Elisabeth Coleger

Parapsychologia: Zrozumienie nadzwyczajnych zdolności w kontekście nauki i społeczeństwa

Książka stworzona przy pomocy AI.

Projektant okładki Pixabay https://pixabay.com/pl/photos/przerażenie-makabryczny-fantazja-4021740/

© Elisabeth Coleger, 2024

© Pixabay https://pixabay.com/pl/photos/przerażenie-makabryczny-fantazja-4021740/, projekt okładki, 2024

Książka pozwala odpowiedzieć na wiele pytań w tym, czy parapsychologia ma naukowe podstawy? Omawia kontrowersje, z jakimi parapsychologia musi się mierzyć.

Książka omawia czym jest telepatia, jasnowidzenie i prekognicja.

Czytelnik pozna wydarzenia, które wpłynęły na rozwój tej dziedziny, od wierzeń po badania prowadzone przez znane postacie takie jak J.B. Rhine. Analizuje wpływ parapsychologii na społeczeństwo i jej wpływ na wierzenia, kulturę i światopogląd.

Książka stworzona przy pomocy AI.

ISBN 978-83-8351-402-4

Książka powstała w inteligentnym systemie wydawniczym Ridero

Spis treści

Parapsychologia: Zrozumienie nadzwyczajnych zdolności w kontekście nauki i społeczeństwa

Parapsychologia a nauka

kontrowersje związane z parapsychologią jako dziedziną naukową

Debaty dotyczące metodologii badań parapsychologicznych

Dowody naukowe i reakcje naukowego środowiska w stosunku do parapsychologii

Ekstrasensoryczne postrzeganie

Wprowadzenie

Definicja ekstrasensorycznego postrzegania

Historia badań i kontrowersje wokół tego tematu

Cele i znaczenie badań nad ekstrasensorycznym postrzeganiem

Telepatia

Definicja i objawy telepatii

Przykłady badań naukowych w zakresie telepatii

Krytyczna ocena dowodów na istnienie telepatii

Jasnowidzenie

Definicja i objawy jasnowidzenia

Badania naukowe dotyczące jasnowidzenia

Przykłady słynnych przypadków jasnowidzenia

Prekognicja

Definicja i objawy prekognicji

Przykłady badań naukowych dotyczących prekognicji

Krytyczna ocena dowodów na istnienie prekognicji

Inne formy ESP

Telekineza

Bilokacja

Projekcja astralna

Przykłady badań naukowych

Wstęp do parapsychologii

Definicja parapsychologii

Historia parapsychologii

Kategorie zjawisk parapsychologicznych

Telepatia

Prekognicja

Jasnowidzenie

Psychokineza

Doświadczenia bliskie śmierci

Reinkarnacja

Psychometria

Metody badawcze w parapsychologii

Eksperymenty laboratoryjne

Badania ankietowe

Analiza przypadków

Badania polowe

Wyzwania związane z badaniem zjawisk paranormalnych

Kontrolowane eksperymenty

Powtarzalność badań

Weryfikacja i analiza danych

Integracja z innymi dziedzinami nauki

Parapsychologia a społeczeństwo

Parapsychologia a wierzenia społeczne

Legitymizacja i upowszechnienie

Tworzenie mitów i legend

Związek z religią, ezoteryką i okultyzmem

Parapsychologia w kulturze popularnej

Parapsychologia a psychologia społeczna

Bibliografia

Parapsychologia a nauka

kontrowersje związane z parapsychologią jako dziedziną naukową

Parapsychologia jest dziedziną badawczą, która zajmuje się zjawiskami pozornie niezgodnymi z obecnymi teoriami naukowymi. Ze względu na swoją naturę i kontrowersyjny charakter, parapsychologia jest często poddawana krytyce i wywołuje wiele kontrowersji. Oto kilka głównych punktów spornych związanych z parapsychologią jako dziedziną naukową.

Brak powtarzalności eksperymentów

Jednym z głównych zarzutów wobec parapsychologii jest brak powtarzalności eksperymentów. Wielu naukowców twierdzi, że wyniki badań parapsychologicznych nie są możliwe do odtworzenia w sposób konsekwentny i nie spełniają standardów naukowych. Krytycy uważają, że brak powtarzalności świadczy o braku rzetelności i wiarygodności parapsychologicznych badań.

Metodologia i kontrola eksperymentów

Parapsychologia spotyka się z krytyką również w zakresie metodologii badawczej i kontroli eksperymentów. Często zarzuca się parapsychologom, że ich eksperymenty nie są odpowiednio kontrolowane, co może prowadzić do wprowadzenia błędów i efektów pozornie paranormalnych. Brak odpowiedniej metodologicznej rygorystyki wzbudza wątpliwości co do wyników badań[1].

Brak teoretycznego fundamentu

Inną kontrowersyjną kwestią jest brak solidnego teoretycznego fundamentu dla parapsychologii. W odróżnieniu od innych dziedzin naukowych, parapsychologia nie posiada jednoznacznej teorii, która mogłaby wytłumaczyć obserwowane zjawiska paranormalne. To sprawia, że parapsychologia jest często krytykowana jako dziedzina pozbawiona naukowego podłoża.

Skłonność do uprzedzeń i subiektywności

Parapsychologia jest również krytykowana za swoją skłonność do uprzedzeń i subiektywności. Niektórzy uważają, że parapsycholodzy są często przekonani o istnieniu paranormalnych zjawisk i szukają dowodów potwierdzających swoje przekonania, co prowadzi do braku obiektywizmu i wpływa na wyniki badań.

Niedostateczne publikacje w renomowanych czasopismach

Parapsychologia ma również trudności z akceptacją wśród większości naukowców ze względu na brak publikacji w renomowanych czasopismach naukowych. Często wynika to z krytycznej oceny i wysokich standardów, które muszą spełnić badania naukowe, aby zostały opublikowane. Brak publikacji w uznanych czasopismach wpływa na wiarygodność i akceptację parapsychologii jako dziedziny naukowej[2].

Warto zauważyć, że choć parapsychologia wzbudza kontrowersje i jest szeroko krytykowana, istnieją również naukowcy i badacze, którzy poświęcają się tym badaniom i starają się zdobyć dowody na istnienie paranormalnych zjawisk. Jednak większość naukowców utrzymuje zdanie, że parapsychologia nie spełnia standardów naukowych i nie dostarcza przekonujących dowodów na istnienie nadprzyrodzonych zdolności czy zjawisk.

[1] Zofia Weaver, Parapsychologia: Badania nad zjawiskami
paranormalnymi, 1999r.

[2] Zbigniew Pasek, Parapsychologia. Przewodnik krytyczny, 2012r.

Debaty dotyczące metodologii badań parapsychologicznych

Debaty dotyczące metodologii badań parapsychologicznych są tematem, który budzi wiele kontrowersji i dyskusji wśród naukowców oraz osób zainteresowanych tym obszarem. Parapsychologia zajmuje się badaniem zjawisk, które wydają się wykraczać poza granice powszechnie akceptowanych praw fizyki i psychologii, takich jak telepatia, jasnowidzenie, precyognicja czy psychokineza.

Jednym z głównych punktów sporów dotyczących metodologii badań parapsychologicznych jest kwestia replikowalności. Nauka opiera się na możliwości powtórzenia eksperymentu przez różne zespoły badawcze w celu potwierdzenia lub obalenia wyników. Jednak w przypadku wielu badań parapsychologicznych, replikacja nie jest łatwa ani często nie daje spójnych rezultatów. Niektórzy badacze twierdzą, że brak replikowalności wynika z natury samego zjawiska parapsychologicznego, które jest niestabilne lub podlega różnym czynnikom.

Kolejną kwestią jest kontrola eksperymentalna. W naukowych badaniach istotna jest możliwość kontrolowania warunków eksperymentalnych i eliminowania wpływu czynników zakłócających. W przypadku badań parapsychologicznych, kontrola może być trudna ze względu na subiektywność doświadczeń i trudność w stworzeniu idealnych warunków eksperymentalnych. Naukowcy podejmują wysiłki, aby zminimalizować wpływ czynników zewnętrznych, takich jak oszustwa, efekt placebo czy sugestia, ale ciągle istnieje wiele wyzwań związanych z kontrolą eksperymentu.

Krytycy parapsychologii podnoszą również kwestie dotyczące rygorystyczności metod statystycznych stosowanych w badaniach. Rzetelna analiza statystyczna jest niezbędna w celu oceny wyników eksperymentów. Niektórzy badacze twierdzą, że niektóre badania parapsychologiczne mają wady metodologiczne, które prowadzą do błędów w analizie statystycznej i przekłamują wyniki.

Ponadto, problemem jest także niejednoznaczność definicji i pomiarów zjawisk parapsychologicznych. Brak konsensusu co do precyzyjnej definicji i standaryzowanych pomiarów utrudnia porównywanie wyników różnych badań i tworzenie jednoznacznych wniosków[1].

Mimo tych kontrowersji i krytyki, istnieje również grupa naukowców, która utrzymuje, że parapsychologia zasługuje na uwagę i badanie. Twierdzą, że mimo trudności metodologicznych, istnieją pewne dowody wskazujące na istnienie zjawisk parapsychologicznych, które są warte dalszych badań.

Debaty dotyczące metodologii badań parapsychologicznych pozostają otwarte i toczą się na wielu poziomach, od dyskusji akademickich po ocenę wiarygodności nauki. Wprowadzenie bardziej rygorystycznych metodologii, kontroli eksperymentalnej i analizy statystycznej może przyczynić się do lepszego zrozumienia i oceny zjawisk parapsychologicznych.

[1] Andrzej Wójcik, Parapsychologia a nauka, 2016r.

Dowody naukowe i reakcje naukowego środowiska w stosunku do parapsychologii

Pomimo wieloletnich badań dotyczących parapsychologii, nie zostały przedstawione przekonujące dowody naukowe potwierdzające istnienie tych zjawisk. Badania nad parapsychologią są często krytykowane za brak powtarzalności, metodologiczne wady, niedostateczne próby oraz brak potwierdzenia w eksperymentach niezależnych.

W 1988 roku Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne (APA) utworzyło Komitet Naukowy ds. Parapsychologii, aby ocenić stan badań nad parapsychologią. W swoim raporcie stwierdzili, że nie ma przekonujących dowodów na istnienie zjawisk paranormalnych i że żadne z badań nad parapsychologią nie zostały zweryfikowane przez niezależne laboratoria.

Podobnie, w 2014 roku powstała książka „Najważniejsze eksperymenty w parapsychologii”, redagowana przez psychologa Lance’a Storma, która poddała analizie najważniejsze badania parapsychologiczne. Autorzy tej książki doszli do wniosku, że nie ma wystarczających naukowych dowodów na istnienie zjawisk paranormalnych.

Reakcje naukowego środowiska wobec parapsychologii są zwykle sceptyczne. Większość naukowców uważa, że nie ma wystarczających naukowych podstaw, aby poprzeć twierdzenia parapsychologiczne. Krytycy wskazują na problemy metodologiczne, brak powtarzalności badań oraz brak niezależnych potwierdzeń.

Ponadto, wielu naukowców uważa, że wiele zjawisk uznawanych za paranormalne może być wyjaśnionych za pomocą istniejących teorii naukowych, takich jak błędy poznawcze, sugestia, efekty placebo, czy też przypadkowość.

Mimo to, istnieją nadal badacze, którzy kontynuują badania nad parapsychologią i starają się zebrać przekonujące dowody na istnienie tych zjawisk. Jednakże, aby parapsychologia została uznana przez naukowe środowisko, konieczne będzie dostarczenie powtarzalnych i potwierdzonych niezależnie dowodów na istnienie tych zjawisk.

Ekstrasensoryczne postrzeganie

Wprowadzenie

Definicja ekstrasensorycznego postrzegania

Ekstrasensoryczne postrzeganie, znane również jako zdolności paranormalne, parapsychologiczne lub nadnaturalne, odnosi się do hipotetycznych umiejętności postrzegania, które wykraczają poza zwykłe zmysły (takie jak wzrok, słuch, dotyk, smak i węch).

Osoby posiadające ekstrasensoryczne postrzeganie są przypisywane zdolności takie jak telepatia, czyli odczytywanie myśli innych osób, prekognicja, czyli przewidywanie przyszłości, telekineza, czyli zdolność do poruszania przedmiotami za pomocą samej woli, i wiele innych.

Warto jednak zaznaczyć, że istnienie ekstrasensorycznego postrzegania jest tematem kontrowersyjnym w środowisku naukowym. Dotychczasowe badania nad tymi zdolnościami nie dostarczyły niezbitych dowodów potwierdzających ich istnienie. Wiele eksperymentów naukowych próbowało zbadać te zdolności, jednak większość z nich nie wykazała statystycznie istotnych efektów.

Naukowcy podkreślają, że wiele zjawisk, które są przypisywane ekstrasensorycznemu postrzeganiu, może być wynikiem zwykłego przypisania znaczenia przypadkowym zdarzeniom, selektywnej percepcji lub manipulacji ze strony osoby twierdzącej o posiadaniu takich zdolności.

Mimo braku naukowego potwierdzenia istnienia ekstrasensorycznego postrzegania, temat ten nadal budzi zainteresowanie i fascynację wielu osób. W różnych kulturach i religiach istnieją wierzenia i praktyki oparte na przekonaniu o istnieniu nadnaturalnych zdolności. Jednakże, w kontekście naukowym, ekstrasensoryczne postrzeganie pozostaje niewykazanym fenomenem.

Historia badań i kontrowersje wokół tego tematu

Ekstrasensoryczne postrzeganie, znane również jako ESP (z ang. extrasensory perception) lub zdolności paranormalne, odnosi się do teoretycznej zdolności niezależnego postrzegania informacji zmysłowych, które nie są dostępne za pomocą znanych pięciu zmysłów (wzroku, słuchu, węchu, smaku i dotyku). Chociaż nie ma naukowych dowodów na istnienie takich zdolności, ESP był przedmiotem badań i kontrowersji przez wiele lat.

Historia badań nad ekstrasensorycznym postrzeganiem sięga początków XX wieku. Jednym z pierwszych badaczy w tej dziedzinie był Joseph Banks Rhine, psycholog z Duke University. W latach 30. i 40. XX wieku Rhine przeprowadził szereg eksperymentów, w których badano zdolność do telepatii (przekazywania myśli) i jasnowidzenia (postrzegania odległych miejsc lub zdarzeń). Jego badania wywołały duże zainteresowanie i kontrowersje, ale nie udało mu się dostarczyć przekonujących dowodów na istnienie ESP.

W kolejnych latach wiele innych instytucji i badaczy również próbowało zbadać fenomen ekstrasensorycznego postrzegania. Przeprowadzano eksperymenty z kartami Zenera, w których uczestnicy mieli zgadywać symbole na kartach, badano zdolność do prekognicji (przewidywania przyszłości) oraz zdolność do psychokinezy (wpływu na przedmioty za pomocą samej woli). Jednak większość tych badań nie dostarczyła przekonujących dowodów na istnienie ESP.

W miarę jak badania naukowe postępowały, coraz więcej naukowców zaczęło wyrażać sceptycyzm wobec istnienia ekstrasensorycznego postrzegania. Krytycy podnosili szereg zarzutów, takich jak niepowtarzalność i trudność w powtórzeniu wyników eksperymentów, niedoskonałość metod badawczych, możliwość wpływu czynników subiektywnych na wyniki oraz ryzyko oszustwa i samonapędzania się wyników.

W rezultacie większość społeczności naukowej obecnie nie uznaje ekstrasensorycznego postrzegania za naukowo potwierdzony fenomen. Organizacje naukowe, takie jak Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne (APA) i Amerykańskie Towarzystwo Parapsychologiczne (ASPR), prowadzą badania nad tym tematem, ale nadal brakuje przekonujących dowodów.

Mimo to, temat ekstrasensorycznego postrzegania pozostaje popularny wśród pewnych grup ludzi i w kulturze popularnej. Niektóre osoby wierzą w istnienie takich zdolności i twierdzą, że sami posiadają zdolności paranormalne. Istnieje również wiele programów telewizyjnych i medialnych, które promują tematykę ESP, chociaż często są one bardziej rozrywkowe niż naukowe.

Podsumowując, mimo wielu lat badań, kontrowersji i zainteresowania społecznego, nie istnieją obecnie przekonujące naukowe dowody na istnienie ekstrasensorycznego postrzegania. Temat nadal pozostaje przedmiotem badań i dyskusji, ale większość społeczności naukowej pozostaje sceptyczna wobec takich zdolności.

Cele i znaczenie badań nad ekstrasensorycznym postrzeganiem

Badania nad ekstrasensorycznym postrzeganiem, czasami określane jako ESP (ang. extrasensory perception), mają na celu zbadanie i zrozumienie zdolności postrzegania informacji przy użyciu zmysłów poza tradycyjnymi pięcioma: wzrokiem, słuchem, węchem, smakiem i dotykiem. Chociaż większość naukowców i instytucji naukowych nie uznaje ESP za potwierdzoną naukowo zdolność, badania w tej dziedzinie są nadal prowadzone ze względu na zainteresowanie i tajemniczość zjawiska.

Cele badań nad ekstrasensorycznym postrzeganiem obejmują.

Zrozumienie zjawiska

Głównym celem jest zbadanie i zrozumienie natury ekstrasensorycznego postrzegania oraz identyfikacja ewentualnych mechanizmów, które mogą być związane z tą zdolnością. Badania mogą obejmować eksperymenty, obserwacje, analizę przypadków i inne metody badawcze.

Potwierdzenie istnienia

Pewna część badań skupia się na próbach potwierdzenia istnienia ESP poprzez prowadzenie eksperymentów i analizę zgłaszanych przypadków. Naukowcy starają się znaleźć wiarygodne dowody na istnienie ekstrasensorycznego postrzegania, które mogłyby zostać zaakceptowane przez społeczność naukową.

Wyjaśnienie mechanizmów

Jeśli istnieje możliwość, że ESP istnieje, badania mają na celu zidentyfikowanie i wyjaśnienie potencjalnych mechanizmów odpowiadających za tą zdolność. Przykładowe teorie obejmują teorię pola morfogenetycznego Ruperta Sheldrake’a i hipotezę kwantową.

Zastosowanie praktyczne

Pewne badania koncentrują się na zastosowaniach praktycznych ekstrasensorycznego postrzegania. Na przykład, niektóre techniki, takie jak remote viewing (zdalne oglądanie), mogą być wykorzystywane w celach poszukiwawczych lub w środowiskach, gdzie tradycyjne metody postrzegania są ograniczone.

Mimo że badania nad ekstrasensorycznym postrzeganiem wciąż budzą kontrowersje wśród naukowców, istnieją osoby i organizacje, które nadal prowadzą badania w tej dziedzinie. Jednak większość społeczności naukowych nadal czeka na bardziej przekonujące dowody naukowe potwierdzające istnienie ESP.

Telepatia

Definicja i objawy telepatii

Telepatia to hipotetyczna zdolność przekazywania lub odbierania myśli, uczuć i informacji bez użycia zwykłych zmysłów lub komunikacji werbalnej. Według tej koncepcji, telepatia umożliwia bezpośrednią komunikację umysłową między dwoma lub więcej osobami.

Objawy telepatii, jeśli istnieje, mogą obejmować.

Przesyłanie myśli

Osoba, która posiada telepatyczną zdolność, może próbować przekazać swoje myśli, uczucia lub obrazy mentalne innym osobom bez użycia słów lub gestów.

Odbieranie myśli

Osoba, która odbiera telepatyczne informacje, może otrzymywać myśli, uczucia lub obrazy mentalne od innych osób, bez widocznego źródła komunikacji.

Empatia

Telepatia może być również związana z empatią, czyli zdolnością do odczuwania i rozumienia emocji innych osób bez bezpośredniego kontaktu werbalnego.

Synchronizacja myśli

Osoby korzystające z telepatii mogą być w stanie synchronizować swoje myśli, co oznacza, że mogą mieć wspólne myśli lub doświadczać podobnych obrazów mentalnych.

Komunikacja na odległość

Telepatia często jest kojarzona z możliwością komunikowania się na odległość, co oznacza, że osoby z telepatycznymi zdolnościami mogą komunikować się bezpośrednio z innymi, niezależnie od odległości między nimi.

Warto podkreślić, że telepatia nie została naukowo potwierdzona i jest nadal przedmiotem badań i kontrowersji. Wiele osób zgłasza doświadczenia, które interpretują jako telepatyczne, ale nie istnieją obecnie żadne wiarygodne dowody naukowe potwierdzające istnienie telepatii.

Przykłady badań naukowych w zakresie telepatii

Badania naukowe w tym zakresie są trudne ze względu na wiele czynników, w tym subiektywność doświadczeń i trudność w kontrolowaniu warunków eksperymentalnych.

Poniżej przedstawiam kilka przykładów badań naukowych, które były podejmowane w zakresie telepatii.

Eksperymenty z kartami Zenera

Jeden z najbardziej znanych eksperymentów dotyczących telepatii to seria badań przeprowadzonych przez parapsychologa Karla Zenera w latach 30. XX wieku. W tych eksperymentach uczestnicy mieli za zadanie przewidzieć, jaką kartę z zestawu pięciu kart (krzyż, kwadrat, koło, gwiazda, fala) wylosuje badacz. Wyniki tych badań wykazały pewne wskazania na możliwość istnienia telepatii, ale wiele z tych wyników było kwestionowanych z powodu niedoskonałości metodologicznych[1].

Eksperymenty z percepcją emocji

W niektórych badaniach naukowych sprawdzano możliwość przekazywania emocji drogą telepatyczną. Przykładowo, uczestnicy zostawali poddani bodźcom emocjonalnym, a następnie inni uczestnicy mieli za zadanie zgadnąć, jaką emocję odczuwa osoba wystawiona na ten bodziec. Niektóre badania wykazały pewne korelacje między przekazywanymi emocjami, jednak nadal nie ma jednoznacznych dowodów na istnienie telepatii.

Eksperymenty EEG

Badania z wykorzystaniem elektroencefalografii (EEG) próbują zidentyfikować sygnały mózgowe związane z telepatią. W jednym z badań uczestnicy mieli za zadanie nawiązać telepatyczną komunikację poprzez skoncentrowanie się na konkretnym obrazie, który miał zostać przekazany innemu uczestnikowi. Analiza EEG sugerowała pewne podobieństwo w aktywności mózgu między nadawcą a odbiorcą, ale wyniki te wymagają dalszych badań i replikacji.

Warto zaznaczyć, że większość badań w zakresie telepatii napotyka na trudności metodologiczne, takie jak kontrola warunków eksperymentalnych, eliminacja oszustw, czy potwierdzalność wyników.

Krytyczna ocena dowodów na istnienie telepatii

Warto zaznaczyć, że większość naukowców i badaczy jest sceptycznie nastawiona do telepatii ze względu na brak jednoznacznych dowodów potwierdzających istnienie tej zdolności. Przez wiele dziesięcioleci przeprowadzono wiele badań mających na celu sprawdzenie telepatii, ale wyniki były zazwyczaj niejednoznaczne i niepowtarzalne.

W 1994 roku Amerykańskie Towarzystwo Badań Parapsychologicznych przeprowadziło metaanalizę ponad 300 eksperymentów dotyczących telepatii. Mimo że ogólny wynik wskazywał na statystycznie istotne wyniki, autorzy raportu zaznaczyli, że nie było wystarczających dowodów, aby jednoznacznie potwierdzić istnienie telepatii. Metaanaliza ta została również poddana krytyce przez niektórych naukowców, którzy zarzucili, że wyniki nie były wiarygodne ze względu na potencjalne błędy metodologiczne.

Inni krytycy telepatii argumentują, że gdyby istniała taka zdolność, to można by ją łatwo wykazać w kontrolowanych warunkach laboratoryjnych. Brak powtarzalności i niezależnych potwierdzeń eksperymentalnych wyników prowadzi do dużej niepewności co do istnienia telepatii jako naukowo uzasadnionej zdolności[2].

Podsumowując, pomimo wielu badań przeprowadzonych w ciągu ostatnich dziesięcioleci, nauka nie dostarczyła przekonujących dowodów potwierdzających istnienie telepatii. Większość naukowców i badaczy uważa, że obecnie dostępne dowody są niewystarczające i wymagają dalszych, rygorystycznych badań, aby móc jednoznacznie potwierdzić lub obalić istnienie telepatii.

[1] Aleksander Posacki, Parapsychologia: Badania nad zjawiskami
paranormalnymi, 2010r.

[2] Maciej Bąk, Parapsychologia w naukowym obrazie świata, 2011r.

Jasnowidzenie

Definicja i objawy jasnowidzenia

Jasnowidzenie, znane również jako zdolność do widzenia rzeczy niedostępnych dla zwykłych zmysłów, jest terminem używanym do opisania zdolności do odbierania informacji pochodzących spoza zmysłów fizycznych. Jasnowidzenie jest często utożsamiane z przepowiadaniem przyszłości, ale może obejmować również inne formy postrzegania, takie jak odczytywanie energii, kontakt z duchami lub uzyskiwanie wglądu w nieznane sytuacje.

Objawy jasnowidzenia mogą się różnić w zależności od osoby, ponieważ każdy ma swoje indywidualne doświadczenia. Poniżej przedstawiam kilka powszechnych objawów jasnowidzenia.

Wizje

[1] Zbigniew Pasek, Parapsychologia. Przewodnik krytyczny, 2012r.

[1] Grzegorz Lindenbaum, Parapsychologia: Zarys zagadnień, 2017r.

[2] Grzegorz Lindenbaum, Parapsychologia: Zarys zagadnień, 2017r.

[1] Tomasz Witkowski, Parapsychologia, 2014r.

[2] Grzegorz Lindenbaum, Parapsychologia: Zarys zagadnień, 2017r.

[1] Marek Krajewski, Parapsychologia: Wprowadzenie do badań
nad zjawiskami paranormalnymi, 2015r.

[2] Maria Łychowska-Kobos, Parapsychologia: Czy nauka może badać zjawiska paranormalne? 2017r.

[1] Jarosław Marek Rymkiewicz, Parapsychologia: Jak zrozumieć
niezwykłe zjawiska, 2018r.

[2] Jarosław Marek Rymkiewicz, Parapsychologia: Jak zrozumieć
niezwykłe zjawiska, 2018r.

[1] Bogdan Trojak, Parapsychologia: Badania i refleksje, 2015r.

Koniec darmowego fragmentu książki.

Zachęcamy do zakupu pełnej wersji.