Piotr Pogorzelski

2012

PORAD NA EURO

czyli

jak pojechać na Ukrainę
i trafić gdzie trzeba

Kijów • Charków • Donieck • Lwów

Warszawa 2012

Redakcja: ANNA NASTULANKA

Projekt okładki i wnętrza: KASIA SŁANIA

Skład i łamanie: Studio4

Zdjęcia z archiwum autora,
na okładce: stadion we Lwowie

© Copyright by Oficyna Wydawnicza Przybylik &, 2012

© Copyright by Piotr Pogorzelski, 2012

Wydanie I elektroniczne

Warszawa 2012

ISBN 978-83-932641-7-9

Wydawnictwo Przybylik &,
ul. Godebskiego 11, 02-912 Warszawa,
www.przybylik.pl,
e-mail:wydawnictwo@przybylik.pl

Konwersja: eLitera s.c.
wersja 1

Wstęp

Ukraina to piękny kraj, pociągający ogromnymi przestrzeniami i egzotycznymi dla Polaków zabytkami. Mieszkają tam bardzo gościnni ludzie. Turysta, który przyjeżdża tam pierwszy raz, powinien mieć jednak pewien zasób wiedzy. O ile na Zachodzie wszystko jest oznaczone i opisane i nawet ktoś, kto nic nie wie o danym kraju, da sobie radę, o tyle na Ukrainie trzeba samemu „wiedzieć jak”: przekroczyć granicę i skorzystać ze służby zdrowia, zamówić jedzenie w restauracji i rozmawiać z milicjantem. Wszystko to znalazło się w tym poradniku. Właśnie w poradniku, a nie przewodniku, bowiem znajdą Państwo tutaj przede wszystkim porady, i to często bardzo subiektywne. Co zresztą według mnie wcale nie jest minusem. Nie ma tu wszystkiego, ale jest to, co naprawdę być powinno w tego rodzaju książce. Nie tylko moim zdaniem, ale także zdaniem tych, którzy od lat albo całe życie mieszkają na Ukrainie, zarówno Polaków, jak i Ukraińców.

Oprócz standardowego opisu zabytków i miejsc, które warto odwiedzić, proponuję także nietypowe szlaki, które nie zostały opisane w innych tego typu książkach. Po Kijowie oprowadzi nas pisarz Andrij Kurkow, po Lwowie muzyk Mychajło Barbara i mieszkająca w tym mieście od urodzenia Polka Beata Kost, po Charkowie reżyser teatralna Switłana Oleszko. Z kolei ciemną, kryminalną, stronę Doniecka pomógł mi, a zatem także czytelnikom, poznać bloger Jewhen Krasnow, a opuszczone obiekty przemysłowe jego kolega po fachu Denys „Frankensstein” Kazanski.

Zachęcam zatem do podróży na Ukrainę nie tylko w czasie Euro 2012. To naprawdę fascynujący kraj, którego nie trzeba się bać, ponieważ po prostu nie ma czego.

Piotr Pogorzelski

Kijów/Warszawa 2012 r.

Dziękuję

Lilii i Oli oraz Andrzejowi i Larissie Pogorzelskim, a także Piotrowi Andrusieczce, Mychajłowi Barbarze, Wiktorii Czyrwie, Michałowi Faleńczykowi, Serhijowi Juszczyszynowi, Andrijowi Kapustinowi, Denysowi Kazanskiemu, Pawłowi Kolesnikowi, Beacie Kost, Jewhenowi Krasnowowi, Switłanie Oleszko, Pawłowi Pieniążkowi i Ołeksandrowi Zinczence, bez których ten poradnik by nie powstał.

Stadion Olimpijski w Kijowie

TO WARTO WIEDZIEĆ PRZED WYJAZDEM

Nowy terminal charkowskiego lotniska

Dokumenty

Polacy nie potrzebują wiz, jeśli przebywają na Ukrainie maksimum 90 dni w ciągu pół roku. Trzeba mieć przy sobie paszport, Ukraina nie jest członkiem Unii Europejskiej, więc dowód osobisty nie wystarczy.

Należy wykupić dla siebie ubezpieczenie zdrowotne, a dla samochodu – zieloną kartę. Żadne dodatkowe ubezpieczenia nie są wymagane, więc sugestie, że na granicy trzeba je kupić, nie mają podstaw.

Przepisy celne

Cudzoziemcy mogą swobodnie wwozić na Ukrainę i wywozić z niej sumę do 10 tys. euro, deklarując ją ustnie. Kwotę wyższą niż 10 tys. euro należy zadeklarować pisemnie. Ostrzejsze przepisy dotyczą hrywny. Deklarując ustnie, można wwieźć i wywieźć do 15 tys. hrywien. Od 15 do 50 tys. kwotę należy deklarować pisemnie, powyżej 50 tys. musimy mieć zgodę Narodowego Banku Ukrainy.

Z Ukrainy do Polski można przywieźć 2 paczki papierosów albo 50 g tytoniu, 1 litr alkoholu o mocy powyżej 22% albo 2 l alkoholu i napojów alkoholowych o mocy poniżej 22%, albo 4 l wina, albo 16 l piwa.

Ukraińscy celnicy bardzo często pytają o przedmioty antykwaryczne, dlatego należy mocno przemyśleć tego typu zakupy.

Czym dojechać z Polski?

Na Ukrainę możemy dojechać autobusem, samochodem i pociągiem oraz dolecieć samolotem. Środki transportu ułożyłem od najtańszego do najdroższego, chociaż czasem udaje się taniej kupić bilet na Wizz Air z Katowic do Kijowa niż na pociąg łączący stolice obydwu państw. Jeszcze tańszy sposób to dojechać do granicy polsko-ukraińskiej i przejść ją na piechotę. Jedyne piesze przejście graniczne to Medyka – Szeginie, często są tam kolejki, nawet dwu-trzygodzinne.

Przejścia graniczne

Jest to chyba najbardziej przykry element podróży na Ukrainę. Przejścia są zakorkowane przez drobnych handlarzy, często trzeba więc czekać po kilka godzin.

Przejścia drogowe:

Dorohusk – Jagodzin
Hrebenne – Rawa Ruska
Medyka – Szeginie
Korczowa – Krakowiec
Krościenko – Stariawa
Zosin – Uściług (do 3,5 t)

Możemy zwrócić się o pomoc do kierownika zmiany, próbując mu wytłumaczyć, że nie jesteśmy „mrówką”, ale zwykłym turystą, lub jedziemy w interesach. Ze stania w kolejce zwolnieni są także ci, którzy jadą z małym dzieckiem. Większą życzliwością wykazuje się ukraińska niż polska straż graniczna.

Wyjeżdżając z Polski, można skorzystać ze specjalnych pasów dla obywateli Unii Europejskiej. Niewykluczone jednak, że później utkniemy w korku po ukraińskiej stronie. Z kolei wracając do Polski, już po naszej stronie, możemy skorzystać ze specjalnego pasa (tzw. zielonego) dla osób „na pewno” niczego nieprzemycających. Najczęściej jest on pusty. Jeżeli jednak celnicy znajdą w naszym bagażu coś ponad normę, grozi nam odpowiedzialność karna, a nie tylko konfiskata towaru jak na pozostałych pasach oznaczonych „Nothing to declare”.

Czas oczekiwania można sprawdzić na www.granica.gov.pl, jednak często ma on mało wspólnego z realną sytuacją. Trudno nawet powiedzieć, kiedy najlepiej przekraczać granicę. Straż graniczna przyznaje, że najgorszy jest koniec tygodnia.

Dworzec kolejowy w Charkowie

INFORMACJE O AUTORZE I MAPA UKRAINY

Piotr Pogorzelski

Urodził się w Warszawie, od 6 lat mieszka w Kijowie. Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego (2000) i dwuletnich magisterskich Studiów Wschodnich na tej samej uczelni. Od 2000 r. w Polskim Radiu, w Informacyjnej Agencji Radiowej. Zajmował się między innymi tematyką międzynarodową, czasowo zastępował korespondentów w Mińsku, Moskwie i Kijowie; od 2006 r. korespondent Polskiego Radia w stolicy Ukrainy. Publikował artykuły na temat turystyki w „Gazecie Wyborczej”, „Rzeczpospolitej” oraz analizy sytuacji społeczno-politycznej na Ukrainie w tygodnikach „Wprost”, „Polityka” i dwumiesięczniku „Nowa Europa Wschodnia”. Dużo podróżuje po różnych rejonach tego ogromnego kraju. Poznał całą Ukrainę - od Doniecka do Użgorodu i od Czernichowa do Sewastopola.

Ukraina

Powierzchnia: 603 tysiące km²

Długość granic: 4566 km
z tego:
1576 z Rosją
940 z Mołdawią
891 z Białorusią
538 z Rumunią
428 z Polską
103 z Węgrami
90 ze Słowacją

Długość wybrzeża: 2782 km

Najwyższy szczyt: Howerla 2061 m (Beskidy Wschodnie)

Ludność: 45 mln

Największe miasta (oficjalna liczba ludności):
Kijów – 2,8 mln,
Charków – 1,5 mln
Dniepropietrowsk i Odessa – po 1 mln

Flaga i herb Ukrainy