© Copyright by Wydawnictwo Poligraf, 2024

© Copyright by Krystyna Przeradzka, 2024

Wszelkie prawa zastrzeżone.

Żaden fragment tekstu nie może być publikowany ani reprodukowany bez pisemnej zgody wydawcy i autora.

Skład i łamanie: Aleksandra Mikołajko, Wojciech Ławski

Projekt okładki: Alicja Kuczyńska

Opieka redakcyjna: Klaudia Dróżdż

Korekta: Irena Piecha, Anna Kozar

Książka wydana
w Systemie Wydawniczym Fortunet™

www.fortunet.eu

ISBN 978-83-8308-564-7

Wydawnictwo Poligraf

ul. Młyńska 38

55-093 Brzezia Łąka

tel. 71-344-56-35

www.WydawnictwoPoligraf.pl

WSTĘP

Nie skrywajcie niczego w sercu,

Nie skrywajcie w szufladzie,

Niech ujrzy światło dzienne.

Zapewniam Cię, czytelniku,

Że dla siebie coś znajdziesz

W tym skromnym poświęconym dla Ciebie tomiku

CZĘŚĆ I

O poezji

O urokach natury

O myślach rozbieganych

O trudach i nadziei

JESIEŃ

Każda pora roku

Ma w sobie coś swoistego.

Uroków, barw i piękna bez liku,

Lecz w jesieni jest coś szczególnego.

Niebo mi podarowało

Rok jeszcze jeden w prezencie,

Abym przez okno swojego domu

Opisała jesień w prawdziwej szacie.

Ciepły dzień, słoneczny i spokojny,

Takim natchnieniem napawa,

Że wszystkie kolory świata

Oglądać przez okno to wspaniała zabawa.

Jest wiele odcieni barwy każdej,

Splatają się tak, że pojąć nie sposób.

Natura je jeszcze słońcem okrasza,

Do tego dokłada chmary przepięknych ptaków.

Kasztan żółto-brązowy owoce swe zrzuca na trawę,

Klon koło niego płomienny w swych barwach,

Grusza prosi, by zerwać owoce przed mrozem,

A platan w parku chowa się w lazurowych chmurach.

Wszystkie drzewa się dogadują,

Choć barwy mają różne,

Gdyby tak ludzie mogli jak one,

To życie nie byłoby takie próżne.

Próbuję policzyć wszystkie kolory,

Ciągle coś nowego dostrzegam.

To liść się odkręci lub ptak zatrzyma,

A ja z zachwytu się znów mylę.

Tak sobie myślę, że warto wyjść z domu,

Do lasu się udać czym prędzej,

Dopóki jeszcze szata jest pełna uroków,

I taką zapamiętać na resztę roku.

A mówią, że jesień jest szara,

Że słota i plucha dokucza,

Wystarczy wyjść z domu i spojrzeć na drzewa,

Aż serce się do życia zrywa.

Trawa zielona liśćmi usłana w różnych kolorach,

Tak się poukładały w dywanu wzory.

Jeszcze grzybów prawdziwych moc je ozdabia,

Aż szkoda je zbierać do kosza i zjadać.

Iść tak przed siebie drogą bez końca,

We dwoje, jeszcze bardziej dostrzec można,

Poczuć sens życia i o troskach zapomnieć,

Do tego wpleść się w kochane ramiona.

Trzeba napatrzeć się do syta,

Na dary losu i natury pięknej,

Bo następna jesień może być już inna,

Może zabraknąć kogoś przy naszym boku.

POWÓDŹ

Zabrałaś nam, wodo, wszystko,

Skąd płynęłaś tak wartko?

Żywiołem jesteś strasznym,

Nie można cię ujarzmić ‒ niestety!

Za wiele od nas zażądałaś, za cóż nas tak okrutnie ukarałaś?

Cały dorobek na oczach ludzkich

Porwałaś bez wyrzutów sumienia.

Popatrz na oczy spłakane ludzi,

I czoła poryte bruzdami

Od pracy i zmartwień.

Dzień trwogą napełniłaś,

Czy ty, wodo, nigdy nie myślisz?

Kto ster ci tak ustawił,

By dobra ludzkie

Zniknęły z powierzchni ziemi?

Życie niejedno w swój wir porwałaś,

Tego ci nikt nie wybaczy,

Nie powodzią zwać się powinnaś,

Lecz bez duszy okrutnym katem.

Wodo okrutna!

Czy ujścia innego nie miałaś?

Czy wolniej nie mogłaś płynąć,

Aby móc cię inną drogą zawrócić,

Byś odpłynęła tam, skąd przyszłaś?

Popatrz teraz na to, co uczyniłaś,

Jakie widoki okropne namalowałaś

Na połaciach niegdyś pięknej ziemi,

Aż serce niejedno z żalu pęka.

Po utracie życia dorobku,

Jakże uśmiech trudno będzie wydobyć

Niejednemu człowiekowi z powodzi,

Który nie ma gdzie teraz mieszkać.

Czy takim prądem musiałaś płynąć?

Wiry podstępne ukrywać po drodze,

że domy całe z dobytkiem i drzewa olbrzymie

Porwałaś jak swoją własność.

NA BOGA!

Czymże jesteś u licha?

Kto cię zesłał, wodo głęboka?

Kiedy potrzebna jesteś, to cię nie ma,

A jak jesteś ‒ to aż do znudzenia, więc zmykaj!

Ciasno ci, wodo, było

We własnym korycie,

Jeśli rozlać się już musiałaś,

Obrać mogłaś sobie połacie bezludne.

Człowiek też tu zawinił srodze,

Betony i autostrady sobie budował,

Zapomniał, że ciasno ci w korycie,

O mocnych wałach dla ciebie, wodo, zapomniał.

Wraz z tobą, wodo,

Jeszcze jeden żywioł szaleje,

W parze razem idziecie,

To ludzka zawiść i obojętność.

DLACZEGO?

Któż nam odpowie na to pytanie?

Może obudzą się uśpione władze?

Odpowiedz nam, wszechmogący Boże!

PRZEPROWADZKA

Tego nie wiesz, człowieku,

Kiedy w swoim domu ostatni wiersz napiszesz.

Kiedy zostawisz za sobą wspomnienia i meble,

Ocierając łzy, komuś innemu oddasz klucze.

Dzieciństwo, młodość i jesień życia

Zapisane są w ścianach mieszkania.

Mury ogromem wysokie i okien gromada

Były azylem i schronieniem dla Ciebie,

A teraz ‒ tęsknota po nich zostanie.

Przez całe życie swoje

Drzwi otwierałeś, człowieku,

Rodzinie i przyjaciołom.

A teraz lęk trawi Cię z dnia na dzień,

Że w małym mieszkanku ciasno Ci będzie,

Bo gdzie wszystkich teraz zaprosisz?

Żal pozostawić prostotę i biedę,

Którą ukochałeś, człowieku, do ostatka.

Nikt nie odgadnie bólu Twojego,

Z jakim zmagasz się na myśl

PRZEPROWADZKA.

Nie wiesz, czy MATKA Ci to wybaczy.

Nie wiesz, czy będzie Ci lepiej.

Nie wiesz, co spotka Cię w nowym mieszkaniu,

Czy tęsknić nie będziesz do kresu granic.

Popatrz po raz ostatni na ściany wysokie, historią malowane,

Przez okna wyjrzyj, by widoki zabrać na zawsze.

Sąsiadów pożegnaj z uśmiechem,

Nie pokazuj łez, że jest Ci ciężko

Po niemal pół wieku się z nimi rozstawać.

Zastanów się, człowieku,

Co zabrać ze sobą, a co zostawić.

Pomedytuj w ciszy i spokoju,

By nie popełnić tych samych błędów,

I po raz drugi się nie przeprowadzać.

Zabierz z sobą to, co najdroższe,

Wspomnienia o MATCE i OJCU,

O rodzinie bliskiej, tak drogiej,

Bo mogą Cię już nie odwiedzać,

Jak będzie ciasno w nowym mieszkaniu.

Każda rzecz, którą z sobą przewieziesz,

Będzie Ci przypominała

Przez resztę życia kogoś bliskiego.

Dlatego dokładnie przemyśl,

Co z sobą zabierzesz.

Kiedy się będziesz pakować,

Weź każdą rzecz do ręki,

Pomyśl, czy zabrać z sobą,

Czy też wyrzucić na śmietnik.

Nietrudno teraz odgadnąć,

Co w sercu Twoim dzieje się, człowieku.

Jeśli musisz iść do nowego mieszkania,

To powód pilny zmusił Cię pewnie do tego.

Nie pokazuj, że Ci trudno,

Nie płacz, gdy ludzie patrzą na Ciebie,

Bo i tak nikt nie odgadnie Twego żalu,

Który zabierasz do nowego mieszkania.

Kiedy zapytam Ciebie, człowieku,

Dlaczego się przeprowadzasz,

Boję się, że mi odpowiesz,

Że bieda to Twój jedyny powód,

A tego możesz nie wytrzymać.

Tak w wolnej Polsce się żyje,

A MIAŁO BYĆ LEPIEJ.

Nie bój się, człowieku, zaryzykuj,

Zabierz z sobą tylko radosne chwile.

Nowe mieszkanie może nie będzie takie smutne,

Może odmieni szczęście i Twe życie.

Nie możesz zrozumieć, człowieku,

Dlaczego nie stać Cię na dwa pokoje.

Bo w wolnej Polsce jest takie prawo,

Że emeryt jest pasożytem,

Dla niego mała i ciasna klitka

Jest miejscem właściwym.

Biznesmeni, Spółki i inne Rekiny

Nie okradajcie nas dłużej,

Bo nie stać nas będzie na jadło i leki,

I tylko jedno miejsce pozostanie,

Bez drzwi, okien i prądu,

To taka mała działka,

Gdzie jest tylko miejsce na znicze.

Wiersz ten dokończysz, człowieku,

W nowym mieszkaniu, jak zdążysz.

Może obudzą się politycy,

Może sprawiedliwość nastanie?

Na co jednak jeszcze liczysz,

Dopóki nadzieja i wiara

Trzymają Cię przy życiu.

WOLNOŚĆ

Jeszcze nie tak dawno

Buntowałeś się, człowieku,

Że ustrój nie taki,

Że cenzury, zakazy,

Prawo dla wybranych, przymusy,

Stanowiska i praca.

Że rządzą Tobą inni ‒ czego logika zabrania,

Że myślą nie tak, jak powinni,

Że nikt Cię nie rozumie,

Że ciasno Ci we własnym kraju,

Że ktoś ciągle Tobą pomiata.

ALE KTO?

Partia? Rząd? Rodzina? Czy Kościół?

Myślisz, człowieku…

Że WOLNOŚĆ na wszystko zezwala?

Lecz tego, co mogą inni ‒ Tobie nie wolno!

Tego, co Ty czynisz ‒ inni nie mogą!

Tego, co mówią inni ‒ Tobie nie wolno!

A tego, co posiadają wybrańcy losu,

Ty posiadać nie możesz!

Bo Ci nie wolno!

NIESTETY!!!

Może teraz, człowieku,

Powiesz, co myślisz naprawdę?

Nie podlizując się nikomu,

O WOLNOŚCI przez urodzenie Ci danej?

Człowieku!

Gdybyś logicznie pomyślał,

Nie budował domu na piasku,

Fundament mocny postawił,

A potem budował powoli i dokładnie,

Miałbyś dzisiaj dach nad głową

i czuł się bezpieczny.

Teraz wszystko się chwieje,

Strachem napawa,

Że jutro nie będziesz miał chleba,

Że dzieci głodne Ci to wykrzyczą,

Po coś walczył o taką WOLNOŚĆ!!!

Słuchasz, człowieku, co dnia,

Tych, co rządzą Tobą,

Słuchasz słowa Bożego, modlitwy odmawiasz,

Uczciwy jesteś i sumienie masz czyste,

Nikomu nie urągasz, nie lubisz krętactwa,

Uczynki dobre spełniasz co dnia,

Cierpliwie czekasz ‒ aż Ci będzie lepiej,

A tymczasem ‒ Twoja bezsilność

Zniewala Ciebie,

Bo nic Ci nie wolno!!!

To właśnie Ty, człowieku,

Zasługujesz na WOLNOŚĆ,

Z którą nie wiedzą, co zrobić

Możni tego kraju i świata!

NIESTETY!!!

Trzeba po raz kolejny

Dzieje losu odmienić,

Zebrać się ‒ podyskutować, przemyśleć,

Dokładnie przeanalizować, powalczyć

O taką WOLNOŚĆ,

Która nikogo już nigdy

Nie będzie zniewalać!!!

Lud się budzi!

Tym razem powoli, rozsądnie,

Aby po raz kolejny szansy nie zmarnować,

Aby wiedzieć, co zrobić z WOLNOŚCIĄ i prawdą,

Aby wszystko od podstaw budować.

Wszystkim wedle zasług,

Równo i Sprawiedliwie.

Tym razem będzie inaczej,

Na ręce będziemy patrzeć,

Nie będzie afer, kradzieży i kłamstwa,

Bo człowiek WOLNY ‒ też musi mieć umiar,

Inaczej słowo WOLNOŚĆ

To stracona szansa!!!

Przykładów Waszego szaleństwa

Przytoczyć moc tutaj można,

Jak człowiek człowiekowi los gotuje,

Że cwaniak spółkę zakłada za jedną złotówkę,

A drugi pracując na niego ‒ ponad siły,

Z tego zarobku nie może utrzymać rodziny!

A miało być sprawiedliwie!

A co jest???

W każdym ustroju jest komuś lepiej, komuś gorzej,

Nie ruszam tych, co żadnej pracy się nie imali,

Zawsze coś im skapnie,

Zawsze coś im się należy.

Jedyna rzecz, Panowie,

Co Wam dobrze wypada,

To statystyka ‒ rzecz święta,

Wszyscy w niej mają po równo.

Dla emerytów ‒ też statystycznie!

Może nawet 70% rodaków

Jest procentowo zniewolonych.

Jesteście wolni, Panowie!!!

Na lekcję matematyki ZAPRASZAM!!!

Jeszcze chwileczkę ‒ to nie wszystko.

Lud się ze snu budzi,

Zamiast rozprawiać o polityce,

Na wykłady o WOLNOŚCI

ZAPRASZAM !!!

W obronie słowa WOLNOŚĆ stanę,

Winna Ci to, Polsko, jestem,

Trzeba wiedzieć, co z nią zrobić,

Do WOLNOŚCI trzeba dorosnąć.

Nie wolno słowa WOLNOŚĆ

Mylić ze zniewoleniem,

Boże, obroń nas przed takim szaleństwem!

Bo jak stan taki dłużej potrwa,

To i Kościół prywatny będzie,

Cóż wtedy powiecie wiernym?

Że takie jest ich przeznaczenie?

Gdzie jest w końcu ta nasza

upragniona WOLNOŚĆ!!! Już nie wiem!

Tymczasem ‒ pójdę i poszukam jej

w NIEBIE!!!

WIEJSKIE UROKI

Piękna jak leśna łania,

Urodą kobiety wyśnionej podobna,

Cicha, spokojna i sielska

Wieś przez wszystkich kochana.

Mlekiem i miodem płynąca,

Zapachem siana i drzew kwitnących,

Widokiem kwiatów, barwami tęczy przybrana

I łąki pełne krów się na nich pasących.

Jest w niej serce niejedno,

Proste, czułe i mądre,

Niejedno rozkochane w niej dziecko

I niejedna spracowana babcia.

Jest tam wiele bogactwa,

Pogody ducha mimo udręki,

W oczach zamyślonych dzieciątek

Widać całe bogactwo tej wioski.

Są tam domy gościnne,

Gdzie resztą strawy się dzielą,

Każde spotkanie radością okraszą

I na następną gościnę proszą.

Jeśli już tam jedziesz, mieszczuchu,

Zasiedziały w betonie i ciepłej wodzie,

Więcej pozostaw sobie urlopu,

Nie bywaj długo w wielkim gwarnym świecie.

Wieś da Ci to, czego nigdzie nie znajdziesz,

Ugości i pięknem uraczy,

Przy domu w ogrodzie wypijesz kawę

Lub poleżysz sobie na łące czy polu.

Konik polny do Ciebie pogada,

Żaby ze stawu kumkać mają do kogo,

Bociany na polu i dachu

Też gościnne i proszą na swoje natury łono.

Uwielbieniem jest nie do odparcia

Powietrze i strawa,

Rosa rankiem na trawie,

A wieczorem gwiazdy na niebie.

Taką wieś zapamiętać trzeba,

Dopóki żyje normalnie,

Bo jak postęp ją z miastem zrówna,

To nie będzie gdzie jechać na urlop.

A jak już żniwa zastaniesz,

To zabierz z sobą chęć do pracy,

Bo rolnik nie będzie na to patrzył,

Że na ten chleb, który zjadasz, nie zarobisz.

I przy młócce może być wesoło,

Gwarnie i sąsiedzko,

Muzyka i śpiew przy pracy dźwięczy,

Tak bawi się to środowisko.

Zima tam bywa sroga,

Lecz też posiada swoje uroki,

Przy piecu z rozżarzonym ogniem

Ogrzać się możesz, gościu.

Zatem jeden może być tylko wniosek,

O wsi trzeba śpiewać hymny,

Bez niej życie byłoby niczym,

Jak ranek bez piania koguta i gdaczących niosek.

W jakiej to zgodzie sobie chadzają

Kury, pieski, koty i inne zwierzęta,

Jakoś w jednej zagrodzie się godzą

I pilnują małe, żółte kurczątka.

Ziarenek wystarczy dla ptactwa,

Dla gości i gospodarzy,

By jeszcze co było zasiać

I zebrać plon w roku następnym.

Jeszcze mocno zawróci

Sad pełen pyszności,

Drzewa tam do ludzi mówią,

Że niejeden malarz i poeta tam urlop spędzi.

ZAKRĘCONY

Chodzisz, człowieku, jak pies bezpański,

Błąkasz się po ulicach Ci nieznanych,

Zaglądasz w okna domów,

Smutny jesteś i zadumany.

Cóż w taki stan Ciebie wpędziło?

Albo ktoś Ci przykrość zrobił?

Czyżby to życie jedyne Ci się nie udało?

I chodzisz, aby się jakoś pozbierać.

Nie pokazuj przy tej okazji łez swoich,

Bo ludzie się będą z Ciebie śmiali,

Nie zrozumieją dlaczego

Lub też ‒ obłąkany ‒ powiedzą.

Wykrzesz z siebie, człowieku,

Siłę taką, która ducha w Tobie wznieci.

Pokaż wszystkim, że stać Cię na walkę

Z tym złem, od którego aż w głowie się kręci.

Tak wiele bezeceństw się rodzi codziennie,

Na które wpływu i tak nie masz,

Prawo na nie zezwala, bo tak złu wygodnie,

A myślą zakręconą i tak nic nie zmienisz.

Zamiast tak chodzić bez celu,

Głowę frasować zakręconą,

Weź się do czynu, człowieku,

A zobaczysz świat w innych kolorach.

Czasem na swojej drodze

Mijasz ludzi wesołych.

Zadajesz pytanie bez odpowiedzi,

Dlaczego ja też tak żyć nie mogę?

W urzędzie wysokim nie siedzę,

Handlu nie prowadzę czy innego biznesu,

Korupcji nie uprawiam ani munduru nie noszę,

To skąd mam mieć jak oni duże pieniądze?

Przez całe życie swoje, człowieku,

Uczciwie pracowałeś w pocie czoła,

By inni mogli uczyć się i awansować,

A teraz emerytura spotkała Cię głodowa.

Zakręcony jesteś, człowieku,

Jak wejdziesz do sklepu,

Ceny Ci w oczach wirują,

Popatrzeć możesz ‒ nic nie kupując.

Taka sama przykrość spotyka Ciebie, człowieku,

W aptece, jak receptę wykupić trzeba.

Wychodzisz zmyty stamtąd jak ulice po deszczu,

Od razu zrozumiesz, że zdrowie nie dla Ciebie.

Bo jak życie uratujesz, to nie wystarczy na kromkę chleba.

I tak to się w kółko kręci,

Zawsze musisz wybierać,

Od myślenia rozum Ci się miesza,

Dlaczego nie chcesz niczego zmienić?

Jeśli myślisz, że nic nie możesz,

Jeśli siły masz za mało lub wiary w siebie,

Jeśli niemoc Cię ogarnęła czy zwątpienie,

Spróbuj krzyknąć, a się przekonasz,

Ile zmienić w swoim życiu możesz.

Nic nie robiąc, człowieku,

Zgodę dajesz na takie szaleństwo,

Które zniewala Ciebie i wbija w ziemię.

Pozbieraj się z takiego letargu,

Powymiataj te zaśmiecone ulice.

Chodząc tak bez celu zakręcony,

Niczego nie zmienisz, bo idziesz w milczeniu.

Zapytaj czasem przechodnia, którego mijasz,

Czy ręki Tobie nie poda?

Zobaczysz, człowieku, co razem zrobicie,

Powymiatacie nie tylko zaśmiecone ulice,

Ale urzędy, pazerne biznesy i spółki,

Kina, teatry i operetki,

Szpitale, przychodnie i sądy bez duszy,

Może wtedy sprawiedliwość nastanie.

Wtedy wszystko będzie dla wszystkich,

Nie będzie biednych i bogatych,

Wszyscy będą potrzebni i równi

I nie będzie już zakręconych na ulicy.

SAMOTNOŚĆ W CISZY

W głuchej ciszy me serce zamiera,

Ktoś idzie, puka, drzwi otwiera,

Nie, to nie Ty, Ciebie nie ma ‒ jestem sama.

Sama, czy Ty rozumiesz, co to słowo znaczy?

Wokół cisza tak monotonna, nikt tej ciszy nie potrafi przeinaczyć.

I trudno wymówić chociażby własne imię.

W tej samotności błądzę oczyma po niebie,

Zamykam oczy, a kiedy zamknę, widzę Ciebie.

Widzę, ale nie masz twarzy, ktoś mi ją zasłonił.

Nie, to mój cień został na twej twarzy.

Cień, który pozwala mi o Tobie marzyć.

Ale marzenie i samotność nie dają memu serca ukojenia.

Dlatego pragnę, by miłość ma przetrwała,

A Ty przezwyciężył mą samotność.