Krzysztof Jan Derda-Guizot

Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Skrzatuszu

Korektor Barbara Malec

© Krzysztof Jan Derda-Guizot, 2021

Bazylika i Sanktuarium Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Skrzatuszu, jest to typowe sanktuarium maryjne Ziem Północno-Zachodnich w miejscowości Skrzatusz w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Szydłowo. Jest jednym z trzech sanktuariów należących do diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej.

ISBN 978-83-8245-931-9

Książka powstała w inteligentnym systemie wydawniczym Ridero

Opracowanie tekstu i zdjęcia własne autorów.

Nic dla nas, nic dla nas Panie, ale Twojemu Imieniu oddajemy chwałę.

Bazylika Matki Bożej Bolesnej w Skrzatuszu

Bazylika mniejsza Matki Bożej Bolesnej w Skrzatuszu jest to dominująca w okolicy jak i w swojej zewnętrznej architekturze kościoła jej fasada zachodnia, w której znajduje się także główne wejście do kościoła, wyposażona została jak widzimy w cztery masywne kolumny na wysokich cokołach, na których wznosi się szczyt z dwiema kondygnacjami kolumienek, zamkniętych półokrągłym portalem o renesansowych motywach. Figury w niszach fasady są to, nad wejściem. Maryja Niepokalana, powyżej z lewej święty Grzegorz Wielki papież, po prawej święty Hieronim w innych opisach jest też to apostoł Jakub. Kościół jak całe jego otoczenie architektoniczne są malowane w jasnym lekko różowym z dominacją pasm bieli odcieniu, kojacym wzrok każdegokto podchodzi pod samąwysoką fasadę główną świątyni. Bazylika mniejsza jak ta skrzatuska to także Basilica minor,a to tytuł honorowy, nadawany przez papieża lub w drodze prawa zwyczajowego, który otrzymują kościoły wyróżniające się wartością zabytkową, liturgiczną, pielgrzymkową i duszpasterską. Jak i ten kościół wSkrzatuszu. Po raz pierwszy tytuł ten nadał papież Pius VI w 1783 roku, kościołowi świętego Mikołaja w Tolentino. Od 1836 roku, przysługuje on również kościołom kolegiackim, abyło to związane z przeniesieniem przez Kongregację Obrzędów przywilejów kościołów kolegiackich na bazyliki mniejsze. Kongregacja ustaliła też warunki, jakie musi spełniać kościół, by otrzymać ten tytuł. Posiadają go obecnie znaczniejsze kościoły katedralne, kolegiackie i klasztorne, a także znane sanktuaria maryjne,jak Jasna Góra. A przywilejem bazylik jest uzyskanie odpustu zupełnego w czasie ich nawiedzenia w następujące dni,jak uroczystość Apostołów Piotra i Pawła 29 czerwca, święto tytułu, święto Porcjunkuli 2 sierpnia i jeden raz w ciągu roku w dniu określonym według uznania, pod zwykłymi warunkami odbycia spowiedzi sakramentalnej, przyjęcia komunii świętej, odmówienia modlitwy w intencjach wyznaczonych przez papieża.

Fasada główna Bazyliki.

Posąg świętego Jana Chrzciciela przed Bazyliką.

Bazylika od strony portalu wejścia

Dziedziniec przed bazyliką.

Pieta Skrzatuska

Pieta Skrzatuska jest to wczesna rzeźba gotycka, powstała w I ćwierci XV wieku. W sztuce rzeźbiarskiej w ogóle jest to wyobrażenie Maryi z martwym ciałem Jezusa na kolanach. Temat ten artyści podejmowali dopiero od XIV wieku. Początkowo przedstawiano Pietę tylko w malarstwie, jednak na przełomie XIV i XV wieku na terenie Polski były już bardzo popularne rzeźby o tej tematyce. Jest to rzeźba przyścienna, w części zasadniczej wykonana z drewna wierzby, jest polichromowana, wysoka na 75 centymetrów, o szerokości 47 centymetrów, a pochodzi prawdopodobnie dzieło jednego z warsztatów pomorskich. Z tego samego okresu pochodzą Piety z sanktuariów w Oborach, Jarosławiu, Haczowie, jednak skrzatuska Pieta wyróżnia się łagodnym wyrazem twarzy Maryi, zamyślonej, prawie uśmiechającej się, delikatnej, dziewczęcej, jednak dokładnie nie wiadomo o jej pochodzeniu, ale od końca XVI wieku, historia Piety skrzatuskiej, przetrwała za sprawą tradycji przekazywanej ustnie. Prowadzone były również kroniki kościelne, które niestety się nie zachowały bowiem uległy ogniu w pożarze. W 1777 roku, ksiądz Andrzej Delerdt, wikariusz ze Skrzatusza, spisał w języku polskim legendy na jej temat, opowiadane w społeczności mieszkańców i wiernych z pokolenia na pokolenie. Ponadto przytoczył sześćdziesiąt sześć cudów z lat 1605 do roku 1777,głównie uzdrowień, związanych z czczoną figurką, zatwierdzonych przez władze kościelne. Z zebranych przez duchownego informacji dowiadujemy się o czasie i okolicznościach znalezienia się tej właśnie Piety w Skrzatuszu.

Pieta Skrzatuska lśni swym blaskiem w półmroku.

Pieta skrzatuska w ołtarzu głównym.

Pieta Matki Bożej w ołtarzu głównym

Pieta Skrzatuska w zbliżeniu

Fasady kościoła

W Skrzatuskiej Bazylice mniejszej fasada główna, jak i ściany boczne są bardzo efektowną malowaną na jasny różowy kolor scenerią, a sama elewacja budynku, w tym przypadku jest o szczególnie dużej dekoracyjności, sprawiającej wrażenie nawet nieco monumentalnej, jednak spełniająca funkcje reprezentacyjne wobec całego gmachu świątyni jak i całego kompleksu, a przez to jest wyróżniająca się spośród innych otaczających kościół szarych domostw i ich zwyczajnych elewacji. Tutaj zachwycająca jest elewacja przednia, a wszystkie inne budynki sanktuarium sprawiają podobne miłe wrażenie nawet te wolno stojące sprawiają wrażenie spójnej jedności ze świątynią i sanktuarium. Fasada kościoła skrzatuskiego oprócz szczególnie bogatego zdobienia, jest też wyposażona w dodatkowe elementy architektoniczne, jak kolumny oraz rzeźby we wnękach niszowych, które stanowią jak by osobny element architektoniczny tego sakralnego budynku, a swoim charakterem nawiązują do reprezentacyjnych budowli z minionych epok architektonicznych, często nawet antycznych. Tu jadnak możemy już na zewnątrz podziwiać, okna i rzeźby na fasadzie ostro odcinające się wyrazistą bielą od różowych ścian elewacji.Całość Bazyliki sprawia niezwykle miły i korzystny nastrój do radosnego przeżywania spotkania z Matką Bożą, jej synem a naszym panem Jezusem Chrystusem.

Fasada główna Bazyliki

Tympanon nad portalem Basilica Minor

Lewa strona fasady z rzeźbami

Prawa strona fasady głównej

Absyda w prezbiterium

Fasada boczna Bazyliki

Bazylika od strony prezbiterium.

Kościół bazyliki od strony prezbieterium wraz z ołtarzem polowym.

Kompleks budynków bazyliki od strony wzgórza Golgoty.

Koniec darmowego fragmentu książki.

Zachęcamy do zakupu pełnej wersji.