Obudź w sobie moc

Wioletta Klinicka

Obudź w sobie moc

poprzez tylko trafne decyzje

Dzień 1

Witam Cię w pierwszym dniu kursu i gratuluję podjęcia trafnej decyzji. Po czym poznałam, że Twoja decyzja jest właściwa? Po tym, że od razu przystąpiłeś do działania. Każde działanie poprzedza decyzja; brak działania oznacza, że to tylko kolejne „chciejstwo” z Twojej strony. A „chciejstwo” przejawia się właśnie tym, że owszem, jesteś szczerze zainteresowany (w tym wypadku – nabyciem umiejętności podejmowania trafnych decyzji), ale pod warunkiem że nic nie będziesz musiał robić.

Wszystko, czego doświadczasz w swoim życiu, jest wynikiem decyzji. Każdą decyzję możesz zmienić i ukształtować tak, aby jej wynik doskonalił Twoją codzienność.

Wierzę w Twoje maksymalne zaangażowanie, bo zapewne wiesz już, że bez niego nic nie ulegnie zmianie.

Nie marnujmy czasu i przejdźmy od razu do rzeczy.

Na pozór coś banalnego, a jednak potrafi wpakować w niezłe tarapaty; przysporzyć problemu, ale i uszczęśliwić. Tak, mówię o umiejętności podejmowania trafnych decyzji. Dobra nowina jest taka, że posiadasz zdolność do podejmowania słusznych dla siebie decyzji.

Od czego zależy, czy podjęta decyzja jest słuszna?

Decyzyjność to nie tylko wyrażanie aprobaty lub jej brak; to nie tylko deklaracja na „tak” lub na „nie”; to nie tylko analiza i wyciąganie wniosków (o czym będziemy mówić i co przećwiczysz podczas tego warsztatu). Decyzyjność to proces, który kształtuje się w Tobie od narodzin. Co więcej – na jakość podejmowanych przez Ciebie decyzji wpływają pięć części składowe:

Twój system wartości życiowych;

Twoje przekonania i zasady postępowania;

źródła Twoich wzorców do naśladowania;

umiejętność zadawania sobie konstruktywnych pytań;

Twój stan emocjonalny.

Wyobraź sobie, że stoisz przed wyborem: wyjechać na staż za granicę czy zostać w kraju. Zanim wysłuchasz danej oferty do końca, decyzja już została przez Ciebie podjęta. Tak, dobrze zrozumiałeś.

Dzisiaj chcę, abyś przyjrzał się sobie i sposobowi, w jaki podejmujesz decyzje, oraz względom, którymi się kierujesz. Gdy przejdziesz ten proces, z łatwością zrozumiesz, dlaczego czasami (być może) zachowałeś się tak irracjonalnie. Dlaczego czasami tak długo zastanawiałeś się, jaki ruch wykonać. Niejednokrotnie zadawałam sobie pytania: „Dlaczego się zgodziłam?”, „Dlaczego znowu – i znowu – postąpiłam tak samo?”. Myślę, że Ciebie również to spotkało i że przyczyny może nawet do dziś nie poznałeś.

Przestudiowałam proces podejmowania decyzji (zajęło mi to prawie rok), ale dziś wiem, że to, co warunkuje trafność podjętych przeze mnie decyzji, tkwi we mnie samej. I wiem, że podejmowanie trafnych decyzji zależy od tego, czy znasz sam siebie; czy wiesz, czym kierujesz się przy podejmowaniu decyzji i skąd się bierze takie, a nie inne przeświadczenie o słuszności danego działania lub jej braku.

Posiadaną wiedzę przekazuję teraz Tobie. Jeśli chcesz dokonać w swoim życiu zmiany na lepsze, jeśli zależy Ci na trafności podejmowanych decyzji, wykonaj wszystkie ćwiczenia i bądź konsekwentny, a po zakończeniu warsztatów zacznij stosować poznane metody i techniki.

Ćwiczenie

Otwórz notes i zanotuj pierwszą myśl, jaka przyjdzie Ci do głowy po przeczytaniu poniższego zdania: Jestem optymistą, który widzi świat w ciepłych barwach, dlatego ufam każdemu człowiekowi i biegnę z pomocą każdemu, kto mnie potrzebuje.

Zapisz wszystko, co myślisz na temat takiej osoby i sytuacji. Bądź ze sobą szczery – nikomu nie musisz się tłumaczyć ze swoich notatek.

A teraz podobnie zrób z kolejnym zdaniem:

Moje życie to czarna dziura, z której nie mogę się wydostać; wszyscy tylko czekają, aby mnie wykorzystać, bo mam miękkie serce.

Zapisz swoje myśli.

Nie wiem, co napisałeś, ale Ty wiesz, z którym zdaniem bardziej się utożsamiasz. Ty wiesz, czy jesteś w większej części optymistą, czy pesymistą.

I nie dlatego, że taki jesteś, lecz dlatego, że Twoje myśli ukształtowało otoczenie i doświadczenie. Tak samo jest z podejmowanymi przez Ciebie decyzjami; one zawsze są w Twojej głowie, już gotowe do wykorzystania. Tylko Ci się wydaje, że właśnie podejmujesz decyzję; to jedynie Twoje wrażenie. Bo decyzje ludzie podejmują na podstawie wzorców, według których zostali wychowani, osób, które naśladowali, przeżyć, jakie stały się ich udziałem, oraz doświadczeń życiowych. Bez poznania siebie, bez wyrażenia woli zmiany i pracy nad sobą decyzje pozostaną wciąż w Twojej głowie jak karty czekające na dobre rozdanie, a Ty nie zmienisz swojego schematu dokonywania wyborów.

Aby nauczyć się podejmowania trafnych decyzji, musisz odkryć, czym kierujesz sie w życiu.

To, co mówisz, jak się zachowujesz, co robisz oraz to, co myślisz, jest w dużej mierze uzależnione od Twoich wartości; od wartości uzależniasz wybór tego, co jest słuszne i akceptowalne przez Ciebie, a co nie.

Notatki

Ćwiczenie

Jakimi wartościami kierujesz się podczas podejmowania decyzji? Co cenisz najwyżej? Wartości ekonomiczne, moralne, religijne, estetyczne, prawne, dotyczące takich dziedzin życia jak: rodzina, praca, pieniądze, środowisko życia, rozwój osobisty, zdrowie i wypoczynek, wspólnota, Bóg (wiara).

Wypisz 5 najważniejszych dla Ciebie wartości. Pytania pomocnicze:

Na czym zależy Ci w danej dziedzinie?

Jakie wartości wcielasz w życie?

Którym wartościom chciałbyś się poświęcić?

Przykładowe wartości:

Dyscyplina, miłość, szacunek, lojalność, szczerość, pieniądze, kariera, wolność, pedantyczność, uczciwość, empatia, wiara, wytrwałość, zaufanie, zaangażowanie, ufność, szacunek, lojalność, pracowitość, spokój, mądrość, empatia, asertywność, rodzina, podniecenie, wstrzemięźliwość, radość, zabawa, honor, oryginalność, patriotyzm, poświęcenie, kreatywność, bezinteresowność, czułość, roztropność, determinacja, skuteczność w działaniu, elegancja, niezależność itd.

Po wypisaniu swoich wartości stwórz ich hierarchię. Zacznij od najważniejszej dla Ciebie wartości.

Musisz wiedzieć, że hierarchia wartości jest o tyle istotna, że podejmując decyzję, podświadomie weryfikujesz jej zgodność z Twoją najważniejszą wartością.

Np. jeśli najwyższa wartość stanowi dla Ciebie rodzina, nie podejmiesz decyzji o wyjeździe na staż, który potrwa 6 miesięcy, nie mając możliwości fizycznego kontaktu z najbliższymi.

Jeśli natomiast Twoją wartością jest kariera – poczujesz się nieszczęśliwy, jeśli nie wyjedziesz na ten sam staż, co z kolei może przerodzić się we frustrację i odbić na całej Twojej rodzinie.

Wykonaj uczciwie ćwiczenie, wsłuchaj się w siebie. Spróbuj przypomnieć sobie, jak było, gdy bardzo czegoś chciałeś, ale odpuściłeś ze względu na kogoś lub na sytuację. Przypomnij sobie konsekwencje. Pamiętaj też, że kija ma dwa końce – na pewno nie raz wstydziłeś się podjętej decyzji i ogarniała Cię złość; dziękowałeś Bogu, że zdecydowałeś się pomimo wielkich obaw; niejednokrotnie decydowałeś w ostatniej chwili albo odpuszczałeś sobie podjęcie danego kroku. Zastanów się, jakie wartości zaważyły wówczas o tym.

Pamiętaj też, że wartości nie są stałe w Twoim życiu i zmieniają się, powodując, że niekiedy dopiero po latach albo śmiejemy się ze swoich decyzji, albo je przeklinamy. Dlatego weź pod lupę decyzję, którą podjąłeś w ostatnich 3 lub 6 miesiącach i dokonaj własnej analizy.

Faktem jest, że decyzje sprzed kilku lat są świetną bazą do kontrolowania swojego rozwoju. Możesz spojrzeć w głąb siebie, aby dostrzec, czy idziesz w kierunku, który sobie obrałeś. Nie możesz też obwiniać siebie za podjęte w przeszłości decyzje – prawdopodobnie wówczas były one jedynymi właściwymi.

Jakimi zatem wartościami się kierujesz? Ułożyłeś ich hierarchię? Czy teraz dostrzegasz spójność?

Notatki

Ćwiczenie

Wybierz teraz jedną ze swoich podjętych już decyzji i oceń, jakimi wartościami się kierowałeś.

Jeśli to zbyt mało (a na pewno tak jest), zastanów się, jakie masz przekonania. Wyobraź sobie rozmowę z rodzicami, może nawet z dziadkami. Rozmowę dotyczącą pieniędzy (to znakomity, bo kontrowersyjny temat). Zapisz wszystko, co Twoja najbliższa rodzina i środowisko, w którym się wychowałeś, powiedzą na temat pieniędzy. Możesz użyć poniższych zwrotów:

Pieniądze są…

Pieniądze mają…

Pieniądze przynoszą…

Umiem/Nie umiem…

Kto zarabia dużo pieniędzy…

Dużo/Mało…

Lubię/Nie lubię…

Bogaci ludzie to…

Biedny człowiek to…

A teraz zastanów się i podkreśl przekonania, z którymi się zgadzasz. Jeśli nie ma takich – dopisz własne przekonania dotyczące pieniędzy.

Przekonania mogą Cię wspierać w podejmowaniu trefnych decyzji, ale mogą też Cię blokować.

Wyobraź sobie, że nadarza się świetna okazja: otrzymujesz propozycję pracy, chociaż masz już stałą posadę. I pojawia się dylemat: podjąć ryzyko czy nie? Oczywiście, że podświadomie decyzja zapadła już w Twojej głowie i jest uwarunkowana wartościami oraz przekonaniami.

Jeśli masz przekonanie, że „lepiej trzymać się starego, znanego, bo wszystko, co nowe, jest wielką niewiadomą” – pozostaniesz na swoim dawnym stołku, choćby kłuł Cię w tyłek.

Jeżeli uważasz, że zmiany są złe – również pozostaniesz tu, gdzie jesteś.

Jeżeli uważasz, że nie dasz rady na nowym stanowisku – nie podejmiesz wyzwania, nawet gdyby proponowano Ci o wiele lepsze warunki. Mało tego – sam zaczniesz doszukiwać się podstępu i uznasz, że ktoś chce Cię na minę wsadzić, wykorzystać; że tak dobrze będzie tylko na początku, a potem stanie się tak samo jak wszędzie.

Jeśli kierujesz się przekonaniem, że „szczęście dopisuje tylko nielicznym” i uważasz, że na pewno nie kwalifikujesz się do tej grupy – nie spróbujesz, nie pójdziesz nową ścieżką. Zostaniesz tu, gdzie jesteś, nawet gdybyś czuł się nieszczęśliwy w swojej obecnej pracy.

Znam wiele osób, które każdego dnia narzekają na swoją pracę, a mimo to nigdy nie zrobiły choćby kroku w kierunku znalezienia lepszej. Gdy pytam dlaczego, zawsze pada sama odpowiedź: „Po co ryzykować w dzisiejszych czasach? Oszalałaś?!”.

Dlatego przed podjęciem decyzji koniecznie sprawdź nie tylko swoje możliwości w nowym obszarze; w pierwszej kolejności określ, jakimi wartościami się kierujesz; zweryfikuj, czy zmiana jest zgodna z Twoimi zasadami moralnymi, przyjrzyj się swoim przekonaniom i zastanów się, czy Cię wpierają, czy blokują.

Notatki

Ćwiczenie

Powróć do decyzji, którą sprawdzałeś pod kątem swoich wartości.

Spróbuj teraz określić, jakimi przekonaniami się wówczas kierowałeś?

Przykład: może miałeś wyjechać na urlop, ale w ostatniej chwili zdecydowałeś, że zostajesz w domu? Uznałeś, że wyjazd to strata pieniędzy i lepiej kupić coś do domu. W tym wypadku w grę wchodzą dwie wartości: zdrowie i pieniądze. Urlop jest potrzebny, aby zregenerować siły; to zastrzyk energii na wiele miesięcy. Pieniądze są potrzebne do zaspokojenia podstawowych potrzeb;

Ciąg dalszy dostępny w wersji pełnej.