Redaktor prowadzący: Paweł Orzeł

Opracowanie: Andrzej Śnioszek

Opieka redakcyjna: Marcin Sendecki

Korekta: Marcin Trusewicz

© Copyright for this edition by Państwowy Instytut Wydawniczy, 2023

Księgarnia internetowa www.piw.pl

www.fb.com/panstwowyinstytutwydawniczy

Wydanie pierwsze

Warszawa 2023

Państwowy Instytut Wydawniczy

ul. Foksal 17, 00–372 Warszawa

tel. 22 826 02 01

e–mail: piw@piw.pl

Projekt okładki, projekt typograficzny: Mimi Wasilewska

ISBN 978-83-8196-547-7

Fragment

Antoni Bogusławski, Nić

MOGIŁOM I CIENIOM

Mogiłom i cieniom

I

Przedziwne tego roku opadają liście

Echo listopadowe

Pieśń żołnierska

Na Trzeci Maja

Ktoś ty

II

Warszawski Chrystus

***

17 X 1943

Ave

Matce

Warszawie

Róże

List

Takieś mi jest odległe

III

Nie wiem, czego mi żal

Tęsknota

Wędrowiec

Smutek wieczorny

Noc idzie

Nastrój

Łzy

Zadymka

Śmieje się do mnie

***

Jakże tu można zasnąć

WIERSZE ROZPROSZONE

Pośród mogił jeno wiatr zawodzi

Powstaniec z 29 listopada

Dzwony

W dniu Trzeciego Maja

Marzy mi się

Inaczej niż pod Somosierrą

Marsz

Piosenka żołnierska

***

Nieosiągalne

Szczęśliwi

Oczekiwanie

Fantazja

Poeta

Wmówiony talent

Filozoficzne pisać wiersze

Wróżba

Niewyjaśnione pytanie

Rozśpiewała się we mnie wiosna

Tak jestem pełna wiosny

Jedyna prawda

Nie wiem, co mnie weseli

***

W niedzielę

Gwiazdy już gasną

Jestem samotny

Niepewność

Wieczór

Droga

Niedługo już

W maju

Smuci mnie jesień

Idzie piosenka

Sonecik

Piosenka o pszczole

Samolot

Bajka o kłótni

Bajka o prosiaku i krowie

Bajka o chorym żółwiu i gadatliwej wiewiórce

Stary Mróz

***

Nota wydawnicza

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

Antoni Bogusławski
Nić

Moja mała córeczka, poetka,

wątły promyk na mrocznym Pawiaku,

wije rymy w pół-słowach, pół-szeptach,

łuska perły w więziennym przetaku.

Pająk z okna po nici swej spełza,

czarny strażnik, włochaty, szkaradny.

Półświadomie, w uśmiechach i we łzach,

nić się snuje młodziutkiej Ariadny.

Tam, za kratą, coś szumi – to drzewa;

tam, za murem, szybują w lot ptaki.

Mała wróżka dobiera, przesiewa

białych pereł wątek różnoraki.

Co to będzie? Hymn buntu i burzy?

Co to będzie? Stęskniona śpiewanka?

– Bóg ze słońca wieczystej podróży

złotą nitkę dał jej tego ranka.

MOGIŁOM I CIENIOM
poezje z teki pośmiertnej

Mogiłom i cieniom

I

Wyszeptacie mi kiedyś o sobie

złoto-krwawą, przejasną legendę.

Wasze słowa z śnieżycy wyprzędę,

święty skarbiec pamiątek z nich zrobię.

W którąś białą, styczniową zawieję,

może jutro, a może po latach,

napiszecie mi na śnieżnych płatach,

jakie były te serc waszych dzieje.

Jak wichura was niosła ku słońcom,

kędy droga jej wiodła męczeńska,

gdzie zwycięstwo, gdzie była wam klęska,

gdzie mogiły sypano tysiącom.

Opowiecie mi kiedyś prześpiewną

złoto-krwawą serc Waszych legendę…

Długo, długo słuchać wtedy będę

i zrozumiem – na pewno, na pewno…

II

Chciałabym wam piosenkę napisać,

trochę smutną i trochę radosną,

by ją szumem mógł las wykołysać,

kiedy w liście ustroi się wiosną.

By ją strumień wyszeptał nieśmiały,

swą daleką przepływając drogą,

i by chórem wam ją wyśpiewały

bzów okiście – najładniej, jak mogą.

Ton piosenki nie może być złoty,

ni z lekkimi bajki kolorami:

musi tętnić, jak kroki piechoty,

co się nocą przedziera lasami.

Musi błyszczeć, jak szable i kosy,

i grzmieć jako okrzyki komendy,

i mieć musi proste, szorstkie głosy

jak z biwaków żołnierskie gawędy.

Hej, piosenko! Pobiegłabyś echem,

gdzie zapadłe, nieznane mogiły,

każdym ziemi wzniecona oddechem,

pełna życia i gwaru, i siły.

Powtarzałyby cię polne maki,

które z mogił wykwitnęły jasno,

a radosne, rozkrzyczane ptaki

wyśpiewałyby ciebie, jak własną.

Hej! Roztętniałby tobą świat cały,

piosnko moja, dla mogił i cieni!

Gwar i tętent… przyśpiewki i strzały…

prosty mundur, który krwią się mieni…

Było – przeszło. Żyje jeno w pieśni,

w sercach czasem się budzi wspomnieniem…

Tam, nad wami, półbogowie leśni,

bór się kłoni piosenką-westchnieniem.

III

Chciałabym wam napisać podzwonne

najgodniejsze, najświętsze, najlepsze…

Chcę. Jak?

Nie wiem.

Macierzanki wonne

ponad wami rosną coraz bledsze.