Tytuł oryginału:
Rethinking Positive Thinking

Przekład: Małgorzata Małecka

Projekt okładki: Maria Kowalczyk

Redakcja: Lech Kamiński

Korekta: Anna Skóra

ISBN 978-83-68064-31-5

Copyright © 2024 by Gabriele Oettingen

Copyright © for the Polish edition by Wydawnictwo Studio EMKA
Warszawa 2025

Wydanie polskie opublikowano na podstawie umowy z Current, imprintem Penguin Publishing Group, oddziału Penguin Random House LLC.

Wszelkie prawa, łącznie z prawem do reprodukcji tekstów w całości lub w części, w jakiejkolwiek formie – zastrzeżone.

Wydawnictwo Studio EMKA
wydawnictwo@studioemka.com.pl
www.studioemka.com.pl

Konwersja do formatu ePub 3: eLitera s.c.

Recenzje
Pozytywnego myślenia na nowo

„Pozytywne myślenie na nowo autorstwa Gabriele Oettingen to książka zarówno zabawna, jak i ważna. Zawarte w niej spostrzeżenia, oparte na dziesiątkach nowatorskich badań, stanowią rzadkie połączenie prostoty oraz skuteczności. Jeśli kiedykolwiek frustrowało was, że wasze marzenia nie stają się rzeczywistością, w książce Oettingen znajdziecie użyteczne narzędzie, które pozwoli temu zaradzić”.

– ADAM ALTER, autor bestselleru „New York Timesa” Drunk Tank Pink

„Gabriele Oettingen napisała książkę z dziedziny samodoskonalenia skłaniającą do refleksji i opartą na dowodach naukowych. Jej podejście do przezwyciężania wyzwań życiowych na różnych etapach życia jest niezwykle intrygujące. To wartościowa lektura”.

– JAMES JOSEPH HECKMAN, profesor ekonomii na Uniwersytecie Chicagowskim, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii

„Chcecie rzucić palenie, schudnąć, poprawić wyniki w nauce, utrzymywać zdrowsze relacje lub skuteczniej negocjować? W takim razie ta łatwa w odbiorze książka, oparta na ponad dwudziestu latach badań empirycznych, jest dla was. Wyznaczenie sobie celu, wizualizacja przeszkód, a następnie wytyczenie ścieżki brzmi niezwykle prosto, a wiecie, co jest najlepsze? To działa!”

– GARY P. LATHAM, profesor na Wydziale Skuteczności Organizacyjnej Rotman School of Management, Uniwersytet w Toronto

„Gabriele Oettingen, jedna z czołowych światowych ekspertek w dziedzinie psychologii motywacji, stawia zdecydowane wyzwanie koncepcji «potęgi pozytywnego myślenia», posiłkując się dowodami naukowymi. Ta niezwykle praktyczna książka to potrzebna i wyczekiwana poprawka dla tego nurtu”.

– LAURENCE STEINBERG, profesor psychologii na Uniwersytecie Temple, autor książki Age of Opportunity: Lessons from the New Science of Adolescence

„Gabriele Oettingen traktuje zagadnienie pozytywnego myślenia z naukową, pełną pasji ciekawością. Jest otwarta na wszelkie wnioski i dąży do tego, by przekonać się, co działa, a co nie. Jej odkrycia was zaskoczą, jak to było w moim przypadku, i sprawią, że będziecie chcieli wypróbować jej metody”.

– FLORIAN HENCKEL VON DONNERSMARCK, scenarzysta i reżyser (Życie na podsłuchu, Turysta), laureat Oscara za najlepszy film nieanglojęzyczny

GABRIELE OETTINGEN jest profesorką psychologii na Uniwersytecie Nowojorskim oraz Uniwersytecie w Hamburgu. Jest również autorką ponad stu artykułów oraz publikacji dotyczących wpływu myślenia o przyszłości na procesy poznawcze, emocje i zachowanie. Mieszka w Nowym Jorku i w Hamburgu.

Dla Antona, Jakoba i Petera

Przedsłowie

W niniejszej pozycji korzystam z artykułów naukowych oraz rozdziałów książek, które moi współpracownicy i ja opublikowaliśmy na przestrzeni ostatnich dwudziestu lat. Opisując nasze eksperymenty, ich wyniki oraz przesłanki, przywoływałam artykuły wykorzystane podczas pisania tej książki, aby czytelnicy mogli, jeśli zechcą, sięgnąć do oryginalnych tekstów. Jestem całkowicie świadoma bogatego wkładu intelektualnego moich współautorów, towarzyszy mojej podróży w procesie odkrywania nowej perspektywy pozytywnego myślenia.

Przedmowa

Jakie jest wasze najgorętsze pragnienie? Jakie macie marzenia na przyszłość? Kim chcecie być lub co chcecie robić? Wyobraźcie sobie, że wasze marzenie się spełnia. Jakie to byłoby cudowne. Jakie satysfakcjonujące.

Co was powstrzymuje przed realizacją tego pragnienia? Co w was sprawia, że nie zabieracie się do niej?

Pozytywne myślenie na nowo to książka o pragnieniach oraz o tym, jak je spełniać. Bazując na dwudziestu latach badań z dziedziny motywacji, prezentuje jedno zaskakujące założenie: przeszkody wydające się największymi barierami w realizacji naszych najgłębszych pragnień mogą w rzeczywistości przyspieszyć ich spełnienie.

Gdy ktoś mówi, że pragnie osiągnąć konkretny cel, wielu z nas radzi mu, aby myślał pozytywnie! Nie skupiaj się na przeszkodach, które cię przytłaczają; zachowaj optymizm, skoncentruj się na tym, co chcesz osiągnąć; wyobrażaj sobie szczęśliwą przyszłość, w której jesteś aktywny(-na) i zaangażowany(-na); zwizualizuj sobie, jak świetnie będziesz wyglądać, gdy zrzucisz te dwadzieścia kilogramów, jak uszczęśliwi cię awans, o ile atrakcyjniejszy(-sza) staniesz się dla swojego partnera, gdy przestaniesz pić, jaki odniesiesz sukces, gdy założysz nową firmę. Emanuj pozytywną energią, a nim się obejrzysz, wszystkie twoje pragnienia i cele się spełnią.

Jednak marzyciele rzadko realizują własne pomysły. Moje badania potwierdziły, że samo marzenie o przyszłości sprawia, że ludzie są mniej skłonni do realizacji swoich planów i pragnień (podobnie jak nadmierne skupianie się na przeszkodach). Istnieje wiele powodów, dla których marzenie oderwane od rzeczywistości nie wystarcza. Przyjemność płynąca z marzenia sprawia, że realizujemy nasze życzenia w wyobraźni, co odbiera nam energię potrzebną do niełatwego zadania mierzenia się z wyzwaniami rzeczywistości.

Istnieje jednak inny sposób wizualizowania przyszłości, stanowiący bardziej złożone podejście, które wyłania się z moich badań nad ludzką motywacją. Nazywam tę metodę „kontrastowaniem mentalnym” i zalecam w niej marzenie o swoich celach, a następnie wyobrażanie sobie barier lub przeszkód uniemożliwiających nam ich osiągnięcie. Być może obawiamy się, że zderzenie marzeń z rzeczywistością stłamsi nasze dążenia – poczujemy się jeszcze bardziej ospali, zdemotywowani i zablokowani. Ale nic podobnego nie ma miejsca. Gdy stosujemy kontrastowanie mentalne, zyskujemy energię do działania. A kiedy określamy konkretne kroki, jakie zamierzamy podjąć w obliczu przeszkód, dodajemy sobie energii.

W moich badaniach osoby stosujące kontrastowanie mentalne zyskały znacznie więcej motywacji do rzucenia palenia, utraty wagi, osiągania lepszych wyników w nauce, budowania zdrowszych relacji, skuteczniejszego negocjowania w biznesie oraz wielu innych działań. Mówiąc prościej, poprzez dodanie odrobiny realizmu do pozytywnych wizji przyszłości kontrastowanie mentalne sprawia, że marzyciele stają się ludźmi czynu.

Pozytywne myślenie na nowo prezentuje badania naukowe dowodzące, że bezkrytyczne marzenia nie zawsze są tak skuteczne, jak nam się wydaje. W książce tej eksploruję i udowadniam moc pozornie prostego działania: konfrontowania naszych marzeń z przeszkodami uniemożliwiającymi ich osiągnięcie. Analizuję, dlaczego kontrastowanie mentalne jest skuteczne, zwłaszcza na poziomie podświadomości, i przedstawiam konkretne narzędzie planowania, które czyni je jeszcze skuteczniejszym. W ostatnich dwóch rozdziałach książki stosuję metodę kontrastowania mentalnego wobec trzech obszarów osobistej zmiany: poprawy zdrowia, budowania lepszych relacji oraz osiągania lepszych wyników w nauce i pracy. Podpowiadam również, jak zacząć stosować tę metodę w waszym życiu. Przedstawiam też czteroetapowy proces oparty na kontrastowaniu mentalnym zwany WOOP (Wish – marzenie, Outcome – rezultat, Obstacle – przeszkoda, Plan – plan). Jest on łatwy do przyswojenia oraz zastosowania, zarówno do krótko-, jak i długoterminowych marzeń, i został naukowo potwierdzony jako skuteczna metoda zwiększania energii oraz motywacji.

Napisałam Pozytywne myślenie na nowo z myślą o osobach, które czują, że utknęły w miejscu, i nie wiedzą, jak ruszyć naprzód. Jest to książka również dla tych, którzy mają niezłe życie, ale zastanawiają się, czy nie mogłoby być jeszcze lepsze. Także dla osób stojących przed określonym wyzwaniem, z którym już wcześniej próbowały się zmierzyć i poniosły porażkę, lub po prostu niewiedzących, jak się do niego zabrać. Tak naprawdę napisałam ją dla nas wszystkich. Wszyscy potrzebujemy pomocy w zmotywowaniu się, aby pozostać na właściwej drodze i iść naprzód.

Dlaczego? Tradycyjne społeczeństwa funkcjonują na podstawie licznych mechanizmów – rytuałów, nawyków, zasad, praw oraz norm ograniczających autonomię jednostki i przypisujących ludziom określone role czy obowiązki. Podobnie rzecz się ma w społeczeństwach represyjnych, takich jak Korea Północna czy dawne NRD. Gdy brakuje nam swobody działania, nasze własne wybory nie mają zbyt dużego znaczenia, ponieważ zewnętrzne siły popychają nas do aktywności lub przed nią powstrzymują. Wyzwanie, z jakim mierzą się członkowie takich społeczeństw, polega głównie na wytrwaniu i zachowaniu moralności.

Współczesne społeczeństwa zachodnie funkcjonują zupełnie inaczej, konfrontując nas z tym, co niektórzy nazywają „przekleństwem wolności”. Wydaje się, że osłabł w nich wpływ tradycji czy zewnętrznych autorytetów. Wielu z nas doświadcza wolności większej niż kiedykolwiek, ale musimy działać sami – znaleźć w sobie motywację, energię, zaangażowanie i poczucie więzi. Nikt nas nie prowadzi, nie pokazuje, co należy zrobić, by zachować zdrowie, rozwijać satysfakcjonującą karierę czy budować rodzinę. Nikt nie stoi nad nami, nadając sens naszemu życiu. Wszystko spoczywa na naszych barkach. Musimy trzymać się wyznaczonej ścieżki i odbudować własną zdolność podejmowania konstruktywnych działań, gdy utkniemy w miejscu.

Oddawanie się fantazjom o przyszłości nie pomaga. Choć na krótką metę sprawia przyjemność, fantazje jedynie osłabiają nasze wysiłki i prowadzą do kolejnych potknięć. Wpadamy w pułapkę niezdecydowania, znajdujemy się na skraju apatii, miotamy pomiędzy rozmaitymi działaniami, przekraczamy własne możliwości, pełni frustracji i niezrozumiałego poczucia nieszczęścia. Jednak marząc w myślach, a jednocześnie konfrontując się z nieuchronną rzeczywistością, możemy napełnić się energią do mierzenia się z życiem – połączenia z tym, co najprawdziwsze i najtrwalsze w życiu.

Niezależnie od tego, czy jesteście nieszczęśliwi i zmagacie się z poważnymi problemami, czy po prostu chcecie odkryć, zbadać i zoptymalizować ukryte możliwości oraz szanse, niniejsza książka pogłębi wasze rozumienie ludzkiej motywacji i pomoże odważnie wyznaczać własną drogę. Podobnie jak wielu uczestników moich badań, wyniesiecie z niej motywację do nawiązywania więzi z innymi, angażowania się w świat dookoła oraz podejmowania działań. A wszystko zaczyna się od jednego, nieintuicyjnego pytania: Co was powstrzymuje przed realizacją waszych marzeń?

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki