Michelle Enderson

Przełamując Granice Rodzicielstwa: Nowoczesne Perspektywy na Rodzicielstwo

Książka stworzona przy pomocy AI.

Projektant okładki Pixabay https://pixabay.com/pl/vectors/medyczny-lekarz-zdrowie-szpital-5459630/

© Michelle Enderson, 2024

© Pixabay https://pixabay.com/pl/vectors/medyczny-lekarz-zdrowie-szpital-5459630/, projekt okładki, 2024

Książka eksploruje alternatywne metody leczenia bezpłodności oraz rozważa adopcję i inne innowacyjne opcje. Autor prezentuje czytelnikom różnorodne podejścia, oparte na najnowszych badaniach i doświadczeniach pacjentów. Książka kładzie nacisk na empatię i wsparcie, ukazując, że drogi do rodzicielstwa są różne, a każda zasługuje na zrozumienie i akceptację. Książka to również opowieść o sile ludzkiego ducha i determinacji w dążeniu do marzenia o własnej rodzinie.

Książka stworzona przy pomocy AI.

ISBN 978-83-8369-036-0

Książka powstała w inteligentnym systemie wydawniczym Ridero

Michelle Enderson

13.12.2023r.

Zrzeczenie się odpowiedzialności

Zawarte w książce informacje i porady mają jedynie charakter edukacyjny i informacyjny, nie mogą zastąpić porady lekarza lub terapeuty. Zabiegi opisane w książce są przewidziane wyłącznie dla osób dorosłych. Zawarte w książce porady mogą dotyczyć terapii niekonwencjonalnych i mogą być niezgodne ze stanowiskiem medycyny akademickiej. Autor nie jest lekarzem i jego porady nie mogą w żadnym wypadku zastępować konsultacji lekarskiej. W przypadku choroby lub ciąży, a nawet tylko w przypadku ich prawdopodobieństwa, przed przystąpieniem do zabiegu pielęgnacyjnego należy skonsultować się z lekarzem. Wszelkie porady zawarte w książce stosujesz wyłącznie na własną odpowiedzialność.

Alternatywne podejścia do leczenia bezpłodności

Medycyna komplementarna i alternatywna

Medycyna komplementarna i alternatywna (CAM) obejmuje różnorodne podejścia i metody, które nie są częścią konwencjonalnej opieki zdrowotnej, ale mogą być używane uzupełniająco lub alternatywnie. W przypadku leczenia niepłodności, wielu ludzi eksperymentuje z różnymi metodami CAM, ale ważne jest podkreślenie, że większość z nich nie jest dostatecznie udokumentowana naukowo, a ich skuteczność nie zawsze jest potwierdzona. Oto kilka przykładów metod CAM, które są czasem stosowane w leczeniu niepłodności:

Akupunktura

Niektórzy ludzie uważają, że akupunktura, tradycyjna metoda medycyny chińskiej, może pomóc w regulowaniu cyklu menstruacyjnego, zmniejszać stres i poprawiać płodność.

Akupunktura, znana jako tradycyjna metoda medycyny chińskiej, staje się coraz bardziej popularną formą medycyny komplementarnej i alternatywnej w kontekście leczenia niepłodności. Choć nadal budzi pewne kontrowersje w środowisku medycznym, istnieje szereg badań i relacji pacjentów sugerujących, że akupunktura może wpływać pozytywnie na regulację cyklu menstruacyjnego, redukcję stresu i poprawę płodności.

Jednym z głównych aspektów, na które akupunktura może wpływać, jest równowaga energetyczna w organizmie. Według tradycyjnej medycyny chińskiej, istnieje system meridianów i punktów akupunkturowych, które przepływają przez ciało, regulując energię zwana „chi” lub „qi”. Zakłada się, że nierównowaga tej energii może prowadzić do różnych dolegliwości, w tym problemów z płodnością[1].

Badania sugerują, że akupunktura może wpływać na poprawę krążenia krwi do narządów rozrodczych, co może zwiększyć dostępność składników odżywczych i tlenu w tych obszarach. Ponadto, akupunktura może wpływać na układ endokrynologiczny, regulując wydzielanie hormonów, takich jak estrogen, progesteron i gonadotropiny, które odgrywają kluczową rolę w cyklu menstruacyjnym i procesach płodności.

W przypadku regulacji cyklu menstruacyjnego, akupunktura może pomóc w wyważeniu hormonalnym, co może być szczególnie korzystne dla kobiet z nieregularnymi cyklami. Ponadto, akupunktura może działać jako skuteczny sposób na redukcję stresu. Stres jest często uznawany za jedną z głównych przyczyn zaburzeń hormonalnych i problemów z płodnością, a akupunktura może pomóc w relaksacji organizmu poprzez stymulację punktów akupunkturowych związanych z odpornością na stres.

Jednakże, warto podkreślić, że akupunktura nie powinna być traktowana jako jedyna forma leczenia niepłodności. Zawsze zaleca się konsultację z lekarzem przed podjęciem decyzji o rozpoczęciu jakiejkolwiek terapii, zwłaszcza w przypadku tak delikatnej kwestii jak płodność. Akupunktura może być stosowana jako uzupełnienie konwencjonalnych metod leczenia niepłodności, takich jak in vitro, farmakoterapia czy chirurgia.

Wnioski dotyczące skuteczności akupunktury w leczeniu niepłodności są nadal przedmiotem badań, ale coraz więcej osób zgłasza korzyści płynące z tego podejścia. W miarę postępu badań naukowych i udowodnienia skuteczności akupunktury, może ona stać się bardziej powszechnie akceptowaną formą terapii, zwłaszcza dla tych, którzy szukają holistycznego podejścia do poprawy zdrowia reprodukcyjnego.

Herbaty ziołowe

W niektórych tradycjach medycyny ludowej używane są zioła, takie jak cynamon, żeń-szeń czy malwa, jako środki wspomagające płodność. Jednakże, ważne jest, aby korzystać z nich ostrożnie, ponieważ mogą one mieć skutki uboczne i mogą oddziaływać z innymi lekami.

Medycyna komplementarna i alternatywna (CAM) stanowi obszar, w którym coraz więcej osób poszukuje uzupełnienia konwencjonalnych metod leczenia, zwłaszcza w przypadku trudności z płodnością. Zioła, takie jak cynamon, żeń-szeń czy malwa, od wieków były stosowane w tradycyjnych praktykach medycyny ludowej jako potencjalne środki wspomagające płodność. Cynamon, znany ze swoich właściwości przeciwzapalnych i regulujących poziom cukru we krwi, czasem uważany jest za substancję mogącą wspierać równowagę hormonalną, co może wpływać na zdolność reprodukcyjną. Jednakże, przed skorzystaniem z cynamonu jako środka wspomagającego płodność, zawsze warto skonsultować się z lekarzem, zwłaszcza jeśli kobieta jest już poddana jakimkolwiek leczeniu hormonalnemu. Żeń-szeń, znany ze swojego potencjału adaptogennego, był tradycyjnie stosowany w celu zwiększenia ogólnej wydolności organizmu. Niektóre badania sugerują, że żeń-szeń może mieć korzystny wpływ na układ hormonalny i poprawić jakość nasienia u mężczyzn. Niemniej jednak, przed zastosowaniem żeń-szenia w kontekście leczenia niepłodności, zaleca się konsultację z lekarzem, ponieważ może on oddziaływać z innymi lekami lub istnieć ryzyko działań niepożądanych. Malwa, z kolei, jest często używana ze względu na swoje właściwości łagodzące i przeciwzapalne. Niektóre praktyki medycyny ludowej sugerują, że malwa może pomóc w poprawie kondycji układu rozrodczego. Jednak, brak jest wystarczającej liczby badań naukowych potwierdzających te efekty, co podkreśla potrzebę zachowania umiaru i ostrożności. Warto zaznaczyć, że medycyna komplementarna i alternatywna nie zawsze jest zalecana jako główne leczenie niepłodności[2]. Zamiast tego, może być postrzegana jako uzupełnienie standardowej opieki medycznej. Konsultacja z doświadczonym specjalistą w dziedzinie zdrowia reprodukcyjnego jest kluczowa, aby uniknąć ewentualnych komplikacji oraz upewnić się, że stosowane zioła nie interferują z innymi lekami lub procedurami medycznymi. Podsumowując, choć niektóre zioła mogą być uważane za potencjalnie korzystne dla płodności, zawsze należy zachować ostrożność i skonsultować się z profesjonalistą przed ich zastosowaniem. Leczenie niepłodności wymaga kompleksowego podejścia, w którym medycyna komplementarna może pełnić rolę uzupełniającą, ale nie zastępującą tradycyjnych terapii.

Dietetyka

Wielu ludzi uważa, że specjalna dieta, zmiana stylu życia i suplementy diety mogą znacząco wpłynąć na zdolność do poczęcia. Warto jednak podkreślić, że skuteczność tych metod może zależeć od przyczyny niepłodności, która może być różnorodna i indywidualna dla każdej pary.

Dla niektórych osób, zwłaszcza tych z niepłodnością spowodowaną problemami hormonalnymi czy zaburzeniami cyklu miesiączkowego, zmiana diety może być korzystna. Dieta bogata w składniki odżywcze, takie jak witaminy, minerały, kwasy tłuszczowe omega-3 i przeciwutleniacze, może wspomagać równowagę hormonalną i ogólną zdolność organizmu do utrzymania prawidłowego funkcjonowania układu rozrodczego[3].

W medycynie komplementarnej często podkreśla się rolę redukcji stresu jako ważnego elementu poprawy płodności. Techniki relaksacyjne, medytacja czy akupunktura są uważane za skuteczne narzędzia w walce z stresem, który może negatywnie wpływać na zdolność do poczęcia.

Suplementy diety także odgrywają rolę w podejściu komplementarnym do leczenia niepłodności. Na przykład, kwas foliowy jest często zalecany dla kobiet planujących ciążę, aby zminimalizować ryzyko wad cewy nerwowej u rozwijającego się płodu. Inne suplementy, takie jak witamina D czy witamina E, również mogą wpływać na płodność poprzez poprawę funkcji jajników i jakości nasienia[4].

Jednak warto zachować umiar i rozsądek w podejściu do medycyny komplementarnej. Niektóre formy niepłodności wymagają konwencjonalnych interwencji medycznych, takich jak leczenie hormonalne, inseminacja, czy in vitro. Przed podjęciem jakichkolwiek działań związanych z dietą, suplementacją czy zmianą stylu życia, zawsze warto skonsultować się z profesjonalistą, takim jak lekarz czy specjalista ds. żywienia[5].

Wnioskiem jest to, że dieta, styl życia i suplementy diety mogą stanowić wartościowe uzupełnienie leczenia niepłodności, zwłaszcza w przypadku problemów związanych ze zdrowiem ogólnym i równowagą hormonalną. Niemniej jednak, każde przypadki są unikalne, a podejście komplementarne powinno być zawsze ściśle skonsultowane z profesjonalistą medycznym, aby zapewnić bezpieczeństwo i skuteczność działań podejmowanych w kierunku poprawy zdolności do poczęcia.

Medycyna funkcjonalna

To podejście koncentruje się na identyfikowaniu przyczyn problemów zdrowotnych, w tym niepłodności i opracowywaniu spersonalizowanych planów leczenia, często opartych na zmianach w diecie, suplementacji i innych czynnikach stylu życia.

Medycyna funkcjonalna, będąca częścią medycyny komplementarnej i alternatywnej, zdobywa coraz większą popularność jako podejście skoncentrowane na identyfikowaniu przyczyn problemów zdrowotnych, w tym niepłodności. W odróżnieniu od tradycyjnych metod, medycyna funkcjonalna nie tylko leczy objawy, ale także stara się zrozumieć korzenie problemu, kładąc nacisk na spersonalizowane podejścia lecznicze.

W przypadku niepłodności, medycyna funkcjonalna koncentruje się na badaniu czynników, które mogą wpływać na zdolność reprodukcyjną, takich jak hormonalne dysfunkcje, zaburzenia immunologiczne czy stres oksydacyjny. Zamiast stosować uniwersalne protokoły leczenia, lekarze funkcjonalni pracują nad dostosowanymi do indywidualnych potrzeb pacjentów planami, często uwzględniając zmiany w diecie, suplementację, aktywność fizyczną i inne czynniki stylu życia.

W ramach medycyny funkcjonalnej dieta odgrywa kluczową rolę. Lekarze funkcjonalni analizują wpływ żywności na organizm pacjenta, identyfikując potencjalne alergie pokarmowe, nietolerancje czy niedobory składników odżywczych. Poprzez spersonalizowaną dietę, pacjenci mogą zredukować stan zapalny, zrównoważyć poziomy hormonów i poprawić ogólną kondycję zdrowotną, co może korzystnie wpływać na szanse na zajście w ciążę.

Suplementacja jest także częstym elementem planów leczenia w medycynie funkcjonalnej. Skoncentrowana na indywidualnych potrzebach pacjenta, ma na celu uzupełnienie ewentualnych niedoborów składników odżywczych, wspierając równowagę hormonalną czy funkcję układu immunologicznego. Zastosowanie suplementów może pomóc w eliminowaniu czynników zakłócających płodność.

Oprócz tego, medycyna funkcjonalna przywiązuje dużą wagę do zarządzania stresem i równowagi psychicznej. Zabiegi takie jak akupunktura, terapia mindfulness czy regularna aktywność fizyczna są często zalecane, aby zredukować poziom stresu, który może negatywnie wpływać na zdolność reprodukcyjną.

Warto jednak podkreślić, że medycyna funkcjonalna nie zawsze jest jedyną metodą leczenia niepłodności, a pacjenci zawsze powinni konsultować się ze specjalistami zajmującymi się reprodukcją. Niemniej jednak, jako uzupełnienie tradycyjnych podejść, medycyna funkcjonalna może stanowić cenne narzędzie w identyfikowaniu i eliminowaniu czynników wpływających na płodność, oferując holistyczne podejście do zdrowia reprodukcyjnego.

Homeopatia

Homeopatia to podejście medycyny komplementarnej, które opiera się na zasadzie podobieństwa i wykorzystuje bardzo rozcieńczone substancje pochodzenia naturalnego. Główną ideą homeopatii jest aktywacja naturalnych procesów samoregulacji organizmu, aby pobudzić zdolności samoleczenia. Choć nie jest to metoda uznawana przez konwencjonalną medycynę, niektórzy pacjenci szukają alternatywnych ścieżek, w tym w leczeniu niepłodności. W kontekście niepłodności, homeopatia może być postrzegana przez niektórych jako uzupełnienie konwencjonalnych metod leczenia. Homeopatyczne środki, takie jak Sepia, Lycopodium czy Aurum, są czasami używane w leczeniu niepłodności. Podobno działają one na różne aspekty zdrowia reprodukcyjnego, od równoważenia hormonalnego po poprawę funkcji układu rozrodczego. Homeopatia stawia na holistyczne podejście, uwzględniając nie tylko objawy fizyczne, ale także aspekty emocjonalne i psychiczne pacjenta. Praktycy homeopatii przeprowadzają szczegółowe wywiady, starając się zrozumieć pacjenta w całości, co może prowadzić do spersonalizowanego podejścia do leczenia niepłodności. Warto jednak zaznaczyć, że naukowe dowody na skuteczność homeopatii w leczeniu niepłodności są ograniczone. Organizacje medyczne często podkreślają brak solidnych badań potwierdzających skuteczność homeopatycznych środków w tej dziedzinie. Konwencjonalne metody leczenia niepłodności, takie jak leki hormonalne, inseminacja, in vitro czy chirurgia, są bardziej powszechnie akceptowane i mają silniejsze wsparcie naukowe. Osoby zainteresowane homeopatią w leczeniu niepłodności powinny skonsultować się z lekarzem specjalizującym się w medycynie komplementarnej, aby uzyskać indywidualną opinię i ocenę ich sytuacji. Ważne jest również zachowanie otwartości i komunikacji z lekarzem prowadzącym leczenie niepłodności, aby integrować ewentualne podejścia komplementarne w sposób bezpieczny i skoordynowany z konwencjonalnymi metodami.

Ważne jest, aby przed rozpoczęciem jakiejkolwiek metody CAM skonsultować się z lekarzem, zwłaszcza jeśli istnieje diagnoza niepłodności. Podejścia CAM mogą wpływać na skuteczność innych leków lub procedur medycznych, a niektóre z nich mogą być niebezpieczne w przypadku ciąży. Należy również zauważyć, że wielu specjalistów zdrowia ostrzega przed poleganiem wyłącznie na metodach CAM w leczeniu niepłodności, ponieważ skuteczność wielu z tych metod nie została potwierdzona badaniami klinicznymi. W przypadku niepłodności, skonsultowanie się z lekarzem specjalistą i korzystanie z konwencjonalnych metod leczenia jest zazwyczaj zalecane.

[1] prof. Jerzy Szamatowicz, Napotkane trudności w leczeniu
niepłodności, 2015r.

[2] prof. Jerzy Szamatowicz, Napotkane trudności w leczeniu
niepłodności, 2015r.

[3] Jolanta Paprocka, Zdrowy styl życia dla każdego. Poradnik
praktyczny, 2020r.

[4] Bartosz Gembiak, Testosteronowy Plan styl życia, dieta, płodność, 2018r.

[5] Jolanta Paprocka, Zdrowy styl życia dla każdego. Poradnik
praktyczny, 2020r.

Dieta i styl życia a płodność

Dieta

Zrównoważona dieta:

Zrównoważona dieta odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu zdrowego stylu życia, a także może znacząco wpływać na płodność zarówno u kobiet, jak i mężczyzn. Spożywanie odpowiednich składników odżywczych, takich jak zdrowe białko, owoce, warzywa, pełnoziarniste produkty, zdrowe tłuszcze i produkty mleczne, może wspierać funkcje reprodukcyjne i zwiększać szanse na sukces w procesie poczęcia.

Zdrowe białko, takie jak to zawarte w chudej rybie, jajach, orzechach i nasionach, jest istotne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Wpływa także pozytywnie na hormony, w tym na te związane z cyklem menstruacyjnym u kobiet i produkcją plemników u mężczyzn[1]. Owoce i warzywa dostarczają niezbędnych witamin, minerałów i przeciwutleniaczy, które pomagają w utrzymaniu równowagi hormonalnej i ochronie komórek przed szkodliwym działaniem substancji tzw. wolnych rodników.

Pełnoziarniste produkty są bogatym źródłem błonnika, co wpływa na regulację poziomu glukozy we krwi i poprawia wrażliwość na insulinę. To z kolei ma znaczenie w przypadku osób cierpiących na zespół policystycznych jajników (PCOS), który jest jedną z przyczyn zaburzeń hormonalnych wpływających na płodność u kobiet.

Zdrowe tłuszcze, takie jak te zawarte w awokado, oliwie z oliwek czy orzechach, wpływają korzystnie na produkcję hormonów płciowych. Ponadto, kwasy omega-3, obecne m.in. w tłustych rybach, mogą wspomagać procesy zapłodnienia. Produkty mleczne dostarczają wapnia i witaminy D, które są kluczowe dla utrzymania zdrowia układu rozrodczego.

Unikanie przetworzonej żywności oraz ograniczenie spożycia nadmiaru cukru są istotne ze względu na negatywny wpływ, jaki mogą mieć na gospodarkę hormonalną. Nadmierna konsumpcja cukru może prowadzić do insulinooporności, co z kolei może wpływać na regularność cyklu menstruacyjnego u kobiet i produkcję plemników u mężczyzn[2].

Warto również podkreślić, że styl życia odgrywa równie istotną rolę w zdolności poczęcia. Regularna aktywność fizyczna, utrzymanie prawidłowej masy ciała i unikanie szkodliwych substancji, takich jak alkohol i papierosy, także przyczyniają się do utrzymania zdrowej płodności.

Podsumowując, zrównoważona dieta i zdrowy styl życia są kluczowe dla utrzymania zdrowia reprodukcyjnego. Wybieranie świeżych, naturalnych produktów spożywczych oraz unikanie tych przetworzonych przyczyniają się do utrzymania równowagi hormonalnej, co może znacząco poprawić płodność zarówno u kobiet, jak i mężczyzn. To ważne aspekty, które warto uwzględniać przy planowaniu rodziny i dbaniu o zdrowie reprodukcyjne przez całe życie.

Kwasy foliowe:

Kwasy foliowe, znane również jako witamina B9 lub kwas foliowy, odgrywają kluczową rolę w zdrowym rozwoju komórek, zwłaszcza w okresie przed poczęciem. Ich obecność jest niezwykle istotna dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, a w szczególności dla utrzymania zdrowej płodności u zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Dieta i styl życia mają istotny wpływ na poziom dostępności kwasów foliowych, co może wpłynąć na zdolność do poczęcia potomstwa. W przypadku kobiet planujących ciążę, spożycie odpowiedniej ilości kwasów foliowych jest kluczowe już na etapie przed poczęciem. Zgodnie z zaleceniami zdrowia publicznego, kobiety powinny przyjmować odpowiednią dawkę kwasów foliowych przynajmniej przez miesiąc przed planowaną ciążą i w trakcie jej trwania. To dlatego dieta bogata w źródła kwasów foliowych, takie jak warzywa liściaste, orzechy i soczewica, staje się kluczowym elementem dla zapewnienia zdrowego rozwoju płodu. Kwasy foliowe są niezbędne do prawidłowego tworzenia się DNA, co ma zasadnicze znaczenie w procesie podziału komórkowego. W przypadku szybko rozwijających się komórek, takich jak komórki embrionalne, dostarczenie odpowiednich ilości kwasów foliowych jest kluczowe. Niedobór kwasów foliowych w diecie może prowadzić do poważnych wad wrodzonych u płodu, w tym wad cewy nerwowej, co podkreśla ich kluczową rolę w rozwoju embrionalnym. Wpływ diety na płodność dotyczy nie tylko kobiet, ale także mężczyzn. U mężczyzn niedobór kwasów foliowych może wpływać na jakość nasienia i zdolność do zapłodnienia komórki jajowej. Dlatego ważne jest, aby przyszli ojcowie również zwracali uwagę na swoją dietę i dbali o odpowiednie spożycie witamin, w tym kwasów foliowych. Styl życia również odgrywa kluczową rolę w zdolności do poczęcia potomstwa[3]. Czynniki takie jak palenie tytoniu, nadmierne spożycie alkoholu, stres czy niewłaściwa dieta mogą negatywnie wpływać na zdrowie reprodukcyjne zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Dlatego osoby planujące ciążę powinny dążyć do zdrowego stylu życia, uwzględniającego regularną aktywność fizyczną, zdrową dietę i unikanie szkodliwych substancji. Podsumowując, kwas foliowy odgrywa kluczową rolę w zdrowym rozwoju komórek, szczególnie w kontekście rozwoju embrionalnego. Dieta bogata w źródła kwasów foliowych, takie jak warzywa liściaste, orzechy i soczewica, stanowi ważny element dbania o zdrowie reprodukcyjne. Jednak równie istotny jest zdrowy styl życia, który obejmuje unikanie czynników szkodliwych, takich jak palenie tytoniu czy nadmierne spożycie alkoholu[4]. Dbanie o te aspekty może przyczynić się do poprawy zdolności do poczęcia potomstwa zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn.

Witaminy i minerały:

[1] Jolanta Paprocka, Zdrowy styl życia dla każdego. Poradnik
praktyczny, 2020r.

[2] Jolanta Paprocka, Zdrowy styl życia dla każdego. Poradnik
praktyczny, 2020r.

[3] dr n. med. Katarzyna Szymańska-Majchrzak, Płodność a styl
życia: Poradnik dla par starających się o dziecko, 2019r.
Jolanta Paprocka, Zdrowy styl życia dla każdego. Poradnik
praktyczny, 2020r.

[4] Jolanta Paprocka, Zdrowy styl życia dla każdego. Poradnik
praktyczny, 2020r.

[5] Bartosz Gembiak, Testosteronowy Plan styl życia, dieta, płodność, 2018r.

[6] Jolanta Paprocka, Zdrowy styl życia dla każdego. Poradnik
praktyczny, 2020r.

[7] Jolanta Paprocka, Zdrowy styl życia dla każdego. Poradnik
praktyczny, 2020r.

[8] Jolanta Paprocka, Zdrowy styl życia dla każdego. Poradnik
praktyczny, 2020r.

[9] Jolanta Paprocka, Zdrowy styl życia dla każdego. Poradnik
praktyczny, 2020r.

[10] Jolanta Paprocka, Zdrowy styl życia dla każdego. Poradnik
praktyczny, 2020r.

[11] Jolanta Paprocka, Zdrowy styl życia dla każdego. Poradnik
praktyczny, 2020r.

[12] Jolanta Paprocka, Zdrowy styl życia dla każdego. Poradnik
praktyczny, 2020r.

[13] Jolanta Paprocka, Zdrowy styl życia dla każdego. Poradnik
praktyczny, 2020r.

[14] Jolanta Paprocka, Zdrowy styl życia dla każdego. Poradnik
praktyczny, 2020r.

[15] Jolanta Paprocka, Zdrowy styl życia dla każdego. Poradnik
praktyczny, 2020r.

[16] Jolanta Paprocka, Zdrowy styl życia dla każdego. Poradnik
praktyczny, 2020r.

[17] Jolanta Paprocka, Zdrowy styl życia dla każdego. Poradnik
praktyczny, 2020r.

[18] Jolanta Paprocka, Zdrowy styl życia dla każdego. Poradnik
praktyczny, 2020r.

[19] Jolanta Paprocka, Zdrowy styl życia dla każdego. Poradnik
praktyczny, 2020r.

[1] Monika Ryba, Izabela Zych, Adopcja: perspektywa psychologiczna i społeczna, 2014r.

[2] Monika Ryba, Izabela Zych, Adopcja: perspektywa psychologiczna i społeczna, 2014r.

[3] Monika Ryba, Izabela Zych, Adopcja: perspektywa
psychologiczna i społeczna, 2014r.

[4] Elżbieta Nowakowska-Kempna, Adopcja. Psychologia, praktyka, prawo, 2006r.

[5] Elżbieta Nowakowska-Kempna, Adopcja. Psychologia, praktyka, prawo, 2006r.

[6] Elżbieta Nowakowska-Kempna, Adopcja. Psychologia, praktyka, prawo, 2006r.

[7] Elżbieta Nowakowska-Kempna, Adopcja. Psychologia, praktyka, prawo, 2006r.

[8] Elżbieta Nowakowska-Kempna, Adopcja. Psychologia, praktyka, prawo, 2006r.

[9] Elżbieta Nowakowska-Kempna, Adopcja. Psychologia, praktyka, prawo, 2006r.

[10] Elżbieta Nowakowska-Kempna, Adopcja. Psychologia, praktyka, prawo, 2006r.

[11] Elżbieta Nowakowska-Kempna, Adopcja. Psychologia, praktyka, prawo, 2006r.

[12] Elżbieta Nowakowska-Kempna, Adopcja. Psychologia, praktyka, prawo, 2006r.

[13] Elżbieta Nowakowska-Kempna, Adopcja. Psychologia, praktyka, prawo, 2006r.

[14] Elżbieta Nowakowska-Kempna, Adopcja. Psychologia, praktyka, prawo, 2006r.

[15] Elżbieta Nowakowska-Kempna, Adopcja. Psychologia, praktyka, prawo, 2006r.

[16] Elżbieta Nowakowska-Kempna, Adopcja. Psychologia, praktyka, prawo, 2006r.

[17] Elżbieta Nowakowska-Kempna, Adopcja. Psychologia, praktyka, prawo, 2006r.

[1] Zofia Milska-Wrzosińska, Psychologia rodziny, 2005r.

[2] Zofia Milska-Wrzosińska, Psychologia rodziny, 2005r.

[3] Zofia Milska-Wrzosińska, Psychologia rodziny, 2005r.

[4] Zofia Milska-Wrzosińska, Psychologia rodziny, 2005r.

[5] Zofia Milska-Wrzosińska, Psychologia rodziny, 2005r.

[6] Zofia Milska-Wrzosińska, Psychologia rodziny, 2005r.

[7] Zofia Milska-Wrzosińska, Psychologia rodziny, 2005r.

[8] Zofia Milska-Wrzosińska, Psychologia rodziny, 2005r.

[9] Zofia Milska-Wrzosińska, Psychologia rodziny, 2005r.

[10] Zofia Milska-Wrzosińska, Psychologia rodziny, 2005r.

[11] Zofia Milska-Wrzosińska, Psychologia rodziny, 2005r.

[12] Zofia Milska-Wrzosińska, Psychologia rodziny, 2005r.

[13] Zofia Milska-Wrzosińska, Psychologia rodziny, 2005r.

[14] Zofia Milska-Wrzosińska, Psychologia rodziny, 2005r.

[15] Zofia Milska-Wrzosińska, Psychologia rodziny, 2005r.

[16] Zofia Milska-Wrzosińska, Psychologia rodziny, 2005r.

[17] Zofia Milska-Wrzosińska, Psychologia rodziny, 2005r.

[18] Zofia Milska-Wrzosińska, Psychologia rodziny, 2005r.

[19] Zofia Milska-Wrzosińska, Psychologia rodziny, 2005r.

[20] Zofia Milska-Wrzosińska, Psychologia rodziny, 2005r.

[21] Zofia Milska-Wrzosińska, Psychologia rodziny, 2005r.

[22] Zofia Milska-Wrzosińska, Psychologia rodziny, 2005r.

Koniec darmowego fragmentu książki.

Zachęcamy do zakupu pełnej wersji.