Karolina Pietrusińska

Starożytna Grecja i Rzym

Uzupełnienie podręcznika dla 5 klasy

© Karolina Pietrusińska, 2023

Broszura zawiera uzupełnienie informacji dla uczniów klas 5 szkoły podstawowej z zakresu historii starożytnej Grecji i Rzymu.

ISBN 978-83-8351-693-6

Książka powstała w inteligentnym systemie wydawniczym Ridero

Spis treści

Starożytna Grecja i Rzym

Wstęp

Rozdział 1 Demokratyczne Ateny

Rozwój Ateńskiej Demokracji

Charakterystyka Ateńskiej Demokracji

Znaczenie i Dziedzictwo

Rozdział 2 Republika w Rzymie

Charakterystyka Rzymskiej Republiki

Wyzwania i Konflikty

Dziedzictwo Rzymskiej Republiki

Rozdział 3 Osiągnięcia cywilizacji starożytnej Grecji i Rzymu

Starożytna Grecja

Starożytny Rzym

Rozdział 4 Powstanie i rozwój chrześcijaństwa

Powstanie Chrześcijaństwa

Rozprzestrzenianie się Chrześcijaństwa

Chrześcijaństwo a Imperium Rzymskie

Średniowiecze

Reformacja

Współczesność

Bibliografia

Starożytna Grecja

Starożytny Rzym

Źródła Wspólne

Wstęp

Starożytna Grecja i Rzym to dwie wybitne cywilizacje, które zdecydowanie ukształtowały oblicze starożytnej Europy, a ich dziedzictwo ciągle żyje we współczesnej kulturze, polityce, filozofii i sztuce. Choć obie cywilizacje podzieliły wspólny kontynent, ich unikatowe cechy i osiągnięcia definiują je jako odrębne, acz równie wpływowe entytety.

Starożytna Grecja, rozwijająca się od IX wieku p.n.e. do 146 r. p.n.e., była mozaiką niezależnych polis, czyli miast-państw takich jak Ateny, Sparta czy Korynt. Geograficznie obejmowała tereny dzisiejszej Grecji, zachodnie wybrzeże Turcji i niektóre wyspy Morza Śródziemnego. Grecja osiągnęła znaczący rozwój w wielu dziedzinach ludzkiego ducha.

Ateny, kolebka demokracji, przyczyniły się do znacznego rozwoju politycznego. Różnorodne formy rządów, w tym demokracja w Atenach, oligarchia w Sparcie czy monarchia w Macedonii, ukazywały bogactwo politycznej myśli. To greccy filozofowie — Platon, Arystoteles czy Sokrates — zdefiniowali wiele podstawowych koncepcji filozoficznych, które są badane i dyskutowane do dzisiaj. Z kolei dramaturgia i literatura starożytnej Grecji, reprezentowana przez takich twórców jak Sofokles, Eurypides czy Ajschylos, legły u podstaw europejskiego teatru i epiki.

Starożytny Rzym, założony tradycyjnie w 753 r. p.n.e., był cywilizacją, która rozprzestrzeniła swoje wpływy na cały basen Morza Śródziemnego, zachodnią Europę, części Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej. Rzym przeszedł wiele etapów rządów, od monarchii, przez republikę, do cesarstwa, ukazując różne formy zarządzania. Jego społeczeństwo było podzielone na klasy społeczne, od senatorów i rycerzy, przez plebejuszy, aż do niewolników.

Rzymianie byli znani ze swojego prawa (Prawo XII tablic, Corpus Iuris Civilis), które miało ogromny wpływ na rozwój późniejszego prawa europejskiego. Budowle takie jak Koloseum czy akwedukty są do dziś symbolem inżynieryjnej i architektonicznej wspaniałości Rzymu. Literatura rzymska, reprezentowana przez takich twórców jak Wergiliusz, Horacy czy Cyceron, także była bogata i wpływowa.

Obie cywilizacje miały olbrzymi wpływ na współczesny świat. Alfabet łaciński, pochodzący z Rzymu, jest używany przez wiele języków na świecie. Grecka filozofia, sztuka i polityka są nadal studiowane i cenione jako fundamenty współczesnej myśli zachodniej. Rzymskie prawo, architektura i literatura także mają swoje odzwierciedlenie we współczesnym świecie, stanowiąc podstawę dla wielu dziedzin nauki i sztuki.

W konkluzji, starożytna Grecja i Rzym były dwoma potężnymi cywilizacjami, które przyczyniły się do kształtowania historii i kultury Europy i świata. Ich osiągnięcia w różnych dziedzinach życia, od filozofii po sztukę, od polityki po inżynierię, są nadal obecne i mają wpływ na współczesny świat.

Rozdział 1 Demokratyczne Ateny

Demokracja, słowo wywodzące się z języka greckiego, gdzie „demos” oznacza lud, a „kratos” — władzę, jest jednym z najważniejszych osiągnięć politycznych starożytnej Grecji. W szczególności Ateny, kwitnące miasto-państwo z okresu klasycznego (V—IV wiek p.n.e.), zasłużyły na miano kolebki demokracji. W tym eseju przyjrzymy się rozwojowi, cechom i znaczeniu ateńskiej demokracji, która była kamieniem węgielnym dla wielu późniejszych systemów demokratycznych.

Rozwój Ateńskiej Demokracji

Ateńska demokracja rozwinęła się w kontekście szerokich zmian politycznych, które miały miejsce w starożytnej Grecji. Reformy Solona w VI wieku p.n.e. zainicjowały proces, który doprowadził do narodzin demokracji, znosząc arystokratyczne przywileje i udzielając praw politycznych szerszej grupie obywateli. Reformy Kleistenesa w 508/507 r. p.n.e. ustanowiły fundamenty demokracji ateńskiej, dzieląc społeczeństwo na demy, czyli jednostki administracyjne, i wprowadzając system ostracyzmu.

Charakterystyka Ateńskiej Demokracji

W ateńskiej demokracji decyzje podejmowane były przez zgromadzenie obywateli (ekklesia), w którym każdy obywatel miał prawo głosu. To zgromadzenie podejmowało kluczowe decyzje dotyczące polityki zewnętrznej, ustawodawstwa i finansów. Była to demokracja bezpośrednia, co oznacza, że obywatele sami podejmowali decyzje, a nie przez pośredników czy przedstawicieli.

Innym ważnym elementem ateńskiej demokracji była rada (bule), składająca się z 500 obywateli, którzy byli losowo wybierani, aby nadzorować codzienne sprawy miasta i przygotowywać kwestie do dyskusji na zgromadzeniu. Funkcje publiczne były zazwyczaj pełnione przez obywateli wybranych przez losowanie.

Znaczenie i Dziedzictwo

Ateńska demokracja była pionierskim systemem rządzenia, który miał głęboki wpływ na rozwój politycznej myśli na Zachodzie. Choć nie była doskonała (np. prawa obywatelskie były ograniczone do mężczyzn, wykluczając kobiety, niewolników i meteków), ustanowiła ważne zasady, takie jak równość obywateli przed prawem, swoboda słowa (parrhesia) i idea rządzenia przez lud.

Ateńska demokracja przetrwała zaledwie kilka stuleci, zanim została zastąpiona przez monarchię hellenistyczną, ale jej dziedzictwo jest niezaprzeczalne. Wprowadziła ideę, że obywatele mają nie tylko prawo, ale i obowiązek uczestniczenia w rządzeniu. Wpływ atenskiej demokracji jest widoczny w wielu późniejszych systemach rządzenia, od republikańskiego Rzymu po współczesne demokracje liberalne.

Współczesna demokracja, choć różni się od ateńskiej w wielu aspektach (na przykład jest zazwyczaj demokracją przedstawicielską, a nie bezpośrednią), nadal czerpie z idei i wartości ugruntowanych w starożytnych Atenach. Ateński model demokracji nadal inspiruje i prowadzi do refleksji nad naturą demokracji, uczestnictwem obywatelskim i prawami obywatelskimi w dzisiejszym świecie.

Rozdział 2 Republika w Rzymie

Starożytny Rzym, jeden z najpotężniejszych imperiów w historii świata, przechodził przez różne formy rządzenia. Jego historia polityczna jest bogata i złożona, ale jednym z najważniejszych okresów jest era republikańska, trwająca od około 509 r. p.n.e. do 27 r. p.n.e. W tym czasie Rzym był republiką, gdzie obywatele mieli prawo głosu, a władza była podzielona pomiędzy różne zgromadzenia i urzędy. W tym eseju przeanalizujemy charakter, strukturę i znaczenie rzymskiej republiki, a także jej trwały wpływ na późniejsze systemy polityczne.

Charakterystyka Rzymskiej Republiki

Rzymska republika była znana z jej złożonej struktury politycznej, która łączyła elementy demokracji, oligarchii i konstytucji. Władza była rozłożona pomiędzy różne urzędy i zgromadzenia, z trzema głównymi gałęziami: zgromadzeniem obywateli, senatem, i magistraturami.

Obywatele rzymscy mieli prawo uczestniczyć w zgromadzeniach, które podejmowały decyzje w sprawie wojny i pokoju, ustawodawstwa i wyboru magistratów.

Senat był potężnym ciałem składającym się z arystokratów, którzy podejmowali kluczowe decyzje dotyczące polityki zagranicznej i finansów.

Senat, jako instytucja polityczna, odgrywa kluczową rolę w zarządzaniu państwem, łącząc reprezentację obywateli z realizacją funkcji rządowych. Historycznie, senaty funkcjonowały w różnych formach, zarówno w demokracjach, jak i innych formach rządu. Zgłębienie tego terminu i analiza funkcji senatu w różnych kontekstach historycznych i politycznych pozwala na lepsze zrozumienie jego roli i znaczenia w społeczeństwach na przestrzeni wieków.

W starożytnym Rzymie, senat był jednym z najważniejszych organów rządowych, składającym się z patrycjuszów, czyli rzymskich arystokratów. Senat rzymski był odpowiedzialny za politykę zagraniczną, kontrolę finansów państwa i doradzanie wyższym magistratom, takim jak konsulowie. Choć nie miał formalnej władzy ustawodawczej, jego autorytet i wpływ sprawiły, że był kluczowym elementem rzymskiego systemu politycznego.

W średniowieczu i czasach nowożytnych, senaty często były częścią skomplikowanych systemów feudalnych, gdzie arystokracja zachowywała swoją władzę polityczną. W niektórych państwach, takich jak Polska, senat był ważną instytucją polityczną, która miała decydujący wpływ na politykę państwa.

We współczesnych demokracjach, senat jest często jedną z izb w dwuizbowym systemie parlamentarnym. W Stanach Zjednoczonych, na przykład, Senat jest izbą wyższą Kongresu, z senatorem reprezentującym każdy z 50 stanów. Senat Stanów Zjednoczonych ma ważne uprawnienia, takie jak zatwierdzanie traktatów międzynarodowych, nominacji prezydenckich i rozpatrywanie postępowań impeachmentu.

Rola senatu w każdym systemie politycznym jest różna, ale często obejmuje następujące funkcje:

— Reprezentacja

Koniec darmowego fragmentu książki.

Zachęcamy do zakupu pełnej wersji.