Samuel Kaine

Dom w zgodzie z naturą

© Samuel Kaine, 2025

„Dom w zgodzie z naturą” to Twoja mapa do wolności i niezależności! Naucz się budować ekologiczny dom, który sam produkuje prąd, gromadzi deszczówkę, ogrzewa się niemal za darmo i daje świeże jedzenie z własnego ogrodu. Poznaj sprawdzone patenty na tanie materiały, legalną budowę do 70 m² i życie bez wysokich rachunków. Praktyczne porady krok po kroku pokażą Ci, że Twój wymarzony eko-dom jest bliżej, niż myślisz!

ISBN 978-83-8431-105-9

Książka powstała w inteligentnym systemie wydawniczym Ridero

Spis treści

Dom w zgodzie z naturą

WSTĘP

Rozdział 1 — Czym jest Earthship?

Skąd to się wzięło?

Dlaczego to działa?

A co z Polską?

Podsumowując

Rozdział 2 — Prawo i formalności w Polsce

Budynki do 70 m² — złoty limit dla „eko-wariatów”

Czy Earthship mieści się w tym przepisie?

Formalności krok po kroku (wersja bez bólu głowy)

Pułapki, w które wpadają ludzie

A co z domami większymi niż 70 m²?

Podsumowanie

Rozdział 3 — Materiały i technologie

Opony — fundament Earthshipa

Butelki i puszki — darmowa cegła

Glina i słoma — starożytne, ale genialne

Drewno z odzysku

Nowoczesne dodatki: energia i woda

Skąd brać materiały?

Jak nie utonąć w śmieciach?

Rozdział 4 — Projektowanie i planowanie

Wybór działki — pierwszy krok do sukcesu

Mini checklista — zanim kupisz działkę

Orientacja domu — czyli jak ustawić Earthship

Wnętrze — dom, który sam się ogrzewa i chłodzi

Dlaczego warto dobrze zaplanować na początku?

Rozdział 5 — Woda i ścieki w domu off-grid

Zbieranie deszczówki — podstawowe źródło wody

Uzdatnianie wody

Ścieki — klasyczne szambo vs. ekologiczne oczyszczalnie

Jak zrobić własną oczyszczalnię roślinną? (wersja uproszczona)

Mini checklista — co sprawdzić przed wyborem systemu ściekowego

Rozdział 6 — Ogrzewanie i gotowanie w stylu DIY

Piec rakietowy (Rocket Mass Heater)

Piec gliniany w domu

Piec gliniany — prostota i klimat w jednym

Podsumowanie rozdziału

Rozdział 7 — Piec chlebowy z grillem w altanie

Dlaczego to świetny pomysł?

Z czego to zbudować?

Jak to zbudować — krok po kroku

Wskazówki praktyczne

Koszt i czas wykonania

Efekt końcowy

Jak rozgrzewa się tradycyjną komorę?

Możliwe modyfikacje

Pomysł: kopuła z cegły szamotowej oblepiona gliną

Rozdział 8 — Dodatki dla ambitnych

1. Magazynowanie energii off-grid

2. Naturalne chłodzenie domu

3. Gospodarka odpadami w stylu zero waste

4. Hodowla w domu i ogrodzie

Dlaczego warto?

Rozdział 9 — Jak budować etapami, aby nie zbankrutować?

Dlaczego warto budować etapami?

Rozdział 10 — Styl życia w domu samowystarczalnym

Samowystarczalność to nie izolacja

Czas wolny — ogród, pasje i… cisza

Zmiana mentalności

Społeczności ekologiczne — jak ich znaleźć?

Dlaczego to ważne?

Podsumowanie

Zakończenie

O autorze

Nota od autora

WSTĘP

Wyobraź sobie, że budzisz się rano w domu, który sam produkuje prąd, podgrzewa wodę i filtruje deszczówkę, a za oknem rośnie świeża sałata, pomidory i zioła, które jeszcze przed chwilą rosły w Twojej mini szklarni. Nie masz rachunków za ogrzewanie, za wodę płacisz tyle co nic, a prąd z sieci… cóż, możesz mieć tylko na wszelki wypadek. Brzmi jak luksus? To wcale nie jest luksus. To po prostu dobrze przemyślany eko-dom.

Nie będę Ci wciskał, że wystarczy parę weekendów i dwie palety opon, żeby postawić pełnowymiarowy Earthship jak z Nowego Meksyku. To tak nie działa. Ale… (bo zawsze jest jakieś „ale”) możesz krok po kroku zbliżyć się do samowystarczalności, nawet jeśli budżet nie jest wielki, a Twoja działka ma rozmiar bardziej „ogródkowy” niż „farmerski”.

W tym e-booku pokażę Ci:

— jak zacząć — bez miliona na koncie i dyplomu z budownictwa,

— jakie są przepisy w Polsce i na co trzeba uważać,

— jak wykorzystać materiały, które inni wyrzucają, żeby stworzyć coś trwałego,

— jak ogrzewać dom i gotować w stylu eko (piec rakietowy, gliniany, piec chlebowy z grillem w altanie),

— jak ogarnąć wodę i ścieki, żeby było taniej i ekologicznie,

— a także jak się w tym wszystkim nie pogubić i zachować radość z budowy.

To nie jest podręcznik akademicki ani nudny wykład. To praktyczny poradnik dla ludzi, którzy chcą mieć dom, który nie ciągnie energii z Twojego portfela, tylko współpracuje z naturą.

I tak — będą tu rzeczy trochę „z innej bajki”: jak zrobić siedzenie grzane piecem rakietowym (tak, to działa!), jak zbudować piec do pizzy w altanie (i grill w gratisie), a nawet jak hodować własną sałatę w pionowym ogrodzie, jeśli brakuje miejsca.

Brzmi jak dużo roboty? Tak, trochę. Ale czy warto? Oj, zdecydowanie tak.

Zaczynamy?

Rozdział 1 — Czym jest Earthship?

Kiedy słyszysz słowo „Earthship”, możesz mieć przed oczami statek kosmiczny z „Gwiezdnych Wojen” albo bunkier dla survivalowców. Spokojnie — nie musisz uciekać przed Imperium ani szykować się na koniec świata (choć… jeśli kiedyś się przydarzy, to taki dom naprawdę może się przydać!).

Earthship to dom, który ma być samowystarczalny.

To znaczy, że:

— sam zbiera wodę,

— sam produkuje prąd,

— sam się ogrzewa i chłodzi,

— a nawet daje Ci jedzenie — bez ciągłego płacenia rachunków i bez uzależnienia od sieci.

Brzmi jak science fiction? A jednak to już działa i to od lat.

Skąd to się wzięło?

Pomysł narodził się w latach 70. w głowie człowieka, który chyba miał w życiu dwa cele: uratować planetę i zbudować dom, który wytrzyma prawie wszystko.

Ten człowiek to Michael Reynolds, amerykański architekt, który stwierdził, że skoro ludzie produkują góry śmieci (opony, butelki, puszki), to można je… po prostu wykorzystać.

Tak powstał pierwszy Earthship: ściany z ubitych ziemią opon, izolacja z puszek i butelek, ogrzewanie słońcem, woda z deszczówki i wszystko zaprojektowane tak, żeby działało bez ciągłego zasilania z sieci.

Ludzie początkowo myśleli, że zwariował (bo kto normalny pakuje śmieci w ściany?), ale po pierwszych huraganach, które zmiotły klasyczne domy, a Earthshipy zostały nietknięte, zaczęli się interesować. Dziś takie domy stoją w USA, Kanadzie, Europie — i w Polsce też się zaczyna coś dziać.

Pierwszy Earthship w Polsce powstał kilka lat temu w okolicach Konina.

To niewielki budynek zbudowany z opon, butelek i gliny, zaprojektowany na wzór projektów Michaela Reynoldsa.

Ekipa, która go budowała, zebrała wolontariuszy z całego kraju — ludzie przyjeżdżali, żeby uczyć się tej technologii w praktyce.

Efekt? Dom, który zimą nie wymaga klasycznego ogrzewania, a latem pozostaje przyjemnie chłodny, zasilany energią słoneczną i korzystający z deszczówki.

Dziś właściciele prowadzą tam warsztaty i pokazują, że takie rozwiązania naprawdę działają także w polskim klimacie.

Dlaczego to działa?

Earthship korzysta z praw natury, a nie tylko z technologii.

— Ziemia izoluje: ściany z ubitych opon to masa, która trzyma temperaturę — w zimie ciepło, w lecie chłodno.

— Słońce ogrzewa: duże okna od południa, żeby złapać ciepło, a naturalna wentylacja, żeby je latem odprowadzić.

— Deszcz daje wodę: zbiorniki na deszczówkę + filtry, a woda krąży nawet kilka razy w systemie.

— Śmieci stają się materiałem: butelki, puszki, drewno z odzysku — tanio i ekologicznie.

W skrócie — dom żyje w harmonii z otoczeniem zamiast walczyć z naturą. I właśnie dlatego jest tani w utrzymaniu.

A co z Polską?

Czy da się zbudować Earthship w Polsce? Oczywiście, choć nie zawsze tak „z dziką wolnością” jak w USA.

— Można korzystać z tych samych zasad (energia ze słońca, masa termiczna, recykling).

— Trzeba jednak dostosować projekt do przepisów i klimatu (zimniejsze zimy, inne prawo budowlane).

Ale o tym później — teraz wystarczy, że wiesz, iż Earthship to nie jest tylko amerykański sen. To realna opcja, jeśli chcesz mieszkać ekologicznie, mieć niższe rachunki i większą niezależność.

Podsumowując

Earthship to nie „dziwaczny domek dla hipisów”. To praktyczny pomysł na życie — wykorzystujesz śmieci, oszczędzasz pieniądze, jesteś bardziej niezależny, a do tego żyjesz bliżej natury.

Brzmi nieźle, prawda?

Rozdział 2 — Prawo i formalności w Polsce

W Polsce budowa domu wciąż kojarzy się z toną papierów, bieganiem po urzędach i wrażeniem, że łatwiej zbudować rakietę niż legalny dom. Na szczęście, jeśli planujesz niewielki, ekologiczny dom, sprawa nie musi być aż taka straszna.

W tym rozdziale powiemy sobie, co musisz wiedzieć, zanim wbije się pierwszą łopatę — i jak nie wpakować się w problemy.

Budynki do 70 m² — złoty limit dla „eko-wariatów”

Od kilku lat w polskim prawie mamy coś fajnego: możesz zbudować dom do 70 m² powierzchni zabudowy na zgłoszenie, bez pozwolenia na budowę.

To jest właśnie ta furtka, którą wykorzystuje wielu ludzi budujących mini domy, domki rekreacyjne czy eko-chaty.

Co to oznacza w praktyce?

— Nie musisz mieć pozwolenia — wystarczy zgłoszenie w starostwie lub urzędzie miasta.

— Dom musi być do 70 m² zabudowy (czyli powierzchnia, którą zajmuje na ziemi).

— Musi być maksymalnie dwukondygnacyjny (parter + poddasze użytkowe).

— Budowa „dla własnych potrzeb” — czyli nie pod deweloperkę.

— Bez nadzoru kierownika budowy — możesz budować sam (ale musisz zachować zdrowy rozsądek).

Czy Earthship mieści się w tym przepisie?

Tak, jeśli zaprojektujesz go tak, by nie przekraczał 70 m² zabudowy.

— Możesz wykorzystać ściany z opon, butelek i gliny — polskie prawo nie zabrania takiego materiału (nie ma katalogu „zakazanych ścian”).

— Budynek musi jednak spełniać normy bezpieczeństwa — czyli stabilność konstrukcji i odpowiednia izolacja.

— Potrzebujesz projektu budowlanego (nawet przy zgłoszeniu). Projekt może być uproszczony, ale musi podpisać go osoba z uprawnieniami (architekt).

Formalności krok po kroku (wersja bez bólu głowy)

— Wybierz działkę

— Musi mieć warunki zabudowy albo być w miejscowym planie, który dopuszcza zabudowę mieszkaniową.

— Najlepiej, jeśli jest to teren, gdzie nie będzie problemu z wodą, dostępem do drogi i przyłączami (nawet jeśli z nich nie skorzystasz, urzędnik to lubi widzieć).

— Zrób projekt

— Możesz wykorzystać projekt gotowy (i go dostosować) lub stworzyć coś własnego.

— Pamiętaj, że nawet Earthship musi mieć projekt podpisany przez architekta.

— Zgłoszenie w urzędzie

— Składasz zgłoszenie budowy domu jednorodzinnego do 70 m².

— Dołączasz projekt, mapę działki i oświadczenie, że budujesz dla siebie.

— Urząd ma 21 dni na sprzeciw — jeśli się nie odezwą, możesz budować.

— Budowa

— Możesz działać sam lub z ekipą.

— Kierownik budowy? Nie jest wymagany przy domach do 70 m², ale… jeśli czujesz, że to dla Ciebie zbyt duże wyzwanie, warto skonsultować się z kimś doświadczonym.

Pułapki, w które wpadają ludzie

— Brak sprawdzenia planu miejscowego — nie każda działka pozwala na budowę domu (czasem to „rolna” lub „leśna”).

— Brak projektu od uprawnionego architekta — urząd potrafi odrzucić zgłoszenie, jeśli dokumentacja jest zrobiona „na kolanie”.

— Niedoszacowanie kosztów — Earthship z opon nie jest „za darmo”. Tanio wychodzi dopiero, gdy większość robisz sam i masz dostęp do darmowych materiałów.

A co z domami większymi niż 70 m²?

Tu wracamy do klasycznej procedury: pozwolenie na budowę, kierownik budowy, dziennik budowy.

Czy da się zbudować Earthship większy?

Tak, ale formalności rosną — i zwykle warto współpracować z architektem, który zna temat ekologicznych domów.

Podsumowanie

— Do 70 m² możesz budować na zgłoszenie — to świetne rozwiązanie na mały Earthship.

— Materiały „nietypowe” (opony, butelki) nie są zabronione, o ile konstrukcja jest bezpieczna.

— Największy wróg budowy to brak planu i projektu — przygotuj to dobrze, a reszta jest wykonalna.

Chcesz wiedzieć więcej? (przydatne linki)

— Prawo budowlane — tekst jednolity (Dz. U. 2023 poz. 682):

— https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19940890414/U/D19940414Lj.pdf

— Geoportal (sprawdzenie działki, planu miejscowego):

— https://mapy.geoportal.gov.pl

Rozdział 3 — Materiały i technologie

Budowanie Earthshipa lub domu samowystarczalnego to trochę jak gotowanie: możesz mieć najlepszy przepis, ale i tak wszystko zależy od składników.

Tutaj „składnikiem” jest to, co w normalnym budownictwie często trafia na śmietnik — opony, butelki, puszki, drewno z rozbiórek. Dorzucamy do tego glinę, słomę i parę nowoczesnych dodatków, takich jak panele fotowoltaiczne, i nagle masz dom, który jest tani w utrzymaniu i przyjazny środowisku.

Opony — fundament Earthshipa

Dlaczego opony?

— Bo są wszędzie, zwykle za darmo (warsztaty wulkanizacyjne często chętnie się ich pozbywają).

— Wypełnione ubijaną ziemią stają się ciężkimi jak beton blokami.

— Mają świetne właściwości izolacyjne i akumulujące ciepło.

Jak się ich używa?

Układa się je w rzędy (jak cegły), wypełnia ziemią i mocno ubija młotem (to jest najcięższa robota, ale efekt jest świetny).

Butelki i puszki — darmowa cegła

Butelki szklane i plastikowe oraz aluminiowe puszki to nie tylko śmieci. W Earthshipie pełnią rolę „wypełniacza” i dekoracji:

— Puszki układa się w ścianach jako lekki szkielet (później pokryty tynkiem).

— Butelki można wbudować w ściany, tworząc piękne, kolorowe przeszklenia, które przepuszczają światło.

— W praktyce wygląda to jak sztuka użytkowa — i jest praktyczne.

Glina i słoma — starożytne, ale genialne

Niektóre rzeczy są z nami od tysięcy lat i nadal się sprawdzają:

— Glina świetnie reguluje wilgotność powietrza w domu.

— Słoma to dobry izolator.

— Z tych materiałów można zrobić zarówno tynki, jak i całe elementy ścian (np. wypełnienia między konstrukcjami).

Drewno z odzysku

Rozbiórki starych stodół, hal, a nawet palety z magazynów — to wszystko może być świetnym materiałem konstrukcyjnym lub wykończeniowym.

Drewno można wykorzystać na:

— konstrukcję dachu,

— podłogi,

— elementy dekoracyjne.

Nowoczesne dodatki: energia i woda

Earthship to nie tylko stare opony i glina — warto dołożyć technologię, która daje Ci niezależność:

— Panele fotowoltaiczne — tanieją z roku na rok, do tego inwerter i akumulatory.

— Małe turbiny wiatrowe — dla terenów z wiatrem.

— Zbiorniki na deszczówkę — do wody gospodarczej (mycie, pranie, WC).

Skąd brać materiały?

— Opony: warsztaty wulkanizacyjne (często oddają za darmo).

— Butelki/puszki: bary, restauracje, znajomi, recykling.

— Glina: lokalne kopalnie piasku i gliny, czasem z własnej działki.

— Drewno: rozbiórki, OLX, portale typu „oddaj za darmo”.

— Panele solarne: nowe (sklepy, dotacje) lub używane (aukcje).

Mini tabelka — koszty i dostępność

(Ceny orientacyjne, zależne od regionu i dostępności)

Koniec darmowego fragmentu książki.

Zachęcamy do zakupu pełnej wersji.