Anna Zofia Wójcik

Zostań Panią swoich myśli

Materiały kursowe do samodzielnej nauki

© Anna Zofia Wójcik, 2023

„Zostań Panią swoich myśli” to praktyczny poradnik z ćwiczeniami. Dzięki niemu: zapanujesz nad negatywnymi myślami, nauczysz się, jak je zatrzymywać w kilka sekund, będziesz potrafiła skupiać się na chwili obecnej, uzyskasz jasność umysłu, zapanujesz nad stresem dnia codziennego. To wszystko przy użyciu uważnościowo — intuicyjnej metody oraz uważności.

ISBN 978-83-8351-453-6

Książka powstała w inteligentnym systemie wydawniczym Ridero

1. ZANIM ROZPOCZNIESZ

Zanim rozpoczniesz kurs, proszę Cię, abyś zakupiła sobie specjalny notatnik, zeszyt. Będzie Ci on potrzebny do odrabiania zadań pisemnych.

Idź do sklepu i wybierz zeszyt, który wpadnie Ci w oko, niech będzie on wyjątkowy, oryginalny, tylko Twój.

Oprócz zadań, możesz zapisywać w nim również spostrzeżenia i przemyślenia jakie nasuną Ci w się w trakcie przerabiania modułów. Ważne jest, aby odpowiadać pisemnie na wszystkie pytania podane w zadaniach. Dzięki temu, do Twojej podświadomości będą dochodziły inne, odmienne informacje niż te, które są w niej zapisane. Przez to zaczniesz przeprogramowywać przekonania w Twojej podświadomości z negatywnych, niesłużących Ci, na pozytywne.

Nie śpiesz się z przerabianiem kursu. Najlepiej rób jedno zadanie/ćwiczenie dziennie. Daj sobie czas.

Zmiany jakie zachodzą w świadomości i podświadomości wymagają czasu. Jest to proces, który może trwać tygodnie, miesiące, czasami lata. Jeżeli chcesz wyćwiczyć się w uważności i chcesz, aby Twoja świadomość wzrosła, musisz powoli, krok po kroku, moduł po module przerabiać kurs, bez pośpiechu. Jeżeli będziesz czuła, że jakieś zadanie wymagać będzie od Ciebie chwili zatrzymania, refleksji, zastanowienia, przetrawienia w sobie — nie pośpieszaj się. Daj sobie czas.

Nie przeskakuj modułów. Kurs jest tak zaprojektowany abyś nauczyła się mieć uważność na swoje myśli i uczucia, abyś miała nad nimi kontrolę, abyś była bardziej świadoma.

To wymaga czasu, pracy i skupienia. Dlatego przerabiaj moduły po kolei.

Jeżeli w którymś momencie kursu, zaczną pojawiać się w Twojej głowie krytyczne głosy na temat kursu, ogarnie Cię leń, aby kursu nie robić dalej, będziesz odkładała przerabianie zadań i ćwiczeń na później, wiedz, że prawdopodobnie uaktywniły się w Tobie pewne mechanizmy obronne.

Mechanizmy obronne mają na celu ochronę Ciebie przed przykrymi uczuciami, w dużej mierze chronią ego.

Możliwe, że jakieś zadanie wymaga od Ciebie wglądnięcia w siebie głębiej, dotknięcia jakiegoś problemu, który zamiotłaś pod dywan świadomości, może nie chcesz się sama przed sobą do czegoś przyznać.

Wtedy warto zadać sobie pytanie: Czego tak naprawdę nie chcę dotknąć? Z czym, z jakim problemem nie chcę się zmierzyć?

Jeżeli będziesz miała jakieś problemy lub pytania wynikłe w trakcie przerabiania modułów, pisz do mnie śmiało na emaila: annawojcik77@wp.pl w tytule wiadomości wpisując: Kurs Pani Myśli.

Całość kursu jest tak opracowana, abyś została Panią swoich myśli, abyś potrafiła nad nimi panować i je zatrzymywać w odpowiednim momencie, abyś potrafiła zmieniać myśli niesprzyjające Ci na pozytywne, sprzyjające.

Minimum teorii, maksimum praktyki.

Zanim rozpoczniesz, proponuję Ci jedno, ważne ćwiczenie:

Wyobraź sobie, jakby wyglądało Twoje życie, gdybyś potrafiła kontrolować i uciszać swoje negatywne, niesprzyjające myśli. Wyobraź sobie jakbyś się czuła, gdybyś potrafiła myśli negatywne, zamieniać na pozytywne i gdybyś już nigdy więcej się nie zamartwiała rzeczami, na które nie masz wpływu.

Wyobraź to sobie, poczuj to, bardzo dokładnie, bardzo wyraźnie…

Życzę Ci cudownej podróży poprzez moduły kursu oraz wzrostu Twojej świadomości i uważności.

2. MODUŁ 1: Dlaczego nie warto negatywnie myśleć

Czy wiesz, że istnieją badania, które mówią, że dojrzały, normalny człowiek ma około 4 tysiące myśli dziennie, z czego 80% to myśli negatywne a 95% to myśli powtarzające się?

Ludzki mózg ciągle produkuje myśli, ciągle „gada”. Myślisz o tym, co masz do zrobienia, o tym, co ktoś powiedział, co ostatnio oglądałaś, co Cię spotkało. Myślisz o problemach, niezapłaconych rachunkach, martwisz się o przyszłość, o dzieci, o pracę, pieniądze itd.

Zastanów się: czy te myśli Ci służą? Czy Cię wspierają? Czy powodują, że czujesz się dobrze, lekko, spokojnie czy wręcz przeciwnie?

Jak działają negatywne myśli na nasz organizm?

Przede wszystkim musisz pamiętać, że nasz mózg nie odróżnia prawdy od fantazji i właśnie dlatego afirmacje, prawo przyciągania czy wizualizacje działają, o ile są robione poprawnie.

Twój mózg nie wie, czy jakieś zagrożenie jest realne, czy też nie. Jeżeli martwisz się, ponieważ wymyśliłaś sobie, że Twoje dziecko długo nie wraca z wycieczki, więc pewnie miało wypadek albo że wyrzucą Cię z pracy, bo szefowa się na Ciebie krzywo spojrzała, Twój mózg przyjmuje to za prawdę i działa odpowiednio do Twoich myśli, a co za tym idzie uczuć, jakie tym myślom towarzyszą. To wszystko dzieje się tylko w Twojej głowie.

To co sobie wymyśliłaś, to nie jest prawda.

Niestety Twój mózg przyjmuje to za prawdę i zaczyna się cały łańcuch neurobiologicznych zmian w Twoim organizmie: następuje wyrzut hormonów stresu do organizmu, tętno przyśpiesza, bicie serca przyśpiesza, ciśnienie rośnie. Twój organizm naprawdę reaguje na wymyślone niebezpieczeństwo, na wymyślone zagrożenie, na coś, czego naprawdę nie ma.

Jest kilka znaczących badań naukowców z całego świata, które jednoznacznie dowodzą, że długotrwały stres powoduje zmniejszenie się objętości sieci neuronowych w mózgu, podczas gdy stan spokoju, pozytywnych myśli, miłości, optymizmu powoduje tworzenie się nowych połączeń neuronowych. A co to oznacza w praktyce? To, że nasze myśli mają moc kształtowania naszego mózgu, ponieważ mózg jest neuroplastyczny i zmienia się w ciągu naszego życia, pod wpływem różnych czynników takich jak stres, warunki i styl życia, medytacja, aktywność fizyczna. Kiedyś uważano, że mózg się nie zmienia, że po osiągnięciu dojrzałości, przez całe nasze życie jest taki sam. Jednak badania neurobiologów jednoznacznie stwierdzają, że jest to nieprawda.

A dlaczego łatwiej jest Ci myśleć negatywnie niż pozytywnie?

Dlaczego częściej tworzysz czarne scenariusze przyszłości, zamartwiasz się, zamiast wyobrażać sobie przyszłość w pięknych barwach? Neurobiologia ewolucyjna dopatruje się tej właściwości naszego myślenia w tym, jak na przestrzeni wieków ewoluował nasz mózg, nasz układ nerwowy i w jakich warunkach to się odbywało.

Kiedy nasi prapraprzodkowie szli np. przez dżunglę, to ich uwaga musiała być cały czas nastawiona na niebezpieczeństwo, ciągle byli nastawieni na możliwy atak, ich układ limbiczny (część mózgu) był w stanie walcz albo uciekaj (jest jeszcze trzeci typ limbicznego zachowania — stan zamrożenia). Teraz wyobraź sobie dwóch osobników: jeden idzie przez dżunglę i nastawiony jest ciągle na potencjalny atak, zamiera w bezruchu, kiedy słyszy jakiś szelest, trzask gałęzi. Drugi idzie przez dżunglę w pozytywnym, pełnym radości nastroju, zachwycając się piękną przyrodą. Jak myślisz, który z nich miał większe szanse na przeżycie? Neurobiolodzy ewolucyjni uważają, że właśnie to miało główny wpływ na to, że teraz łatwiej i „naturalniej” jest nam myśleć negatywnie i skanować otaczającą nas rzeczywistość w poszukiwaniu zagrożeń.

Prawda jest taka, że nasz mózg wykrywa negatywne informacje wcześniej niż pozytywne. Złe, negatywne wiadomości łatwiej przykuwają naszą uwagę i łatwiej je przyswajamy, co skrupulatnie wykorzystują media informacyjne. Kiedy zaczynamy nawykowo myśleć negatywnie, wydeptujemy niejako w naszym mózgu ścieżki neuronalne i następuje tak zwane torowanie. Dodatkowo otaczają nas zewsząd negatywne przekazy medialne, tragiczne informacje itd. Nasz mózg nie jest w stanie wyjść z negatywnego myślenia.

Na szczęście jest sposób, aby z tego wyjść. Wystarczy podjąć decyzję i zacząć ćwiczyć. Bo pozytywne myślenie i kontrolę nad swoimi myślami trzeba ćwiczyć tak, jak sportowcy ćwiczą na treningach swoje mięśnie, swoje ciała.

Pamiętaj — mózg jest neuroplastyczny i możesz go ukształtować tak, jak Ty tego chcesz.

Ponieważ nasz mózg jest tak skonstruowany, że łatwiej mu myśleć negatywnie niż pozytywnie, pozytywnego myślenia musimy się nauczyć. Musi nam wejść w nawyk: zamiast zamartwianie się, negatywne myślenie o kimś, o czymś — myślenie pozytywne lub ignorowanie wymyślonego przez mózg problemu. Negatywne myślenie bierze się z części limbicznej mózgu. Teraz mamy korę nową i możemy wpływać na to jakie myśli zapraszamy do naszej głowy, możemy wybierać, których myśli słuchamy.

Trochę o budowie mózgu. Paul MacLean, lekarz i neuronaukowiec odkrył, że nasz mózg składa się z trzech części, które rozwijają się na różnych etapach cyklu ewolucyjnego. W uproszczeniu: nasz mózg składa się z trzech głównych części, wykształconych w trakcie naszej ewolucji. Jeżeli wierzysz w stworzenie a nie w ewolucję to ok. Te trzy części to: część gadzia, część ssacza i kora nowa.

Część gadzia: odpowiada za nasze funkcje życiowe: oddychanie, spanie, metabolizm, wydalanie, praca serca itd.

Część ssacza (układ limbiczny): reguluje wydzielanie hormonów, odpowiada za reprodukcję. Wypatruje zagrożeń i pełni funkcję ostrzegania.

Kora nowa. Czyli mózg racjonalny, odpowiada za myślenie, planowanie, podejmowanie decyzji, analizowanie, myślenie abstrakcyjne.

Pomimo że ta koncepcja została przez neuronaukę ewolucyjną porzucona lata temu, koncepcja mózgu trójdzielnego lub trójjedynego nadal pomaga psychologom w tłumaczeniu zródła naszych emocji. W uproszczeniu dwie pierwsze części możemy nazwać mózgiem emocjonalnym a korę nową — mózgiem kognitywnym.

Ważne jest zauważenie w ciągu dnia, z jakiej części naszego mózgu wypływają nasze myśli. Dzięki temu zdobędziesz większą uważność na to, co myślisz i będziesz mogła te myśli skorygować z poziomu kory nowej.

Dlaczego nie opłaca Ci się negatywnie myśleć?

Kiedy ciągle myślisz negatywnie i się zamartwiasz, wówczas Twój mózg skanuje rzeczywistość w poszukiwaniu sytuacji, które będą potwierdzeniem Twojego myślenia. Będziesz bardziej skupiona na negatywnych rzeczach, przez co będziesz więcej ich przyciągała do swojego życia. Twoje myśli kształtują Twoją rzeczywistość. Kiedy np. ciągle myślisz: „wyrzucą mnie z pracy, wyrzucą mnie z pracy” i przy tym będziesz odczuwała niepokój i strach, to na zasadzie prawa przyciągania, przyciągniesz to do siebie i Cię wyrzucą z pracy. Przyznam, że ja tak miałam. Ta negatywna afirmacja sprawdziła mi się po kilku miesiącach.

Rozmyślanie o przeszłości lub przyszłości ma jeszcze jeden minus: kiedy myślisz o czymś, co już było lub co potencjalnie będzie, może się wydarzy albo nie, wówczas rozmyślasz o czymś, czego nie ma. Tylko chwila obecna jest prawdziwa, bo ona po prostu jest. Kiedy myślami odlatujesz do przeszłości lub przyszłości, wtedy nie ma Cię w teraźniejszości, a przez to jesteś nigdzie. Swoim życiem możesz kierować skutecznie tylko będąc w teraźniejszości, w tu i teraz.

Negatywne myślenie to nic innego jak negatywne afirmacje.

Kiedy myślisz sobie: moja praca jest beznadziejna, nie mam odpowiedniej ilości pieniędzy, nie starcza mi do następnej wypłaty, mieszkam w brzydkim mieszkaniu, otaczający mnie ludzie są beznadziejni itd. wtedy Twoja podświadomość wszystko to słyszy, zapisuje i traktuje jak zamówienie: Chcę tego więcej.

Podświadomość nie rozróżnia, co jest dla Ciebie dobre, a co złe. Wszystko, co jest powtarzane wielokrotnie i na dodatek jest wsparte odpowiednimi uczuciami, przyjmuje za nasze życzenia.

Innym rodzajem negatywnych myśli jest głos wewnętrznego krytyka. Ten głos kształtuje się w pierwszych latach naszego życia i często jest głosem naszych rodziców, dziadków, nauczycieli, autorytetów.

Na rodzaj naszych myśli, mają też wpływ szkodliwe przekonania, które również wykształciły się w nas i zadomowiły w pierwszych latach życia, które dostaliśmy niejako w spadku od naszych rodziców, dziadków. Również i na ten typ myśli jest sposób, o którym dowiesz się w kolejnych modułach.

Kiedy myślisz negatywnie, w ślad za tymi myślami pojawiają się uczucia. Z kolei te uczucia wzmacniają jeszcze bardziej Twoje myśli. I jesteś w zamkniętym kręgu myśli — uczuć — myśli — uczuć. Dlatego, kiedy nauczysz się kontrolować swoje negatywne myślenie, będziesz również kontrolować swoje „negatywne” emocje. Negatywne w cudzysłowie, ponieważ nie ma pozytywnych czy negatywnych uczuć, są tylko przyjemne lub nieprzyjemne. I dlatego, że niektóre uczucia są nieprzyjemne, niemiłe będę je nazywać negatywnymi.

Pamiętaj: to Ty decydujesz o tym, jakie myśli goszczą w Twojej głowie, nikt inny. To Ty masz moc kierowania swoim myśleniem.

Po ukończeniu tego kursu, zostaniesz Panią swoich myśli. Będziesz miała wpływ na to co myślisz, będziesz potrafiła zastopować negatywne myśli i głos wewnętrznego krytyka, w ciągu paru sekund. Dzięki zmianie myślenia, będziesz potrafiła wpływać na swoje samopoczucie.

Nie oczekuj natychmiastowych rezultatów. Zmiany na poziomie świadomym i podświadomym wymagają czasu. I do zmiany potrzebna jest Twoja praca i zaangażowanie.

Nic samo się nie zrobi.

Zadanie 1

W ciągu dnia bacznie obserwuj swoje myśli i zapisuj je, jeżeli masz akurat taką możliwość.

Nie oceniaj ich, nie analizuj, tylko zapisuj. Pisz krótkimi zdaniami, bez opisywania. (Np. Myślałam o niezapłaconych rachunkach. Martwiłam się, że syn długo nie wraca do domu. Itp.) Pod koniec dnia, znajdź chwilę czasu i przeczytaj to, co zapisałaś.

Zastanów się:

• Jakie myśli w ciągu dnia przeważały?

• Czy były dla Ciebie wspierające, czy wręcz przeciwnie: dołowały Cię i stresowały.

• Czy te myśli były potrzebne?

• Co wyniknęło z Twojego myślenia?

Jeżeli nasuną Ci się jakieś wnioski, przemyślenia, zapisz je w zeszycie. Jeżeli miałaś pozytywne myśli, to również je zapisz. Będzie to pozytywny feedback dla Twojego mózgu i dla Ciebie.

3. MODUŁ 2: Skąd się bierze negatywne myślenie

A) Stresory

Myśli negatywne pojawiają się o wiele rzadziej, kiedy układ nerwowy jest w równowadze, a więc wtedy, kiedy człowiek jest wypoczęty, wyspany, najedzony, spokojny, zrelaksowany, nie działają na niego żadne stresujące czynniki zewnętrzne lub wewnętrzne. Łatwiej jest wtedy myśleć pozytywnie, emanować spokojem i radością. Aby uniknąć negatywnego myślenia, należy mieć świadomość, kiedy jesteś wytrącona z wewnętrznej równowagi i być uważną na objawy stresu, który jest objawem rozregulowania układu nerwowego.

Czynniki wewnętrzne i zewnętrzne, które rozregulowują nasz układ nerwowy, nazywamy stresorami. Stresory występują w każdej sferze naszego życia i to, co jest stresorem dla jednej osoby nie będzie nim dla drugiej. Np. dla osoby wrażliwej słuchowo, dźwięki ulicy dobiegające przez otwarte okno, będą dużym stresorem, podczas gdy dla innej osoby, dźwięki te nie będą miały większego znaczenia, nie będzie na nie zwracała uwagi. Albo: dla osoby wychowanej w wielodzietnej rodzinie, samotność będzie stresorem, podczas gdy dla introwertyka samotność będzie wybawieniem. Albo: wyobraź sobie osobę ceniącą porządek. Osoba taka będzie czuć się źle w domu koleżanki, która na porządek uwagi raczej nie zwraca lub nie ma czasu sprzątać. Przebywanie w zagraconym, zabałaganionym pomieszczeniu będzie dla niej stresorem.

Mogłoby się wydawać, że używamy naszej kory nowej, czyli myślącego mózgu cały czas w ciągu dnia, jednak tak nie jest.

Kiedy jesteśmy pod wpływem różnych czynników — stresorów — reagujemy nie z poziomu kory nowej ale z poziomu mózgu limbicznego. Domeną mózgu limbicznego jest to, że pod wpływem stresu, przełącza cały organizm w tryb walki lub ucieczki. W takim stanie jesteśmy odcięte od kory nowej, od myślącego mózgu i działamy instynktownie. Wtedy właśnie mamy problem z koncentracją, czujemy się emocjonalnie źle, jesteśmy nadpobudliwe lub osowiałe, mamy negatywne, zdołowane myśli.

Aby poradzić sobie ze swoimi myślami i emocjami w stanie stresu, musimy wiedzieć, jakie stresory na nas działają. Wtedy łatwiej powrócisz do stanu równowagi, będziesz mogła zredukować działanie stresora.

Rozróżniamy 5 grup stresorów: biologiczne, emocjonalne, poznawcze, społeczne, prospołeczne. Takie pogrupowanie stresorów zaproponował profesor Stuart Shanker, twórca metody Self — reg.

Stresory biologiczne

— głód,

— brak odpowiedniej ilości snu, niewyspanie lub spanie za długo, w niewygodnej pozycji,

— zmęczenie,

— zimno lub gorąco,

— pragnienie,

— zmiany hormonalne, menstruacja, PSM,

— choroba, skaleczenia, rany, zadrapania,

— bóle ciała, zębów,

— mocne światło,

— mocne, nieprzyjemne zapachy,

— zbyt długie siedzenie, niewygodna pozycja ciała,

— bałagan,

— hałas,

— niewygodne, ciasne, gryzące ubranie, metki, szwy,

— problemy z trawieniem,

— alergie, wysypki,

— pogryzienie przez komary, pchły.

— Potrzeba pójścia do toalety, biegunka, zaparcia, pełen pęcherz.

Zadanie 1

Przeczytaj na początku dnia stresory z obszaru biologicznego.

Przez cały dzień obserwuj siebie i skup się na tym, jakie biologiczne stresory pojawiły się w ciągu dnia.

• Zwróć uwagę, jak się wtedy czułaś, co myślałaś?

• Jak to wpłynęło na Twoje zachowanie?

• Czy mogłaś tych stresorów uniknąć?

Zastanów się, jak możesz o siebie zadbać aby zredukować te stresory lub je wyeliminować.

Odpowiedzi możesz zapisać w zeszycie.

Stresory emocjonalne

Stresory emocjonalne, to po prostu sytuacje, zdarzenia, które wywołują w nas pewne emocje, pozytywne lub negatywne. Do stresorów emocjonalnych możemy zaliczyć różne sytuacje życiowe jak: rozwód, zakochanie ( szczęśliwe lub nie), ślub, pogrzeb, opieka i wychowywanie dziecka, poród, ciąża, śmierć kogoś bliskiego, szukanie pracy, bycie na bezrobociu, długi, zwolnienie z pracy, brak pieniędzy.

Stresorami nie są tylko emocje nieprzyjemne.

Pozytywne emocje również mogą być stresorami: np. sytuacja kiedy jesteś z koleżankami i świetnie się bawicie, śmiejecie się. Jest to duży wydatek energetyczny dla Twojego organizmu/mózgu i wtedy możesz po takim spotkaniu czuć się zmęczona lub nawet przygnębiona, szczególnie jeżeli jesteś wysoko wrażliwa lub jesteś introwertyczką i nie lubisz większej liczby ludzi wokół siebie. Stany euforii, podniecenia lub radości czy ekscytacji również mogą być dla niektórych stresorami.

Zdarza się, że czasami przez głowę przemknie nam jakaś nieprzyjemna, negatywna myśl. Nawet jej nie zauważamy, w sekundowym przebłysku pojawiła się gdzieś tam, z tyłu głowy. Następnie pojawia się jakaś sytuacja i wybuchamy nad wyraz, za bardzo.

Np. dostałaś list z banku o niezapłaconej racie. Odłożyłaś go i w tym samym momencie, Twoje dziecko rozlało przez przypadek sok na podłogę. Wybuchasz i krzyczysz na nie, jesteś zdenerwowana. Twoje dziecko i jego działanie, nie ma tu nic do rzeczy. Nie zdenerwowało Cię to, co zrobiło dziecko, przecież to był wypadek. Zareagowałaś tak nad wyraz, ponieważ w głowie miałaś myśl o tej niezapłaconej racie. Nie do końca sobie to uświadamiasz ale mając uważność na swoje myśli, łatwo jest wyłapać właśnie takie myśli zapalniki.

(Uważności nauczysz się w dalszej części książki.)

Na pewno każda z Was znajdzie w swoim życiu analogiczne przykłady.

Albo: jesteś poddenerwowana, poirytowana i nie wiesz dlaczego. Może się okazać, że ktoś wcześniej, coś do Ciebie powiedział, zwrócił Ci uwagę itp. Niby to zignorowałaś i się tym nie przejęłaś, ale z tyłu głowy, gdzieś jakaś myśl się tłucze, która powoduje dyskomfort.

Dzięki bacznej obserwacji swoich emocji, będziesz mogła łatwiej wyłapać takie „ukryte” myśli, które powodują dyskomfort i będziesz mogła je łatwiej zinterpretować.

Zadanie 2

Dzisiaj obserwuj siebie w ciągu dnia i zauważ, jakie emocje się w Tobie pojawiają.

Możesz zapisywać je, w trakcie jak się pojawiają. Dla ułatwienia, poniżej znajdziesz listę uczuć i emocji. Oczywiście nie są to wszystkie emocje i uczucia. Możesz dopisać swoje lub te, które zostały pominięte.

• Czy były to emocje przyjemne czy nieprzyjemne?

• Co spowodowało te emocje?

• Jakie miały natężenie?

• Czy natężenie Twoich emocji było adekwatne do sytuacji, która te emocje wywołała?

• Czy mogłaś zareagować inaczej?

• Czy mogłaś uniknąć sytuacji, które wywołały nieprzyjemne emocje?

Odpowiedzi możesz zapisać w zeszycie.

Lista uczuć i emocji

Radość, Zadowolenie, Rozbawienie, Wesołość, Śmiałość, Zainspirowanie, Szczęście, Zachwycenie, Spełnienie, Satysfakcja, Przyjemność, Entuzjazm, Rozkosz, Uciecha, Duma, Uniesienie, Euforia

Spokój, Wyciszenie, Relaks, Ulga, Błogość

Miłość, Akceptacja, Życzliwość, Ufność, Uprzejmość, Poczucie bliskości, Oddanie, Uwielbienie, Otwartość, Czułość, Przyjaźń

Komfort, Zaspokojenie, Satysfakcja, Rozluźnienie, Bezpieczeństwo, Beztroska

Odpoczynek i energia, Relaks, Wypoczęcie, Energiczny, Siła, Pogoda ducha, Swoboda, Pobudzenie, Ożywienie, Energia, Uskrzydlenie

Wdzięczność, Docenienie, Szczęście, Inspiracja, Wzruszenie, Zachwyt, Roztkliwienie, Pokrzepienie, Poruszenie

Inspiracja, Zainteresowanie, Zaciekawienie, Podniecenie, Podekscytowanie, Zafascynowanie, Zaintrygowanie, Zainspirowanie, Zachęcenie

Zaskoczenie, Zdziwienie, Oszołomienie, Osłupienie, Zdumienie

Złość, Furia, Wściekłość, Gniew, Uraza, Oburzenie, Niechęć, Frustracja, Zirytowanie, Niezadowolenie, Podminowanie, Rozdrażnienie, Wzburzenie, Zgorzkniałość, Wrogość, Nienawiść

Smutek, Żal, Przykrość, Melancholia, Zniechęcenie, Przygnębienie, Nieszczęście, Osamotnienie, Zatroskanie, Rozgoryczenie, Zawiedzenie, Załamanie, Depresja

Strach, Niepokój, Zaniepokojenie, Obawa, Zwątpienie, Zdenerwowanie, Zatroskanie, Konsternacja, Zmieszanie, Zaniepokojenie, Onieśmielenie, Zatrwożenie, Roztrzęsienie, Strachliwość, Popłoch, Zszokowanie, Przerażenie, Panika

Wstręt, Pogarda, Lekceważenie, Nieprzychylność, Obrzydzenie, Odraza, Niesmak, Awersja

Wstyd, Poczucie winy, Zażenowanie, Zakłopotanie, Wyrzuty sumienia, Upokorzenie, Żal

Zmęczenie, Wyczerpanie, Senność, Otępienie, Słabość, Przytłoczenie, Bez energii, Apatia, Markotność, Odrętwienie, Osowiałość, Przybicie, Przygaszenie

Dyskomfort, Zakłopotanie, Speszenie, Spięcie, Strapienie, Zażenowanie

Brak inspiracji, Brak zainteresowania, Znudzenie, Pustka

Stresory poznawcze

— zbyt wiele informacji (natłok informacji, tak zwany szum informacyjny) lub informacje za trudne do przyswojenia. (dlatego oglądanie informacji w tv jest takie męczące/stresujące lub ciągłe przewijanie fejsbuka)

— problem z przetwarzaniem bodźców (słaby słuch, wzrok)

— nudne informacje, spotkania, wykłady itp.

— potrzeba długotrwałego skupienia,

— myśli o negatywnym zabarwieniu, na temat swój, świata, wydarzeń, innych ludzi,

— presja czasu,

— przymus rozdzielności uwagi,

— luki w pamięci, zapominanie,

— wyjazd do innego kraju,

Koniec darmowego fragmentu książki.

Zachęcamy do zakupu pełnej wersji.