu hektarów. Polskie władze na mocy dekretu wywłaszczyły grunt i pobudowały na nim bloki dla robotników. Komunistyczne budowle były oddalone o kilkaset metrów od masywnego muru posesji. Obszar betonowej posiadłości kojarzył się ze strasznymi historiami, jakie ludzie przekazywali sobie od początku dwudziestego wieku. Dzięki wymyślonym legendom parterowa willa w kształcie pudełka przetrwała bez dodatkowych i nieproszonych lokatorów do teraz, do 1971 roku.

Siódmy dzień sierpnia rozpoczął się mocnym słońcem. Ciepły ranek przepowiadał gorącą sobotę. Godzinę przed południem z posesji ogrodzonej betonowym murem wyszedł lekarz, który po postawieniu swoich warunków odnośnie dalszego leczenia i opieki nad schorowaną staruszką wywołał nieplanowane działania na dalszą część dnia. Młoda mieszkanka posesji poprosiła dobrego sąsiada o zebranie paru znajomych do pomocy w porządkowaniu babcinego pokoju. Zanim grupka pomocników przybyła na miejsce, dziewczyna sama zbierała w pomieszczeniu niepotrzebne rzeczy, pakując je w kartony. Podczas wykonywanej pracy starała się zachowywać cicho, nie chciała wybudzić babci, bo w ostatnich tygodniach rzadko zdarzało się jej zdrzemnąć na fotelu. Wnuczka była silna i zdrowa, ale mimo to funkcjonowanie nie szło jej jak zawsze z uwagi na stan zaawansowanej ciąży, który spowalniał i ograniczał ruchy. Wybawieniem okazał się sąsiad z pomocnikami, którzy zjawili się w mieszkaniu i na dobre zaczęli porządkować wszystko, co nagromadziło się w pokoju przez ponad ćwierć wieku. Przyszła mama korzystając z okazji, udała się sprawdzić, czy babcia rzeczywiście zasnęła i jak znosi niecodzienną sytuację.

Siedząca na swoim fotelu starsza kobieta szybko zauważyła, że wnuczka przerwała pakowanie przedmiotów w kartony i omijając kręcących się po pomieszczeniu mężczyzn, szła w jej stronę. Panowie rozmawiali między sobą oraz słuchali dyspozycji sąsiada, który ich tutaj sprowadził, jednak nie omieszkali zerkać na przechodzącą obok nich kobietę. Było widać po spojrzeniach i minach pracowników, że niejeden miał chęć porwać ślicznotkę dla siebie mimo zaawansowanej ciąży. Dziewczyna była zawsze gustownie ubrana. Dzisiaj przy gorącym dniu miała na sobie białą luźną sukienkę, która unosiła się na jej dużym brzuchu. Pełni atrakcyjności dopełniał uśmiech goszczący na jej twarzy, który tworzył wokół miłą atmosferę. Zawsze taka była, a ludzie do niej lgnęli i nie przechodzili obojętni. Było to bardzo widoczne, gdy poszła do szkoły podstawowej i na tle wszystkich uczniów wyróżniała się innym zachowaniem. Bez względu na różne sytuacje była pogodna, rozmowna i nawet w krytycznych okolicznościach pozytywne myślenie jej nie opuszczało. Od kiedy pojawiła się w Polsce Ludowej i zamieszkała z babcią, wszyscy, którzy poznali małą dziewczynkę, komentowali, że „ma to coś w sobie”, co odróżnia ją od innych dzieci.

– Myślałam, że śpisz – rzekła wnuczka.

Starowinka na te słowa tylko rozszerzyła zmrużone oczy, jakby chciała coś powiedzieć.

– Nie martw się, babciu, dobrą ekipę zebrał sąsiad. Sami przystojniacy, a robota w rękach im się pali – rzekła i zaraz do tego dodała: – Poprawię ci poduszkę za plecami, będzie ci wygodniej.

Gdy to zrobiła, patrzyła ze współczuciem na cierpiącą staruszkę. Potem przyklęknęła przy fotelu i ułożyła swoje ręce na jej zaciśniętej dłoni, nasłuchując, co do niej mówi.

– O, teraz mi lepiej… – odparła schorowana kobieta i drugą dłonią pogłaskała złożone ręce dziewczyny. – Widzę… jest ci ciężko. Usiądź… musisz oszczędzać siły… dbać o siebie… już niedługo będziesz mamą. Ja będę siedziała cicho… a ty połóż się na kanapie… i odpocznij – zaproponowała urywanymi słowami schorowana babcia.

Podczas gdy staruszka wypowiadała te słowa, zauważyła, jak ze sterty kartonów niesionej przez jednego z pracowników zsuwa się coś wielkości książki, owinięte w stary, pożółkły pergamin. Od razu rozpoznała pakunek, ale rozejrzała się dokoła, czy ktoś jeszcze to zauważył. Okazało się, że to również dostrzegła klęcząca obok niej dziewczyna, która poderwała się z pozycji kucznej, krzycząc do niosącego kartony:

– Uważaj! Zsuwa się.

Młoda dziewczyna podbiegła do pracownika, złapała książkę, poprawiła na niej pergamin i ułożyła przedmiot stabilnie, tak żeby nie spadł. Gdy wracała na miejsce obok fotela babci, złapała się za brzuch i czule go głaskała, jakby przepraszała swoje dziecko za niespodziewane przeciążenia wywołane spontanicznym zrywem.

– Nic nie spada… zostaw to, oni sobie poradzą. Nie podnoś się tak szybko… Jesteś przemęczona… połóż się na kanapie… i odpocznij – wykrztusiła z siebie staruszka.

Mężczyzna przenoszący kartony był tak zajęty swoją pracą, że nawet nie zwrócił uwagi na ostrzeżenia i pomoc przy ułożeniu przedmiotu na stercie kartonów. Jednak nie przepuścił chwili, gdy przyszła mama odchodziła od niego, mierząc wzrokiem dziewczynę od stóp do głowy. Staruszka wyraźnie odetchnęła, jakby nie chciała, żeby ktoś zainteresował się książką w starym pergaminie, po czym cicho sama do siebie rzekła:

– Ech… Jeszcze nie czas.

– Słucham? – zapytała dziewczyna. – Coś mówiłaś, babciu? Tak cicho powiedziałaś, że nie zrozumiałam.

Młoda kobieta wstała i ponownie poprawiła poduszkę za jej plecami. Starowinka na to kiwała głową, potwierdzając że siedzi się lepiej, tylko po to, żeby wnuczka dalej nie dociekała. Słowa „jeszcze nie czas” były wypowiedziane spontanicznie i brzmiały jak ostatnie życzenie.

Po kilku godzinach pracy pełne kartony trafiły do skarbca w piwnicy. Prowadził do niego podziemny, wąski korytarz, który graniczył z miejscem składowania babcinych rzeczy. Zamknięcie schowanka znajdowało się w połowie lewej ściany i było wykute z żelaza, przypominając swoim wyglądem pancerz czołgu. To była widoczna pozostałość po drugiej wojnie światowej. Każdy, kto pierwszy raz odwiedzał piwnicę, zwracał uwagę na masywne zamknięcie wydzielonego zakątka i zadawał sobie pytanie, jaką funkcję kiedyś pełniło to pomieszczenie, skoro ściany były betonowe, a drzwi pancerne.

Gdy nastał wieczór, w pokoju panowała cisza. Staruszka zasnęła w fotelu. Było słychać, jak ciężko oddycha, ale jak nigdy spała głębokim snem. Wnuczka siedziała przy niej na krześle i trzymała w swoich rękach jej spracowaną, zaciśniętą dłoń.

– Śpij, kochana… odpoczywaj – powtarzała szeptem.

Tej nocy nie budziła staruszki, żeby pomóc jej przejść na łóżko, bo ostatnie noce dla cierpiącej z bólu kobiety spędzane w pozycji leżącej stawały się bezsenne. Dziewczyna obserwowała pokój w nowej odsłonie i nie pamiętała, żeby kiedykolwiek tak wyglądał. Porządek mocno zmienił pomieszczenie z zagraconego na schludne i przestronne; teraz, nocą w blasku księżyca, było jaśniejsze niż zwykle. Wnuczka zerkała na śpiącą starowinkę, a za chwilę znużona ciszą i monotonnym charczeniem babci sama zasnęła.

Kiedy otworzyła oczy, zaczęło świtać. Mimo niewygodnej pozycji noc przemknęła niepostrzeżenie, jakby tylko na chwilę zamknęła powieki. Nie budząc chorej, wstała z krzesła, przeciągnęła się, następnie po mocnym ziewnięciu doszła do odsłoniętego okna i zasunęła szczelnie ciężkie zasłony, przez co w pomieszczeniu zapadła ciemność.

Była niedziela, około czwartej rano. Po ostatniej rozmowie z lekarzem dziewczyna wiedziała, że dzisiaj babcia będzie zabrana do szpitala. Doktor upierał się, żeby natychmiast umieścić staruszkę na jego oddziale, ale schorowana kobieta chciała pozostać w domu jeszcze jedną noc i obudzić się w przestronnym, jasnym pokoju. Przyszła mama nie marnując czasu, zabrała się do codziennych, zwykłych czynności, które wykonywała po cichu, żeby nie budzić babci. Najpierw zadbała o swoją higienę i wzięła szybki prysznic, potem udała się do pomieszczenia kuchennego ogarnąć po wczorajszej kolacji przygotowanej dla panów pomagających w porządkach. Z rozpędu wysprzątała gruntownie kuchnię, następnie około godziny dziewiątej zrobiła na śniadanie jajecznicę i kaszkę mannę na mleku, licząc, że babcia zechce popróbować jednego i drugiego. Lekarz wczoraj wspomniał, że po podanym na wieczór leku staruszka powinna przespać całą noc, ale kobieta spała dłużej, jakby nadrabiała wcześniejsze bezsenne chwile.

Zaniepokojona dziewczyna ciągle wchodziła do zaciemnionego pokoju, ale słysząc charczenie staruszki, nie przerywała jej upragnionego odpoczynku. Była godzina około dziesiątej, a babcia dalej spała. Przed dwunastą zgodnie z umową przyjechał lekarz z kierowcą karetki. Jak tylko usłyszał, że chora jeszcze drzemie, udał się do jej pokoju z zamiarem sprawdzenia tętna, ale po usłyszeniu ciężkiego oddechu podszedł po kolei do dwóch okien odsuwając ciężkie zasłony. W pomieszczeniu zrobiło się bardzo jasno, jednak to staruszki nie wybudziło. Lekarz nie zwracał uwagi na stan pacjentki, tylko zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami realizował swoje zamierzenie. Razem z kierowcą przełożyli kobietę na nosze, po czym zanieśli do ambulansu. Wnuczka zabezpieczyła mieszkanie, na wypadek gdyby miała spędzić noc w szpitalu, a żeby pokój po powrocie staruszki był nadal czysty, pookrywała meble, chroniąc je przed osiadaniem kurzu. Po wszystkim zamknęła drzwi na klucz, a bramę na kłódkę z łańcuchem, następnie wsiadła do karetki i udała się razem z pozostałymi do szpitala.

W opuszczonym domu zapadła cisza. Po południu dochodziły jeszcze jakieś dźwięki z zewnątrz, ale w tej chwili z uwagi na nadejście niedzielnej nocy pogasły światła w oddalonym blokowisku i wszystko umilkło.

– A ja wciąż tutaj jestem… w tym pokoju. Patrzę na fotel i kanapę okryte białymi prześcieradłami. Wszystko stoi na swoim miejscu: meble z czasów drugiej wojny światowej i inne ozdoby w stylu ówczesnych bogatych trendów niemieckich były nieruszone. Starsza kobieta już była w szpitalu, tym razem lekarz już nie dał się przekonać wnuczce, że „jakoś sobie poradzą, pozostając razem w domu”.

Obecny stan zdrowia chorej był mocno niestabilny i pogarszał się z dnia na dzień. To powodowało, że staruszka wymagała całodobowej opieki medycznej oraz podłączenia do specjalnej aparatury, monitorującej pracę niektórych narządów. Mimo że babcia do tej pory była pod dobrą opieką, doktor zdawał sobie sprawę, że jedyna sprawna osoba w jej otoczeniu to ciężarna dziewczyna, która może lada dzień urodzić i przy tym również będzie sama potrzebowała pomocy. Lekarz od długiego czasu podziwiał wytrwałość, zorganizowanie i pracę, jaką z uczuciem wkładała młoda kobieta w bardzo zajmującą domową opiekę nad najważniejszą osobą w jej życiu.

– Schorowana staruszka zarządzając porządki, mogła już godzić się z faktem, że tym razem nie wróci ze szpitala do własnego kąta. Przeczucia podpowiadały jej, by pozostawić swój archaiczny pokój w ładzie i porządku, ale mnie stąd nikt nie zabrał… Nadal unoszę się pod sufitem i obserwuję ciszę. Nie wiem, co się dzieje. Coś mnie przemieszcza z pokoju schorowanej kobiety… mogę powiedzieć, że jakaś siła ciągnie mnie i lecę nad domami, widzę z góry ludzi, ulice, samochody… i nagle ściąga mnie w dół. Już gdzieś dotarłem… jestem… Ale gdzie? To jest duże, jasne pomieszczenie… tak… to sala szpitalna. Pod ścianą dwa białe metalowe łóżka, przy każdym z nich jakieś urządzenia. Jedno jest równo zasłane, na drugim… ta sama staruszka, która jeszcze tak niedawno siedziała w swoim porządkowanym staroświeckim pokoju. Tuż przy niej na brzegu łóżka siedzi znajoma zapłakana drobna dziewczyna, a jej duży brzuch wskazuje, że rozwiązanie ciąży jest blisko.

Starsza kobieta właśnie wybudziła się po ponad dwudziestogodzinnym śnie. Ociężale przechyliła się w stronę siedzącej zapłakanej dziewczyny i próbuje coś powiedzieć. Jednak z dużym wysiłkiem, przerywanym, cichym, charczącym głosem wydaje z siebie dźwięki, które składają się w słowa:

– Zawsze pamiętaj… kim jesteś… kto nam pomógł… Bądź zawsze przy nim… nawet jak okaże się inny. – Po tych słowach uniosła rękę i pogłaskała brzuch dziewczyny.

Nienarodzone dziecko było spokojne, a dziewczyna poczuła ciepło emanujące z dotyku chorej kobiety.

– I dalej oczekuj… swojego przyjaciela z dzieciństwa. Nadszedł czas, żebyś dowiedziała się więcej… o sobie. Kiedyś napisałam list… jest w szkatułce na stole w kuchni… w naszym domu. Pozwól bliskim poznać prawdę… o przodkach… nawet jak jest trudna… Niech przeczytają i wypełnią wolę… Nie nadużywaj księgi… gdy ją znajdziesz…

Płacząca dziewczyna starała się słuchać babci, ale nie pojmowała wszystkiego, o czym do niej mówi. Tłumaczyła sobie taki stan tym, że przed śmiercią zawodzi myślenie. Nie wiedziała, jak traktować usłyszane zdania.

– Babciu… moja babciu – mówiła przez łzy, ale jej szloch był tak mocny, że nie dawała rady przedrzeć się dalszym słowom przez mocne nabieranie powietrza i nerwowe zanoszenie się od płaczu.

– Zawsze… pamiętaj… – powtórzyła stara kobieta. – Weź to…

Wymawiając te słowa, wyciągnęła do wnuczki zaciśniętą rękę, rozchyliła ją i wsunęła w dłoń roztrzęsionej dziewczyny mały srebrny kluczyk. Wnuczka była zaskoczona, bo od kilku dni podczas obmywania ciała babci zwróciła uwagę, że starowinka miała zaciśniętą jedną dłoń w pięść i nawet do mycia nie poddawała się, żeby ją rozewrzeć. Lekarz skomentował taki stan prosto, że w tym wieku mogą występować niekontrolowane przykurcze i zaciśnięte palce mogą być tego efektem.

– Babciu… co to jest? Babciu… nie zostawiaj mnie… proszę, błagam – dopytywała zapłakana dziewczyna.

Leżąca na łóżku szpitalnym schorowana pacjentka nie była obojętna na słyszane słowa, dlatego uparcie z trudem próbowała dokończyć rozpoczęty wątek.

– Katia… nie zostaniesz sama… są bliscy ludzie, którzy cię kochają… – zacharczała, zrobiła przerwę, żeby nabrać powietrza i dzieląc ostatnie siły, znowu zaczęła ciężko oddychać. Jednak nie zważając na przeszkody, wytrwale wymieniała ważne dla wnuczki osoby: – Twoja mama Zuzen… twój ojciec… jego matka… nasza Małgosia… i dowiesz się… bo jest też twój…

Głos urwał się i nastała cisza, w której słychać było tylko powolne pikanie urządzeń. Stało się to tak nagle, jakby ktoś wyłączył radio. Staruszka nie dokończyła tego, co chciała przekazać wnuczce. Przestała oddychać i charczeć, a taki stan sprawiał wrażenie, że wszystkie jej dolegliwości w jednej chwili odeszły. Teraz leżała i wyglądała, jakby zasnęła z uniesionymi powiekami. Katia zauważyła, że przy wymawianiu ostatniego imienia babcia uśmiechnęła się, a jej oczy z ciężkich, smutnych i przymrużonych nabrały wyrazu szczęśliwych. Przypomniała sobie podobne spojrzenie, gdy obchodziła w Toruniu swoje trzecie urodziny. Z tamtego wieczora utkwił w jej głowie obraz Małgosi, która utuliła ją na przywitanie, a to sprawiło wesołe spojrzenie u poważnej babci oraz uśmiech na twarzy przyjaciela, na którego od tamtego dnia ciągle czekała… Szybko wróciła z zamyślenia do rzeczywistości i zaczęła cicho mówić:

– Mój Boże… będę matką… co ja sama zrobię? Nic już nie będzie takie jak dawniej. Boże, proszę… nie teraz. Babciu, jesteś mi bardzo potrzebna. Babciu… nie odchodź… błagam. Babciu!

Nagle dźwięk wydobywający się z urządzenia, do którego była podłączona starsza kobieta, zmienił się ze zwolnionego przerywanego na ciągły, co potwierdziło, że monitorowane serce przestało bić. Do sali wbiegły pielęgniarki, a za nimi znajomy lekarz, który ostatnio systematycznie odwiedzał pacjentkę w domu. Za doktorem podążało dwóch sanitariuszy. Wszystko działo się bardzo szybko.

Katia rzadko słyszała z ust starszej kobiety zdrobnienia swojego imienia, jakby było zarezerwowane dla kogoś bardziej wyjątkowego, dlatego na chwilę przestała szlochać, lecz nie to było głównym powodem. Babcia od chwili, kiedy pozostały same w domu, nie zdradziła się, że żywi do kogokolwiek jakieś pozytywne uczucia. Zawsze była smutna, konkretna i twarda, a w tej chwili, na łożu śmierci, miała miłą zadowoloną minę i szczęśliwe oczy. Dziewczyna wstała ze skraju łóżka i wpatrywała się w leżącą nieruchomo kobietę, której właśnie lekarz opuszczał powieki. Po tym spojrzał na płaczącą wnuczkę i pokręcił głową przecząco. Ten gest był tak wymowny, że nie było już na nic nadziei. Łzy spływały strumieniami po jej policzkach, a w tle słyszała jednostajny piskliwy dźwięk wydostający się z monitorujących urządzeń. W głowie dziewczyny krążyła tylko jedna myśl: moja kochana, była ze mną całe życie… Wygląda zwyczajnie, jak w chwilach, kiedy udawało się jej zdrzemnąć w fotelu.

Po tym zwróciła się do lekarza i pielęgniarek, żeby już babci nie przerywali.

– Jest taka spokojna… szczęśliwa. – Spojrzała na lekarza i rzekła: – Babcia już nic nie czuje.

Młoda kobieta nigdy nie dopuszczała myśli, że jej jedyna opiekunka może kiedyś odejść. Od najmłodszych lat, jak tylko sięgnęła pamięcią, staruszka zawsze chorowała, ciągle bolały ją stawy i źle pozrastane kości, zdeformowane, jak to sama kiedyś określiła, w wyniku wyzwalania Polski. Staruszka nigdy przy niej nie narzekała, sama przezwyciężała boleści i nikomu oprócz swojego lekarza o tym nie wspominała. Czasami przez sen jęczała, przewracając się z bólu na drugi bok, ale mimo tego zawsze była przy swojej „chudzinie”.

Intensywne rozmyślanie o tym, co stało się przed chwilą, spowodowało, że dziewczyna poczuła mrowienie w policzkach, następnie powoli osunęła się na ziemię, a w jej lekko rozchylonych powiekach widoczne były dwie białe kreski. Wszystko wkoło niej wyciszyło się i zanikło… w jej myślach, jak we śnie, z ciemności wyłonił się znajomy obraz, ale to nie była starsza kobieta, którą znała na co dzień, tylko postać ze zdjęcia wykonanego na początku 1945 roku, które od lat dziecięcych miała od zawsze przy sobie. Zdjęcie traktowała z wielkim szacunkiem, a w chwilach, kiedy nie było przy niej babci, spoglądając na nie, dostawała świeżej energii i miała poczucie, że nie jest sama. Teraz też tak było. Kobieta ze starej fotografii w tej rzeczywistości była idealna. Miała bardzo miłe i kochające spojrzenie i wykonywała wszystkie ruchy z wielką gracją. Gustownie dobrana krótka spódniczka odsłaniała piękne, długie nogi, które proporcjonalnie komponowały się z całą sylwetką. Jej śliczna, gładka buzia o śniadej cerze była otoczona blond lokami, które sięgały do ramion. I oczy… duże, czarne jak węgielki, o głębokim i wesołym spojrzeniu. Piękna pani w galowym stroju chwyciła delikatnie Katię za rękę i nic nie mówiąc, wskazała dłonią jasność w otaczającej je ciemności. Gest wyznaczał kierunek drogi do światłości, w którym razem się przemieszczały. Im bliżej były światła, tym bardziej otoczenie stawało się ciepłe i przyjemne. Jednak coś z tej przyjemności ją wyrywało, były to słowa lekarza dochodzące z daleka.

– Proszę pani… obywatelko… proszę nie zasypiać… Halo, proszę nie zasypiać. Słyszy mnie pani? Halo… obywatelko Kiriłow. Jak pani na imię?

Głos należał do lekarza, który w ostatnim czasie bywał systematycznie na wizytach domowych u swojej pacjentki. Jednak z wielkiego przejęcia zaistniałą sytuacją zapomniał, jak ma na imię wychowanka staruszki.

Kobieta słysząc słowa mężczyzny, powróciła do otaczającego ją świata. Lekko uchyliła powieki i z widoku wnioskowała, że wszystko zbyt szybko wkoło niej przemyka.

– Wiozą mnie na łóżku… – powiedziała cicho. – Gdzie mnie wiozą?

– Proszę pani… Jak pani na imię?

Doskonale znał imię, ale nie był w stanie teraz sobie przypomnieć i cięgle coś mówił, żeby nie traciła świadomości.

– Katia – odparła cicho na pytanie lekarza, jakby z niej powietrze uleciało.

– No tak… – powiedział zawstydzony doktor. – Jak mogłem zapomnieć. Katiu, straciłaś przytomność, ale jest już lepiej, tylko… wody odeszły, dzidziuś chce na świat. Za chwilę będziemy na oddziale położniczym w sali porodowej.

Mówiąc o tym, mężczyzna zrobił ostry zakręt i zaparkował łóżko w windzie, po czym szybko włączył przycisk drugiego piętra i nerwowo przebierał nogami, żeby drzwi szybciej się zamknęły. Dla niego to była pierwsza taka sytuacja, kiedy w czasie kilku minut najpierw stwierdza zgon, a za chwilę modli się, żeby podczas podróży łóżkiem dzieciak gdzieś na zakręcie z kobiety nie wypadł. Mimo to nie rozczulał się nad sytuacją, tylko z wielkim skupieniem wartko parł do przodu, od czasu do czasu krzycząc na wlekących się ludzi, tarasujących przejazd przez korytarz.

– Uwaga! Kobieta rodzi. Proszę zejść z drogi! Złaź z drogi, jak leziesz… Ślepy jesteś? Przesuńcie się pod ścianę, bo dzieciak z niej wypada – dodał dobitnie, żeby zareagowali.

Kiedy dostrzegł gromadkę skupioną w końcu korytarza, zaczął z daleka do nich krzyczeć. – Ludzie wyłazić z korytarza, kobieta rodzi!

Normalnie o tej porze wszyscy śpią, ale nie na tym oddziale. Tutaj przez dwie godziny nocą rodziny i bliscy prominentnych pacjentek mają niepisane prawo odwiedzić chorych. Takie zasady irytowały Igora, bo nieformalne odwiedziny z czasem przekształciły się w coś systematycznego, a to nie pasowało do zasad, jakie panują na pozostałych oddziałach okręgowego szpitala wojskowego. Jednak nie on tutaj sprawował rządy, dlatego nic nie miał zamiaru z tym robić.

Kiedy dojechali na miejsce, specjalista położnik widząc głośny konwój, wbiegł na salę tuż za pędzącym lekarzem, pchającym łóżko z leżącą kobietą.

– Doktorze! Uważajcie, bo to nie tor wyścigowy – burknął szef oddziału. – Zostawcie… my już zajmiemy się pacjentką. Proszę podać dane towarzyszki.

Ordynator nie bez powodu nazwał tak dziewczynę, bo widział, z jakim zaangażowaniem obchodzi się z nią młody lekarz.

Doktor zasapany z powodu wyczerpującego transportu i zaskoczony biurokratycznym działaniem kolegi po fachu szybko odpowiedział:

– Katia… ale to nie jest moja pacjentka, tylko wnuczka chorej, którą leczyłem – odparł internista. – Ale co to ma wspólnego z tą sytuacją. Działajcie… Ona rodzi. Wody już odeszły!

Na wskazówki, jakie dawał starszemu lekarzowi, nie było odzewu, dlatego mówił dalej:

– Siedziała przy swojej babci na moim oddziale… gdy jej bliska osoba zmarła, ona zemdlała i zaczęła rodzić. Dalej sami już wiecie – powiedział zmęczony lekarz. Przyglądając się Katii, ocierał rękawem kitla pot z czoła.

– Pytałem o nazwisko – rzekł lekarz z wielką powagą.

– Katia… yyy… – Po chwili namysłu dodał: – Zanotujcie Kiriłow, jak u jej babci.

Nagle patrząc na leżącą dziewczynę, ponownie nerwowo odezwał się w stronę specjalisty położnika.

– Doktorze, proszę coś robić, ona znowu traci przytomność, a wody już jej dawno odeszły.

– Uspokójcie się, kolego. My tu wiemy, co robić – butnie odparł starszy lekarz.

Nie zwracając uwagi na odpowiedź, Igor stanął nad dziewczyną i zaczął do niej mówić.

– Pani Katiu… pani Katiu…

Wszystko wolno wyciszało się wokół dziewczyny, której oczy uchyliły się, ukazując dwie białe szparki. Katia dokładnie rozpoznała obraz, który bardzo utkwił w jej pamięci: wracała ze szkoły do domu w deszczowe popołudnie. Woda po niej ociekała i była przemoczona do bielizny. Babcia otworzyła jej drzwi, pochyliła się i mocno ją do siebie przytuliła, przy tym cicho mówiąc: „moja chudzino, wchodź szybko do domu, trzeba osuszyć ubranie, bo w mokrych rozpuścisz się i nic mi z ciebie nie zostanie”. Po tym kobieta wzięła ją na ręce i przeniosła blisko piecyka stojącego pośrodku dużego pokoju. Po chwili bez mokrych rzeczy i okryta kocem poczuła przyjemne gorąco emanujące ze spalanego węgla. W pomieszczeniu widziała swoje przemoczone ubrania powieszone na rozciągniętym sznurku nad głową. Ten widok uświadamiał jej, że z babcią nic w życiu nie może być straszne i razem są silniejsze od wszystkiego. Na potwierdzenie swoich rozmyślań widziała, jak mały piecyk, który codziennie daje im ciepło, teraz zwycięża nad bezwzględnym deszczem i nad chłodem panującym na zewnątrz starego domku. Czuła się bezpieczna i chciała tak trwać wiecznie. Obok piecyka na drugim taborecie leżała książka z jakimś napisem i obrysowaną dłonią na okładce. Dziewczynka wysunęła spod koca dłoń, którą skierowała ku książce, żeby ją wziąć. Widzi, że dzielą ją centymetry od celu i kiedy ma już jej dotknąć, czuje mocny uścisk, a przywołane wspomnienie wolno rozpływa się w ciemności. Po krótkiej chwili docierają do niej rozmowy i krzyki z sali.

– Proszę otworzyć oczy, jak ma pani na imię, proszę wymówić swoje imię… otwórz oczy, halo… obudź się.

Katia miała wrażenie, jakby dochodzące z zewnątrz słowa były ciągle powtarzane i drażniły jej spokój.

– Oddycha – powiedziała pielęgniarka. – Tętno wróciło do normy. Wołajcie ordynatora.

Dziewczyna otworzyła powieki i jej oczom ukazali się wystraszeni i zakłopotani ludzie w białych fartuchach zgromadzeni dokoła niej.

– Nie śpię, jest wszystko dobrze – rzekła cicho dziewczyna.

– Teraz proszę nic nie mówić i oszczędzać siły – powiedziała pielęgniarka.

Za chwilę spośród kilku osób stojących przy łóżku odezwał się znajomy lekarz, który leczył jej babcię.

– Proszę spokojnie leżeć i odpoczywać. Byliście nieprzytomna przez dwie godziny. W tym czasie urodziliście syna. Ja byłem cały czas tutaj – mówił bardzo oficjalnie lekarz. – Możecie być spokojni, bo z noworodkiem wszystko jest dobrze. Proszę teraz odpoczywać, a za chwilę przyjdzie do was ordynator.

* * *

Coś mnie ciągnie za nimi, znowu przewożą dziewczynę na inną salę. Najpierw wisiałem pod sufitem w pokoju i obserwowałem porządki, później byłem świadkiem, jak w szpitalu umierała jakaś starucha, a jej towarzyszka zemdlała. Później coś przemieszczało mnie za oszołomem w białym kitlu, który rozjeżdżał wszystkich po drodze pchanym łóżkiem szpitalnym z leżącą na nim pacjentką. Co się dzieje? Może ja jakiś Anioł Stróż jestem, bo ciągle muszę za nimi latać. Chyba jednak nie bo nawet nie mogę przypomnieć sobie pełnienia takiej funkcji. To pewnie przejściowe… ale ja nic nie pamiętam z czasów, zanim przybyłem pod sufit pokoju staruchy. I jeszcze to… Straszne… Widziałem, jak ona rodzi… Czy ja muszę na to wszystko patrzeć? Gdy tylko sobie wspomnę, jak dzieciak przychodził na świat, to… chyba zwymiotuję za chwilę… Psiakrew, nawet nie mogę odwrócić się ani zamknąć oczu. Co jest? Ja nie mam oczu? A widzę? To dla mnie zbyt trudne. Nie mogę tak intensywnie o tym rozmyślać, bo to mnie męczy, ale coś dzieje się na dole. Słuchajcie mnie! Ta kobieta na łóżku krzyczy… Hej! Do was mówię, dajcie jej coś… Pomóżcie jej, ona urodziła i jakoś słabo wygląda. Nikt mnie nie słyszy? Jednak oni mnie nie słyszą, ale ktoś przyszedł… Lekarz pochylił się nad dziewczyną, złapał za rękę, odchylił powieki i zaświecił w jej oczy. Coś dzieje się niedobrego, bo słychać, że nerwowo rozprawia z pielęgniarkami:

– …dużo krwi straciła…

– Nie wiem, czy przeżyje…

– Marne szanse… – komentuje ktoś z grupki pracowników oddziału.

– Nie można do tego dopuścić. Dwa zgony w jednej rodzinie w ciągu kilku godzin… Podejrzane – stwierdził lekarz, który przywiózł pacjentkę ze swojego oddziału.

Na swoją wypowiedź dostał szybkie pouczenie od samego ordynatora:

– Uprzejmie was informuję, doktorze Smirnof, że to nie jest instytucja cywilna, tylko szpital wojskowy i mamy tutaj też innych pacjentów, a poza tym cudów nie uczynimy. Przede wszystkim weźcie pod uwagę, że poród był udany. Dzieciak co prawda troszkę mikry i cherlawy, ale zdrowy.

– Doskonale wiem, gdzie jesteśmy – odpowiedział doktor Smirnof. – Starsza kobieta nie jest Polką, leczyła się na moim – Doskonale wiem, gdzie jesteśmy – odpowiedział doktor Smirnof. – Starsza kobieta nie jest Polką, leczyła się na moim oddziale, bywałem też u niej w domu i mam odnotowane w dokumentach, że jest Rosjanką. Jej mąż nie żyje, ale musiał być wojskowym w wysokiej randze, żeby mogli korzystać z naszego szpitala – wyjaśnił, patrząc na kolegę ze śmiertelnie poważnym wyrazem twarzy.

Nie było odzewu ze strony najważniejszego lekarza na oddziale dlatego, doktor Igor ciągnął swoją wypowiedź dalej:

– Wiecie, co to znaczy? Rutyna i niedopatrzenia administracyjne mogą spowodować, że będą problemy. Od siebie powiem, że bez względu na to, kim jest pacjentka, osobiście proszę o traktowanie ze szczególnym zaangażowaniem, czyli wszystkie badania kompleksowo i bez opóźnień, żeby nas coś nie zaskoczyło.

– Doktorze Smirnof, mamy 1971 rok. Nie będziemy prowadzić specjalnych procedur dlatego, że wam coś się uroiło – odrzekł spokojnie ordynator, robiąc bez pośpiechu jakieś wpisy w swoim dzienniczku, z którym się nie rozstawał. Jednocześnie dawał odczuć młodszemu koledze, kto tu jest szefem, ignorując wypowiedziane ostrzeżenia.

– Powtórzę wam jeszcze raz. Babcię dziewczyny odwiedzałem osobiście od początku pracy w tym szpitalu. Przejąłem ją po moim poprzedniku, który odszedł na emeryturę. Zainteresowałem się kobietą, bo jest traktowana przez nasz szpital bardzo wyjątkowo. Poszperałem w archiwum i…

W tym momencie przerwał mu ordynator oddziału:

– Po tym, co usłyszałem, uważamy, że złamaliście wszelkie zasady. Będę musiał na was napisać informację do Komitetu Centralnego. To się w głowie nie mieści, że bez odpowiednich uprawnień przeszukiwaliście archiwum szpitalne, do którego dostęp mają tylko wybrani i zasłużeni towarzysze. Zapoznajcie się z informacją, że nie ma tu nic, o czym bym nie wiedział od swoich podwładnych. O wszystkich nietypowych sprawach informują mnie na bieżąco pracownicy z mojego oddziału, a poza tym już doszły mnie informacje, że obywatelki Kiriłow nie ma u nas w kartotekach.

– Doktorze, proszę dać mi możliwość dokończyć mówić. Powiem, czego się dowiedziałem, przeglądając archiwalne karty mojej pacjentki. To może być bardzo ważne dla nas. Pana raport do zwierzchników o moich poszukiwaniach w archiwum nic złego na mnie nie ściągnie, ale powiem do was wprost: ja nie chcę zniszczyć czyjejś kariery i jak się jej coś stanie, nie chcę być na waszym miejscu.

Starszy lekarz roześmiał się na słowa: „zniszczyć czyjejś kariery”, potem jednak spoważniał i uświadomił sobie, że sprawa może postawić go w złym świetle i zaważyć na odznaczeniach i wyróżnieniach, bo to na jego oddziale leży ledwo żywa dziewczyna. Postanowił wysłuchać spostrzeżeń kolegi do końca.

– Co niby mogliście znaleźć w archiwum takiego śmiertelnie ważnego? – rzekł z sarkazmem.

Smirnof podszedł bliżej do swojego starszego kolegi i szeptem powiedział do jego ucha:

– Dokopałem się w starych dokumentach do pierwszej karty założonej w 1945 roku i z niej wynika, że staruszka ma takie przywileje, jak generałowie ze swoimi rodzinami… – I dodał w celu podkreślenia powagi sytuacji: – Mamy niepisany obowiązek chodzić koło niej jak przy pierwszym sekretarzu.

Ironiczny uśmiech na twarzy szefa oddziału ginekologiczno-położniczego zamienił się w grobową minę. Lekarz ordynator złapał Smirnofa za zwisającą część jego fartucha i cichym głosem przez zaciśnięte gardło wydusił z siebie:

– Co wy wygadujecie, kolego? O czym wy mówicie? Dlaczego ja nic nie wiem o tej pacjentce? Muszę zebrać kolegów i porozmawiać, bo z tego wynika, że tego nie można tak zostawić.

Smirnof nie czekał na dalszy rozwój zdarzeń, tylko wytłumaczył całą niespodziewaną sytuację:

– Nie może doktor o tym wiedzieć, bo karta staruszki jest na biurku w pokoju ordynatora oddziału internistycznego, na którym pracuję, a dokumentacja jej wnuczki jeszcze nie została dostarczona, bo dziewczyna zaczęła rodzić w sali, gdzie towarzyszyła swojej babci w ostatnich chwilach jej życia. Sam osobiście ją tutaj przywiozłem na szpitalnym łóżku.

Na te informacje szef oddziału odpowiedział podniesionym głosem:

– Karty dziewczyny nie mogą znaleźć… – powiedział cicho ordynator, jakby nie słuchał młodszego kolegi i sam wytłumaczył takie zachowania: – Może nie leczyła się u nas. Sami wiecie, że tacy prominenci mają wymagania… może ciężarną wozili do Warszawy.

Tucholski nie przemawiał tak pewnym tonem, jak do tej pory. Mężczyzna przestał pisać i opuścił swój notatnik, a ręką, w której trzymał długopis, przegarnął lekko włosy i dalej mówił: – A tak po prawdzie, kolego, dopiero teraz o tym mi mówicie?

Nie oczekując odpowiedzi od Smirnofa, przeszedł kilka kroków w kierunku siostry oddziałowej, wykonującej swoje codzienne czynności. Zbliżył się do niej na tyle, żeby nie rozpraszać wydawanymi poleceniami innych pacjentek, i cichym głosem zlecił jej dyspozycje.

– Siostro, Katia Kiriłow… robić wszystkie badania krwi łącznie z grupą i występowaniem białka „D”, jeśli grupa krwi była ustalona, to odszukać… Proszę dołączyć jeszcze jedną osobę z personelu pielęgniarskiego do monitorowania stanu pacjentki i pilnie wezwać z urlopu doktora Suschego.

Po tym bez słowa odszedł w kierunku młodszego kolegi.

Zaskoczona pielęgniarka krzątająca się przy Katii odpowiedziała przełożonemu z przejęciem:

– Część badań w trakcie… ale doktorze, ja nie mam takich uprawnień, żeby doktora Bolesława odmawiać z urlopu… mi nawet nie wypada. Poza tym doktora Suschego może nie być w mieszkaniu.

Na te słowa pobudzony ordynator krzyknął:

– Dzisiaj rano rozmawialiśmy z Suschym przez telefon, nigdzie nie wyjechał! Jest w domu… I bez żadnego „ale”. Ma być tutaj jak najszybciej na mój rozkaz! Przekażcie przez telefon, że to sprawa wagi państwowej. – Po czym zwrócił się do doktora Smirnofa: – A wy, kolego, idziecie ze mną do mojego pokoju, mamy sobie do pogadania.

Kiedy byli już w środku pomieszczenia służbowego, jako pierwszy zabrał głos szef oddziału ginekologiczno-położniczego.

– Jestem tu ordynatorem. – Po tych słowach przedstawił się oficjalnie młodszemu koledze: – Lekarz wojskowy major Zygmunt Tucholski. – Następnie wskazał krzesło przy biurku dla interesantów i oficjalnie powiedział w stronę stojącego naprzeciw mężczyzny. – Siadajcie.

Gość zanim usiadł, również się przedstawił:

– Major lekarz wojskowy, internista Igor Smirnof. – Po tych słowach usiadł wygodnie we wskazanym miejscu i pilnie oczekiwał kontynuacji rozpoczętej na sali dyskusji, która wyraźnie bardzo go zaniepokoiła.

Ordynator chodził po pokoju, rozmyślając nad najbardziej efektywnym przebiegiem rozmowy. Nie ukrywał zdziwienia, że młodszy kolega ma wysoki stopień wojskowy, czego wcześniej nie mógł zauważyć, bo Smirnof był w samym fartuchu bez żadnego identyfikatora ani epoletów. To stawiało go w niezręcznej sytuacji. Podszedł do szklanej szafy z lekami, jakby sprawdzał, czy nic w niej nie brakuje, następnie po dłuższym czasie odezwał się do lekarza internisty, licząc, że napięcie, jakie sam wywołał między nimi, już opadło.

– Opowiedzcie mi dokładnie, Smirnof, co w tym archiwum znaleźliście.

Smirnof zawsze ważył słowa w zależności od sytuacji. Takie zachowanie było wskazane, ponieważ były zasady i procedury, o których w tym szpitalu nie mówiło się przy chorych. Studiując za granicą medycynę, przy okazji ukończył drugi fakultet o specjalizacji „kontakty interpersonalne”; to dało mu dodatkową umiejętność prowadzenia dialogów w taki sposób, żeby wywierać na rozmówcy założone wrażenia i emocje. Teraz, w czterech ścianach, wiedział, jak ma pokierować rozmowę z takim ignorantem, dlatego bez zahamowań rozpoczął ostrym, stanowczym tonem:

– Kolego, musicie wiedzieć o tym, że pierwsza karta szpitalna starszej kobiety była założona we wrześniu 1945 roku w radzieckim szpitalu wojskowym, mieszczącym się przez kilka miesięcy w budynku przy ulicy Świętej Katarzyny osiem. Ta placówka miała duże poparcie najwyższych, ważnych towarzyszy komunistycznych ZSRR. Już na tej karcie jest wyraźna notatka: „interweniował Koniew”. Ta karta, łącznie z ostatnią, która w tej chwili leży na biurku w moim gabinecie, jest dokładnie i czytelnie oznaczona drukowanymi literami „действительный”. Nie muszę tłumaczyć tego słowa na polski, ale to zrobię, bo nie zwracaliście na mnie uwagi, gdy chciałem wam wcześniej przekazać bardzo istotne informacje. Doskonale wiemy, że to słowo oznacza „WAŻNY”, a co za tym idzie, mamy obowiązek traktować każdego chorego, którego karta nosi taki napis, na równi z generałami, czołowymi sekretarzami Komitetu Centralnego i innymi znanymi towarzyszami. Nie wiem, co sobie chcieliście udowodnić, gdy byliśmy na sali, ignorując moje podpowiedzi. Dodam tylko, że nie interesuje mnie, co mieliście w zamiarze. Jednego możemy być pewni: staruszka nie żyje, a na karcie jej wnuczki też jest wyraźna notatka: „WAŻNY”. Na karcie urodzonego chłopca, którą będziecie musieli wypełnić osobiście, też jest OBOWIĄZEK wpisać „WAŻNY”, bez względu na to, obywatelu ordynatorze, czy wam się to podoba czy nie. Tylko to chciałem wam uświadomić, a dalej musicie poradzić sobie sami. O tym, kim był Koniew¹ w Armii Czerwonej, to w tym szpitalu nikomu nie trzeba przypominać.

Smirnof będąc na sali oddziałowej, wyglądał na przeciętnego mężczyznę, był wyraźnie przygarbiony i miał opuszczone ramiona, co powodowało, że wydawał się mniejszy i drobniejszy niż w rzeczywistości. Poza tym Igor doskonale wiedział, że więcej można załatwić bez prężenia się, z miłym tonem, dlatego będąc na sali, grzecznie zwracał się do ordynatora oddziału. To stawiało go złudnie niżej w hierarchii szpitalnej i sprawiało wrażenie, jakby to on oczekiwał łaski od starszego kolegi. W tej sprawie nie miał nic więcej do dodania, wobec czego podniósł się z krzesła, wyprostował i wykonał kilka kroków w kierunku drzwi. Starszy lekarz bacznie obserwował mężczyznę, odprowadzając go wzrokiem w stronę wyjścia. Mógł go teraz dokładnie obejrzeć w realnych wymiarach. Zauważył, że młodszy kolega miał wysportowaną sylwetkę i był dobrze zbudowany. Fartuch był na nim ciasny, szczególnie bardzo opinał plecy, przedramiona i mięśnie obu górnych kończyn, a obręcze barków, bicepsy oraz tricepsy tak mocno były zarysowane, jakby chciały rozerwać rękawy. Z rozchylonego okrycia było widać obcisłą białą podkoszulkę, która fałdowała się, kryjąc „kratę” mięśni na brzuchu. Kiedy zmierzył wzrokiem równego stopniem i wyższego o głowę kolegę, dotarło do szefa oddziału, że Smirnof nie mógł mieć złych zamiarów. Teraz wiedział, że najzwyczajniej przyszedł poinformować go o ważnej pacjentce na jego oddziale, którą sam osobiście dostarczył. Starszy lekarz postanowił rozładować emocje, zmienić temat na bardziej neutralny, który pomoże wprowadzić przyjaźniejszą atmosferę. Do głowy przyszedł mu pomysł, żeby spytać, jaki sport wpływa na tak mocną sylwetkę i dobrze rozrośnięte mięśnie.

– Dobrze wyglądacie, Smirnof. Jaki sport uprawialiście?

W czasie zadawania pytania usiadł za biurkiem i pochylił się w stronę rozmówcy, sprawiając wrażenie, że to go bardzo interesuje.

– Nie rozumiem… Proszę dokładniej – odparł zdziwiony osiłek.

Po chwili Tucholski z lekkim sztywnym uśmieszkiem wyjaśnił swoje wcześniejsze pytanie:

– Gdy wstaliście z krzesła, pomyślałem, że pomyliliście fartuchy i wzięliście okrycie jakiegoś mniejszego kolegi, ale teraz widzę, że macie na sobie taki rozmiar, jak ja noszę: największy dostępny w szpitalu. Mój opina mnie w pasie, a poza tym u góry jest na mnie troszkę za obszerny, ale jak będziecie mieli moje lata, to po naszym szpitalnym wikcie też wam brzucha przybędzie.

W tym czasie do gabinetu weszła siostra oddziałowa, która położyła kilka kartek na biurku ordynatora i szybko powróciła na salę.

Młody doktor był zdezorientowany pytaniem Tucholskiego.

– Przepraszam, ale nadal nie rozumiem – odrzekł. – Macie problem na swoim oddziale i zamiast rozmawiać o alternatywach, które go rozwiążą, pytacie mnie, czy jestem olimpijczykiem i mówicie o swoim wypchanym brzuchu.

Zygmunt wiedział, że na sali potraktował rozmówcę jak żółtodzioba, a teraz próbując złapać z nim jakiś wspólny temat, brnie w ślepą uliczkę. Nie miał wyjścia i musiał dalej próbować czymś zagadać Smirnofa, bo ta sytuacja mogła odcisnąć trwałe piętno na jego karierze. Nie chciał pozwolić na dodatkowe zgrzyty z tym mężczyzną czy jakiekolwiek przepychanki personalne, ale najwyraźniej mu to słabo wychodziło.

– Może trochę nieporadnie zapytałem. Chciałem wiedzieć, co sprawiło, że macie tak mocno rozbudowane mięśnie.

– A, o to chodzi – z lekkim uśmiechem powiedział duży przystojniak. – Mój ojciec był wielki, ale ja po matce odziedziczyłem geny.

Zygmunt zawodowo nie miał problemów w kontaktach z kobietami, jednak prywatnie bardzo go onieśmielały. Na swoim oddziale widział setki kobiet, wśród nich było też kilka młodych, dużych rosyjskich mam. Przeważały takie bardzo proporcjonalne, miały duże biusty i jędrne tyłki, ale jak wyobraził sobie matkę Smirnofa, to zaniemówił z przerażenia.

Duży doktor widząc minę Zygmunta, z troskliwością zapytał:

– Nic wam nie jest?

Zygmunt cicho odpowiedział:

– Nie, nie… nic. Tylko wasza mama…

Smirnof uśmiechnął się i jaśniej wytłumaczył sprawę dziedziczonych genów.

– Ojciec był wyższy niż ja i uwielbiał walczyć na gołe pięści… do pewnego czasu. Ja też nie stronię od bitki, jak jest ku temu powód, ale mam odrobinę mniej ciała od niego, dlatego zawsze mówię, że genetycznie poszedłem za matką. – Opowiadając Zygmuntowi o swoich bliskich, wyjął z fartucha zdjęcie rodzinne, które zawsze przy sobie nosił w bocznej kieszonce na piersi, i zwrócił się do ordynatora: – Ten po lewej to mój ojciec, dalej mama, a po prawej ja z bratem.

Tucholski założył okulary, których używał do czytania. Oczy mu mało nie wypadły i coś pod nosem mamrotał.

– Uuu… ymm… ale trzy skurczybyki. – Te pierwsze dwa dźwięki wydobyły się na widok kobiety, a reszta pod wrażeniem płci brzydszej. Nie wiedział, na kogo patrzeć. Chłopak wyciągnął zdjęcie z rąk zaskoczonego kolegi i schował je do fartucha.

– Mój ojciec na każdym robi wrażenie.

Tucholski z wypiekami na twarzy przytaknął.

– Tak… robi wrażenie. – Nie tylko postury mężczyzn widoczne na fotografii zainteresowały Tucholskiego. – A ile lat ma wasza matka na tym zdjęciu?

– Matka? – ze zdziwieniem zapytał młody lekarz.

Zygmunt nie odrywając wzroku od blatu biurka, potwierdził:

– Tak. Wasza matka.

Smirnof krótko zastanawiał się nad precyzyjną odpowiedzią, bo codziennie wyjmował zdjęcie i wspominał dzień, w którym było robione, „jakby to było wczoraj”.

– Na zdjęciu ma trzydzieści siedem lat, to było latem przed moim wyjazdem na studia. Pamiętam dokładnie, jakie panowały wtedy upały, w dzień dochodziło nawet do czterdziestu stopni. Jak szybko ten czas leci, w sierpniu tego roku już jedenaście lat minęło… nawet nie wiem co u mojego brata. – Mówiąc o swoich bliskich, westchnął, jednak szybko powrócił do twardej rzeczywistości, żeby nie tracić czasu, bo ustabilizowanie stanu zdrowia Katii Kiriłow było teraz najważniejsze. – Wystarczy tych wspominków. Dzwońcie po doktora Suschego, a ja idę do siebie wypisać dokument zgonu staruszki. Numer do nas znacie. Jak będę mógł w czymś pomóc, to dzwońcie. Pacjentka Katia i jej synek muszą wyjść w dobrej kondycji z naszego szpitala. Myślę, że przy odrobinie szczęścia będziemy mieli w archiwum laboratoryjnym ustaloną jej grupę krwi, pod warunkiem, że obywatelka Kiriłow robiła u nas kiedykolwiek badania. Później zorientuję się, czy mamy taką w naszych zasobach…

Zygmunt przerwał młodszemu koledze:

– To już mamy.

W tym momencie podniósł z biurka jeden z dokumentów, żeby pokazać rozmówcy

– Poleciłem szukać karty i pobrać krew do badania, na wypadek, gdyby nie znaleźli papierów pacjentki.

Patrzył w kartę i czytał z niej informacje na głos:

– Katia ma nazwisko swojej babci, dokładnie jak podaliście do mojego notatnika, i ma grupę krwi zero Rh plus. – Dalej mówił ciszej, jakby wpadł na jakiś trop i nie chciał zbyt podzielić się tym z kolegą. – Nie przyszła na świat w naszym szpitalu. Urodzona 19 stycznia 1946 roku w Hanslope Park, Anglia.

Po przeczytaniu zaskakujących nowinek wszystko podsumował:

– My się teraz lękamy, a to jakaś powojenna znajda. Pewnie ojcem był jakiś SS-man albo pijany Sowiet.

Kiedy spojrzał na Igora, od razu spoważniał, bo mina młodszego lekarza mówiła wszystko na temat jego głupiej wypowiedzi.

Smirnof nie mógł nie zareagować na prymitywny osąd, który padł z ust szanowanego lekarza.

– Majorze Tucholski! Tak normalnie to strzeliłbym was w mordę, ale tym razem tylko upomnę i podpowiem: oddajcie odrobinę szacunku kobiecie, która właśnie urodziła dziecko, a dla ścisłości, to w Hanslope Park w 1946 roku miało swoją siedzibę nadawania Secret Intelligence Service², potocznie nazywany MI6 oraz znajdował się tam Technical Security Departament³. Nie wiemy, gdzie dokładnie matka Katii rodziła i co tam robiła ciężarna kobieta, bo to nie był z pewnością szpital położniczy, tylko siedziba departamentów rządowych z wywiadem włącznie… i może zostawmy to. Mimo waszych niepoważnych żartów zachęcam spojrzeć na dokument, który trzymacie w ręku, i odczytać na głos słowo z narożnika karty.

Tucholski zaniemówił. Wiedział, że wkroczył na bardzo śliski i niebezpieczny temat, opinia o urodzeniu i poczęciu Katii była niesprawiedliwa i krzywdząca. Przeczytał tajemnicze słowo z karty na głos.

– „Ważny”.

Po tym szybko przeszedł do dalszych szczegółów, jakby tego hańbiącego wycinka rozmowy nigdy nie było. Skutecznie zmienił temat i zaczął tłumaczyć brak krwi w zasobach szpitalnych.

– Yyy… wcześniej już była potrzebna grupa krwi zero, dlatego zamówienie jest złożone, ale w tym przypadku każda chwila jest ważna. Obecnie jest trochę nietypowa sytuacja bo po badaniach krzyżowych podawaliśmy grupę zero. To z powodu, że działamy szybko i zawsze z korzyścią dla pacjenta.

Igor stał i słuchał z politowaniem, jakby miał wyciągnąć konsekwencje z nieetycznego zachowania starszego kolegi.

Zygmunt odebrał to jednoznacznie, że jego głupi komentarz może znaleźć się w raporcie i dostarczyć mu niemałych problemów.

– Jest noc, doktorze Smirnof, a Suschy od dzisiaj ma urlop. Osoba, która przejmuje w takich sytuacjach jego kompetencje, będzie o piątej rano. Osobiście będę czekał na doktora Suschego, bo teraz tylko on ma dostęp do bazy dawców. Przepraszam, ale tak się złożyło: zamówiona grupa krwi nie dotarła, a odpowiedzialnej za możliwość wyszukania dawców osoby w tej chwili nie ma – powiedział spokojnym tonem i zaraz cicho dodał, patrząc w kartę Katii: – Próbę krzyżową zrobimy dla pewności.

Te ostatnie słowa potwierdzały, że Tucholski przejął się sytuacją, bo próba krzyżowa polegała na zmieszaniu krwi pacjenta z krwią podawaną i sprawdzeniu, czy we krwi biorcy nie krążą przeciwciała przeciw pozostałym nieokreślonym białkom znajdującym się we krwi dawcy. Takie badanie robi się głównie przed transfuzją, dla pewności, że nie będzie komplikacji, ale Tucholski wolał je wykonać.

Smirnof spokojnie oznajmił:

– Pracujemy razem w prestiżowym szpitalu. Wszyscy wiedzą, że to jest jedyna tak dobrze wyspecjalizowana i solidna placówka w całej okolicy. Musimy wspierać się i zrobić wszystko, co w naszej mocy, żeby tego nie spaprać. Powiedzcie Suschemu, żeby szukał w kartotekach personelu.

– Przekażę – przytaknął starszy lekarz. – Dobry pomysł, kolego bo wszyscy mają określone parametry krwi i są badani na bieżąco. Jeszcze jedno. Chciałbym, żebyście wiedzieli, Smirnof, że do emerytury mam sześć lat, ale nie mam zamiaru na nią odchodzić, bo praca tutaj niesie za sobą ogromne znajomości i możliwości, nie mówiąc, jak już sami wspomnieliście, o prestiżu. Doskonale wiecie, że pracownicy naukowi z naszego szpitala jako nieliczni są wysyłani do Moskwy, Lwowa, Lublina i Warszawy na poszerzanie swoich umiejętności oraz na szkolenie innych młodych lekarzy. Ja też tam bywam. Nie mogę pozwolić na zniszczenie tego, co do teraz zbudowałem. Jak z dziewczyną coś się stanie, to już po mnie i wtedy dadzą przydział na poligon albo wyślą gdzieś do jednostki do małej mieściny. Nie będą nawet patrzeć na to, że jestem doświadczonym lekarzem, specjalistą. Sami wiecie: rozkaz to rozkaz.

– Spokojnie, nie panikujcie. Ja też z głębokich korzeni jestem Polakiem. Moja rodzina w 1895 roku przeniosła się z terenów Polski na Syberię. Moi pradziadowie, dziadkowie i rodzice mieszkali w wiosce z innymi Polakami, Tatarami, Niemcami i Rosjanami. Tam nie było pierwszej wojny i nie było drugiej wojny, a wszystkie dekrety czy informacje o działaniach państw nie docierały w nasze rejony, a jak dotarły, to nie były aktualne. Przychodziły zbyt późno, żeby cokolwiek robić. Wszyscy byli sobie braćmi i żyli w zgodzie. Wspólnym celem było solidne przygotowanie się do każdej zimy. Ja ukończyłem szkołę średnią w Nowosybirsku, po głównym egzaminie jeden z nauczycieli razem z przyjacielem mojego ojca pomogli mi pod koniec lat pięćdziesiątych wyjechać do Wielkiej Brytanii i tam dostałem się na Uniwersytet w Cambridge. Dużo zawdzięczam dobrej znajomości języka angielskiego, którego w wiosce uczyłem się od przybyłych z Anglii poszukiwaczy złota. Mieli korzenie rosyjskie, dlatego można powiedzieć, powrócili do siebie. I pomogło mi nazwisko, bo pomimo że byłem obywatelem Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, to wśród studiujących na uniwersytecie w kraju kapitalistycznym brzmiałem jak moi angielscy czy amerykańscy koledzy z roku. Byłem popularny jak jakiś „syn potentata”, bo nazwisko miałem dokładnie takie, jak marka moskiewskiej wódki we wznowionej produkcji, w 1920 roku we Lwowie. Nazwa wódki po francusku miała w pisowni jedno „f” więcej niż w moim nazwisku. Wykładowcy kojarzyli mnie z mocnym trunkiem. Dokładnie pamiętali, jak wódka trafiała na rynki europejskie w latach 1930, słynąc dobrym smakiem oraz odpowiednią mocą. Dzięki temu byli dla mnie bardzo mili i traktowali jak swojaka. Pierwotnie za mojego dziadka nazwisko rodowe pisano Smirnow, ale w czasie kiedy nadawano ziemie na Sybirze, ojciec podał nazwisko ustnie, a urzędnik napisał je tak, jak usłyszał: zamiast na końcu „w” wpisał „f”. Mimo że w papierach ojciec i matka mieli napisane nazwisko Smirnow, to urzędnicy poprawili błąd przy pierwszej wymianie dokumentów na „f” na końcu. Obydwaj możemy domyślać się dlaczego tak się stało, bo akurat ten sowiecki urzędnik nigdy się nie mylił. To tyle, Tucholski. Jak dobrze się sprawimy i dziewczynie nic się nie stanie, to osobiście zaproszę was na wódkę.

Po tym otworzył drzwi i wyszedł.

Tucholski z wrażenia nie wstał zza biurka. Zbyt wiele się wydarzyło w ostatnim czasie i nie mógł sobie wybaczyć tylu szczeniackich błędów popełnionych w rozmowie z Igorem. Ciągle jego świadomość obsesyjnie podpowiadała: co będzie, jak coś nie wyjdzie? Siedział z łokciami opartymi na blacie i trzymał się za głowę. Układał sobie wszystko w myślach, żeby czegoś nie przeoczyć. Potem zaczął wartościować: jak coś się nie uda, kto może więcej na tym stracić. Za każdym razem w rozliczeniach ordynatora układało się, że Smirnof jest bez winy.

Takie zachowanie Tucholskiego wskazywało na to, że ciężko jest mu przekonać się do młodszego kolegi. Oceniał go przez pryzmat brytyjskiego wykształcenia, pochodzenia z „końca świata” oraz postury napakowanego wielkoluda. Wszystko to w myśleniu lekarza przemawiało, że przyszedł nie wiadomo skąd, z małym stażem pracy. Dalej rozmyślał o Igorze, przyrównując go do siebie, i mimo tego, że według niego był żółtodziobem, czuł przed młodym lekarzem respekt i lęk, bo kończył prestiżową zachodnią uczelnię, miał wysoki stopień wojskowy jak na swój wiek oraz staż w armii i pochodził z Sybiru. Za to ostatnie mogli go przyjąć z otwartymi rękami, bo ta część świata to też Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Najbardziej przerażało go rozmyślanie: „Kto w obecnych czasach miał pozwolenie na studia w Anglii? Tylko szpieg, albo swojak”.

Zasady były proste: „Jak dziewczynie nic się nie stanie, to nie należy się przejmować ”, ale podejrzliwy Tucholski w swoich odważnych rozmyślaniach nie przestał porównywać sytuacji. Na przewagę młodszego kolegi wpływało to, że bez problemu wytłumaczy się w Komitecie Centralnym, iż leciwa babcia miała prawo umrzeć, bo była bardzo schorowana. Natomiast on, starszy lekarz, będzie miał wielkie trudności, żeby umotywować śmierć Katii z powodu porodu. W dodatku na oddziale położniczym, gdzie umieralność kobiet i dzieci była znikoma. Naprawdę musiał być wyjątkowy i skomplikowany przypadek, żeby matce lub dziecku coś się stało. Bywały małe niedociągnięcia, sam jedno teraz notował w swoim dzienniku: „noworodek, chłopiec, syn Jadwigi L. został pomyłkowo dostarczony i wykarmiony przez Tamarę W., a syn Tamary został dostarczony do Jadwigi L., która rozpoznała, że to nie jej dziecko bo na identyfikatorze nadgarstkowym było nazwisko Wasyliew. Kiedy Jadwiga L. próbowała nakarmić dziecko Tamary, oddziałowa przyniosła syna Jadwigi L. i odebrała syna Tamary W. Obydwie matki zadowolone ze stanu zdrowia swojego i swoich dzieci nie wnoszą skarg na personel szpitala, jednocześnie wyrażają zadowolenie z warunków w jakich przebywają. Negatywne strony zdarzenia: syn Jadwigi L. przez kilka godzin nie przyjmował pokarmu z piersi swojej matki. Data: 9.08.1971 rok, podpis: major Zygmunt Tucholski”.

Lekarz odłożył długopis na biurko i sam sobie dopowiedział, dlaczego dzieciak stracił apetyt.

Nie dziwię się, syn Jadwigi nie chciał jeść pokarmu matki, bo był tak nażarty mlekiem Tamary, że mało go nie rozsadziło. Miał chłopak szczęście… również dlatego, że takiego cyca nigdy już w swoim życiu nie będzie miał okazji possać… oj ma co dźwigać przed sobą nasza Tamara, a i Jadwidze też nie brakuje. Proporcje między kobietami różne, bo Rosjanka mierzy około metra osiemdziesiąt, a Polka o paręnaście centymetrów niższa. Osobiście wolę niższe – uśmiechnął się i podsumował głośno swoje wypociny:

– Takie duperele każą notować.

Jednak po chwili zastanowienia sam sobie wytłumaczył, że to ważne procedury.

Nie ma co się dziwić, bo oddział Ginekologiczno-Położniczy w VI Wojskowym Szpitalu Okręgowym to „MY”, profesjonaliści. Począwszy od sprzątaczki przez personel pielęgniarski po lekarzy doktorów i lekarzy profesorów. Jesteśmy po najlepszych szkoleniach, szkołach i solidnej praktyce, a co najważniejsze, wszyscy otwarci na nowe wiadomości i umiejętności. Tutaj sytuacje, które mogą być zagrożeniem dla zdrowia lub życia matki i dziecka, są przewidywane wcześniej, tym bardziej jeśli w karcie jest notka „Ważny”. Przyszły czasy, że niektóre kobiety urodzone w tym szpitalu po 1946 roku już są w takim wieku, że same też tutaj rodziły dwójkę lub troje swoich dzieci. W takim przypadku, gdy Katia zeszłaby z tego świata, nie ma co liczyć na „Gwiazdę Bohatera Pracy Socjalistycznej”, a o mojej wymarzonej „Nagrodzie Lenina” będę mógł tylko śnić.

Pomimo tego, iż sam wiedział, co go czeka, postanowił w przyszłości wyjaśnić koledze Igorowi, że nie miał w stosunku do niego złych zamiarów. Teraz zdał sobie sprawę, że Smirnof oprócz inteligencji i bardzo dobrej znajomości profesji, jaką wykonuje, nie musiał mieć kogoś w KC, bo jego protekcją było to, że pochodził od ruskich. Żeby móc pracować w prestiżowym szpitalu wojskowym, trzeba było mieć oprócz kwalifikacji „plecy”, a on je właśnie miał. Szpital utrzymywał wysoki poziom opieki dla polskich wojskowych i ich rodzin, ale wszyscy wiedzą, że głównie był stworzony dla stacjonujących w okolicach Torunia Rosjan oraz ich bliskich i oni tutaj mieli najwięcej do powiedzenia. Dlatego ci z KC mogą się schylać przed takim Smirnofem.

Tucholski jeszcze chwilkę posiedział w ciszy i skupieniu, następnie wyszedł na salę i zbliżył się do łóżka Katii. Pochylił się nad ledwo dychającą dziewczyną i licząc, że nie słyszy, cicho powiedział:

– Od ciebie zależy moje życie i kariera. Jeśli ty odejdziesz, to Smirnof swoimi znajomościami mnie zniszczy.

Katia na te słowa otworzyła oczy, niespodziewanie chwyciła lekarza mocno za rękaw i blokując mu rękę w mocnym uścisku, cicho wyszeptała.

– Jestem słaba… umieram… chroń moje dziecko… synek musi być bezpieczny… on ma tylko mnie. Nie pozwól mi umrzeć.

– Oszczędzajcie siły, Kiriłowa – odparł wystraszony lekarz. – Bo krwi jeszcze nie ma i nie wiem, kiedy będzie – dodał oficjalnym tonem ordynator.

Dziewczyna nie czekała z odpowiedzią, tylko poważnie wyszeptała:

– Jak umrę… i stanie się mojemu dziecku coś złego. Nie daruję. – Zrobiła duży wdech i dokończyła myśl: – Jak umrę, będę nocami tylko ciebie odwiedzać… Zapamiętaj! Nie daruję!

Wystraszony Zygmunt wyrwał swoją rękę i odszedł jak oparzony, krzycząc na pielęgniarki, że pozostawiły pacjentkę bez opieki. Oddziałowa była Rosjanką i  mogła pozwolić sobie na więcej niż polskie pracownice, dlatego nie wytrzymała napięcia, podeszła do ordynatora i odważnie wyrzuciła z siebie:

– Doktorze, mamy też inne pacjentki, a to, że odszukana karta obywatelki Kiriłow jest na waszym biurku, to do niczego nie zobowiązuje.

Tucholski oburzył się zwróconą uwagą i upomniał pielęgniarkę:

– Mówicie, „do niczego nie zobowiązuje”. – Lekarz podszedł na tyle blisko do pielęgniarki, żeby inni nie słyszeli, co ma jej do przekazania, i konkretnym tonem określił, kogo mają na sali. – Nie macie karty obywatelki Kiriłow, dlatego zapomnimy o waszych uwagach. Myślałem, że jak odszukaliście dokument, to na tyle jesteście wykształconą pielęgniarką, że przeczytacie, co na niej jest napisane.

Mina oddziałowej nie wskazywała, żeby dać za wygraną.

– Nie moja sprawa, co napisane jest w papierach. – Po tych słowach wyprostowała się, pochyliła lekko głowę do przodu i bez zastanowienia parsknęła prosto w twarz swojemu szefowi: – Straszycie mnie!

Tucholskiemu zrzedła mina po ostrym zwrocie podwładnej, dlatego z ironicznym uśmieszkiem dodał:

– Nie mam zamiaru was straszyć, ale jak ja się boję, to wy tym bardziej musicie. – Na koniec głośnym szeptem dodał: – Na wspomnianej karcie, która leży teraz na moim biurku, jest adnotacja: „действительный”.

Więcej nic nie musiał tłumaczyć i dodawać. Kobieta zrobiła wielkie oczy i zakryła dłonią rozwarte usta, żeby nikt nie zauważył. Nie czekając na dyspozycje, bez zastanowienia nad dalszą dyskusją ruszyła w stronę korytarza, gdzie teraz zrobiło się skupisko pielęgniarek. Krótko i bardzo zwięźle powiedziała kilka słów do dziewczyn w białych fartuchach, po czym wszystkie momentalnie bez słowa rozproszyły się po oddziale, przechodząc do swoich obowiązków.

Tucholski nie zrezygnował z lekkiego uśmieszku i obserwując sytuację pod nosem, powiedział do siebie:

– To hasło wypowiedziane w tym szpitalu od zawsze na każdego działało i nadal tak jest.

Było doskonale widać przerażenie u pracowników, gdy otrzymali od swojej zwierzchniczki informacje zawierające słowo „действительный”. Poza tym zostali bardzo zmotywowani co przekładało się na nową, niespożytą energię do pracy.

Zygmunt często spoglądał z oddali na zegar wiszący w korytarzu i miał wrażenie, że czas upływał bardzo wolno. W jego głowie dudniły śmiertelnie poważnie wypowiedziane słowa młodej matki: „Jak umrę, będę nocami tylko ciebie odwiedzać… Zapamiętaj! Nie daruję!”. Sytuacja komplikowała się, bo z jednej strony nacierają na Tucholskiego: wielki Sybirak i „system Ważny”, który może zniszczyć karierę lekarza, a z drugiej groźnie gadająca półżywa pacjentka, która odgraża się odwiedzinami zza światów.

– Coś trzeba z tym zrobić – wyszeptał ordynator. – Ale najpierw muszę uratować dziewuchę.

* * *

Ciągle unoszę się nad ledwo żywą młodą mamą, komentując do siebie wszystkie działania na sali.

– Duży lekarz wyszedł wcześniej z pokoju, a po dłuższej chwili pojawił się ten, co rządzi na tym oddziale. O! Są, ruszyły się… Księżniczki w białych kitlach. Dobrze, że jest przy niej ten szef oddziału, co przejął łóżko od „szalonego pchacza”. Gruby szef lubi żarcie, bo przed nim bebech wisi, a ten, co pchał łóżko z pacjentką, to dopiero duży mężczyzna, aż fartuch na nim w barach i bicepsach trzeszczy.

– No to co, że trzeszczy? – rozbrzmiał znajomy głos obok.

– Mam halucynacje? Czy ktoś tutaj coś mówił? – powiedział do siebie duch mężczyzny. – Mimo wszystko szczęście, że zajęli się kobietą.

– Nie „kobietą”, tylko twoją ukochaną wnuczką, a to urodzone dziecko to twój prawnuk.

– Znowu coś słyszę. Ktoś mówił o jakiejś wnuczce? Niech we mnie grzmoty walą, to jest ona, ta z fotela i z łóżka, nad którym w ostatnich dniach wisiałem. Poznaję dokładnie, to ta starsza pani, co przed chwilą wyzionęła ducha. Czego ode mnie chcesz, babo?

PLASK!

– Aaa… to boli!– krzyknął duch mężczyzny

– A to za staruchę i babę.

Plask!

– Aaa, a drugi za co?

– Za to, żebyś nie zapomniał za wnuczką i prawnukiem latać.

– Co się dzieje? Ty babka jakaś przeźroczysta jesteś.

– Tak, przeźroczysta, a ty niby jaki?

– No… Ja… też. Rzeczywiście. Już wiem, kim jestem. Hurra!

Babka skomentowała z odrobiną ironii:

– Pozwól, że zgadnę czy nie jesteś czasem przeźroczysty? – po tych słowach roześmiała się.

Nagle pytanie przerywa jej rozbawienie.

– Ha… to może ty, kobieto, powiesz mi: co ja tutaj robię?

– Jesteś moim facetem… Nie pamiętasz?

– Nieee. No, teraz to przesadziłaś, ja miałbym mieć taką staruchę… to znaczy: starszą kobietę.

Poprawił się, żeby nie dostać ponownie w papę.

– Wiem, że pojawiałaś się już wcześniej kilka razy, tylko za każdym razem na chwilę… odpalałaś jakiś komentarz, po tym szturchaniec i znikałaś, a ja nie miałem pojęcia kto to.

– Zaufaj mi – odpowiedziała szybko babka. – To nie byłam ja. Jak głębiej się zastanowić, to z tego, co mi kiedyś opowiadałeś, mogę wnioskować, że twoja mamusia też nie próżnuje. Zresztą zawsze nie szczędziła ci rózgi. Bo i było pewnie za co.

– Kobieto, to jakaś pomyłka, ja nic nie pamiętam.

– Może i lepiej dla ciebie, ale z pewnością jesteś moim facetem. Sama zastanawiam się, jak to się stało. Wiesz mam na myśli, ty i ja, ale przyznam, że oprócz ciasnego mózgu byłeś dla mnie miły, dobry i dobrze wyglądałeś w radzieckim mundurze. Ach, te szerokie bary… i nie mogę pominąć faktu, że byłeś dla Małgosi i Katii jak rodzony dziadek. Kochałeś nasze dziewczynki jak swoje.

– Musisz mi wszystko opowiedzieć, bo ja latam za wami tak naprawdę od czasu… Nie pamiętam od kiedy.

– Nie muszę nic opowiadać, ale jak będziesz dalej dobry dla Katii i naszego prawnuka, to ci pomogę – powiedział duch starszej kobiety. – Oczywiście teraz też wypada, żebyś trzymał fason.

– Ta dziewucha, co była nieprzytomna na tej kozie⁴, to jest moja wnuczka? – zapytał duch mężczyzny.

– Tak wnuczka, ale nie twoja, z ciebie. Tylko… moja ze mnie i mojego męża świętej pamięci, którego nie kochałam. I nie mów dziewucha, bo… – Babcia zamachnęła się i chybiła. – Ma na imię Katia, zawsze do niej mówiłam „chudzino”. Ty ją kochałeś i mówiłeś, że to twoja jedyna wnuczusia, bo ze swoją żoną nieboszczką mieliście dwóch synów, a zawsze chciałeś mieć córeczkę. To przy mnie ciebie szczęście spotkało, że mogłeś mieć przyszywaną wnusię.

– Teraz coś mi się przypomina… Tak, pamiętam moich dwóch synów, jednego w łydkę ranił dzik podczas polowania, a drugi gdzieś wtedy na wojnie był… Nawet nie wiedziałem gdzie.

– A jak ten dzik szedł na twojego syna, to pamiętasz, kto wtedy strzelał? – dopytywał duch starej kobiety.

– Tak… tak… przypominam sobie… to było z mojej winy, bo ja strzeliłem i spłoszyłem wielkiego samca.

– Nie przez ciebie – miłym głosem sprostowała babka. – Dzik po prostu chciał się bronić i równie dobrze mógł ciebie rozwalić.

– Skąd ty to wszystko wiesz? Ty mnie musiałaś inwigilować, bo oprócz mnie, mojego syna i Oksany nikt o tym nie wiedział… – stwierdził duch mężczyzny, po czym rozzłościł się, natrętnie dopytując: – Skąd to wiesz!? Gadaj w tej chwili!

– Stąd wiem, bo to ja oczyściłam ranę małym nożykiem i poskładałam łydkę w całość. To na moją prośbę poszedłeś szukać w szopie samogonu.

– Co ona gada? Niech ci się przyjrzę dokładnie.

Duch mężczyzny odwrócił się w stronę dochodzącego kobiecego głosu. Nagle przeźroczysta postać starszej kobiety stanęła w blasku. Światło stawało się coraz mocniejsze, było słychać dziwny szum i widać mocny błysk, który ich otoczył. Stali w jasności chwilę, a kiedy wszystko ucichło, mężczyzna spojrzał na siebie i dostrzegł, że jest w radzieckim mundurze. Postać wiszącej obok staruszki też się zmieniła i przypominała mu kogoś bliskiego.

Kobieta widząc przemienionego mężczyznę, z zachwytem skierowała się do niego.

– To ja. Podobno kiedyś twoja jedyna.

– Boże, serce mi stanęło – powiedział zaskoczony z wielkim uśmiechem. – To ty! Moja kochana Oksana.

Staruszka po wielkim błysku odmłodniała i wyglądała jeszcze młodziej niż w dniu, kiedy spotkali się pierwszy raz w życiu.

– Bałam się, że już nigdy mnie nie rozpoznasz – powiedziała.

– Oj, ty moja… teraz jesteś młodsza niż wtedy w 1945 roku. Pamiętam dokładnie, to było w leśniczówce koło Bydgoszczy. – Mówiąc to, zbliżył się do niej i delikatnie ucałował jej usta.

Mimo tego, że byli przeźroczyści i przemieszczali się wysoko pod sufitem, miłe muśnięcie ich ust przypomniało parze emocje, jakie towarzyszyły ich upojnej znajomości od pierwszego spotkania.

– Tak, to ja, a teraz poczułam, że to ty, mój kochany bohaterze. Też świetnie wyglądasz. Przepraszam za to dzisiejsze spotkanie i moje reakcje, ale to moje życie zmęczyło mnie i zahartowało. Wiem, że człowiek nie kontroluje, jak zmienia się jego postępowanie, gdy jest tak długo sam bez drugiej połówki. Nawet nie wiesz, jak się dobrze czuję, taka młoda, lekka i zakochana – dodała z wielkim wdziękiem.

Zaskoczony mężczyzna postanowił dopytać, czy z tym wyznaniem uczuć to na pewno chodzi o niego.

– Powiedziałaś kiedyś, że męża nie kochałaś. To oznacza, że ty mnie?

– Jesteśmy tutaj razem, to znaczy, że będziemy wiecznie razem.

– Tak sobie skromnie pomyślałem, że mnie możesz mieć na myśli. Wiele mi się przypomina. Jednego nie mogę sobie wybaczyć i nie wiem jak doszło do tragedii. Gdy tylko przybyliśmy do Torunia, żeby nie być uznanymi za dezerterów, powiadomiłem osobiście władze o tym, że przebywamy w tym budynku za murem. Nie wiedziałem, że coś może się stać. Przecie to nasi byli… Pamiętam, jak po kilku dniach wróciłem do domu, a tam pustki. Kiedy w stajence znalazłem przerażoną Małgosię, dopiero ona wszystko mi opowiedziała, że najpierw ciebie pobili, a potem znaleźli mojego syna w domu i dopiero wystraszyli się występku i zawieźli was terenowym „gazikiem” do Sowieckiego Szpitala na Wilhelmstadtcie. Nawet nie wiesz, jak się o ciebie bałem i jaki wielki żal do swoich miałem. To było straszne, co z ciebie zrobili. Kiedy dowódca szpitala dowiedział się, że to nasi tak cię urządzili, od razu poczynił kroki, żeby zostały wyciągnięte konsekwencje. Wtedy nie mogłem sobie darować, że akurat tego dnia postanowiłem wyjechać na wschód na spotkanie z generałem Koniewem…

– Nie ma co żałować – wtrąciła Oksana. – To już się stało i nic nie zmienimy. Dobrze, że przeżyłam i w końcu jesteśmy razem.

– Też się z tego cieszę, ale ważne jest też, że winni tej zbrodniczej zabawy zostali postawieni pod sąd wojskowy. Po wnikliwym dochodzeniu dwóch z nich skazano za bestialskie znęcanie się nad społeczeństwem miejscowym na śmierć. Zostali rozstrzelani. Dobrze, że lekarze zrobili wszystko co mogli i uratowali ciebie.

– Pewnie nikt by nie zginął, gdyby nie twoje sławne nazwisko „Koniew”. Twój syn pomimo tego, że nie mógł chodzić, zatroszczył się o to, żeby o mnie zadbali. Jego też zabrali do szpitala leczyć łydkę.

– Tak. Nawet wspomniał, że lekarz dopytywał się, kto tak fachowo oczyścił ranę i poskładał rozerwaną łydkę, bo dzięki temu sterylnie wykonanemu zabiegowi noga była uratowana.

– O, jakie to miłe. Nie mówiłeś nigdy o tym.

– Nie było okazji, bo najpierw cię pobili, po tym długo do siebie dochodziłaś i nie chciałem ci o tym wspominać, a za jakiś czas pojawiła się „chudzina” i trzeba było odpowiadać na pytania: „Dziadku, a dlaczego ty masz inne nazwisko? A dlaczego babcia też ma inne?” i końca nie było w jej dociekaniu. Najchętniej jednego dnia dowiedziałaby się wszystkiego o wszystkim.

– Bardzo ciekawa świata była, a i nie wiemy, co przeszła tam, skąd przybyła. To dobry dzieciak. Bardzo ją kocham. A wcześniej, zanim „chudzina” się u nas pojawiła, gdy winni twojej masakry zostali rozstrzelani, to błyskawicznie rozeszło się wśród żołnierzy i od tamtej pory nie czuli się już tacy bezkarni w mieście.

– Ciągle to pamiętam – odparła kobieta. – Ale myślę i rozmawiam o tym z dużym dystansem, tak jakby mnie to nie dotyczyło. Pamiętam jak rozwieszałam pranie na podwórku, a oni przez szparę w bramie mnie wypatrzyli i zażądali jej otwarcia. Kiedy odpowiedziałam, że nie otworzę bo nie ma takiej potrzeby, to jeden z nich przełożył lufę karabinu przez szparę, przeładował i powiedział, że polską swołocz zastrzeli. To ja, głupia, otworzyłam, zamiast rozmawiać z nimi i powołać się na swoje nazwisko „zmarłego męża, oficera wywiadu” lub na twojego syna, który był w izbie. Ja otworzyłam, a oni weszli i pierwsze co, to chcieli zgwałcić, ale znalazł się taki, co powiedział, że najpierw mam oddać złoto i kosztowności, a później się zabawią. I zaczęli mnie bić… podtapiać w wiadrze z wodą, ciąć nożami i łamać palce, a potem to już nic nie czułam i nic nie widziałam, bo bili tak mocno po twarzy, że ciało wokół oczu napuchło i nic nie widziałam. Czułam wtedy, że jestem bliska śmierci. A najgorsze w tym, że bili za nic. Tłukli i pytali, gdzie mam ukryte złoto oraz pieniądze i kto jest właścicielem tego domu z dużą działką ogrodzoną betonowym murem oraz pól przyległych do tej posesji. Wtedy nie wiedziałam, kto jest właścicielem.

Wcześniej mieszkałam w Berlinie z moją córką Zuzen, która przez cały okres wojny studiowała, robiła jakieś kursy i była mocno zaangażowana w niewiadome sprawy, o których nigdy nie opowiadała. To był czas, kiedy bardzo rzadko przyjeżdżała do domu. W czasie wojny odwiedziła mnie tylko kilka razy. Zawsze na moje pytania: „Czym się zajmujesz? Czy to jest bezpieczne?” dostawałam jedną odpowiedź: „Mama, lepiej nie pytaj, ale nie martw się, ja nie dam zrobić tobie krzywdy”. Wpadała tylko na parę godzin raz w roku, korzystała z prysznica, trochę ze mną porozmawiała i zostawiała jakieś pieniądze. Zawsze przed wyjściem pytała, czy mi czegoś nie potrzeba. Częściej bywała po trzecim marca 1945 roku, po zbombardowaniu Berlina przez aliantów. Wtedy powiedziała, że muszę wyjechać, bo w mieście jest bardzo niebezpiecznie i będzie jeszcze gorzej, jak Sowieci wkroczą. Dała mi dokładne wskazówki, miałam dotrzeć linią metra na północ Berlina do stacji Gesundbrunnen, a stamtąd koleją do nadmorskiego miasta Lübeck i dalej drogą morską do Szwecji. Zignorowałam jej prośbę i pozostałam w domu, bo nie mogłam pozostawić naszej kamienicy bez opieki, poza tym inni lokatorzy nie mieli zamiaru uciekać. Na początku kwietnia Zuzen przybyła ponownie do naszego mieszkania i spotkała mnie tam siedzącą na moim ulubionym fotelu naprzeciw naszej rodowej serwantki. Pamiętam, kiedy weszła do pokoju, to pierwsza powiedziałam: „Witaj, kochana, nie martw się i nie denerwuj, rozmawiałam z naszą sąsiadką panią Muler, ona też twierdzi, że nie warto uciekać, bo »Führer nie da nam zginąć«”. Jak nigdy coś w niej pękło, zaczęła płakać i mówić: „Dlaczego własnej córki nie posłuchałaś!”. W tamtej chwili dowiedziałam się, że jej marzeniem było, żeby przeżyć wojnę, założyć rodzinę, mieć dzieci i nie wyobrażała sobie dalszego życia beze mnie. Powtarzała: „Mamo, to już jest koniec Rzeszy, w najbliższych dniach w Berlinie wielu niewinnych ludzi zginie, a ci, co zostaną będą poniżani i wykorzystywani”. Opowiedziała też wszystko o sobie, że jest agentką na usługach wywiadu brytyjskiego i monarchii brytyjskiej, że przyjechała tylko dlatego, że ma osobiście zrobić rozpoznanie, czy kamienica nadal istnieje i czy nasze mieszkanie może służyć za punkt ważnego spotkania. Mówiła, że ta ostatnia wizyta w Berlinie wypadła zupełnie przypadkowo, bo dokumenty miały być przekazane w innym miejscu i gdyby sama nie zaproponowała zwierzchnikom swojego rodzinnego adresu w stolicy Trzeciej Rzeszy jako punktu do wykonania misji, to by jej tam nie było.

Nigdy nie zapomnę, jak bardzo płakała. Zawsze myślałam, że jest silna i nie potrafi okazywać uczuć, a dowiedziałam się, że jest wrażliwa, bardzo mnie kocha i planuje ze mną dalsze wspólne życie. Przytuliła mnie i wyszeptała: „Zadbam o to, że będziesz miała wiele zajęć po wojnie, będąc kochaną mamą i wspaniałą babcią”. Teraz, gdy patrzę z perspektywy życia, to moja córeczka dotrzymała słowa i zawsze dotrzymywała. To dzięki niej nie zostałam w swoim mieszkaniu, a jej pomysł na mój wyjazd był nieoceniony. Miała w mieście dużo znajomości wśród dyplomatów i wysokich rangą urzędników państwowych. Wtedy od jednego ze swoich dobrych znajomych, który był szlifierzem diamentów w Antwerpii, dostała adres domu, który znajdował się na przedmieściach Torunia. Majątek był własnością jego zaufanego przyjaciela, który był studniarzem i często jeździł na Syberię. Jak „studniarz” odkupił po pierwszej wojnie światowej od swojego przyjaciela majątek, kazał go ogrodzić betonowym murem, wybudować w piwnicy solidny skarbiec zamykany stalowymi drzwiami. Nie ogrodził całego areału, bo miał ponad dwadzieścia hektarów, ale kazał ludziom w odległości około trzydziestu metrów od domu dookoła wybudować mocny betonowy mur i wstawić solidną metalową bramę. Wykonano wtedy też podziemny tunel, wychodzący spod małej drewnianej komórki znajdującej się na tyle domu i prowadzący poza mur ogrodzeniowy. Było to przejście na teren posesji, którym niepostrzeżenie można było wejść od strony pola i znaleźć się w komórce. Tylko tyle wiedziałam w tamtym czasie. Adres tego majątku miałam wykorzystać, w razie jakbym nie dostała się do Brytyjczyków. W dniu, kiedy miałam opuścić dom, Zuzen poprosiła mnie o moje wszystkie dokumenty, włożyła je w metalowe wiadro i podpaliła. Na mój krzyk: „Co robisz z ważnymi dokumentami!”, wyjęła z małej aktówki kartę potwierdzającą tożsamość z moim zdjęciem, w której miałam na imię Oksana, nazwisko Kiriłow, jestem obywatelką sowiecką zamieszkującą ostatnio w Berlinie, i drugi dokument z urzędu spisu ludności, zaświadczający, że jestem żoną Aleksieja Kiriłowa, oficera wywiadu sowieckiego, który zmarł w czasie działań wojennych w 1942. Zuzen mówiła, że dokumenty są prawdziwe, że prawdziwa Oksana też zginęła, a moje zdjęcie zostało wstawione zamiast oryginalnego w taki sposób, że nikt nie będzie tego kwestionował, bo w dokumentach spisu ludności Berlina zdjęcie też zostało podmienione. Dostałam od niej dyspozycję, żeby oczekiwać w wyznaczonym punkcie w północnej części miasta białego autobusu ze znakiem Czerwonego Krzyża, który miał wtedy ewakuować rodzinę ważnego dygnitarza niemieckiego i wieźć ich bezpośrednio do Belgii, a następnie mieli płynąć kutrem rybackim do Anglii. Na koniec przed pożegnaniem opowiedziała też o podejrzeniach, że Hitler⁵ układa się z Brytyjczykami i Amerykanami. On i cała jego świta przy pomocy i pod ochroną swojej specgrupy Odessa mają przeżyć wojnę i być po niej ulokowani w jakimś bezpiecznym państwie, najprawdopodobniej w Ameryce Południowej. Gdy to usłyszałam, zrozumiałam, jak bardzo źle postąpiłam, że nie zaufałam własnej córce i zignorowałam jej ochronę. Słuchałam sąsiadki, która fanatycznie ufała Führerowi. Nawet nie mogłam przeprosić, wytłumaczyć się i przytulić swojego jedynego dziecka, bo od tamtej pory jej nie widziałam.

Oksana na chwilę ucichła, a później zadowolona dodała:

– Jak dobrze jest opowiedzieć o tajemnicy, której nie mogłam nikomu wyjawić, bo obiecałam Zuzen, że będziemy o tym wiedzieć tylko ja i ona.

– To znaczy, że do końca swoich dni byłaś lojalna w stosunku do swojej córki – odpowiedział duch mężczyzny.

– Starałam się. Miałam nadzieję, że to zauważyłeś, gdy byliśmy razem. Mój mąż był wojskowym i umarł wskutek obrażeń, jakich doznał po upadku z konia. Alieksieja Kiriłowa nigdy nie poznałam osobiście, bo rzeczywiście, tak jak było zawarte w dokumencie, który posiadałam, zmarł w czasie wojny w 1942. Ty jesteś moim jedynym przyjacielem, który pomagał mi w wychowaniu naszej przygarniętej Małgosi i mojej wnuczki Katii. Nie chciałeś trafić z synem przed sąd wojskowy, dlatego wyjechałeś, aby spotkać się ze swoim krewnym Generałem Koniewem, żeby bezpośrednio przedstawić sytuację, w jakiej znaleźliście się z synem. Po twoim wyjeździe następnego dnia do majątku przyszli ruscy szabrownicy i wtedy masakrę zrobili. Dopiero gdy straciłam przytomność, weszli do domu, znaleźli twojego syna leżącego z opatrzoną nogą przy piecu, a on powiedział, gdzie moje dokumenty i sam się wylegitymował, że jest w rodzinie z Koniewem.

– Tak, to już sobie przypomniałem, ale nie wiem, dlaczego dzisiaj tak nad tobą skakali ci w białych kitlach, nie wspominając o częstych wizytach domowych twojego wyrośniętego lekarza.

– Nowa tożsamość na początku mocno mi zaszkodziła, bo nie trafiłam w miejsca, gdzie planowałam, ale później bardzo mi pomogła, bo papiery sowieckie robiły na każdym wrażenie i z automatu dawały szacunek, a dzisiaj skakali nad moją osobą, bo na pierwszej karcie szpitalnej napisali „interweniował Koniew” oraz zrobili notę „действительный”, a później przenosili tę pieczątkę przetłumaczoną na język polski na następne karty. Taki dokument potwierdzający przyjęcie po raz pierwszy do szpitala ma Katia i będzie miał nasz prawnuk.

– Jak to ładnie brzmi: „nasz”. W sumie skoro Katia była od początku moja, co prawda przyszywana, to prawnuk też mój.

– Zawsze byłeś za „chudziną” od chwili kiedy u nas się pojawiła… tylko szkoda, że w wieku pięciu lat straciła swojego przybranego dziadka.

– Najważniejsze, że przeżyłaś wojnę i jesteś tutaj. Możesz to głównie zawdzięczać dokumentom otrzymanym od swojej Zuzen.

– Przeżyłam… Zgodnie z zaleceniami mojej córki wsiadłam w umówionym miejscu do białego autobusu. Wtedy okazało się, że wszyscy musimy pojechać po kilka ważnych osób do Szczecina, a potem dopiero docelowo do Danii. W Szczecinie nadgorliwy SS-man sprawdzał dokumenty. Ja nie mogłam pokazać karty z Sowieckimi danymi, bo by mnie zatłukli na miejscu. Powiedziałam im, że zgubiłam. Wtedy zaczął mnie przeszukiwać i nie znalazł żadnych dokumentów.

– To już teraz nie pojmuję. Miałaś tę sowiecką kartę przy sobie i on jej nie znalazł? Co za fujara teraz wiadomo dlaczego Niemcy dostały łomot.

– Ten SS-man nie był fujarą… i nic nie wiesz. Niemieccy żołnierze byli bardzo dokładni i momentami nadgorliwi, ale moja pomysłowa córka zadbała również o to, żebym nie miała problemów z sowieckimi dokumentami na terenie Rzeszy. Dzień przed moim wyjazdem na udzie zrobiła mi otarcie, długie na około siedemnaście centymetrów i szerokie na trzy centymetry. Potem dobrze to zdezynfekowała i po niecałej godzinie ranka podeszła punktowo krwią, a następnego dnia miałam już zaschnięte otarcie z niewielkim sińcem. Przed samym wyjazdem zawinęła mi to miejsce jakimś materiałem przypominającym pieluchę, a w nim umieściła dokumenty. Rana była zawinięta tak, że kawałek jej był widoczny. Jak już było wszystko zakręcone i zawiązane, natarła udo sadzą, żeby wyglądało na bardziej sine i stłuczone, a później polała czymś czerwonym. Okazało się, że to była krew z jakiegoś zwierzaka. Moja noga wyglądała tak realistycznie, że nikt nie śmiał jej odwijać. Mówiłam wszystkim, że ukradli mi kartę identyfikacyjną, a SS-man, który mnie kontrolował w Szczecinie, stwierdził, że skoro jadę z wysokimi rangą Niemcami i rozmawiam w ich języku, to muszę być Niemką, i puścił autobus. Dopiero w miejscu, gdzie ci nowi dygnitarze mieli być odebrani, okazało się, że jest ich więcej, niż to było ustalone, i wtedy padło hasło, że muszę wysiąść, bo jak nie mam dokumentów, to oni mogą mieć problemy przy każdej kontroli. Nic nie pomogło, nawet błagania i płacz nie wzruszyły nikogo z autobusu. Zostawili mnie gdzieś poza miastem i powiedzieli, żebym dalej sobie radziła. Nawet nie dali wody i kawałka chleba. I tak szłam, pytając po drodze ludzi, gdzie Toruń. Jak pytałam Niemców, to patrzyli na mnie i pukali się w głowę, gdzie mnie niesie, jak pytałam Polaków, posługując się językiem rosyjskim, to dziwili się, że Rosjanka i idzie na pieszo. Szłam od gospodarstwa do gospodarstwa. W jednym mnie napadnięto i okradziono, ale udało mi się uciec przed pobiciem, mając jedynie pudełko zapałek w kieszeni. W okolicy Wałcza nikt nie dał nawet kawałka chleba, tylko przepędzali. Byłam tak zmęczona i głodna, że postanowiłam iść lasem. Po przebyciu kilku kilometrów zdecydowałam się chwilę odpocząć. Położyłam się i zasnęłam pod dużym, gęstym drzewem. Obudził mnie wieczorny chłód. Nie wiedziałam, ile spałam. Gdy się podniosłam, zobaczyłam w blasku księżyca grupę niemieckich żołnierzy. Było ich pięciu, wyglądali też nieciekawie. Postanowiłam z nimi porozmawiać, ale oni zaczęli mnie gonić i krzyczeli, że mnie zjedzą. Jeden rzucił się na mnie i zaczął zdzierać ubranie, jakby chciał ze mną… a pozostali dobiegli, zwalili go ze mnie i wołali, żeby mnie zostawił, bo jestem Niemką. Wyglądali na wygłodzonych i odwodnionych. Mówili, że ich oddział został rozgromiony i tylko oni przeżyli. Żołnierze nazbierali chrustu, ja rozpaliłam ognisko i porozmawialiśmy trochę: o tym, że grasują bandy, które szukają majątków, że Sowieci jak się napiją, to żadnej dziewczynie napotkanej nie przepuszczą.

– No bez przesady – mężczyzna próbował bronić swoich kompanów. – Może jak za bardzo się napiją, to tak, ale tak na wpół trzeźwo, to…

Oksana przerwała wypowiedź.

– Na moim przykładzie było widać, do czego zdolni są czerwonoarmiści.

– Tak, Oksana. Zgadzam się… byli tacy, których przełożeni w zwykłej służbie nie mogli ujeździć, ale nie możesz mówić w ten sposób o wszystkich, na przykład spójrz na mnie i moich synów.

– Może tak… może zbyt srogo oceniam…

– I co dalej z tymi Niemcami przy ognisku?

– Opowiedziałam im, że w lesie jest wiele zwierzyny, i zasugerowałam, że lepiej zjeść jakiegoś ptaka, niż bawić się w kanibala. Potem pozbierałam się i powlokłam dalej, a oni poszli szukać jedzenia. Gdy byłam kilkadziesiąt metrów od ogniska, usłyszałam krzyk jednego z żołnierzy: „Mam jeża, będziemy jeść”.

Dalej wszędzie, gdzie się zatrzymywałam, były niezamieszkałe domy i nikogo nie było w okolicy. Z tych domostw brałam to, co mi potrzebne. Z jednego wzięłam szklaną butelkę, w którą czerpałam wodę deszczową do picia, bo napotykane studnie mogły być zatrute, z innego gospodarstwa zabrałam pelerynę i koc. Poza tym w lesie jadłam młode pąki sosny, liście lipy i mleczu, kwiaty robinii i dzikiego czarnego bzu oraz liście babki szerokolistnej. Idąc cały dzień w kierunku południowo-zachodnim, liczyłam, że wkrótce znajdę się gdzieś w okolicy Torunia. Nie byłam głodna, tylko bardzo zmęczona i niewyspana. Za dnia nie spałam ze względu na buszujących szabrowników, a w nocy bałam się spać ze względu na hordy wilków, które też szukały jedzenia. Nie było ich tak dużo, ale w nocy było słychać, jak się nawoływały. Zatrzymywałam się na nocleg w opuszczonych leśniczówkach lub starych, rozwalających się budynkach. W jednym z nich postanowiłam przenocować. Była to malutka chatka z dwiema izbami. Jedna była większa, z piecem pośrodku i schowankiem przy nim, a druga mniejsza. Obok zabudowania stała mała stodoła – wyglądała, jakby ją ktoś chciał podpalić, ale deszcz musiał to ugasić. Za domem były cztery groby usypane i ułożone z kamieni, ustawione tyłem do lasu. Każdy miał drewniany krzyż, mały napis wytarty czymś ostrym na kawałku deski oraz położony pojedynczy kwiatek polny. Na pierwszym grobie od lewej strony był napis „Tatuś”, na drugim, mniejszym „Jadwisia”, dalej na najmniejszym „Marcysia” i na ostatnim wielkości pierwszego „Mamusia”. Pomyślałam wtedy: ja może wojny w Berlinie tak mocno nie doświadczyłam, bo uciekłam, ale tutaj ludzie byli wybijani całymi rodzinami. Groby wyglądały na kopane po ostatniej zimie, bo nawet jeszcze na usypanej ziemi żaden chwast nie wyrósł. Tereny były wyzwalane przez Armię Czerwoną w tym roku. Czy to możliwe, żeby dochodziło tutaj do aktów bezprawia? Napisy były czytelne, ale to ręka dziecka je pisała. Może nie wszystkie dzieci z tej rodziny udało się oprawcom ubić. Te, co uciekły i przeżyły, musiały powrócić, żeby pogrzebać swoje siostry i rodziców.

Starałam się o tym w ogóle nie myśleć i jak najszybciej wejść do domu. Tam znalazłam drwa na opał i garnek z wodą na wypalonym piecu. To wyglądało, tak jakby czas w tej izbie stanął w miejscu. Dom oczekiwał swoich mieszkańców, jakby nieoczekiwanie wszyscy wyszli i nie wrócili, pozostawiając dobytek bez opieki. Później po napaleniu w piecu miałam zamiar położyć się spać. Było ciepło i przyjemnie, ale przyszło mi na myśl, że dym może zwabić innych, dlatego zamiast w izbie, położyłam się w małym schowanku za piecem. Zrobiło się ciemno, nie mogłam zasnąć, kiedy z okolicy dobiegły głosy w języku rosyjskim. W Berlinie na wieść, że Sowieci są blisko, wszyscy uciekali spanikowani, bo wiedzieli, do czego są zdolni. Teraz też mi to przyszło do głowy, ale pomyślałam, że jeśli mówię dobrze po rosyjsku, to może wezmą mnie za swojaka. Siedziałam cicho w schowanku, słyszałam jakieś szuranie, które było coraz głośniejsze, jakby zbliżało się do zabudowania. Byli na tyle blisko, że mogłam zrozumieć, co mówią. Z rozmowy wywnioskowałam, że jeden jest ranny. Nagle słyszę, że drzwi do domu zostały otwarte i szuranie doszło do izby, a światło od latarni, którą mieli ze sobą, rozświetliło izbę. Przez szpary w ściance z desek widziałam, jak jeden ciągnął prowizoryczne nosze zrobione z dwóch grubszych prostych gałęzi i kawałków szmat, na których leżał drugi młodszy wiekiem duży żołnierz, z jego pagonów wynikało, że był starszy stopniem. Byłam przekonana, że nie znaleźli się tutaj w konkretnej sprawie, tylko przypadkiem, bo musieli gdzieś przenocować z powodu rannego… – Oksana przerwała, bo zauważyła, że na sali jakiś ruch zrobił się przy Katii. – A dalej sam wiesz, jak było.

– Jak opowiadasz, to ja przypominam sobie, ale nie pamiętam, co było dalej. Proszę, nie przerywaj, chcę wiedzieć wszystko.

– Obiecuję, że opowiem, bo mi to też przyjemność sprawia, ale teraz patrz w dół, bo coś dzieje się przy Katii. Słuchaj: coś mówią i jeszcze jeden chudy lekarz przybył.

Dla nich ważna, dla niego jedyna

Po porodzie Katia leżała nieruchomo i ledwo oddychała. Wkoło jej łóżka było skupionych paru ludzi w białych fartuchach.

– Duszno mi – cicho wyszeptała młoda mama.

Ordynator Tucholski dyskutował o diagnozie innej pacjentki ze swoim podwładnym. Lekarze przestali rozmawiać, bo zauważyli, że pacjentka coś chce powiedzieć.

– Co wam potrzeba, towarzyszko Kiriłow? – szybko zapytał doktor Tucholski.

– Brakuje powietrza – odparła cicho na wydechu.

W tym czasie pielęgniarki widząc, że chora się wybudziła, rozeszły się do innych pacjentek oraz na inne sale. Ordynator rozejrzał się w lewo i w prawo za personelem, ale wszyscy poszli do swoich obowiązków. Po chwili zwrócił swój wzrok na Suschego i krzyknął:

– Nie słyszycie, doktorze? Otwórzcie okno, bo duszno obywatelce towarzyszce.

Po tym, jak lekarz otworzył okno, ordynator ponownie się do niego zwrócił:

– Doktorze Suschy, proszę mi tu nie opowiadać, że nie będziemy mogli podać krwi. Te wasze wytłumaczenia świadczą tylko o jednym. – Zrobił chwilę przerwy, żeby w zdenerwowaniu zaciągnąć powietrza, następnie podszedł blisko lekarza i żeby pacjentka nie słyszała, dokończył wypowiedź: – Bagatelizujecie obowiązki. Mówiłem wam, że to „ważna”, nie będziemy wam całej historii rodzinnej od 1945 roku opowiadać, ale musicie mi na słowo wierzyć, że to wyjątkowa osoba, przez którą możemy mieć wielkie problemy.

Szczupły lekarz wrócił do łóżka pacjentki poprawił kroplówkę nawadniającą podłączoną do chorej, następnie dwoma palcami dotknął jej szyi i po chwili z uśmiechem na twarzy zwrócił się do swojego szefa:

– Tucholski! Tętno może odrobinę słabsze, ale równomierne i… oddycha. Nie panikujcie, tylko osobiście pilnujcie dziewczyny, jeśli dla was taka „ważna”. Ja idę sprawdzić w kartotekach personelu, czy przypadkiem kogoś na nocy w pracy nie złapiemy z taką sama grupą krwi, jakiej potrzeba.

Tucholski z paniką odpowiedział:

– Pospieszcie się, dziewczyna ma słabe wyniki. Jest blada i tętno…

– Nie słabnie, jest stabilne – uspokajał Suschy. – Jak znajdę dla niej krew, to będzie żyła, a jak nie znajdę, też przeżyje.

Suschy popędził do biura, gdzie przechowywano kartoteki personelu i pielęgniarek. Po kolei przeglądał w metalowych szafkach wysuwane szuflady, Szybko przekładał dwoma palcami karty z nazwiskami, począwszy od kartotek z nazwiskami na literę „A” i odczytywał w narożniku poszczególnych kart zapisaną grupę krwi. Przy tym głośno do siebie mówił.

– A, AB, A, A, jest zero, ale odpada, bo spoza Torunia… Dalej: AB, A, A, A, zero za daleko… AB, A, A,… jest zero: ulica Ślusarska sześć i numer telefonu… Dobra, notujemy numerek, imię i nazwisko… dalej: A, A, AB, AB… i jest zero – niewypał, za daleko, nie zdąży przyjechać. Jest zero, ulica Kazimierza Jagiellończyka cztery mieszkania siedem, nazwisko: Ałganowa… Super, to Rosjanka, ale nie ma numeru telefonu. To nic, na rozkaz przywiozą do szpitala, ale może mieć teraz dyżur zgodnie z harmonogramem.

Na tablicy wyraźnie było oznaczone, że niestety Swietłana ma wolne.

– Skucha… dopiero na następną noc będzie pracować, a co, jak okaże się, że jest poza swoim mieszkaniem? Idę, nie ma czasu, na dwie potrzebne osoby jedną trafię. Trzeba teraz dzwonić.

Pierwszy numer na Ślusarskiej nie odpowiadał. Lekarz zatelefonował do koszar.

– Halo. Tu mówi major Bolesław Suschy, wyślijcie dwóch żołnierzy na Kazimierza Jagiellończyka cztery mieszkania siedem i przyprowadźcie do szpitala na oddział położniczy naszą pracownicę. Imię: Swietłana, nazwisko: Ałganowa. Słuchajcie, żołnierzu: to jest pilna sprawa, poślijcie po nią samochód. Jak w domu nie będzie, to szukać po znajomych… Jak to nie wiecie gdzie? To jest na dzielnicy Wilhelmstadt, to są kamienice stojące po skosie naprzeciw Dworca Miasto. Kierujecie się z koszar w kierunku dworca, i to jest prawdopodobnie przedostatnia uliczka w prawo… Wykonać!

Lekarz pośpiesznie udał się na salę, gdzie zauważył, że przybyło personelu z innej zmiany.

– Majorze Tucholski, znalazłem: Jedna pracownica mieszka na Ślusarskiej sześć. Dzwoniłem tam, ale telefon nie odpowiada, bo pewnie nie ma nikogo w domu. Mam drugą: mieszka niedaleko szpitala, to też nasza pracownica. Wysłałem po nią żołnierzy na ulicę Jagiellończyka, za chwilę dowiozą kobietę na nasz oddział.

Tucholski tylko skinął głową na informacje od swojego podwładnego i zwrócił się do szefowej pielęgniarek:

– Siostro, przygotujcie pacjentkę do podania krwi.

Pielęgniarka nie czekała, tylko od razu zwróciła się do dziewczyny, która właśnie pojawiła się na oddziale, wydając jej polecenie, żeby zajęła się chorą i przygotowała do transfuzji bezpośredniej. Pielęgniarka Masza zgodnie z wytycznymi szefowej przewiozła pacjentkę na niewielką salę, która sporadycznie była wykorzystywana dla takich przypadków. Następnie uruchomiła procedury i rozpoczęła dostawianie urządzeń i stojaków, żeby nie czekać, jak już przywiozą dawcę, tylko rozpocząć wszystkie działania zmierzające do podania krwi.

Tucholski stanął na korytarzu tuż przed swoim gabinetem, żeby nie przeszkadzać personelowi w pracy przy chorych

– Zygmunt, czyja ona jest? – zadał pytanie doktor Bolesław, wskazując głową na pacjentkę Katię. – Mocno spięty jesteś, jakbyś żonę pierwszego sekretarza miał na oddziale.

– Smirnof ją osobiście do nas przyciągnął na łóżku ze swojego oddziału – odparł szef. – Nie znam pacjentki i nie mam pojęcia, kto za nią stoi, ale zabij mnie, nie wiem, kim jest ten Smirnof. Nie kojarzę go. A wszystkie znaki wskazują, że przez niego mogą być problemy.

Suschy od razu zaskoczył, o kim mowa, i próbował wytłumaczyć ordynatorowi.

– Wiem, o kim mówisz to „Smirek” od Jaslena z interny. Jest u nas od około trzech lat, po pierwszych miesiącach pracy zrobił wkupne dla wszystkich pracowników w gospodzie „Pod Modrym Fartuchem”, ale zanim usiedli goście do stołów, dwie półlitrówki wypił na rozgrzewkę.

– Musiał wypić? – zapytał ordynator i skomentował: – To jakiś nowy zwyczaj. Za moich czasów czegoś takiego nie było.

– Sam wiesz, jak u nas jest – powiedział lekarz, przytakując kiwnięciem głowy. – Nowy się pojawił, to zanim chłopaki z chirurgii na spotkaniu usiedli do stołów, śmiali się, że „jak niepijący, to żeby wiedział, co w czasie i po spotkaniu będzie robił”. Tak się z niego podśmiewali, że młody założył się z doktorem Kunstem, że wypije dwie flaszki duszkiem, no i siada z nami przy stole do dalszej konsumpcji wódki. Grubasowi z chirurgii aż się głupio zrobiło, bo powiedział, że jak młody nie będzie kontrolował się po spotkaniu, to znaczy, że nie do tego szpitala przydział dostał, a zatem nie nadaje się tutaj do pracy z tak zacnymi kolegami i trzeba będzie zrezygnować.

Tucholski słuchając opowieści o Smirnofie, z wrażenia otworzył usta, bo nie poszedł na spotkanie, które organizował młokos, a i informacje z imprezy nie dotarły do niego, dlatego nie wiedział, czy miał czego żałować. Najbardziej przeraziło go, że chirurg Kunst był znany z mocnej głowy i dużych gabarytów, nawet jego ksywka „Kabat” mówiła dobitnie o jego tuszy.

– I co? – dopytał doktor Zygmunt. – „Kabat” wypił więcej i dał radę Igorowi?

– Niestety. Młody lekarz wypił dwie połówki alkoholu jedną za drugą jak oranżadę i usiadł z resztą towarzystwa. Samych lekarzy było wtedy z piętnastu i kobiet towarzyszących drugie tyle, biba z tańcami, praktycznie knajpa była dla nas. Smirnof złapał humorek, ale trzymał go do końca i wszystkie kieliszki równo z całym towarzystwem dźwigał. Można rzec, że każdy patrzył „komisyjnie”. Chłopaki tak się zdoili, że na drugi dzień nie wiedzieli, jak noc przetrwali, a Smirnof poszedł się rozliczyć do karczmarza i tych, co nie mogli wyjść o własnych siłach, sam z lokalu wyprowadzał i rozwoził podstawioną dorożką do ich domów. Od tamtej pory szacunek ma u naszych chłopaków i w całej jednostce. Wszyscy wiedzą, jaki przy wódce twardziel jest. Drugiego takiego nawet w podtoruńskiej bazie wśród Sowietów się nie znajdzie. Jaslen musiał wiedzieć, jaki jest młody lekarz, bo przez całą imprezę tylko lekko się uśmiechał, jakby wiedział, że przy wódce Igor się nie zbłaźni.

Zygmunt bardzo dobrze znał „Kabata” i jego możliwości w spożywaniu trunków, dlatego zadał pytanie wprost:

– Kunst próbował chłopakowi zaszkodzić po tym, jak go przetrzymał w piciu wódy?

– Nie – odparł Suschy. – Nawet się polubili. Jedyny, któremu coś nie pasowało po zabawie w gospodzie, to Borys „Komandos”, bo zdoił się tam do utraty kontroli i próbował bić się z Igorem, ale młody lekarz w tym też okazał się niezły i szybko obezwładnił agresywnego żołnierza. Nazajutrz Borys wykrzyczał Igorowi, że będzie żałował, jeśli jeszcze raz go ośmieszy publicznie.

– Dobrze, że mi o tym powiedziałeś – rzekł Tucholski i poklepał kolegę po ramieniu. – Będzie trzeba uważać, żeby ich na siebie przypadkiem nie podpuszczać.

Ordynator doskonale znał dwóch lekarzy z chirurgii. Jeden to „Kabat”: pił wódę, jakby miało jej braknąć, a drugi to Borys „Komandos”: silny, pewny siebie, zadziorny i bardzo pamiętliwy. Jako jedyny ze szpitala odbył szkolenie w Anglii, ale mówili o nim, że kiedyś, jak ćwiczył mięśnie, brał zbyt długo jakieś prochy i na głowę mu padło. Wszyscy, którzy mieli zatarg z Borysem, zawsze omijali go dużym łukiem, żeby nie prowokować niewygodnych sytuacji w szpitalu, bo chirurg „Komandos” był nieprzewidywalny.

Suschy wspomniał szefowi zachowawczo o ostatnich świętach, żeby ten miał cały ogląd sprawy, jak je spędzili lekarze na oddziale chirurgicznym.

– Borys Kosow jest na cenzurowanym od momentu, jak na własnym dyżurze na oddziale napił się z „Kabatem” z okazji ostatnich świąt Wielkiej Nocy. Wtedy, jak już mieli dość alkoholu, „Komandos” zaprosił do swojego pokoju dużą Swietę, pielęgniarkę z chirurgii, o której wszyscy wiedzieli, że leci na swojego szefa. Mężczyzna zabawił się z nią i zasnął, a „Kabat” obserwując ich wyczyny przez szpary w parawanie, nabrał takiej ochoty, że zgwałcił Swietę. Normalnie by nie dał rady, bo to jest duża i wysportowana dziewucha, ale była rozebrana i dosłownie wystawiona jak na tacy, to on wziął, co chciał. Później tłukła go i kopała do chwili rozpoczęcia następnej zmiany, którą miał objąć Kunst. Kiedy pacjenci zaczęli się skarżyć, że z pokoju lekarzy od kilku godzin dochodzą jakieś krzyki i odgłosy bójki, to pielęgniarki sprawdziły, co tam się dzieje. Gdy weszły do gabinetu, zobaczyły śpiącego Borysa i siedzącą na półżywym, częściowo rozebranym grubym Kunscie wielką, zgrabną kobietę, która wyglądała, jakby razem spółkowali, ale ona za to, co jej zrobił, okładała go po pysku przez kilka godzin bez przerwy.

– Chwileczkę – przerwał barwne opowiadanie ordynator, bo w tym momencie zauważył, że dwóch żołnierzy wprowadza dużą kobietą na oddział. Po cichu powiedział stojącemu tyłem do wejścia lekarzowi: – O wilku mowa.

Suschy odwrócił się do tyłu i ujrzał w drzwiach ładną, wysoką kobietę o dużym biuście i okrągłym tyłku. Z wrażenia wypowiedział jej imię:

– Swieta? A co ona tutaj teraz robi? – zwrócił się do szefa.

– Nie wiem – odrzekł doktor Zygmunt. – Ale podejrzewam, że to nasz dawca. Sam ją znalazłeś.

Suschy pobladł i na chwilę zaniemówił, po czym odezwał się do ordynatora:

– Skąd mogłem wiedzieć, że „Duża Swieta” ma nazwisko Ałganowa. – Spojrzał prosto w oczy szefa i powtórzył: – Naprawdę nie wiedziałem.

– Dobra. Spokojnie, bez paniki – uspokoił Tucholski kolegę opanowanym tonem. – Podejdźmy, żeby głębiej na salę nie wchodzili.

Kiedy zbliżyli się do eskorty, jeden z żołnierzy zasalutował i zaczął zdawać raport:

– Obywatelu majorze. Kapral Małecki informuje o wykonaniu zadania i doprowadzeniu wskazanej obywatelki na oddział zgodnie z otrzymanym rozkazem.

– Spocznijcie, Małecki i poczekajcie na korytarzu, a my sobie z obywatelką Swietłaną Ałganową porozmawiamy – odparł ordynator.

– Tak jest, obywatelu majorze – odpowiedział Małecki i zasalutował razem z drugim żołnierzem. Po tym zrobili w tył zwrot i odmaszerowali we wskazane miejsce, oczekując tam na dalsze rozkazy.

– Ałganowa, major Suschy zaprowadzi was do mojego pokoju i tam na nas poczekacie – zwrócił się Tucholski do chwiejnie stojącej kobiety.

Sam poszedł do pokoju pielęgniarek, w którym teraz nikogo nie było, i skorzystał z telefonu. Wybrał numer wewnętrzny oddziału, gdzie powinien pełnić dyżur lekarz, który osobiście przytransportował pacjentkę Katię. Jak usłyszał w słuchawce rozmówcę, odezwał się:

– Mówi ordynator major Tucholski. Chcę rozmawiać z doktorem Smirnofem.

Pielęgniarka, która odebrała rozmowę telefoniczną, poinformowała, że lekarz nie może teraz podejść, bo jest na sali przy pacjencie. W odpowiedzi usłyszała:

– Przekażcie majorowi Smirnofowi, żeby natychmiast stawił się na oddziale ginekologiczno-położniczym. Sprawa wagi państwowej.

Gdy ordynator odłożył słuchawkę, opuścił pokój pielęgniarek i udał się szybkim krokiem do pomieszczenia, gdzie czekali Suschy i Swietłana. Wszedł do pokoju i bez żadnego wstępu zaczął mówić:

– Towarzyszko, wezwaliśmy was, bo musicie dać krew naszej pacjentce.

Swietłana niewyraźnie odpowiedziała:

– Nic nie muszę, ordynatorze, i nie jestem waszą „towarzyszką”. Moja zmiana zaczyna się wieczorem. Sami widzicie, do własnej dyspozycji mam jeszcze cały dzień – odpowiedziała kobieta z lekkim lekceważeniem starszego stopniem lekarza.

– Widzę, że nie chcecie współpracować. Trzeba będzie napisać na was raport do komendanta szpitala.

Kobieta na straszenie raportami odważnie odparła:

– Piszcie sobie nawet bezpośrednio do Komitetu Centralnego, bo ja nic nie muszę.

Suschy widząc dziewczynę wykonującą nieskoordynowane ruchy oraz słysząc niewyraźnie wymawiane przez nią słowa, pomyślał sobie, że została przez żołnierzy wyrwana ze snu i jeszcze do siebie nie doszła. Jednak mimo wytłumaczenia postanowił upewnić się, czy takie zachowanie nie ma innych przyczyn.

– Doktorze Tucholski, pozwolicie? – zwrócił się z pytaniem do szefa doktor Bolesław.

Po tych słowach otrzymał odpowiedź gestem skinienia głowy, co oznaczało pozwolenie na wtrącenie się do rozmowy i dalsze działanie. Szybko podszedł blisko siedzącej na krześle dziewczyny, pochylił się do jej ust i wydał polecenie:

– Chuchnijcie, Ałganowa.

Kiedy kobieta nabrała powietrza i je wypuściła prosto w nos lekarza, fetor gorzały w wydychanym powietrzu z jej ust był tak mocny, że dotarł do siedzącego naprzeciw dziewczyny Zygmunta. Ten z wrażenia podniósł się i pochylił nad biurkiem w stronę Swietłany, dobitnie informując ją o jej stanie:

– Ałganowa, jesteście tak nachlana, że z samego wąchania waszego oddechu można się zamroczyć.

Długo nie musiał czekać na odpowiedź.

– A co? Nie wolno mi? Muszę meldować, jak chcę się napić? – Zaraz dodała: – Od kiedy tak jest?

Tucholski usiadł, bo nic nie mógł zrobić przymusowo przyprowadzonej kobiecie, i doskonale wiedział, że niewygodna sytuacja, w jakiej znalazł się dzisiejszej nocy, nikogo poza nim nie dotyczy. Miał świadomość, że dziewczyna w czasie wolnym może robić, co chce, bo to nie działania wojenne ani inne sytuacje szczególne, żeby się stosowała do rozkazów poza godzinami pracy, a picia wódki nikt nie mógł jej zabronić.

– Nie musicie nam niczego meldować w czasie wolnym – odpowiedział ordynator. – A doktor Suschy szukając pośród naszego personelu odpowiedniej osoby do oddania krwi, nie wziął pod uwagę sytuacji, że możecie świętować, dlatego…

Dalej nie dokończył, bo w tej chwili wszedł do pokoju Smirnof.

Suschy widząc młodego lekarza, zachował się spontanicznie. Podszedł do gościa, wyciągnął rękę do przywitania, z miłym uśmiechem klepiąc młodszego lekarza w rozrośnięty bark.

– Witam was, Smirnof.

Igor podał rękę i uścisnął, odpowiadając przy tym również ze szczerym uśmiechem:

– Cześć, Bolek…

Nie rozwijał żadnej pobocznej rozmowy, tylko zapytał jak zawsze.

– Kiedy wódkę wypijemy? – Mówiąc to, doktor Igor mrugnął okiem do sympatycznego kolegi.

– Jeśli chcecie mnie z czystej sympatii zabić, to jasne, że poddam się eksperymentowi picia kielich w kielich z koneserem dużych ilości.

Po tym Suschy ponownie zbliżył się do młodszego kolegi i obydwaj w geście dobrej przyjaźni poklepali się wzajemnie.

– Nie musimy raczyć się do upadłego, ale z chęcią z wami, doktorze Suschy, skosztuję jakiegoś trunku. – Na koniec dodał: – Powiedz mi wcześniej kiedy, bo gdzie, to już wiadomo.

Następnie skierował wzrok na Tucholskiego.

– Co się stało, że tak pilnie mnie wezwaliście „w ważnej sprawie państwowej” – zapytał młody lekarz, dokładnie cytując powód, jaki podał przez telefon ordynator.

Tucholski nie potrafił udawać, że jest wszystko dobrze, dlatego z poważną miną wytłumaczył sytuację:

– Podałem taki powód, żeby wam szybko pielęgniarka przekazała, ale sprawa wygląda poważnie, bo jak widać, mamy dawcę, ale napitego jakimś śmierdzącym samogonem.

Ałganowa wtrąciła się i z oburzeniem krzyknęła:

– Nie samogonem! Tylko piłam czystą wódkę i nie świętuję, tylko… – Po krótkiej przerwie dopowiedziała: – Chcę zapomnieć i wszystko zrobić, żeby prowodyra chamskiej orgii sprawiedliwość dopadła. – Kiedy to mówiła, patrzyła z politowaniem na Smirnofa.

Wszyscy, którzy byli w pokoju, odebrali tę wypowiedź jako majaki pijaka, a Smirnof z uwagi na czas nie chciał, żeby Swieta dłużej była zatrzymywana, skoro nie jest w stanie dzisiaj pomóc i nawet nie przejął się dziwnym spojrzeniem dziewczyny.

– Pewnie nie zdecydujemy się, żeby koleżance krwi upuszczać – zwrócił się grzecznie Smirnof do dziewczyny – bo w tej chwili jest zbyt domieszana z procentami, dlatego może wracajcie do domu i nie przeszkadzajcie sobie w dalszych poczynaniach.

Tucholski nie wytrzymał i podniesionym głosem krzyknął w stronę Igora:

– Doktorze, skąd weźmiemy tę cholerną zero Rh plus? Teraz nie ma skąd wziąć, a dziewczyna powinna otrzymać krew, bo…

Konkretna odpowiedź przerwała słowa Tucholskiego.

– Ja oddam – odparł młody lekarz.

Mina Tucholskiego wyglądała, jakby w tej chwili ujrzał objawienie.

– Jak to? Tak po prostu? – odpowiedział bez namysłu Zygmunt z szerokim uśmiechem i błyskiem w oczach.

– Tak. Ja oddam krew, tylko sprawdzę, czy mój kolega da sobie radę, jak zostanie sam na oddziale.

Słysząc to, Tucholski ironicznym tonem wypalił z oburzeniem:

– Teraz widzę, że u was po dwóch lekarzy dają na noce, a my pojedynczo… Coś będę musiał powiedzieć „staremu”, bo mi się wydaje, że to u nas powinno być na zmianie dwóch…

Smirnof wytłumaczył koledze i sprostował opacznie zrozumianą wypowiedź:

– Jestem sam, ale trzeba było zlecić wszystkie badania i poddać sekcji zwłok zmarłą Oksanę Kiriłow. Ma w papierach „ważny”. Sami wiecie, ile przy takiej pacjentce roboty. Poprosiłem kolegę, żeby ze dwie godziny dopatrzył wszystkiego na oddziale, a ja w tym czasie będę mógł osobiście przypilnować sekcji i innych badań. Jak „ważny” schodzi w naszym szpitalu, to później stos papierów trzeba wypełnić i niestety samo się to nie zrobi, dlatego trzeba dłużej posiedzieć w pracy.

Te słowa rozwiały dalsze spekulacje Tucholskiego o niesprawiedliwym traktowaniu jego oddziału przez komendanta szpitala, ale mimo to szukał przeszkód w możliwości oddania krwi pacjentce przez młodszego lekarza.

– Chcecie eksperymentować? – zapytał oburzony ordynator. – Towarzysz Bolesław szukał w kartach pracowników potrzebnej grupy krwi i nie znalazł was.

– Pewnie dlatego, że moja karta była dużo dalej, a on sądząc po tym, że jest z nami panna Ałganowa, nie sprawdził dalej pozostałych.

– Tak było – potwierdził doktor Bolesław.

Dziewczyna przysłuchiwała się rozmowie, ale wyraźnie była podenerwowana samym pojawieniem się przystojnego Igora. Nie chciała już dłużej tam siedzieć i zwróciła się do Tucholskiego o wypuszczenie do domu.

– Obywatelu ordynatorze, czy żołnierze czekający w korytarzu mogą mnie odstawić tam, skąd mnie zabrali?

– Tak. Wyjdźcie, Suschy, z koleżanką. Poinformujcie kaprala Małeckiego, że mają odwieźć i odprowadzić pod same drzwi mieszkania obywatelkę Ałganową. – Wstał, podał rękę dziewczynie i powiedział: – Przepraszam za to niespodziewane najście żołnierzy, ale musicie nas zrozumieć, mamy wyjątkową sytuację.

Dziewczyna podała rękę i uścisnęła dłoń ordynatora, po czym szybko wycofała ją i obróciła się w stronę wyjścia. Idąc do drzwi, przez chwilę patrzyła prosto w oczy zadowolonego Smirnofa, jakby coś od niego chciała. Po tym stanęła ze łzami w oczach i z wyraźnym obrzydzeniem zaczęła mówić do niego:

– Miejcie nadzieję, że tej krwi w szpitalu dla was nigdy nie braknie.

Zaskoczony lekarz spojrzał na Tucholskiego, jakby chciał wyjaśnienia: „Czego ona chce ode mnie?”. Ten wzruszył ramionami i pokazał gestem, że jest mocno nachlana, ale dziwne zachowanie skomentował, upominając dziewczynę:

– Zachowajcie, Ałganowa, umiar w słowach. Nie wam oceniać, czego braknie, a czego jest nadmiar w naszym szpitalu.

Zaraz po tym, jak dziewczyna wyszła z doktorem Suschym, ordynator zwrócił się do Igora:

– Nie martwcie się Swietką, najzwyczajniej przeżywa swój związek z Borysem „Komandosem”. W ostatnie święta Borys z „Kabatem” nachlali się w swoim oddziałowym gabinecie i kiedy grubas zasnął, Borys zawołał do pokoju lekarzy dużą Swietę, która od dłuższego czasu za nim oczy wypatrywała. I zrobili sobie dobrze. Jak obudził się pijany „Kabat”, to skorzystał z sytuacji, że jego kompan śpi po wyczerpujących figlach z pielęgniarką i sam wlazł za parawan… i z całą swoją mocą dopadł dziewczynę i wykorzystał. Działał z zaskoczenia, inaczej nie dałby jej rady. Podobno po tym grubas dostał od ofiary za zuchwały czyn mocny łomot, ale widać to nie wystarczyło sowieckiej pielęgniarce. Suschy dzisiaj mi mówił, że ten rzeczywisty uraz podobno ma do kogoś innego i nie jest to Borys ani „Kabat”.

Smirnof był zdziwiony, ale odebrał to w ten sposób, że zgwałcona pielęgniarka ma po prostu obrzydzenie do wszystkich facetów, i przeszedł nad tym do dalszych zaplanowanych działań.

Razem z ordynatorem udali się do sali, w której leżała Katia. Tucholski polecił szefowej pielęgniarek ekspresowo przygotować Smirnofa jako dawcę i rozpocząć szybko cały proces. Młodym doktorem zajęła się jedna z dziewczyn o imieniu Masza, która wyraźnie dowodziła personelem w kwestiach dotyczących przygotowania do transfuzji bezpośredniej. Jak już koleżanki wyszły z sali, dziewczyna kazała usiąść Igorowi na specjalnym krześle, żeby pobrać krew do badania krzyżowego.

– O, proszę. U was nie trzeba szukać żył i można z nich pobierać krew bez zaciskania gumą – stwierdziła Masza.

Widząc duże, napakowane prawe przedramię wyrośniętego Igora, aż sobie dziewczyna westchnęła.

– Ech… Pan doktor to jest przystojniak, wszystkie dziewczyny o Smirnofie gadają.

Igor podniósł głowę lekko do góry i ujrzał w jej oczach wyraźną chęć na coś więcej. Jej usta były nabrzmiałe i wilgotne, a zęby białe jak śnieg. Kiedy wkłuwała się w żyłę mężczyzny, namiętnie wystawiła język, przesunęła go w jeden kącik ust i wolno cofnęła za wargi. Spojrzała w oczy Igora i lekko się uśmiechnęła. Każdy facet określiłby takie zachowanie jednoznacznie: „jest zainteresowana”. Młody lekarz wycofał się i opuścił wzrok, ale trafił przypadkiem na niecodzienny, zaskakujący widok. Jego oczom ukazało się wszystko, co normalnie powinno być zakryte. Był młody i reagował jak każdy mężczyzna. W luźnym dekolcie widział opadające dwie jędrne piersi, a głębiej między nimi płaski, gładki brzuszek, który kończył się skąpymi, bardzo obcisłymi majtkami, a dalej dwie lekko rozchylone nogi. Widok był dla Igora niecodzienny.

Pielęgniarka zauważyła, że przystojniak zagląda jej między nogi przez zwisający fartuch, dlatego lekko pobujała swoimi wdziękami, żeby dać mu znak, iż wie, gdzie zagląda, ale to nie wystraszyło lekarza, dlatego wolną ręką dotknęła policzka pacjenta i przesunęła głowę w lewą stronę do ściany.

– Lepiej będzie, jak atrakcyjny doktor nie będzie patrzył na… pobieranie z żyły – skomentowała kobieta.

Igor zwrócił się ponownie w stronę pielęgniarki, ale tym razem patrzył na jej piękną twarz.

– Na wyjątkowe pobieranie nie można nie patrzyć – odrzekł doktor. – Mnie się podoba.

Dziewczyna na te słowa aż przestąpiła z nogi na nogę i lekko poruszyła się cała.

– Doktorze. Niech każdy patrzy na swoje pobieranie… Kiedyś pobierałam często krew mężowi i nawet on nie patrzył.

– Jeśli mąż nie patrzył? To zwykły, prosty doktor mógłby się zainteresować.

Młoda Rosjanka dostała rumieńców na policzkach, a jej piersi wezbrały.

– Miło mi, że atrakcyjny mężczyzna zwrócił uwagę na „pobieranie krwi” i to z pewnością nie jest mi obojętne, ale jest coś takiego jak miłość i lojalność wobec swojego mężczyzny, nawet jeśli jeszcze nie powrócił do swojego gniazdka z Sowieckiego Sojuza.

– Już sobie wyobrażam – skomentował Igor. – Jak wróci, to będzie z chęcią patrzył na „pobieranie krwi”. Ja to rozumiem. Jestem młokosem… mając trzydzieści lat i żadnej kobiety przy sobie w ostatnim, długim czasie – odpowiedział szczerze Smirnof.

– A kiedy była ta ostatnia? – zapytała z ciekawości pielęgniarka.

– Nie bardzo pamiętam. Moja pierwsza miłość… to jeszcze na studiach, a ostatnia kobieta to ponad dwa lata wstecz. To było, jak zorganizowałem przywitanie kolegom w gospodzie „Pod Modrym Fartuchem”, wtedy przyjaciółka jednego z lekarzy obudziła się przy mnie rano, ale pewnie nic nie wydarzyło się tamtej nocy… bo rano razem leżeliśmy na łóżku w ubraniach.

– Nawet imienia doktor nie zapamiętał – podsumowała kobieta.

– I tu muszę siostrę zaskoczyć, bo na imię jej było Monika, wesoła blondyneczka. Ech… – westchnął lekarz – rano tylko było jakieś buzi, a jak rozkręciłem się i chciałem więcej, powiedziała: „Nie mogę, bo zaraz odjeżdża mój pociąg do Włocławka”.

Na usłyszaną historyjkę padły spontaniczne pytania:

– I co? Umówiliście się na inny termin?

– Ja chciałem, ale ona była lekko podenerwowana tym, że mężczyźni, przez których trafiła „Pod Modry…”, okazali się zwykłymi chamami i gdyby nie sympatyczna obsługa knajpy i ja, wróciłaby do domu. Mówiła o tym, że została zaproszona przez znajomego lekarza jako towarzyszka dla Borysa „Komandosa”, ale dla jednego i drugiego ważniejsze były przekrzykiwania przy stole z kolegami i chlanie wódy niż dobra zabawa w damskim towarzystwie. Dlatego zamieniliśmy kilka słów i parę razy zatańczyłem z nieznajomą, żeby nie czuła się wyizolowana. Potem coś sobie uroił do mnie Borys i szykował się do bitki, ale był tak napity, że z „Kabatem” odjechali pierwsi ze spotkania. Później wielu kompanów miało już dość wrażeń, dlatego po kolei rozwoziłem parki zamówioną dorożką. Blondynka w tym czasie czekała w towarzystwie mojego szefa Jaslena. Jak tylko powróciłem do knajpy rozliczyć się z barmanem, ona ucieszyła się na mój widok, podeszła do mnie i pocałowała w usta, a Szmelberg pożegnał się z nami i skorzystał z usług dorożkarza, udając się do domu. Byłem zaskoczony takim zachowaniem Moniki. Nic nie planując, usiedliśmy jeszcze na chwilę przy stole i wypiliśmy po lampce wina.

Przez moment doktor Smirnof zastanawiał się, co ma jeszcze powiedzieć, ale nic mu nie przychodziło do głowy, bo w tym momencie zaczynała się czarna plama w zdarzeniach ze spotkania.

– A dalej… nie pamiętam. Obudziłem się przy ślicznej niebieskookiej kobiecie z potarganą fryzurą.

Dziewczyna skończyła pobieranie krwi do próby. Wyciągnęła z żyły igłę, położyła wacik na miejscu wkłucia i kazała lekarzowi przytrzymać palcem, żeby nie spadł. Kiedy odeszła odłożyć probówkę, Smirnof patrzył na nią i tak jak niczego w życiu nie potrafił zazdrościć, tak teraz zazdrościł jej mężowi: pięknej, miłej i zgrabnej kobiety.

To nie było jakieś szczególne uczucie jak miłość, ale zwykła chęć zbliżenia się, przytulenia, bycia miłym i czułym dla niej.

Gdy pielęgniarka odwróciła się, przyłapała lekarza, jak przygląda się zuchwale jej postaci.

– Proszę przestać – rzekła na to.

Po tych słowach mężczyzna nie przestawał przyglądać się, a kobieta w tym czasie zamiast zawstydzić się i zacisnąć na sobie obszerne okrycie, zrobiła coś zupełnie przeciwnego. Stanęła w lekkim rozkroku, odchyliła głowę do tyłu, jakby spoglądała na sufit, i przycisnęła rękami zmięty fartuch na brzuchu, przesuwając rozwarte dłonie prosto w swoje pachwiny. Jednocześnie wypięła piersi do przodu i przekręciła uniesioną głowę lekko na bok.

Igor zauważył, że robiła to w sposób, jakby nikogo nie było w pomieszczeniu. W jej oczach pojawiały się białka, wzrok jej uciekał, jakby traciła przytomność. Kiedy głośno przy pocieraniu swojego ciała westchnęła, zaniepokojony mężczyzna zapytał:

– Nic wam nie jest?

Dziewczyna jak obudzona ze snu szybko wyjęła ręce, które trzymała między nogami, i zacisnęła fartuch na piersiach, mówiąc:

– Wszystko dobrze! A co ma mi być? – powiedziała, jakby przed chwilą nic się nie stało. Jednak po szklistych oczach mężczyzny było widać, że to co pokazała, nie było mu obojętne.

Pielęgniarka wyszła z sali po okrycie dla osób, które są poddawane operacjom. Gdy za chwilę wróciła, skierowała się do lekarza siedzącego na specjalnym krześle do pobierania krwi i zabrała wacik z ranki po ukłuciu. Żeby to zrobić, musiała się pochylić, a Smirnof nie chciał rezygnować z okazji pocieszenia oczu i zerknął przez opuszczony fartuch pomiędzy piękne, gładkie piersi, aż po widok do samych kolan.

Dziewczyna widząc natrętne zachowanie, przyłożyła dłoń do jego policzka i delikatnie przesunęła głowę, żeby nie patrzył.

– Nie należy… nie można tak. Jestem tutaj wezwana z powodu zaistniałej ważnej sytuacji i nawet swojego fartucha nie założyłam, bo mój w pralni. Dlatego proszę nie korzystać z okazji, bo tam nie wolno patrzeć.

Te słowa wyzwalały w mężczyźnie dużą chęć na więcej. Po tym, co ujrzał jak się wyginała, wzdychając, czuł się, jakby posiadł jej umysł, i wiedział, że nie może przestawać.

– Siostrzyczka się wstydzi. Ja to rozumiem.

– Nie wstydzi… tylko jestem w pracy – odburknęła.

– A po pracy? – grzecznie zapytał doktor Igor. – W waszym gniazdku byłbym skłonny tylko oglądać… a potem…

– Doktor nie powinien tak mówić, bo ja mam męża.

– Łatwo siostrze odpędzać moje dobre intencje. Piękno takiego ciała powoduje, że mężczyzna nie tylko chce oglądać, ale też dotknąć. Musi dzisiaj siostra na siebie uważać, bo w tak przewiewnym okryciu możecie zostać znakomitym kąskiem dla jakiegoś rozpalonego faceta, który ma dzisiejszej nocy dyżur.

Pielęgniarka zignorowała usłyszane słowa i pozostawiła bez odzewu. Dawała wyraźne sygnały, że nie chce nawiązywać konwersacji, ale mężczyzna zastanawiał się nad jej poczynaniami, bo momentami zachowywała się tak, jakby go zachęcała. Mimo to postanowił być opanowany i okazać odrobinę empatii, bo na swoim przykładzie dokładnie wiedział, jak to jest, gdy dzwonią w nocy i trzeba przybyć. Obstawiał, że pielęgniarka została wyrwana dzisiejszej nocy ze spokojnego snu i może zapomina się, że nie jest sama, a on swoim gadaniem prawdopodobnie wprowadzał ją w zakłopotanie.

– Wynik będzie za chwilę, a w tym czasie proszę się przebrać w to – wydała dyspozycje i wręczyła złożone w kostkę okrycie.

– W to? To znaczy nałożyć na ciuchy? – zapytał zaskoczony mężczyzna.

Trzymał w ręku kawałek białego materiału z doszytymi taśmami. Miał świadomość, że będzie musiał podczas transfuzji leżeć prawie nago przykryty od przodu czymś jakby „fartuch kucharza”.

– Jestem lekarzem. Też muszę to zakładać? – dopytał, żeby się upewnić. – Pracuję na internie.

Kobieta spojrzała na przystojnego doktora.

– Wiem, gdzie pracujecie – odpowiedziała pewnym tonem pielęgniarka. – Ale tu obowiązują przepisy oddziałowe dla każdego takie same. Wy teraz jesteście dawcą i to nie ma nic wspólnego z tym, kim jesteście i jakie stanowisko zajmujecie w naszym szpitalu. Musicie założyć ten fartuch, w przeciwnym wypadku nie będę mogła wpuścić was na leżankę obok łóżka Katii Kiriłow.

– Przepisy, tylko przepisy – cicho odparł Igor. – Jak tak bardzo trzeba, to założę – dodał zaraz głośniej z uśmiechem na twarzy. – Droczyłem się, bo myślałem, że jako lekarz będę miał jakieś niewielkie ulgi.

Młoda pielęgniarka zerknęła na niego z powagą, jakby zasygnalizowała: „Ja już w tej sprawie wszystko powiedziałam”. Po tym sygnale lekarz nie próbował rozwijać rozmowy, widział, że dziewczyna tylko wykonuje swoją pracę i pewnie myśli jedynie o tym, kiedy powróci do ciepłego łóżka dokończyć spanie.

– Za chwilę wrócę, bo muszę wykonać telefon do kolegi na internę – rzucił mężczyzna, wychodząc z sali. Teoretycznie zwracał się do pielęgniarki, ale ona teraz nie przejmowała się nim, bo była zajęta swoimi czynnościami.

Po rozmowie telefonicznej internista przebrał się w gabinecie u Tucholskiego w okrycie do transfuzji i wyszedł z pomieszczenia. Trzymając swoje ubrania w ręku, przeszedł korytarz i wrócił do sali, w której miał oddać krew. Stały tam dwa łóżka i pełno specjalistycznej aparatury. Na jednym leżała Katia, a drugie było wąskie jak ławka do podnoszenia sztangi z bocznym rozejściem do podtrzymywania wyprostowanej ręki. Poza tym w małej sali był wieszak na ubrania, składany parawan i jedno specjalne krzesło z podnoszonymi podłokietnikami do pobierania krwi. Kiedy mężczyzna wszedł, ta sama specjalistka instalowała do aparatury śpiącą Katię. Do tej pory unikała wzroku przystojnego lekarza, co świadczyło, że nie był jej obojętny. Bez słów doktor zbliżył się do wieszaka i umieścił na nim swoje rzeczy. Był przebrany zgodnie z wymogami w okrycie, które było na niego zbyt małe, żeby zakryć to co trzeba w całości. Jak go dziewczyna ujrzała w „sukience mini” od razu uśmiechnęła się i poczerwieniała, bo dostrzegła, jak spod bardzo krótkiego okrycia było widać zwisające, duże doktorskie przyrodzenie. Starała się w tamtym kierunku więcej razy nie spoglądać, ale to było silniejsze i co chwila odwracała się, zafascynowana takim okazem. Robiła to nieświadomie, jej postać i zachowanie sprawiały wrażenie, jakby była wycofana i mocno zawstydzona. Smirnof zauważył mocny rumieniec na jej twarzy i czerwone oczy, jakby właśnie przestała płakać. Jednak żeby podkreślić, czyją zasługą jest to, że stoi tutaj prawie nagi, podszedł bliżej dziewczyny i zaczął mówić:

– Siostro, kazaliście mi to założyć, dlatego teraz personel nie może mieć do mnie pretensji, że was rozpraszam – powiedział to żartem z figlarnym uśmiechem.

Dziewczyna była spokojna i nie okazywała, że przystojniak robi na niej wrażenie. Wykonywała wszystko automatycznie i oficjalnie, jakby to nie był lekarz, tylko pierwszy lepszy dziadek w krótkim kitlu.

– Podejdźcie i połóżcie się na tej leżance – wydała polecenie.

Im bliżej Igor podchodził do leżanki, tym bardziej zastanawiał się, jak na takiej „ławce” ma ułożyć swoje duże ciało. Postanowił upewnić się, czy przypadkiem nie można leżanki jakoś dodatkowo rozłożyć.

– Jeszcze nie rozłożona? – zapytał niepewnie lekarz.

– Nie rozkłada się… poza tymi bocznymi odejściami, na których opiera się ręce. W tym przypadku jest rozsunięta pod wygodne oparcie prawej ręki.

Lekarz pierwszy raz miał okazję oglądać takie urządzenie do przetaczania krwi, dlatego jeszcze raz zapytał:

– Ja na tym mam się położyć? Jest siostra pewna swojej decyzji? Ważę ponad sto dwadzieścia kilogramów i mam około dwóch metrów wzrostu.

– Tak, macie się tutaj położyć, jak każdy, kto oddaje krew w tym pokoju.

Oficjalna odpowiedź nie przekonała Igora. Nie chciał bezmyślnie zarwać albo zdeformować delikatnego sprzętu.

– Zgadzam się, siostro, ale to łóżko jest bardzo wąskie. Podejrzewam, że jest jak połowa normalnego, a ja jestem szeroki…

Dziewczyna widziała, że stoi przed nią duży, mocno umięśniony mężczyzna, ale mimo to zachęcała, żeby uwierzył w jej zapewnienia, że ławka do tego służy.

– Doktorze, proszę, połóżcie się na tej leżance, to solidny radziecki wyrób. Jest może niższa od normalnego łóżka i węższa, ale to dlatego, żeby pielęgniarka obsługująca urządzenia i monitorująca stan pacjentów miała lepszy dostęp do dawcy.

– Dobrze, spróbuję – odpowiedział niepewnie doktor Igor i udał się w stronę leżanki. W tym czasie stojąca tyłem do niego kobieta pochyliła się i przekładała jakieś przewody. On tylko rzucił okiem na jej ładny, zgrabny tyłek. Musiał zbyt długo się przypatrywać, bo pielęgniarka po chwili wyprostowała się i obróciła w jego stronę. Zanim zmienił kierunek spoglądania, kobieta złapała go na tym, że patrzy, gdzie nie trzeba, dlatego zarumieniony Igor szybko uciekł wzrokiem na ścianę, nie kryjąc zawstydzenia. W tym czasie pielęgniarka odruchowo zmierzyła spojrzeniem mężczyznę od głowy w dół. Stała blisko Smirnofa, dzieliła ich przestrzeń na odległość ręki. Wcześniej zaobserwowała, jak przyglądał się z rumieńcem jej tyłkowi, a on teraz zauważył, jak zaniemówiła, widząc z bliska jego narząd. Z wrażenia zakryła usta dłonią, jakby zobaczyła coś niemożliwego. Musiała zignorować widok i odstawić emocje na bok, bo to, co działo się między nimi, stawało się niebezpieczne.

Duży lekarz położył się na wyznaczonym miejscu, żeby specjalistka robiła swoje. Rosjanka obchodziła go, nachylała się, przekładała przez niego nogę, okraczając jego osobę, bo takich pozycji wymagało sprawne podłączenie wszystkich elementów urządzeń. Mężczyzna nie przeszkadzał w rutynowych czynnościach, ale co chwilę widział jej zbyt luźny dekolt odsłaniający piersi albo mocno zadarty fartuch, który ukazywał długie, gładkie nogi i obcisłe majtki, opinające niewielkie, pękate pośladki. Na te widoki zamknął oczy, żeby nie prowokować swoich instynktów. Facet, który od ponad dwóch latach nie był z kobietą, liczył się z tym, że jego męskość może bezwiednie podnieść fartuch. Postanowił zapobiec temu i rozmyślał o zimie na Syberii, o kąpielach w zimnym jeziorze i innych tego typu sytuacjach.

Kiedy lekarz leżał z zamkniętymi powiekami, do pomieszczenia wszedł zaniepokojony Tucholski.

– Ławrowa, jeszcze nie podajecie?

Zmieszana dziewczyna precyzyjnie odpowiedziała przełożonemu:

– Puszczę, jak otrzymam wyniki badania krzyżowego z laboratorium.

– To jeszcze nie macie wyniku? – krzyknął ordynator.

– Jeszcze nie mam odpowiedzi z laboratorium, obywatelu majorze. Powiedzieli, że jak będzie, to poinformują i niezwłocznie zadzwonią do waszego gabinetu albo do pokoju pielęgniarek.

W tej chwili Zygmunt zmierzył wzrokiem leżącego Igora i też zauważył, że okrycie młodego lekarza jest za krótkie, a jego wzrok utkwił na jednym punkcie.

Smirnof otworzył oczy i patrząc na minę Zygmunta, poczuł się nieswojo.

– Doktorze Tucholski! Wystarczy, że ogląda mnie wasza pielęgniarka. Wy nie musicie.

Szef oddziału pokiwał głową przecząco, jakby własnym oczom nie wierzył, i pod nosem skomentował:

– Co tam na tej Syberii jadacie, że takie przerosty jesteście?

– Jakie przerosty? Proszę nie dworować ze mnie. – Młody lekarz zaniemówił z wrażenia i nie wiedział, co dalej odpowiedzieć, bo sytuacja była dla niego bardzo krępująca.

Wszyscy wiedzieli, czego najbardziej boi się ordynator tego oddziału. Była to „broń”, której lubił nadużywać w podstawowych rozmowach ze swoimi pracownikami, Igor też miał okazję tego doświadczyć i postanowił z właściwego argumentu skorzystać.

– Ordynatorze, zmuszacie mnie do napisania na was raportu, w którym z trudem będę musiał opisać wasze nietypowe zachowania na widok męskiej nagości.

Pielęgniarka nie mogła powstrzymać się od śmiechu i parsknęła, ale zaraz powróciła do powagi, bo to dotyczyło jej przełożonego.

Zdezorientowany i zakłopotany szef oddziału na usłyszane słowa oglądał ściany i sufit, żeby nie łapać kontaktu wzrokowego z młodszym kolegą. Próbował się wytłumaczyć, bo na samą myśl, że ktoś mógł przeczytać w raporcie, że duży autorytet położnictwa ma skłonności do chłopców, aż nim wzdrygnęło. Poza tym zachowania homoseksualne w wojsku, a szczególnie sowieckim były bardzo napiętnowane, nawet niejednokrotnie na takich żołnierzach dokonywano samosądów.

– Nie ma takiej potrzeby… źle mnie zrozumieliście. Nie o to chodzi, Smirnof – odpowiedział spokojnie starszy lekarz. – Widziałem to zdjęcie, co mi pokazaliście dzisiaj. Wasz ojciec wielki, wy z bratem też osiłki, a matka jakby się nie starzała, bo na te trzydzieści siedem lat jest młoda, gładka i bez żadnych fałd.

Igor dostrzegł, że ordynator skutecznie przeraził się informacji o ewentualnym raporcie, dlatego nie chciał zrażać do siebie szefa oddziału i zachowawczo odpowiedział:

– Też tak teraz myślę, że źle was odebrałem. – Następnie przeszedł do rozmowy o rodzinnej fotografii. – Mówicie, że matka nie wygląda na swoje lata, a to z powodu spokojnego życia w szczęściu, wspomożonym ruchem i codziennymi ćwiczeniami. Nie muszę wam mówić, że tajemnica leży też w dobrym żarciu. Jak na Syberii zje się kawał dziczyzny na śniadanie, to do następnego posiłku nikt nie czuje głodu, a jak na obiad poprawi się gęstą zupą z gotowanym pętem kiełbasy, to czasem do kolacji nikt nie myśli o jedzeniu – odpowiedział Igor.

Po dzisiejszym zachowaniu przesyconym ignorowaniem młodszego kolegi Tucholski wiedział, że nie może pakować się w dalsze kłopoty, dlatego nie mogąc oderwać wzroku od wystającej spod okrycia Igora końcówki wielkiej cewy, postanowił nie skupiać się na osobie dawcy i krzyknął na pielęgniarkę:

– Pójdźcie sprawdzić, czy są wyniki, bo mnie teraz nie ma w pokoju lekarzy, dlatego nie odbiorę, jak będą dzwonić z laboratorium, a pielęgniarki do mnie nie wchodzą, bo po salach porozstawiane są przy innych pacjentach.

Ordynator widział, że pielęgniarka uwija się przy swoich pracach, ale czasami zerka na częściowo widoczny narząd kopulacyjny doktora Igora, dlatego z zazdrości fuknął na kobietę:

– Róbcie swoje… a nie tylko przyglądacie się trzeciej kończynie Smirnofa.

Dziewczyna zrobiła się czerwona na twarzy, ale nie pozostawiła takich wniosków bez komentarza.

– Ordynatorze, robię to, co do mnie należy, a to, czy wy leżelibyście obok pacjentki Katii czy ktoś inny, to nie robi różnicy, a że okrycie na doktora Smirnofa jest trochę krótkie, to nic nie poradzę. Jestem dorosła, mam dwadzieścia pięć lat i niejedno w życiu widziałam. Mnie to nie przeszkadza.

– To okryć go kocem albo czym innym – powiedział głośniej przełożony.

– Nie wolno, towarzyszu ordynatorze, bo fartuchy są jałowe.

– To załóżcie jeszcze jeden i zakryjcie go.

– Nie możemy, przydziały i procedury zabraniają.

Tucholski nie wiedział, co mówić, ale na myśl przyszło mu ukarać krnąbrną pielęgniarkę.

– To, że jesteście od Sowietów, nie znaczy, że możecie sobie gadać, co ślina na język przyniesie. Wy, Ławrowa, jesteście odpowiedzialni za ten zabieg i od teraz nikt poza wami nie ma dostępu do tej sali – wykrzyczał szef. – Kształcicie się, a żaden z moich kolegów nie daje wam wolnej ręki. Ja osobiście przyjdę sprawdzić, jednak nie prędzej niż za dwie godziny, a i nie liczcie, że ktoś wam tutaj pomoże, bo tej nocy jest mało personelu.

Starszy lekarz miał doświadczenie i zawsze mierzył wszystkich swoją miarą, dlatego tym razem liczył, że Masza wystraszy się odpowiedzialności i poprosi o pomoc. Usłyszał w odpowiedzi zupełnie coś innego.

– Dziękuję wam, ordynatorze, za zaufanie. Zrobię wszystko co w mojej mocy i gwarantuję, że będziecie ze mnie zadowoleni.

Dziewczyna wypowiedziała te słowa z uśmiechem na twarzy. W jednej chwili z zapracowanej smutnej i zdystansowanej zmieniła się w zadowoloną i szczęśliwą osobę. Masza wybiegła z sali, żeby sprawdzić wynik badań, pozostawiając w sali dwóch lekarzy z chorą.

Smirnof spojrzał na Zygmunta i z podziwem pochwalił ordynatora.

– Majorze, jestem pod wrażeniem waszych metod. Widzę, że tylko wy nosicie jaja wśród waszych kolegów z oddziału. Wiele mi wiekiem brakuje do was, dlatego uczyć się od was to zaszczyt. Twierdzę, że takie podejście wobec młodych jest niezwykle rozwojowe. Oni dzięki szkoleniom poszerzają swoja wiedzę, a jak już coś wiedzą i praktyki jest dość, to trzeba ich koniecznie rzucać na głęboką wodę. Mimo to zapytam: czy musimy robić przetaczanie metodą bezpośrednią z krążenia biorcy do krążenia dawcy? Teraz, póki nie ma wyników krzyżowych, mogą już pobierać…

Podbudowany i zadowolony Tucholski przerwał grzecznie wypowiedź Igora.

– Ławrowa to specjalistka, ma umiejętności również do metody pośredniej, ale w tych warunkach nie mamy na to czasu, dlatego będziemy przetaczać.

– Jak taka dobra, to nie ma co się przejmować, po prostu działamy, byle szybko i skutecznie – odpowiedział młody lekarz, a w tym czasie Tucholski wyciągnął prawą rozwartą dłoń, nie przerywając rozmowy, jakby chciał w ten sposób podziękować za słowa uznania.

Na gest ordynatora Igor odpowiedział:

– Nie mogę oddać wam honoru w tej pozycji, bo jak widzicie, do prawej ręki mam podłączone sondy i wenflon, ale wyciągam lewą od serca i proszę, żebyście zbliżyli swoją dłoń i uścisnęli, przyjmując mój szacunek.

Ordynator wyprostował się, a na jego twarzy pojawił się dumny uśmiech, jak przy odznaczeniu. Następnie uścisnął lewą rękę młodego kolegi. Po tym z zadowoleniem krótko powiedział:

– Ech, Smirnof, żeby każdy był taki spostrzegawczy jak wy… Zostawiam was teraz pod opieką Ławrowej. Jak coś będzie nie tak, to macie w zasięgu ręki przycisk dzwonka, którym wezwiecie kogoś z pokoju pielęgniarek. Dźwięk urządzenia jest na tyle donośny, że nawet jak tam nikogo nie będzie, to ktoś z korytarza usłyszy. – Po tych słowach odwrócił się w stronę drzwi i wychodząc, dodał: – A ja pędzę do siebie dokończyć papiery. Pracy mam co najmniej na trzy godziny, dlatego pewnie nie przyjdę, tak jak się odgrażałem Maszy, bo muszę nadgonić zaległą dokumentację.

– Dzwonek mi niepotrzebny, myślę, że moja obsługa poradzi sobie z tym zadaniem – powiedział z uśmiechem Igor.

Na te słowa Tucholski przystanął, żeby powiedzieć coś więcej o pielęgniarce Maszy.

– Szczęście, że mam na oddziale specjalistkę do tych spraw, dlatego zajmie się wami jak trzeba, a Katia niebawem stanie na nogi. Wszyscy w szpitalu wiedzą, że Ławrowa to sierota od Sowietów. Przyjechała do naszego szpitala od razu po ukończonej szkole i od razu zakręcił się koło niej taki jeden oficer ze stacjonujących wojsk pod Toruniem, i ślub wzięli. Teraz już od kilku miesięcy jej męża nie ma w Polsce, bo prawdopodobnie odwołali go i wrócił do swoich. Mówią, że w Rosji ma konkubinę i z nią trójkę dzieciaków. Ławrowa wie, że on nie wróci, ale ciągle czeka.

Smirnof zamyślił się i po niedługiej chwili ciszy rzekł:

– Jakie to życie zakręcone i skomplikowane. Pewni możemy być tylko tego, co jest teraz, i mam nadzieję, Zygmunt, że w przyszłości wypicia wspólnej wódki mi nie odmówisz.

– Musimy spotkać się koniecznie „Pod Modrym…” – odrzekł zadowolony szef oddziału.

Ordynator nie wierzył własnym uszom, że on, posępny i zgryźliwy, kiedykolwiek będzie potraktowany przez Smirnofa jak dobry kumpel… jak Bolek Suschy.

– Igor. Wy dajcie tę krew mojej pacjentce, a ja sam was zabiorę na tę wódkę… bo nie tylko Katii pomożecie, ale tym ratujecie kolegę, a ja nie pozostawiam takiej pomocy bez echa – mówiąc to, mrugnął okiem do leżącego lekarza i udał się do siebie.

Tucholski wyszedł z sali jak nowo narodzony, uśmiechnięty i z szeroko otwartymi wesołymi oczami. Był mocno odmieniony. Pielęgniarki, które mijały go na korytarzu, też się do niego uśmiechały i dostrzegały, że ich ordynator potrafi być całkiem sympatyczny, i dziwiły się, że w pracy zawsze ukrywał przyjemną minę. Z reguły śmiał się szyderczo przy towarzyszących zgryźliwych lub ironicznych docinkach, a teraz było inaczej. Właśnie przebiegała koło niego Maszka. Jak tylko ujrzała uśmiechniętego ordynatora, aż przystanęła i powiedziała o wyniku badania.

– Obywatelu ordynatorze, wynik pozwala na transfuzję.

Tucholski wesoło odpowiedział:

– Macie drogę otwartą, wszystko od was zależy. Tylko mi tego nie zepsujcie – powiedział zachowawczo z zadowoleniem.

Dziewczyna chwyciła Zygmunta za szyję i ucałowała w policzek.

– Ordynatorze, będziecie zadowoleni. Dziękuję.

Po tym pobiegła na salę uruchomić transfuzję krwi dla chorej Katii.

Zygmunt stał jeszcze chwilę, odprowadzając dziewczynę wzrokiem i głaszcząc ręką miejsce, gdzie go ucałowała. Dziwił się, że chcąc ukarać pewną siebie podwładną, nieświadomie uruchomił lawinę szczęścia i sympatii. Wszystkie przechodzące korytarzem pielęgniarki i pacjenci widząc niecodzienny, miły wyraz twarzy szefa oddziału, też się do niego uśmiechali. Dla Tucholskiego było to uczucie, którego od bardzo dawna nie doświadczał. Wyprostowany, spokojnym krokiem przeszedł do swojego pokoju kończyć papierowe zaległości, które piętrzyły się w ostatnim czasie.

Przypisy

¹Iwan Stiepanowicz Koniew, ur. 28 grudnia 1897 r. we wsi Łodejno, zm. 21 maja 1973 r. w Moskwie – radziecki dowódca wojskowy, marszałek Związku Radzieckiego (1944), pierwszy dowódca Zjednoczonych Sił Zbrojnych Państw Stron Układu Warszawskiego (1955–1960), dwukrotny Bohater Związku Radzieckiego (1944, 1945), deputowany do Rady Najwyższej ZSRR 1.–8. kadencji (1937–1973).

²Tajne Służby Wywiadu – brytyjskie służby specjalne do prowadzenia wywiadu zagranicznego

³Wydział Bezpieczeństwa Technicznego

⁴ specjalne łóżko do odbierania porodu

⁵Adolf Hitler, ur. 20 kwietnia 1889 r. w Braunau am Inn, zm. 30 kwietnia 1945 r. w Berlinie – niemiecki polityk pochodzenia austriackiego, kanclerz Rzeszy od 30 stycznia 1933 r., Wódz i kanclerz Rzeszy od 2 sierpnia 1934 r. (łącząc stanowiska prezydenta i kanclerza), przywódca Narodowo-Socjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników (NSDAP), Człowiek Roku 1938 według tygodnika „Time”. Ideolog niemieckiej odmiany faszyzmu, zwanej od jego nazwiska hitleryzmem, narodowym socjalizmem lub nazizmem. Twórca i dyktator III Rzeszy niemieckiej, zbrodniarz wojenny, odpowiedzialny za zbrodnie przeciw ludzkości.