Tytuł oryginału norweskiego: ELLISIV

Projekt okładki: Tadeusz Szlaużys

Ilustracje na okładce: Agencja 123RF

Redakcja: Elżbieta Skrzyńska

Skład i korekta: NORDI-PRESS sc.

Copyright © 1998 by Frid Ingulstad
Published by agreement with CAPPELEN DAMM AS
For the Polish edition
Copyright © 2018 by NORDI-PRESS sc.
All Rights Reserved

Wydanie I

Książka ta nie może być kopiowana, publikowana lub przechowywana jako źródło danych i przekazywana w jakiejkolwiek formie zapisu – ani w części, ani w całości – bez pisemnej zgody posiadacza praw, Nordi-Press sc.

ISBN 978-83-8004-277-3

Wydawca:
NORDI-PRESS sc
05-420 Józefów, ul. Gołębia 73
www.nordipress.pl

Konwersja: eLitera s.c.

1

Kijów, wiosna roku 1043

Ellisiv odłożyła książkę i podeszła do okna. Nie ma sensu skupiać się na studiowaniu greki, kiedy myśli krążą w zupełnie innych regionach.

Niebo stało nad miastem wysokie i czyste, wiosenne słońce odbijało się w wieży klasztoru i krzyżach na dachach kościołów. W dole na rzece ciasno, jeden przy drugim, stały statki. Na pokłady wnoszono towary, wprowadzano niewolników, wkrótce cała flotylla ruszy w dół Dniepru, w drogę do Konstantynopola.

Ale to nie handlowych statków wypatrywała Ellisiv... Całkiem inny okręt ją interesował, ten mieć będzie pewnie złoconą głowę smoka na dziobie.

Słyszała, jak jej brat Włodzimierz mówił, że Harald Sigurdsson jest w drodze do Kijowa. Na myśl o tym płomienne rumieńce wykwitały na jej policzkach.

Od dnia kiedy dowiedziała się, że Harald już dziewięć lat temu prosił ojca o jej rękę, nie przestawała o nim myśleć.

– Dziewięć lat temu? – powtarzała zdumiona. – Przecież wtedy ja byłam zaledwie dziesięcioletnią dziewczynką!

Ojciec przytaknął skinieniem głowy, ale wyraz jego twarzy świadczył, że nie podobają mu się te całe oświadczyny.

– Toteż powiedziałem mu „nie”. Nawet jeśli pochodzi z wysokiego rodu i włada bronią lepiej niż większość wojów, to jeszcze nie wystarczy, by starać się o rękę ruskiej królewny!

– Chodzi mu pewnie o posag – wtrąciła cierpko Anastazja, siostra Ellisiv.

Ellisiv pamiętała urodziwego wikinga jeszcze z czasów, kiedy pierwszy raz przybył do Kijowa. Ona sama miała wtedy siedem lat, a było to w rok po tym, jak jego brat, święty Olaf, zginął w bitwie pod Stiklestad. Harald, ledwie piętnastoletni chłopak, także uczestniczył w tej bitwie, został ranny, ale zdołał się ukryć i po jakimś czasie uciec na wschód.

Od tamtej pory minęło dwanaście lat. Ellisiv widywała Haralda rzadko, zawsze jednak z wielkim zainteresowaniem słuchała, gdy ktoś o nim opowiadał. Matka, sama będąca córką szwedzkiego króla, Olafa Skautkonunga, nauczyła swoje dzieci języka nordyckiego i o Haraldzie mówiła z szacunkiem w głosie. Ellisiv miała wrażenie, że matka wyżej ceni jego odwagę i waleczność niż pokojowe usposobienie własnego męża. Wojowie na Rusi też byli dzielni, ale w żadnym razie nie mogli się równać z wikingami, żeglarzami z krajów nordyckich, tak przynajmniej wynikało z tego, co mówiła mama.

Ellisiv wodziła rozmarzonym wzrokiem po rozległych równinach poza murami miasta. Kiedy ostatnim razem Harald odwiedził Kijów, na jego widok Ellisiv przeniknął dreszcz. To najpiękniejszy mężczyzna, jakiego kiedykolwiek widziała. Włosy miał jasne niczym zboże w końcu lata, oczy niebieskie jak niebo we wrześniu. Jedna brew uniesiona nieco wyżej niż druga, co nadawało twarzy na wpół pytający, na wpół ironiczny wyraz. Należał też do najwyższych mężczyzn, jakich przyszło jej spotkać, szeroki w barach, prosty jak strzała. Ale największe wrażenie robił na Ellisiv jego uśmiech. Uśmiech zdradzający poczucie humoru, ciekawość, radość życia, ale przede wszystkim pewność siebie. Harald zaliczał się do ludzi, którzy za rzecz oczywistą uznają, iż powinni dostać wszystko, czego pragną...

Gorące dreszcze przenikały Ellisiv, gdy o tym rozmyślała.

Przed paroma dniami jeden z Waregów w służbie jej ojca cytował pieśń, którą Harald ułożył ostatniej zimy. Nie był to utwór przeznaczony dla uszu młodej panny, ale Ellisiv stała za drzwiami i wszystko słyszała. A potem nagle zalała ją fala gorąca, przestała oddychać, gdy dotarła do niej prawda, że to przecież o niej, Ellisiv, jest w pieśni mowa:

Wzdłuż skalistych brzegów Sycylii

dumnie żeglowała łódź Waregów,

na pokładzie stali mężowie tak dzielni,

że wszystko im się należało.

Na pewno żaden niedorajda

na taką wyprawę się nie poważy,

ale narzeczona w Gardarike

i tak o mnie nie marzy.

Serce biło jej szybciej.

„Narzeczona w Gardarike”...

Mieszkańcy krajów nordyckich Ruś nazywają Gardarike. Czy to ją Harald miał na myśli, mówiąc o narzeczonej?

W takim razie dlaczego uważał, że ona o nim nie marzy? Czyżby jej ojca się obawiał?

Pewnie nie ma się czemu dziwić. Wciąż przecież jest tak, że to ojcowie i bracia decydują o tym, za kogo wydać córkę lub siostrę. Niewiele kobiet ma w takiej sprawie coś do powiedzenia.

W takim razie jednak Harald nie zna jej, Ellisiv, Jelizawiety, córki wielkiego księcia Jarosława!

Ellisiv przygryzła dolną wargę, w jej brązowych oczach pojawił się wyraz uporu. Jeśli Harald Sigurdsson nadal zamierza się o nią starać, to ojciec powinien być przygotowany na walkę. Bo ona nigdy nie pogodzi się z ojcowską odmową! Harald jest jedynym mężczyzną, którego Ellisiv pragnie, jedynym, który sprawia, że krew w jej żyłach płynie szybciej, jedynym, który ją przekonuje, iż kobiety nie trzeba brać siłą.

Odwróciła się od okna i zaczęła niespokojnie chodzić tam i z powrotem po izdebce. Głowę wciąż miała pełną zasłyszanych pogłosek. To ludzkie gadanie budziło w niej i zazdrość, i obrzydzenie, ale też coś innego, słodkie mrowienie w dole brzucha i pożądanie tak wielkie, że zaczerwieniła się ze wstydu.

To się podobno przytrafiło ostatniej zimy, kiedy Harald był jeszcze høvdingiem na okręcie cesarzowej Zoe, władczyni Bizancjum. Chodzą słuchy, że cesarzowa mimo swoich sześćdziesięciu trzech lat bardzo lubi mężczyzn. I oto kiedyś jej wzrok padł na pięknego høvdinga z północy. Tymczasem na dworze znajdowała się młoda kuzynka cesarzowej, Maria, którą Harald najwyraźniej uważał za o wiele bardziej pociągającą. Poprosił o jej rękę, cesarzowa jednak odmówiła, bo chciała go zachować dla siebie. Kiedy sprawa się rozniosła i dotarła do uszu króla Greków, ten polecił swoim ludziom pojmać Haralda i uwięzić.

Ellisiv głęboko wciągnęła powietrze. Jak Harald mógł się starać o rękę tej Marii, skoro tak wyraźnie dawał do zrozumienia, że pragnie Ellisiv? Kiedy bowiem wówczas, dziewięć lat temu, jej ojciec mu odmówił, bo młody wiking nie miał ani władzy, ani odpowiednich środków, by żenić się z królewną, Harald przysiągł, że wróci na Ruś jako człowiek bogaty. No i spełnił przyrzeczenie. Przez wszystkie te lata przysyłał do Kijowa wielkie ilości złota zdobytego w łupieżczych wyprawach do Afryki.

Czyżby starał się o rękę Marii tylko tak, bez poważnych zamiarów, po to by przeżyć z nią krótkotrwałą przygodę...?

Tacy widocznie są wszyscy mężczyźni, a już zwłaszcza ci nieustraszeni wojownicy z krajów północnych. Ellisiv nasłuchała się o tym od najwcześniejszego dzieciństwa. Kiedy Harald wydostał się w końcu z więzienia, skierował swe kroki prosto do domu Marii, by wziąć ją siłą. Po kilku dniach odesłał pannę z powrotem na dwór cesarzowej.

Serce Ellisiv tłukło się jak szalone. Nie trzeba wielkiej wyobraźni, by wiedzieć, co w ciągu tych dni musiało się dziać na pokładzie jego okrętu. Jedyne, czego chętnie by się dowiedziała, to to, co Maria czuła i myślała o wszystkim. Czy była nim oczarowana, jak większość kobiet na widok równie urodziwego mężczyzny? Niewykluczone, że te dni na pokładzie jego okrętu nie były aż tak bolesne, pełne gniewu i upokorzenia, jak w podobnej sytuacji powinny.

Zazdrość znowu ściskała serce Ellisiv, by więc odpędzić od siebie nieprzyjemne myśli, zaczęła wspominać dzieje cudownej ucieczki Haralda z więzienia. Uratował go mianowicie własny brat, święty Olaf. Już w drodze na wieżę, gdzie Harald miał być przetrzymywany, ukazał mu się święty brat i obiecał, że mu pomoże. Następnej nocy do więzienia przybyła pewna czcigodna kobieta i podstępem wyprowadziła Haralda z wieży. Wyjaśniła, że kiedyś została uratowana przez świętego Olafa i teraz on przyszedł do niej we śnie, prosząc o udzielenie pomocy Haraldowi.

Ellisiv przystanęła pośrodku pokoju. To opowiadanie zrobiło na niej wielkie wrażenie. Słyszała już wcześniej o niewidomych, którzy odzyskali wzrok, i o sparaliżowanych, którzy wstali z łoża za sprawą cudownego wstawiennictwa świętego Olafa. W mieście Nidaros w Norwegii znajduje się, przy głównym ołtarzu tamtejszego kościoła, jego grób. Każdego roku do świątyni przybywają tłumy pielgrzymów, by modlić się przy relikwiach świętego króla.

Może więc Harald nie jest takim nieokrzesanym i prymitywnym poganinem, jak się wydaje jej ojcu? Ktoś, kto ma brata, do którego modlą się ludzie w wielu krajach? To przecież Olaf ochrzcił Norwegię. Niemożliwe, żeby nie wywarł żadnego wpływu na Haralda.

Ellisiv usiadła przy stole i próbowała skupić się znowu na greckich końcówkach. Nagle usłyszała na dworskim dziedzińcu jakieś hałasy i natychmiast podbiegła do okna. Przez bramę wkraczał właśnie liczny orszak wojowników w hełmach na głowach, z mieczami i tarczami w dłoniach.

Nie zastanawiając się ani chwili, Ellisiv wybiegła z pokoju, o mało nie połamała nóg na schodach i wpadła do izby kobiecej.

– Mamo! – krzyknęła zdyszana. – Czy widziałaś, ilu wojowników do nas przybyło?

Matka podniosła wzrok znad robótki.

– Spokojnie, moje dziecko. Nic nam nie grozi. To po prostu Harald Sigurdsson wrócił ze swoimi ludźmi do Kijowa.

Ellisiv stała przy drzwiach z zaczerwienioną twarzą.

– Harald Sigurdsson? – zapytała. – To dlaczego nie widziałam jego okrętów na rzece?

Matka uśmiechnęła się z przekąsem.

– Aż tak dokładnie śledzisz ruch na Dnieprze?

Ellisiv, zawstydzona, zagryzła wargi. Potem ukucnęła przy matce.

– Myślisz, że on zostanie u nas jakiś czas?

– Jestem tego pewna. W każdym razie spędzi tu najbliższą zimę. Będziesz miała dość okazji, by go dobrze poznać.

– To on nie zamierza podjąć służby u króla Greków?

– Nie. Mówi, że tęskni za północą i chce wrócić do ojczyzny, do dziedzictwa przodków. Jak wiesz, teraz królem Norwegii i Danii jest Magnus, syn świętego Olafa. Podejrzewam, że Harald chce dochodzić swoich praw do korony...

Ellisiv przytaknęła. Choć kochała Magnusa i w latach, kiedy mieszkał tutaj, na Rusi, widziała w nim brata, wyczuwała, że uczynienie królem Magnusa musiało być dla Haralda wielkim, bolesnym ciosem. Z pewnością myślał, że to po niego przyjechali wtedy høvdingowie, to jego powinni byli zabrać do Norwegii, jemu powierzyć królestwo.

– Myślisz, że mógłby nastawać na jego życie? Na życie własnego bratanka?

Matka zmarszczyła czoło.

– Nie wiem. Mam nadzieję, że raczej będzie dążył do zawarcia jakiejś ugody. Ale, z drugiej strony, Harald jest żądny władzy i zaszczytów, podobnie jak Olaf. Poza tym on się nigdy nie pogodził z klęską pod Stiklestad. Sama byłam świadkiem, jak przysięgał, że pewnego dnia wróci do Norwegii i zostanie jej królem.

W tej właśnie chwili prawda dotarła do Ellisiv. W marzeniach na jawie zawsze dotychczas widziała swoje przyszłe życie z Haraldem w Kijowie. Wyobrażała sobie, że Harald będzie nadal odbywał wikińskie wyprawy, może znowu zaciągnie się na służbę u cesarza, ale zawsze będzie tutaj wracał. Dla niej ten kraj o nazwie Norwegia, leżący gdzieś daleko na północy, łączył się jedynie z przeszłością Haralda.

– Co się z tobą dzieje? – zapytała matka zaskoczona. – Wyglądasz, jakby cię coś przestraszyło!

– Nie, nic – bąknęła Ellisiv i odwróciła się. – Muszę wracać do moich książek, w przeciwnym razie jutro nauczyciel mnie zawstydzi.

Musiała stąd wyjść, przemyśleć sprawy w samotności. Informacja o planach Haralda wyjazdu na północ spadła na nią jak grom z jasnego nieba.

W swoim pokoju na wieży podeszła do okna i usiadła na szerokim parapecie. Błądziła spojrzeniem ponad miastem, rzeką i placami targowymi, ale nie widziała nic. Myśli krążyły wokół Haralda i decyzji, jaką podjął. Instynktownie wyczuwała, że on nigdy nie zmieni tego postanowienia, a już zwłaszcza z powodu kobiety, nawet żeby nie wiem jak bardzo pragnął się z nią ożenić. Jeśli rzeczywiście ponownie poprosi o jej rękę, to ona będzie, niestety, musiała podjąć bardzo trudną decyzję. Nie w tej sprawie, czy pragnie zostać jego żoną, ale czy godzi się opuścić swój ukochany Kijów, matkę i ojca, rodzeństwo, dwór książęcy oraz wszystko, co jest jej tak bardzo drogie. A czego już nigdy w życiu nie zobaczy.

Włodzimierz powiedział kiedyś, że mieszkańcy nordyckiej północy to barbarzyńcy. Wielu z nich określa się mianem berserków, to wojownicy, którzy w walce są jak dzikie zwierzęta, pozbawieni wrażliwości na ból, nieludzcy, a po zwycięstwie w ekstazie oddają cześć swemu pogańskiemu bogowi Odynowi. W kraju nie ma prawdziwych miast, a kościoły należą do rzadkości, znacznie więcej jest pogańskich kontyn, w których czci się stare bóstwa. Chociaż bowiem Olaf ochrzcił kraj, to w głębi serc ludzie pozostali poganami – przekonywał Włodzimierz.

Poganie... Ellisiv zadrżała.

I podobno w tym ich kraju jest bardzo zimno. Są tam wysokie góry i głębokie doliny, zupełnie inaczej niż w jej ukochanej, równinnej ojczyźnie. Żeby dotrzeć do Norwegii, człowiek musi się przeprawić przez morze. Ellisiv wiele razy próbowała sobie wyobrazić, jak też morze wygląda, ale jej się to nie udało.

Usłyszała kroki na schodach, pośpiesznie wróciła więc do stołu. Lepiej żeby ojciec czy Włodzimierz nie przyłapali jej na mitrężeniu czasu.

Ktoś zapukał, drzwi się otworzyły i w tym momencie Ellisiv przestała oddychać.

W progu stał on, wyższy i przystojniejszy, niż zapamiętała. Z radosnym uśmiechem na wargach.

Nie czekał na zaproszenie, po prostu wszedł i starannie zamknął za sobą drzwi. Serce Ellisiv biło tak głośno, że musiało to być słychać. Oszołomiona czekała przez chwilę, że przybyły podbiegnie do niej, porwie ją gwałtownie w ramiona i uniesie w górę, a potem niecierpliwie zacznie zrywać z niej ubranie. Tymczasem on podszedł wolno do okna i stanął plecami do światła. Jasne włosy mieniły się złotym blaskiem.

– Patrzcie, patrzcie – powiedział wesoło. – Ten mały, śliczny ptaszek wyrósł na wspaniałą kobietę!

Ellisiv nie potrafiła wykrztusić ani słowa. Policzki jej płonęły.

– Dziewiętnaście lat, nieprawdaż? – mówił dalej żartobliwie.

Ellisiv ledwo była w stanie skinąć głową. Nie miała odwagi spojrzeć mu w oczy. Nie miała nawet odwagi ogarnąć spojrzeniem jego wspaniałej postaci rysującej się na tle okna.

– Chyba mnie nie zapomniałaś? – usłyszała w najwyższym stopniu zaskoczona.

– Nie – wyszeptała.

On się roześmiał. Z dumą zwycięzcy. Z pewnością siebie!

Potem podszedł do niej. Do krzesła, na którym siedziała, ujął jej twarz w swoje ręce i uniósł ku sobie.

– Jesteś tak samo śliczna jak dawniej, tylko w inny sposób – błądził spojrzeniem po jej ciele. – Teraz jesteś śliczna jak dojrzała kobieta – dodał, cedząc słowa.

W tym momencie na schodach rozległy się kroki i Harald natychmiast ją puścił. W chwilę potem zapukano i przyjaciel Haralda w ciągu tych wszystkich spędzonych na wschodzie lat, Islandczyk, Halldor Snorrason, uchylił drzwi.

– Ludzie pytają, co się z tobą stało – powiedział pośpiesznie. Obrzucił Ellisiv przelotnym spojrzeniem i lekko skłonił głowę na powitanie. Wkrótce potem Harald opuścił pokoik na wieży.

Ellisiv wciąż siedziała z tłukącym się w piersi sercem. Co by się stało, gdyby Halldor nie przyszedł...?

Zasłoniła usta ręką i jęknęła.

– Jestem zakochana w Haraldzie! – wyszeptała sama do siebie tak cicho, jakby się bała, że ściany mają uszy.

14

Na początku lata spotkali Magnusa u brzegów Jutlandii. On i Harald postanowili razem ruszyć ku Zelandii i tam szukać Sveina.

W dzień przed wyjazdem Magnus przyszedł do Ellisiv, która siedziała na brzegu, rozkoszując się ciepłą pogodą. Widziała go z bliska po raz pierwszy od czasu, gdy opuścili Nidaros.

– Czy mógłbym z tobą porozmawiać? – zaczął niepewnie.

Ellisiv rozejrzała się lękliwie wokół. Magnus to zauważył i powiedział ze smutnym uśmiechem:

– Jego tu nie ma. Zresztą nie o nim chciałem mówić.

Przyjrzała mu się uważnie. Kiedy po raz ostatni rozmawiali, na jego twarzy nie było tego wyrazu bólu.

– Bardzo bym chciała mieć w tobie przyjaciela, ale widocznie nie było nam to pisane – rzekła z żalem.

Magnus przytaknął.

– Rozumiem to. Ale dzisiaj co innego mi ciąży.

Usiadł przy niej, widocznie jednak trudno mu było zacząć, bo żuł w milczeniu źdźbło trawy i sprawiał wrażenie człowieka, który się z czymś zmaga.

– Dzisiaj w nocy śnił mi się mój ojciec, święty Olaf – wybąkał na koniec.

Ellisiv spojrzała zdziwiona.

– Znowu? – spytała życzliwie.

Z powagą pokiwał głową.

– Śniło mi się, że ojciec powiedział do mnie takie oto słowa: „Mój synu, teraz musisz zdecydować, czego pragniesz bardziej – pójść ze mną, czy zostać najpotężniejszym z królów, żyć długo, ale popełnić grzech, któremu nie potrafisz zadośćuczynić”. Ja mu na to odpowiedziałem: „Proszę cię, byś ty zadecydował za mnie”. Wtedy ojciec rzekł: „W takim razie pójdziesz ze mną’.

Kiedy Magnus skończył, zaległa kompletna cisza. Ellisiv marzła, choć było gorąco.

– Chyba nie zawsze miewasz prorocze sny – bąknęła, żeby coś powiedzieć, czuła jednak, że to tylko puste słowa. Sny Magnusa zwykle się spełniały.

– Ty wiesz, co to znaczy – powiedział, tym razem na nią nie patrząc.

Ellisiv skinęła głową. Płacz dławił ją w gardle.

W kilka dni po tej rozmowie nadeszła wiadomość, że Magnus zachorował. Harald natychmiast wszedł na pokład jego okrętu, by zobaczyć, co się stało.

Kiedy wrócił, Ellisiv zauważyła, że jest w okropnym humorze.

– Co z tobą? – spytała zaniepokojona.

– Czy uwierzysz, że ten przeklęty smarkacz postanowił, iż to Svein Ulvsson odziedziczy po nim władzę nad Danevelde, a nie ja! Uznał, że najlepiej będzie, jeśli zachowam Norwegię, a Svein dostanie Danevelde!

– Rozmawialiście o spadku? – wykrzyknęła Ellisiv przerażona. Przypomniała sobie sen, o którym jej opowiadał Magnus. – Czy on jest poważnie chory?

– A myślisz, że w przeciwnym razie mówiłby, jak zamierza podzielić swoje dziedzictwo? – burknął Harald ze złością.

Ledwie kilka godzin później przybiegł posłaniec z wiadomością, że Magnus nie żyje.

Ellisiv patrzyła na przybyłego, niczego nie pojmując. Wczoraj Magnus chodził tutaj i nic mu nie dolegało. Był młody i silny. Nikt nie zapada na zdrowiu ani nie umiera tak nagle!

Straszliwe podejrzenie rozrastało się w jej sercu, ale desperacko starała się je od siebie odegnać.

Dopiero kiedy minął pierwszy szok, dotarło do niej, że już nigdy więcej nie zobaczy Magnusa. Utraciła oto jeszcze jedną więź, jaka łączyła ją z Kijowem, z matką i ojcem, z domem dzieciństwa. Teraz została jej już tylko Olga, bez niej będzie zupełnie sama.

Żal dławił ją w piersi, serce szarpał głuchy ból. Walczyła z narastającym płaczem, w końcu nie była w stanie go powstrzymać, odeszła więc na bok w nadziei, że nikt nie zauważy jej łez.

– No, no, oto królowa siedzi i opłakuje swoją wielką miłość? – usłyszała nagle za sobą szyderczy głos Haralda.

Odwróciła się, nie zdążyła otrzeć oczu i patrzyła na stojącego przed nią męża. Wysokiego, z ponurą miną i zimną pogardą we wzroku. Wzbierał w niej gniew tak silny, że nie pamiętała, by kiedykolwiek coś takiego przeżyła.

– Zabiłeś go! – syknęła, zdając sobie sprawę, że może tych słów pożałować, mimo to nic nie było w stanie jej powstrzymać. – Byłeś u niego wczoraj wieczorem, zaniosłeś mu coś do picia! Musiałeś tam czegoś dosypać! Zgładziłeś go ze świata tylko z powodu chorobliwej zazdrości!

Jej słowa pozornie nie zrobiły na Haraldzie żadnego wrażenia.

– Nie słyszałaś o jego śnie? Śmierć Magnusa to przeznaczenie.

Tym razem to Ellisiv roześmiała się szyderczo.

– Więc Magnus był aż tak głupi, żeby ci o tym śnie opowiedzieć? To było dla ciebie niczym dar niebios, prawda?

Przez chwilę Harald jakby się wahał, czy ją uderzyć, czy po prostu sobie pójść. Wybrał to ostatnie.

Ellisiv siedziała jeszcze długo z wielkim bólem w sercu. Harald nigdy jej nie wybaczy takiego podejrzenia, takiego jeżącego włos na głowie oskarżenia. A ona prawdopodobnie nigdy się nie dowie, czy miała rację, czy też Harald jest niewinny.

Dni, które potem nastąpiły, były najtrudniejsze w życiu Ellisiv. Harald jej unikał. Przychodził tylko w nocy i domagał się swoich praw, bez czułości, nie mówił ani słowa, po prostu brał ją i już.

A mimo to ja go kocham, myślała nieszczęśliwa. On jest brutalny, bezlitosny, twardy, a mimo to go kocham.

Nie minęło wiele czasu, a Harald ujawnił, że nie zamierza się podporządkować ostatniej woli Magnusa. Zwołał ting z udziałem swojej drużyny i oznajmił, że pojedzie na ting do Viborg w Danii, gdzie ogłosi się królem tego kraju.

Wtedy głos zabrał Einar Tambarskjelve:

– Ja wolę odprowadzić do grobu mego przybranego syna, Magnusa, niż wojować na obczyźnie po to, by dla innego króla zdobywać sławę i majątek.

Potem, zwracając się do swojej drużyny, zawołał:

– Wolę towarzyszyć Magnusowi po śmierci niż innemu królowi za życia!

Odpowiedział mu szmer poparcia. Nie odezwał się ani jeden głos sprzeciwu.

Harald wrócił na pokład swego okrętu w wojowniczym nastroju. Zapomniał nawet o swoich urazach do Ellisiv.

– Ten przeklęty mąciciel! – ryczał. – Najpierw wybrał Magnusa zamiast mnie, by jak najwięcej władzy zagarnąć dla siebie. Potem zmusił mnie, bym za połowę władzy królewskiej oddał połowę swojego majątku, z czego większość przywłaszczył sobie. A teraz ten diabeł chce królewskiej korony, mówię ci!

– Nie powinieneś pozwolić na to, by on sam pojechał do Norwegii – powiedziała Ellisiv uszczęśliwiona, że Harald znowu chce się z nią dzielić swoimi zmartwieniami. – Nie masz dość ludzi, by podporządkować sobie Danevelde, zatroszcz się więc najpierw o umocnienie się w Norwegii, później zbierzesz siły przeciwko Sveinowi.

Harald w zamyśleniu kiwał głową. Jak wielokrotnie przedtem uznał, że Ellisiv mądrze mu radzi. Po kilku dniach byli już w drodze na północ.

Natychmiast po przybyciu do Norwegii Harald zwołał ting i ogłosił się jedynym władcą całego kraju. Zaczął od Viken i Oslo, podporządkował sobie tereny nad Oslofjorden i wolno posuwał się dalej ku północy. Tymczasem Einar Tambarskjelve pociągnął do Nidaros na czele oddziałów z Trøndelag. Magnus został pochowany w kościele świętego Klemensa, u boku swego ojca.

Ellisiv była zadowolona. Żal po odejściu Magnusa nadal trwał w jej sercu, ale najważniejsze dla niej było to, że ona i Harald znowu żyli w przyjaźni i zgodzie. Od czasu do czasu, zwłaszcza nocą, jakiś wewnętrzny głos szeptał jej coś o tchórzostwie i słabości charakteru, ale tłumiła go w sobie. Nie mogła żyć bez Haralda. Niech więc zostanie taki, jaki jest, skoro ona nie potrafi go zmienić.

Zdarzało się w takie ciche nocne godziny, że powracały do niej słowa matki: „Ty potrafisz usunąć ów okrutny wyraz z jego oczu, możesz być jak leczniczy balsam dla jego wojowniczej duszy”. I musiała przyznać, że nie potrafi tego osiągnąć.

To, co miało ją spotkać za kilka miesięcy, było mimo wszystko wielkim szokiem. Szokiem tak strasznym, że potrzebowała wielu tygodni, by pojąć prawdę.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

POSTACI HISTORYCZNE WYSTĘPUJĄCE W KSIĄŻCE

ELLISIV (Jelizawieta Jarosławna), córka wielkiego księcia kijowskiego Jarosława Mądrego oraz Ingegjerd Olavsdotter. Około roku 1043 została żoną Haralda Sigurdssona (Hardråde). Urodziła dwie córki: Marię na początku małżeństwa i Ingegjerd pod jego koniec. Nie wiemy, co się działo z Ellisiv w okresie, kiedy Harald miał drugą żonę, Torę Torbergsdotter.

HARALD SIGURDSSON (Hardråde) – 1015-1066. Jego ojcem był Sigurd Syr, a matką Åsta Gudbrandsdotter, która była też matką świętego Olafa. Harald miał dwie żony: Ellisiv i Torę. Był ojcem czworga dzieci – Tora urodziła mu dwóch synów: Magnusa i Olafa, Ellisiv dwie córki: Marię oraz Ingegjerd.

INGEGJERD OLAVSDOTTER, matka Ellisiv, córka szwedzkiego króla Olafa Skautkonunga. Najpierw zaręczona z Olafem Haraldssonem (świętym), w roku 1019 została wydana za Jarosława, księcia Nowogrodu, a potem Kijowa. Zmarła około roku 1050.

JAROSŁAW, WIELKI KSIĄŻĘ KIJOWSKI. Po śmierci w roku 1015 ojca, Włodzimierza, Jarosław walczył o władzę ze swoimi braćmi i w 1034 roku został jedynym władcą Rusi Kijowskiej. Umarł w roku 1054. Z jego małżeństwa z Ingegjerd urodziło się sześciu synów i cztery córki.

ANASTAZJA JAROSŁAWNA, siostra Ellisiv, około roku 1046 została wydana za króla węgierskiego Andrzeja I. Panował on na Węgrzech do roku 1060, kiedy to podczas ucieczki został zamordowany przez swego brata.

ANNA JAROSŁAWNA, siostra Ellisiv, wydana za króla Francji, Henryka I. Po jego śmierci w roku 1060 została regentką swego małoletniego syna, Filipa.

ANUND JAKOB, król szwedzki, syn Olafa Skautkonunga, ożeniony z Gunnhild Sveinsdotter. Po jego śmierci Gunnhild wyszła za króla Danii, Sveina Ulvssona, małżeństwo to jednak zostało unieważnione ze względu na łączące ich zbyt bliskie pokrewieństwo.

ASTRID, królowa Norwegii, nieślubna córka Olafa Skautkonunga, czyli przyrodnia siostra Anunda Jakoba oraz Ingegjerd Olavsdotter. Była żoną Olafa Haraldssona (świętego).

EINAR TAMBARSKJELVE, ożeniony z Bergljot, córką bardzo w swoim czasie wpływowego jarla Håkona. Uczestnik bitwy pod Svolder w roku 1000, zamordowany przez Haralda Hardråde w roku 1050.

TORA TORBERGSDOTTER, córka Torberga Arnessona i Ragnhild. Od roku 1047 była drugą, obok Ellissiv, żoną Haralda Sigurdssona i królową Norwegii.

OLAF HARALDSSON – święty Olaf – 995-1030. Syn Haralda Grenske i Asty Gudbrandsdotter, ożeniony z Astrid Olavsdotter. Od roku 1016, kiedy to w bitwie pod Nesjar pokonał swego głównego przeciwnika, jarla Sveina, był królem Norwegii. To święty Olaf ostatecznie wprowadził w Norwegii chrześcijaństwo, które umacniał ogniem i mieczem. W roku 1030 wystąpili przeciwko niemu zbuntowani chłopi i jarlowie. Olaf zginął w bitwie pod Stiklestad na północy kraju. W rok później został uznany za świętego.