Jakub Strzelecki

Öland w 4 dni

© Jakub Strzelecki, 2025

Przewodnik po szwedzkiej wyspie Öland to kompleksowy plan podróży dla osób, które chcą odkryć jej naturę, historię i spokojny rytm życia. Zawiera szczegółowy opis tras, praktyczne wskazówki, rekomendacje noclegów i propozycje miejsc poza utartym szlakiem. To gotowy plan, który ułatwia samodzielne zwiedzanie wyspy, pozwalając w pełni wykorzystać czas i budżet, niezależnie od stylu podróżowania.

ISBN 978-83-8431-809-6

Książka powstała w inteligentnym systemie wydawniczym Ridero

Słowem wstępu

Öland to miejsce, które potrafi zaskoczyć. Choć leży zaledwie kilka kilometrów od szwedzkiego lądu, ma w sobie coś z innego świata. To kraina, gdzie surowa przyroda spotyka się z historią, a spokój ma smak słonego powietrza, morza i wapiennych równin. Wyspa jest długa i wąska, ciągnie się przez ponad 130 kilometrów, a mimo to daje poczucie intymności i bliskości natury. To właśnie tutaj znajdziesz połączenie dzikich klifów, otwartych stepów Stora Alvaret, królewskich pałaców i kamiennych ruin, które w zachodzącym słońcu wyglądają jak kadry z baśni.

Jeśli marzysz o miejscu, gdzie czas zwalnia, gdzie możesz odetchnąć od miejskiego zgiełku i odnaleźć prawdziwą prostotę podróżowania, Öland będzie idealnym kierunkiem. Nie jest to typowa turystyczna destynacja — nie znajdziesz tu wielkich kurortów, ale znajdziesz autentyczność: lokalne wioski, małe kawiarnie prowadzone przez rodziny, drewniane młyny rozsiane po polach i drogi, które wiodą przez krajobrazy wyglądające jak z innej planety. Latem tętni tu życie — festiwale, koncerty, galerie pod gołym niebem — ale nawet wtedy Öland zachowuje swój spokój i charakter. Poza sezonem natomiast nabiera dzikości i melancholii, które trudno opisać — trzeba je poczuć.

Dobrze przygotowany plan podróży pozwoli ci w pełni wykorzystać to, co wyspa ma do zaoferowania. Nie będziesz tracić czasu na szukanie miejsc, które naprawdę warto zobaczyć, ani zastanawiać się, czy dana droga prowadzi donikąd. Zyskasz pewność, że każdy dzień ma sens — od poranka po zachód słońca. Gotowy plan to nie tylko oszczędność pieniędzy i nerwów, ale też wolność — bo kiedy wiesz, co masz zobaczyć, możesz spokojnie improwizować, zatrzymać się w ulubionym miejscu dłużej, zjechać z trasy i odkryć coś, czego nie było na mapie.

Ten przewodnik po Ölandzie został stworzony z myślą o podróżniku takim jak ty — który szuka nie tylko widoków, ale i doświadczeń. Znajdziesz tu zarówno kultowe atrakcje, jak i mniej oczywiste zakątki, które pozwolą ci zobaczyć prawdziwą twarz wyspy. Całość została opracowana w duchu podróży budżetowej — tak, byś mógł cieszyć się wszystkim, co najlepsze, nie wydając fortuny. Wskazówki o tanich, ale komfortowych noclegach, pomysły na darmowe lub symbolicznie płatne atrakcje, a także miejsca, w które warto zajrzeć choć na chwilę — wszystko to pozwoli ci poczuć, że Öland jest dokładnie takim miejscem, jakie powinno się odkrywać powoli, z mapą w ręku i otwartą głową.

Z takim planem nie musisz być ekspertem od Szwecji ani spędzać godzin na przeszukiwaniu forów podróżniczych. Wystarczy, że spakujesz plecak, ruszysz przez most z Kalmar i dasz się poprowadzić w rytmie wyspy, która wie, jak oczarować każdego, kto do niej przybędzie.

Kiedy wybrać się na Öland?

Na Öland możesz pojechać o każdej porze roku, ale to, jak bardzo pokochasz tę wyspę, zależy od tego, czego od niej oczekujesz. Każdy sezon ma tu swój rytm, własne kolory i nastrój, dlatego warto dobrze przemyśleć moment podróży. Jeśli wiesz, kiedy chcesz pojechać i czego szukasz — spokoju, natury, światła, czy może życia towarzyskiego — Öland odwdzięczy się w pełni.

Najwięcej dzieje się tu latem, od czerwca do końca sierpnia. To czas, gdy dni są długie, słońce prawie nie zachodzi, a wyspa rozkwita pełnią życia. To właśnie wtedy otwarte są wszystkie muzea, kawiarnie i małe galerie, odbywają się koncerty, jarmarki i lokalne festiwale, a pola maków i wrzosów zamieniają krajobraz w bajkowy obraz. Latem morze jest najcieplejsze, a wiatr przyjemny, dzięki czemu możesz cieszyć się kąpielami i rowerowymi wycieczkami wzdłuż wybrzeża. W tym okresie jednak Öland staje się też bardziej popularny — szczególnie w lipcu, gdy Szwedzi biorą urlopy. Jeśli więc cenisz ciszę i kameralność, unikaj szczytu sezonu lub wybierz jego początek — czerwiec, gdy wszystko dopiero budzi się do życia, a ceny noclegów i liczba turystów są jeszcze rozsądne.

Jesień, szczególnie wrzesień, to wyjątkowy czas dla miłośników natury i fotografii. Światło staje się wtedy miękkie, barwy pól i lasów nabierają głębi, a wyspa pustoszeje. To doskonały moment, jeśli chcesz doświadczyć Ölandu bardziej „dla siebie” — bez tłumów, bez pośpiechu, z możliwością zatrzymania się w miejscach, które latem były oblegane. W tym czasie odbywa się też słynny Skördefest, czyli festiwal zbiorów — jedno z największych wydarzeń kulinarnych i kulturalnych w Szwecji, podczas którego lokalni rolnicy, artyści i rzemieślnicy otwierają swoje gospodarstwa i galerie. Zapach świeżych jabłek, cydru, pieczonego chleba i ognia z kominków tworzy wtedy wyjątkową atmosferę.

Zima na Ölandzie to zupełnie inny świat — surowy, cichy, wręcz medytacyjny. Jeśli lubisz pustkę, śnieg i wiatr od morza, znajdziesz tu przestrzeń do pełnego wyciszenia. To jednak czas, gdy większość atrakcji turystycznych jest zamknięta, a niektóre drogi mogą być trudno przejezdne. Warto wtedy nastawić się na spacery, obserwację przyrody i noclegi w jednym miejscu, np. w przytulnym hostelu lub domku z kominkiem. To dobra pora, jeśli szukasz spokoju lub chcesz pisać, tworzyć i naładować baterie z dala od wszystkiego.

Wiosna natomiast przychodzi tu późno, ale gdy już się zaczyna — wyspa rozkwita gwałtownie. Kwiecień i maj to czas, gdy ptaki powracają, trawy zielenią się, a powietrze pachnie solą i ziemią. To najlepszy moment dla obserwatorów przyrody i miłośników pieszych wędrówek. Wtedy Stora Alvaret wygląda najbardziej malowniczo, a temperatury są idealne na długie spacery bez upału.

Jeśli więc chcesz poczuć energię i tętno wyspy — jedź latem. Jeśli szukasz spokoju i autentyczności — wybierz wczesną jesień. Gdy marzysz o kontemplacji i samotności — zima będzie twoim sprzymierzeńcem. A jeśli chcesz zobaczyć, jak przyroda budzi się do życia — wiosna zachwyci cię świeżością i zapachem północnego powietrza. Öland nie ma złego momentu. Ma tylko różne oblicza, a każde z nich warto zobaczyć choć raz.

Jak dostać się na Öland?

Na Öland możesz dostać się na kilka sposobów, a wybór zależy od tego, jak lubisz podróżować — czy cenisz wygodę i elastyczność własnego auta, czy raczej szukasz ekonomicznych lub bardziej przygodowych rozwiązań. Niezależnie od wybranej opcji, dotarcie na wyspę nie jest trudne, bo choć Öland leży wzdłuż wschodniego wybrzeża Szwecji i oddzielony jest od lądu wąską cieśniną Kalmarsund, to połączony jest z kontynentem jednym z najbardziej imponujących mostów w kraju.

Najwygodniejszym i najczęściej wybieranym sposobem jest podróż samochodem. Do Szwecji możesz wjechać z Polski promem — z Gdańska do Nynäshamn (ok. 100 km od Sztokholmu) lub do Karlskrony, która leży najbliżej Ölandu. Rejs trwa od 10 do 14 godzin, ale daje ci komfort zabrania własnego auta i spokoju podróżowania w swoim tempie. Po przypłynięciu do Karlskrony wystarczy ok. dwie godziny jazdy, by dotrzeć do miasta Kalmar, z którego wjedziesz na Öland przez słynny Ölandsbron — sześciokilometrowy most łączący wyspę z lądem. To jedna z najbardziej charakterystycznych przepraw w Szwecji, a co najlepsze — całkowicie bezpłatna. Widok z mostu robi ogromne wrażenie, zwłaszcza o zachodzie słońca, gdy tafla morza mieni się w pomarańczowym świetle.

Jeśli nie masz samochodu, nadal bez problemu dostaniesz się na Öland komunikacją publiczną. Najpierw musisz dotrzeć do Kalmaru — miasta, które stanowi naturalną bramę na wyspę. Możesz tu dojechać pociągiem ze Sztokholmu (ok. 5–6 godzin), Göteborga (ok. 6 godzin) lub Malmö (ok. 4 godziny). Po przyjeździe do Kalmaru wystarczy przesiąść się w autobus — kursują one regularnie przez most Ölandsbron do największych miejscowości na wyspie, takich jak Färjestaden, Borgholm czy Mörbylånga. Połączenia są dobrze skoordynowane, więc nie musisz się martwić o długie oczekiwanie. W sezonie letnim częstotliwość kursów zwiększa się, a wiele autobusów obsługuje także mniejsze wsie i punkty turystyczne.

Dla miłośników morskich podróży ciekawą alternatywą jest prom kursujący w sezonie letnim między Oskarshamn (na lądzie) a Byxelkrok (na północy Ölandu). To świetna opcja, jeśli chcesz rozpocząć zwiedzanie od bardziej dzikiej, północnej części wyspy, z dala od głównego ruchu. Rejs trwa około 2 godzin i jest przyjemnym sposobem na wjazd na wyspę z widokiem na jej wybrzeża. Możesz zabrać ze sobą samochód lub rower, choć jeśli wybierzesz się pieszo, na miejscu również bez problemu wypożyczysz rower, skuter lub auto.

Możesz też dostać się na Öland drogą lotniczą. Najbliższe lotnisko znajduje się właśnie w Kalmarze — Kalmar Öland Airport — które obsługuje loty krajowe (ze Sztokholmu, Göteborga, Malmö) oraz sezonowe połączenia międzynarodowe, głównie z krajów skandynawskich. Z lotniska do centrum Kalmaru jest tylko kilka kilometrów, a stamtąd do wyspy dostaniesz się w zaledwie kilkanaście minut. To rozwiązanie dobre, jeśli chcesz zaoszczędzić czas i nie planujesz zabierać samochodu.

Jeżeli natomiast lubisz podróże rowerowe, Öland to prawdziwy raj. Możesz przyjechać pociągiem do Kalmaru z własnym rowerem, a następnie przejechać przez most (niestety, piesi i rowerzyści nie mogą korzystać z Ölandsbron, ale istnieją lokalne autobusy z uchwytami na rowery lub przewóz roweru busem). Po dotarciu na wyspę czeka na ciebie setki kilometrów tras rowerowych, które prowadzą przez pola, klify i przybrzeżne ścieżki.

Niezależnie od tego, czy wybierzesz samochód, autobus, prom czy samolot, każda z tych dróg ma swój urok. Najważniejsze, by zaplanować trasę z wyprzedzeniem i dopasować ją do charakteru podróży. Jeśli zależy ci na pełnej niezależności, samochód lub kamper dadzą ci największą swobodę. Jeśli cenisz spokój i nie chcesz martwić się prowadzeniem — wybierz pociąg do Kalmaru i dalej autobus. A jeśli marzy ci się poczucie przestrzeni i morza pod stopami — prom z Oskarshamn będzie idealnym początkiem przygody.

Podróż na Öland to już część samego doświadczenia — chwila, w której zaczynasz zostawiać codzienność za sobą. Kiedy wjeżdżasz na most, widzisz, jak horyzont się otwiera, a wyspa powoli wynurza z wody. To moment, który zapowiada dokładnie to, czego możesz się tu spodziewać: przestrzeń, wolność i spokój, który zostaje z tobą na długo.

Jak poruszać się po wyspie?

Poruszanie się po Ölandzie to sama przyjemność — wyspa jest długa, ale bardzo przyjazna dla podróżnych. Wszystko zależy od tego, jak lubisz podróżować: czy wolisz wolność samochodu, rytm rowerowej włóczęgi, czy może spokojne tempo lokalnych autobusów. Niezależnie od tego, jaką formę wybierzesz, Öland nagradza cię prostotą, przestrzenią i krajobrazami, które aż proszą, by się zatrzymać i po prostu patrzeć.

Jeśli przyjeżdżasz tu samochodem, zyskujesz największą elastyczność. Drogi na wyspie są w bardzo dobrym stanie, a ruch — nawet w sezonie — jest umiarkowany, więc jazda to czysta przyjemność. Główna droga E136 (znana też jako Ölandsleden) przebiega przez całą długość wyspy, od Färjestaden przy moście aż po północne Byxelkrok. Wzdłuż niej znajdziesz większość najważniejszych atrakcji, a liczne boczne drogi prowadzą do malowniczych plaż, małych wiosek i rezerwatów przyrody. Warto jednak pamiętać, że Öland to nie miejsce, przez które się pędzi — tu naprawdę warto zwolnić. Często to, co najpiękniejsze, znajduje się nie przy głównej trasie, ale kilka minut jazdy dalej — stary wiatrak, samotna kapliczka, kamienne pole grobowe czy punkt widokowy z dala od turystów.

Jeśli wybierasz się na wyspę bez auta, nie martw się — komunikacja publiczna działa tu sprawnie, szczególnie w sezonie. Autobusy Kalmar Länstrafik kursują między największymi miejscowościami, takimi jak Färjestaden, Borgholm, Mörbylånga, Grönhögen czy Byxelkrok. W sezonie letnim uruchamiane są dodatkowe połączenia do mniejszych atrakcji, plaż i rezerwatów. Wystarczy, że kupisz bilet jednorazowy lub dzienny w aplikacji Kalmar Länstrafik — to wygodne i często tańsze rozwiązanie niż bilety papierowe. Trzeba jednak pamiętać, że poza sezonem autobusy jeżdżą rzadziej, więc warto zawczasu sprawdzić rozkład jazdy i planować dni z odrobiną elastyczności.

Rower to z kolei najpiękniejszy sposób, by naprawdę poczuć Öland. Wyspa jest płaska, więc nawet jeśli nie jesteś zaprawionym cyklistą, jazda nie sprawi ci trudności. Przez całą długość biegną oznaczone trasy rowerowe — Ölandsleden i Kustvägen — które prowadzą przez nadmorskie krajobrazy, pola i wapienne równiny Stora Alvaret. Na miejscu bez problemu wypożyczysz rower — w większych miejscowościach, takich jak Borgholm, Färjestaden czy Böda, znajdziesz wypożyczalnie oferujące także rowery elektryczne i przyczepki. Rower daje ci wolność zatrzymywania się tam, gdzie chcesz — przy wiatraku, latarni, kawiarni w stodole albo po prostu na poboczu, by usiąść i patrzeć na morze.

Koniec darmowego fragmentu książki.

Zachęcamy do zakupu pełnej wersji.