Kamil Ligocki

Cztery pory Duszy: Wiosna

Projektant okładki Sztuczna inteligencja

Podziękowania:

Kamil Ligocki

© Kamil Ligocki, 2026

© Sztuczna inteligencja, projekt okładki, 2026

To poezja o zieleni, która nie obiecuje wieczności. O wzroście, który zaczyna się w milczeniu. O człowieku stojącym między potokiem a blokiem, między górską ciszą a śląskim podwórkiem.

Wiosna w tym tomie nie jest dekoracją ani metaforą łatwego odrodzenia. Jest procesem — biologicznym, cielesnym, niekiedy ironicznym.

Autor pokazuje, że prawdziwa siła nie tkwi w żądaniu wieczności, lecz w przyjęciu chwili.

„Bo wiosna nie jest wiecznością.

Jest krótką, zieloną jasnością.”

ISBN 978-83-8440-726-4

Książka powstała w inteligentnym systemie wydawniczym Ridero

Spis treści

Cztery pory Duszy: Wiosna

Przebudzenie

Narodziny zieleni

Psalmodia kałuży

Oczy ranka

Zegar bez wskazówek

Śmiech ptaka

Katedra chmur

Mały kosmos piaskownicy

Cień po śniegu

Powrót chlorofilu

Ulica w świetle marcowym

Wdech

Pierwsze „jeszcze”

PAMIĘĆ

Zapach mojej kurtki

Dzieciństwo w pyle ulicy

Kieszeń pełna kasztanów

Powrót do trzepaka

Ślad cegły na asfalcie

Ręce brudne od czystej ziemi

Przebudzenie starego domu

Okno

Szklane kulki

Podwórko po deszczu

Szyb i cień komina

Potok w Malince

Na dwór czy na pole?

Co to „zogony”?

CIAŁO

Anatomia pąka

Rzeka pod skórą

Sól na wargach

Rozkwitanie

Skóra w słońcu

Botaniczny alfabet

Wiersz o pyłku

Puls

Drzeworyt

Biologia zachwytu

Uparte kiełkowanie

Zmysł dotyku

Pod paznokciem

PĘKNIĘCIA

Ironia kwietnia

Kiedy topnieje zachwyt

Zielone nie znaczy wieczne

Śmiech z patosu

Mowa trawy

Rysa w słońcu

Cień liścia

Uśmiech do przemijania

Zbyt jasny dzień

Ziarno szczęścia

Wiosno! Trwaj wiecznie!

PRZEJŚCIA

Między jeszcze a już

Chwila zawieszona

Oddech pomiędzy

Równowaga

Próg

Most bez poręczy

Droga w pół kroku

Przez własny cień

Cisza

Tam, gdzie kończy się echo

Zmierzch nie jest końcem

Zanim stanie się późno

JESZCZE ZIELONO

Przed upływem czasu

Przestrzeń otwarta

Jeszcze zielono…

Przebudzenie

Narodziny zieleni

Powietrze drży i zrzuca stary płaszcz, a my mówimy: „to cudowny znak”. Pod ziemią kiełek ćwiczy cichy marsz, jakby planował przejąć cały park.

W kałuży niebo przymierza swój blask, i twierdzi skromnie, że to zwykły świt. A wiatr z balkonów wygłasza swój blask, że zmienia właśnie kosmiczny rytm.

Na mokrym bruku rozlewa się ton, jak tani zachwyt kupiony na targ. Ktoś mówi: „zacznie się od nowa plon”, choć wczoraj przysięgał na mróz i żart.

W ogrodzie pąki pękają bez słów, nie wiedząc nawet, że są metaforą. Człowiek dopisze im patetyczny chór i nazwie wzrost duchową podporą.

Z kieszeni wypadł zeszłoroczny lód, lecz serce ćwiczy wiosenny swój styl. Wystarczy trochę cieplejszy dziś chłód, by każdy został prorokiem chwil.

I nagle wszyscy wierzą w świeży start, w zielone hasła, w odnowiony czas. Wiosna ma talent do tanich kart — rozdaje złudzeń swój wiosenny kram.

Psalmodia kałuży

Na rogu ulic trwa wiosenny cud, choć to jedynie kałuża i bruk. Niebo w niej ćwiczy swój płynący trud, jakby w asfalcie odnalazło luk.

Przechodzień zerka z powagą na dno, widząc odbicie jak symbol i znak. Choć w gruncie rzeczy to woda i szkło, on już dopisze do tego swój szlak.

W tej małej plamie rozlewa się świat, z chmurą, co płynie jak powolny wers. I nawet gołąb przystaje tu rad, jakby rozumiał metafizyk sens.

Dziecko w kaloszach rozcina ten kadr, rozprasza niebo na kropli sto. Kosmos na chwilę przestaje być wart — bo bryzg rozwiązał poważne to.

A jednak później, gdy wyschnie ten plac, ktoś powie cicho: „tak było i jest — w najmniejszej rzeczy ukryty jest czas, co z błota czyni uroczysty chrzest”.

I tylko bruk, już zupełnie bez łez, nie zgadza się z tym podniosłym snem. On wie, że wszystko to woda i deszcz — lecz milczy grzecznie pod wiosennym tłem.

Oczy ranka

Ja pierwszy wstaję, zanim wstanie dzień, i sprawdzam światło, czy pamięta mnie. Na parapecie siada cichy cień, jakby chciał spytać, kim właściwie chcę.

Przecieram szyby z wczorajszego szkła, i widzę miasto w miękkim, mokrym tle. Wystarczy promień — już udaję „ja”, co zna odpowiedź, zanim padnie „nie”.

Pod skórą czuję lekko zmienny puls, co każe wierzyć w przełom, w nowy gest. Choć wiem, że to jedynie ciepły kurz, co w marcu zawsze udaje chrzest.

Ja także ćwiczę wiosenny swój ton, jak kiełek, który nie zna jeszcze strat. Zbyt łatwo wierzę, że zmieni się los, bo zmienił barwę przyuliczny kwiat.

W lustrze odbija się świeższa twarz, jakby noc miała naprawczy swój plan. A przecież dobrze wiem — to zwykły żart, że kilka stopni odmieni mój stan.

I mimo wszystko otwieram drzwi, i daję światu kredyt na mój czas. Bo jeśli wiosna znów uwierzy w sny, to czemu ja mam nie uwierzyć raz?

Zegar bez wskazówek

Ja zdejmuję z nadgarstka wczorajszy czas, bo w marcu zegar chodzi trochę wstecz. Sekundy tracą swój poważny głos, a minuty uczą się milczeć jak rzecz.

Na kuchennym stole stygnie nocny chłód, lecz światło zmienia jego ciężki smak. Ja mówię sobie: „to przełom i cud”, choć wiem, że w tym jest drobny, ludzki brak.

Zegar bez wskazówek stoi jak znak, że można żyć bez precyzyjnych ram. Lecz ja wciąż szukam rytmicznych swych dróg, bo bez porządku rozsypuję plan.

Pod skórą bije niecierpliwy rytm, jakby ktoś w sercu poprawiał mi takt. Ja chcę uwierzyć, że to nowy styl, nie tylko sezon, co powtarza akt.

Więc zdejmuję z myśli zbędny ciężar dat i uczę ciało prostszego „teraz”. Bo jeśli zieleń wybacza mi świat, to może czas wybaczy mnie choć raz.

A gdy znów wieczór domknie cichy krąg, i wszystko wróci do dawnego tła, ja będę wiedział — choć to drobny błąd — że przez chwilę naprawdę byłem „ja”.

Śmiech ptaka

Ja słyszę śmiech nad dachami miast, choć nikt oficjalnie go nie zgłosił. To tylko wróbel, co ćwiczy swój wzrost, jakby powietrze o zgodę prosił.

Na rynnach błyszczy marcowy swój takt, i słońce testuje miękkość dnia. Ja mówię: „pewnie to zwykły fakt”, lecz serce składa mi cichy znak „tak”.

Pod klatką schodową topnieje lód, jak argument, który stracił sens. Jeszcze wczoraj miał poważny trud, dziś znika, jakby był tylko snem.

Ja też rozluźniam zimowy swój głos, i śmieję się z własnych wielkich słów. Bo przecież wiosna to mały chaos, co burzy porządek mądrych głów.

Nad blokiem krąży rozchwiany ton, jak nuta, co nie zna jeszcze nut. Ja chcę uwierzyć, że zmieni się los, choć wiem, że zmieni się tylko lód.

A jednak śmiech ten podnosi brwi, i każe mi zgubić poważny plan. Jeżeli ptak tak beztrosko drwi, to czemu ja mam być wiecznie pan?

Katedra chmur

Ja stałem kiedyś pod wysokim sklepem, zbudowanym z pewnych, białych zdań. Chmury układały się nad światem jak mur, co nie zna szczelin ani ran.

Mówiono: „światło jest tylko tu”, reszta to mrok i złudny blask. Ja wierzyłem, że znam właściwy próg, i że poza nim rozciąga się fałsz.

Słowa brzmiały jak dzwon o świcie, czyste, wyraźne, bez cienia wątpliwości. Ja miałem w sobie młode życie, co chciało służyć bez reszty i litości.

Na ulicy stałem z broszurą w dłoni, z uśmiechem, który ćwiczył pewność dnia. Mówiono: „nie pytaj, tylko broń”, a ja nie pytałem — wierzyłem w „tak”.

Katedra rosła wysoko w chmurach, choć nie miała murów ani cegieł. Była zbudowana w naszych sumach, z powtarzalnych zdań i wspólnych reguł.

Ja uczyłem się chodzić jej cieniem, mierzyć świat w ramach gotowych map. Poza obrębem było milczenie, a milczenie miało podejrzany smak.

Marcowe niebo nad głową drżało, lecz mnie uczono nie patrzeć w bok. Mówiono: „niebo to tylko ciało znaku, co wskaże właściwy krok”.

Ja powtarzałem wersety jak rytm, co koi lęk przed nagłym pytaniem. W katedrze chmur był bezpieczny byt, bez miejsca na własne zdanie.

A jednak czasem pod sklepieniem dnia pojawiał się cień nieproszonych myśli. Ja szybko gasiłem je jak żar, bo cień w doktrynie nie mógł istnieć.

Chmury przesuwały się nad głową, lecz mówiono: „to znak, nie przypadek”. Ja chciałem wierzyć każdemu słowu, bo w słowie był porządek i ładek.

Na ulicy ludzie mijali mnie z twarzami pełnymi innych prawd. Ja patrzyłem na nich jak na sen, co zaraz rozwieje wyższy akt.

Katedra była lekka jak mgła, a jednak cięższa niż kamienny mur. Ja niosłem ją w sobie każdego dnia, jak mapę świata bez własnych chmur.

I nie było w tym krzyku ani strachu, nie było kajdan ani zamków. Była tylko zgoda na jeden dach i cicha obietnica poranków.

Lecz marcowe światło bywa uparte, wciska się w szczeliny bez zaproszeń. Ja poczułem kiedyś w sercu stratę — że nie wszystko mieści się w jednym koszu.

Pęknięcie przyszło bez huku i burz, nie było grzmotu ani ostrych słów. Jedno pytanie — zbyt wolny kurz — osiadło cicho na brzegu snów.

Ja tylko spytałem o mały szczegół, o cień, co nie chciał zniknąć z tła. W odpowiedzi dostałem reguł więcej niż sensu — i chłodne „trwaj”.

Chmury nie runęły w jednej chwili, lecz stały się dziwnie przezroczyste. Ja zobaczyłem, że dotąd żyliśmy w świetle odbitym, nie w świetle czystym.

Kiedy zrobiłem krok poza krąg, nie było dramy, nie było scen. Był tylko dystans — uprzejmy ton — i spojrzenia, które mijały mnie.

Ci, co mówili do mnie „bracie”, nagle skracali swój własny krok. Ja stałem obok — jak w obcej szacie — choć jeszcze wczoraj byłem ich „blok”.

Na ulicy mijali mnie bez twarzy, jakby pamięć zmieniła kod. Ja czułem ciszę, która się waży więcej niż krzyk i otwarty zwrot.

Nie było krzyku: „odejdź stąd”, nie było kamieni ani bram. Był tylko wzrok skierowany w ląd, jakby mnie nigdy nie było tam.

Słowa, co kiedyś miały smak chleba, teraz smakowały jak suchy pył. Ja próbowałem jeszcze coś zebrać, lecz dźwięk odbijał się pusty i zły.

Marcowe światło stało się chłodne, choć słońce świeciło jak dawniej. Ja pierwszy raz byłem naprawdę wolny — i pierwszy raz byłem tak jawnie.

Bo wolność nie ma fanfar i bram, nie ma też tłumu, co bije brawo. Ja wyszedłem z katedry sam — bez chóru, bez planu, bez prawa.

Ulica, która była mi znana, nagle stała się innym tłem. Ja nie miałem już wspólnego zdania, lecz miałem pytanie — i siebie z nim.

Chmury nad głową były zwykłe, bez symboli i tajnych map. Ja poczułem, że to jest trudne — żyć bez gotowych odpowiedzi na start.

I choć bolało milczenie twarzy, choć bolał brak dawnych słów, ja wiedziałem — coś się zdarzyło, co nie da się cofnąć do dawnych prób.

Nie byłem już częścią sklepienia, nie niosłem w sobie wspólnego rytmu. Ja stałem w świetle bez potwierdzenia — i bez gotowego algorytmu.

Ci, co odwrócili wzrok jak ścianę, nie byli wrogami z ostrym mieczem. Ja widziałem raczej strach nieznany — że pytanie bywa zakaźne przecież.

Marcowe niebo było nagie, bez cytatów i bez wskazówek. Ja czułem, że to właśnie prawie początek drogi bez cudzych mówień.

Po wyjściu było cicho jak w śnie, bez chóru zdań i bez wspólnych map. Ja pierwszy raz słyszałem siebie bez objaśnień i bez cudzych ram.

Milczenie miało surowy smak, jak chleb bez soli i bez winy. Ja nie wiedziałem, czy to już znak, czy tylko brak dawnej rodziny.

W domu zegary chodziły wciąż, lecz czas nie miał ustalonej miary. Ja pytałem ciszę: „dokąd iść stąd?”, a cisza nie dawała wiary.

Chmury nad głową były zwykłe, nie mówiły już: „to jest plan”. Ja musiałem patrzeć w nie z bliska, nie z wysokości cudzych zdań.

Pamiętam noc, gdy bałem się snu, że wrócę pod znane sklepienie. Ja czułem, jak drży we mnie próg, co oddzielał lęk od myślenia.

Bo łatwiej żyć pod wspólnym dachem, nawet jeśli jest z mgły i zdań. Ja stałem teraz sam z oddechem, co nie był częścią wspólnych granic.

Na ulicy mijali mnie dawni, nie wrogo — raczej z ostrożnym wzrokiem. Ja widziałem w tym cień obawy, że wolność bywa głośnym krokiem.

Zdarzało się, że brakowało rąk, co kiedyś klepały w plecy w marszu. Ja uczyłem się znosić błąd, że droga nie musi mieć chóru w tle.

W księgach, które znałem na pamięć, szukałem teraz nie reguł — lecz pytań. Ja czytałem je wolniej niż dawniej, jakby pierwszy raz bez przypisu z tyłu.

Nie wszystko musiało być jasne, nie wszystko musiało mieć sens. Ja pozwalałem rzeczom być własne, bez natychmiastowych tez.

To bolało — jak rozciągnięty mięsień, co długo tkwił w jednej pozie. Ja czułem, jak wątpliwość niesie więcej życia niż gotowe „dobrze”.

Marcowe światło nie było znakiem, nie było obietnicą nagród. Ja patrzyłem w nie zwykłym wzrokiem, jak w słońce — bez metafor z gór.

I powoli, bardzo powoli, uczyłem się mówić „nie wiem”. Ja odkryłem, że w tej roli jest więcej odwagi niż w pewnym „wiem”.

Chmury nie tworzyły już katedry, były tylko ruchem powietrza. Ja zrozumiałem, że prawda nie siedzi w jednym miejscu, jak stała twierdza.

Była raczej jak światło w marcu — niepewne, lecz własne w tonie. Ja mogłem iść bez strażników i harców, z pytaniem w kieszeni, nie z odpowiedzią w dłoni.

Nie stałem się nagle kimś nowym, nie zmieniłem skóry jak wąż. Ja po prostu zacząłem mówić głosem, który nie był już „nasz”.

Nie wróciłem już pod dawny dach, choć czasem kusił znajomy ton. Ja wiedziałem, że w tamtych ramach nie zmieści się mój własny głos.

Ci, którzy odwrócili twarz, nie byli wrogim, kamiennym murem. Ja widziałem raczej w ich oczach strach, że pytanie podnosi ciężką chmurę.

Bo jeśli jeden zrobi krok, to drugi może pomyśleć też. Ja zrozumiałem po latach zwłok, że cisza bywa formą obronnych rzęs.

Nie miałem już potrzeby krzyczeć, nie chciałem demaskować ścian. Ja wolałem w marcowym świetle liczyć oddechy — bez cudzych zdań.

Katedra chmur rozeszła się w mgłę, jak sen, co traci swój ostry kształt. Ja nie niszczyłem jej w gniewie — nie — po prostu przestałem w niej stać.

Świat nie runął, gdy wyszedłem w bok, nie zgasło słońce, nie spadł znak. Ja zobaczyłem zwyczajny rok, i w nim wystarczająco dróg i drzew.

Na ulicy, gdzie kiedyś mówiłem „wiem”, dziś mówię ciszej: „uczę się”. Ja nie potrzebuję już wspólnego tchnienia, bo własny oddech wystarcza mi.

Marcowe światło nie jest dowodem, nie jest pieczęcią ani sądem. Ja stoję w nim bez cudzych mówień, bez konieczności bycia przykładem.

Ci, którzy milczą, niech milczą dalej, nie muszą znać moich dróg. Ja nie mam już potrzeby ich palić w ogniu racji i ostrych słów.

Bo wolność nie jest rewolucją, nie jest triumfem nad dawnym światem. Ja odkryłem ją w małym ruchu — w prawie do pytania „dlaczego zatem?”.

Chmury są teraz tylko chmurami, nie tworzą świątyń ani praw. Ja mogę patrzeć w nie godzinami bez lęku, że zgubię zbawczy znak.

I jeśli kiedyś znów spotkam wzrok kogoś z tamtych, odwróconych dni, ja nie podniosę oskarżeń w krok, lecz skinę głową — jak człowiek z krwi.

Bo każdy niesie swój własny dach, swój własny mur i własny lęk. Ja niosłem kiedyś zbyt pewny strach, dziś niosę pytanie — i to jest lżej.

Marcowe niebo nie buduje katedr, lecz daje światło bez gwarancji. Ja stoję w nim — bez wspólnych liter — i nie potrzebuję już autoryzacji.

To nie jest bunt ani wielki gest, nie jest to także nowa wiara. Ja po prostu przyjąłem fakt, że odpowiedzialność jest moja — nie para.

I w tym jest cisza bardziej prawdziwa niż wszystkie chóry, które znałem. Ja mogę być sobą — i to wystarcza, choć kiedyś w to nie wierzyłem wcale.

Katedra chmur była lekka jak mgła, lecz ciężka jak zbiorowy ton. Ja wyszedłem z niej bez fanfar dnia, i znalazłem własny, spokojny dom.

Mały kosmos piaskownicy

Ja patrzę, jak dziecko buduje świat, z łopatki, z piasku i z dwóch kamieni. Wystarczy chwila — już rośnie trakt, co w jego głowie granice zmieni.

Na dłoniach nosi poważny plan, choć to jedynie kopczyk i dół. Ja widzę w tym miniaturowy stan, gdzie wszystko zacznie się znów od zół.

Słońce przesuwa się nad tym snem, jak reflektor nad małym tronem. Ja w tej zabawie odnajduję sens, choć wiem, że piasek pozostanie piaskiem.

Wystarczy stopa i cichy ruch, by zniknął zamek, mur i bram. Ja mówię: „taki jest życia duch”, choć to po prostu nietrwały kram.

Dziecko nie płacze nad losem form, bo zaraz zbuduje nową wieżę. Ja uczę się od jego norm, że strata bywa początkiem mierze.

I nagle widzę, że mój poważny ton jest większą iluzją niż tamten mur. W piaskownicy szybciej rośnie plon — i szybciej znika bez wielkich chmur.

Cień po śniegu

Ja widzę ślad, gdzie leżał śnieg, jak bliznę, którą odsłonił plac. Jeszcze niedawno panował bieg, dziś tylko wilgoć poprawia czas.

Na trawnik spada niepewny blask, co nie wie, czy już ma zostać tu. Ja mówię: „to jest przemiany znak”, choć to po prostu brak lodu.

Pod butem mięknie marcowy grunt, i brudzi spodnie zwykłym „jest”. Ja z tej plamy buduję punkt, nazywam błoto wiosennym chrzest.

W kieszeni noszę poważny ton, co chciałby wszystko tłumaczyć w lot. Lecz cień po śniegu nie daje stron — on tylko znika jak cichy zwrot.

Ja patrzę długo na pusty kąt, gdzie białość miała swój krótki tron. I trochę śmieszy mnie własny sąd, że każdy koniec to nowy plon.

Bo może wcale nie chodzi o start, lecz o to, że coś przestaje trwać. Ja uczę się tracić z mniejszym żart, i w tym odnajduję pierwszy ślad.

Powrót chlorofilu

Ja czuję zapach wilgotnych traw, choć jeszcze wczoraj pachniało szkłem. W zieleni widzę poważny spraw, jakby natura pisała mem.

Na skwerze liście ćwiczą swój ton, nie znając jeszcze znaczenia słów. Ja im dopiszę sensowny plon, bo trudno żyć bez jasnych prób.

Pod skórą rośnie niepewny szept, że wszystko wraca w ustalony krąg. Choć wiem, że to tylko światła skręt, co zmienia barwę tych samych rąk.

Ja chcę uwierzyć, że to mój zwrot, że razem z drzewem rozkwitam znów. A przecież dobrze pamiętam chłód, co wraca wiernie bez wielkich mów.

Na ławce siedzę jak młody liść, udając świeżość i nowy plan. W kieszeni stary rachunek dziś przypomina mi zeszłoroczny stan.

Więc śmieję się z własnych wzniosłych tez, i mówię: „dobrze, niech będzie wzrost”. Jeśli chlorofil wybacza deszcz, to ja wybaczę swój dawny post.

Ulica w świetle marcowym

Ja idę wolno przez marcowy bruk, i każdy kamień pamięta mój krok. Światło się wspina po ścianach jak dług, co dawnym dniom wystawia rachunek w rok.

Na rogu sklepu ten sam stary szyld, choć farba złuszczyła się z jego twarzy. Ja widzę w nim mój młodszy styl, co wierzył szybciej, niż rozum każe.

W witrynie miga odbicie sprzed lat, zbyt pewne siebie i zbyt bezbronne. Ja chciałbym powiedzieć mu: „zwolnij świat”, lecz szkło milczy, jakby było ochronne.

Marcowe słońce rozlewa się wzdłuż chodnika, którym chodziłem w biegu. Ja wtedy miałem poważny nóż do cięcia przyszłości z zimowego śniegu.

Pamiętam tamten ambitny ton, co chciał przemawiać jak wielki akt. Dziś brzmi mi w uszach jak cichy dzwon, który ogłasza zwyczajny fakt.

Bo ulica nie zmienia swej gry, choć ja zmieniłem sposób patrzenia. Te same drzewa, te same dni, lecz inny ciężar ich znaczenia.

Na przystanku stoi ten sam znak, co kiedyś obiecywał wyjazd stąd. Ja wtedy wierzyłem w szybki szlak, jakby świat czekał na mój ląd.

Koniec darmowego fragmentu książki.

Zachęcamy do zakupu pełnej wersji.