Wszystkie prawa zastrzeżone. Żadna część niniejszej książki nie może być reprodukowana w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób bez pisemnej zgody wydawcy.

Projekt okładki

E.R. Hall

Wykonanie okładki i stron tytułowych

Ilona Gostyńska-Rymkiewicz

Zdjęcia na okładce

© Willian Justen de Vasconcellos | unsplash.com

© Peter Hammer | unsplash.com

© daviddierose | pixabay.com

Redakcja

Bartosz Szpojda

Redakcja techniczna, skład, łamanie oraz opracowanie wersji elektronicznej

Grzegorz Bociek

Korekta

Barbara Kaszubowska

Niniejsza powieść to fikcja literacka. Wszelkie podobieństwo do osób i zdarzeń rzeczywistych jest w tej książce niezamierzone i przypadkowe.

Wydanie I, Katowice 2018

Autorką cytowanych wierszy jest Ewa Maja Maćkowiak

Wydawnictwo Szara Godzina s.c.

biuro@szaragodzina.pl

www.szaragodzina.pl

Dystrybucja wersji drukowanej: DICTUM Sp. z o.o.

ul. Kabaretowa 21, 01-942 Warszawa

tel. 22-663-98-13, fax 22-663-98-12

dystrybucja@dictum.pl

www.dictum.pl

© Copyright by Wydawnictwo Szara Godzina s.c., 2017

ISBN 978-83-66201-10-1

Kiedy wydaje ci się, że nie masz już niczego, los zostawia ci na progu niespodziewany prezent, aby ci pokazać, że nie wszystko stracone. Czasem czeka się na to całe życie, ale trzeba być cierpliwym i wierzyć, że nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło.

Santa Montefiore, Tajemnica morskiej latarni

Jakubowi i Karolinie, na Nową Drogę Życia. Niech Wam życie sprzyja. Kocham Was.

Choćby…

Wyjść

losowi naprzeciw

liczyć kroki

codzienności

pokłon dać

do lotu podrywać

pierwsze motyle

kochać

być

kochanym

tylko i aż

tyle.

O tym, że pomyłki mogą zdarzyć się nawet najlepszym, a ucieczki muszą być aż na Koniec Świata

– Na początku Bóg stworzył… niebo i ziemię. I czasami zastanawiam się, czy nie powinien na tym poprzestać.

Baśka wsiadła do samochodu i nie oglądając się za siebie, ruszyła na podbój świata. A ściślej rzecz ujmując, na podbój własnego życia. Trzydziestka na karku i worek doświadczeń wypełniony po brzegi smutkami nie napawały optymizmem.

Zatrzymała auto tuż przed drogowskazem. Zakręciła korbką. Zachrobotało znajomo, zgrzytnęło, po czym szybka powędrowała powoli w dół.

– Podobno powinnam cię wymienić na nowszy model, ale ja nie z tych. Jestem stała w uczuciach, więc się nie martw, staruszku. – Poklepała czule deskę rozdzielczą volkswagena garbusa i zanim wysiadła z samochodu, wpatrywała się w zieloną tablicę, na której odcinały się białe, nadgryzione zębem czasu litery z nazwą wioski. – I już? Po prostu wystarczyła jedna chwilka? – rzuciła w przestrzeń i pogrążyła się w myślach.

Nie miała pojęcia, skąd nagle wzięło się w niej tyle odwagi. Tyle lat zmagań ze sobą, rozmyślań i nic. A tu w jednej chwili decyzja. To nie mogło się zdarzyć ot, tak. Tu najwyraźniej musiała zadziałać jakaś magia. Dla niej czarna, jak najczarniejsza smoła. Owszem, miała dość kandydata na niemęża. Występnego patafiana, który zniszczył jej wiarę w miłość, wierność i uczciwość… oraz zamknął raz na zawsze drogę dla ewentualnego, przyszłego, potencjalnego kandydata do jej serca i ręki. Owszem, miała również powyżej uszu „kochanej” cioteczki. Ale nie miała w sobie odwagi, a może wiary, żeby zawalczyć o siebie.

Było jej ciężko, czasami nawet bardzo. Czuła, że pustoszeje w całym swoim jestestwie, że jeśli będzie tkwiła w tym domu, nigdy nie odbuduje emocjonalnych zniszczeń, ale przenigdy w życiu nie podejrzewałaby, że zwieje. I to gdzie?!

Owszem, czasami, w chwilach słabości, napomykała Halince, że poszłaby w świat, a najchętniej tam gdzie pieprz rośnie, ale że kiedyś zamieni teorię w praktykę? Tego by nie wyśniła w najśmielszych snach. Siedziała i rozważała, co spowodowało, że jej wybór padł akurat na tę wieś. Może sprawiła to nazwa, która idealnie wbijała się w stan jej ducha, niczym przysłowiowy gwóźdź do trumny. Może, kto wie? – dumała. A może jednak ściągnął ją tu dom? Może to właśnie jego duch przywołał ją w to miejsce? Bo że zrobiła to, co zrobiła, w jakimś niewytłumaczalnym transie, było pewne.

*

„Na sprzedaż”. To ogłoszenie kliknęła przypadkiem. Choć podobno przypadki nie istnieją. Właśnie przeglądała facebookową tablicę Maćka „Fajfusa” i zastanawiała się, dlaczego sama sobie robi takie rzeczy. Każdy, kto miałby choć odrobinę zdrowego rozsądku, już dawno usunąłby konto zdrajcy. A ona? Ona siedziała przed monitorem laptopa jak zahipnotyzowana i klikała zdjęcie za zdjęciem, przeglądając folder opisany słowem „Rodzinnie”, które to wywołało nieprzyjemny skurcz żołądka. Na dokładkę, jakby było jej mało bólu, czytała nie dość, że szczegółowo, to po wielokroć każdy komentarz… Klik. „Ja i moje szczęścia”. Klik. „Tata – to brzmi dumnie”. Klik. „Moja Wiola”. Klik… Klik… Klik…

Z monitora łypały na nią roześmiane twarze szczęśliwej rodzinki, jej niemęża, a ona, popłakując nad swoim losem, wgryzała się w ulubioną czekoladę mleczną z orzechami. Zawsze kiedy jest mi źle, jem czekoladę, więc chyba łzy powinny być słodkie. Przynajmniej moje – pomyślała. Otarła palcem słoną kroplę. Przyjrzała się niewielkiej plamce wody.

– A może ty jesteś słodka? – powiedziała w jej stronę i oblizała palec. – Chyba jednak nie – dopowiedziała i wróciła do tortur. Klik. Klik. Palce sprawnie stukały po klawiszach laptopa i nadawały na swoich zdradzieckich falach.

Klik. Klik. Nieoczekiwanie znalazła się w innym świecie. Świecie, zdawałoby się, wypełnionym czystą magią. Jakby niewidzialny ktoś wypowiedział „Abrakadabra” i przeniósł ją w inny wymiar. W jednej chwili z prezentacji swojej życiowej porażki uwiecznionej na fotkach Maćka „Fajfusa” trafiła w zupełnie inny wymiar. Teraz zamiast zdjęć, najeżonych bolesnymi dowodami jej klęski, oglądała przepiękną galerię fotografii…

To był błysk. Kiedy spojrzała na ten zaczarowany, zatrzymany na zdjęciach świat, poczuła, jakby raził ją piorun. Coś w niej drgnęło i poruszyło nieznaną strunę. Naciskała fotki jedna za drugą, a one przepływały, prezentując swoje atrybuty niczym kolorowe szkiełka w kalejdoskopie. Klik. Klik. Klik. Czuła, jak jej oddech przyspiesza. Klik.

Porcelanowe misy i dzbany w ręcznie malowane wzory, książki z pożółkłymi stronicami w skórzanych okładkach, które przeplatały się z lustrami pokrytymi patyną. Rower dziecięcy, poprzetykany misternie utkaną pajęczyną czasu, leżący w kącie z połamanymi szprychami, jakby prosił o uwagę: tu jestem! Żelazka z duszą i bieliźniarki, z których zwisały w nieładzie podniszczone ubrania. Wiązane dziewczęce pantofelki, leżące na stercie rupieci z wywieszonymi językami pozaplatanych sznurówek. Klik. Klik. Wciskała dalej, gnana ciekawością i popychana niewidoczną siłą.

Poczuła, jak ten dom przywołuje ją do siebie. Kusi. Zaprasza. Klik. Klik. Spoglądała na fotografie i czuła, jakby znała osobiście każdy z tych magicznych przedmiotów. Jakby już kiedyś stanęli sobie na drodze. W głowie kłębiły się jej dziesiątki myśli. Serce łomotało niczym przed pierwszą randką. Nie potrafiła zrozumieć, co się z nią dzieje. Przewijała zdjęcia raz po raz, tak bardzo czuła w sobie tęsknotę tego domu. A może swoją?

Wiedziała, odczytywała to pomiędzy fotografiami, że ktoś porzucił to miejsce. Zerwane koronkowe firanki w oknach na piętrze wyglądały jak smutne oczy opuszczonej kobiety. To wtedy poczuła więź. Jakby pająk poprzeplatał nitkami pajęczyny jej wnętrze, łącząc je z wnętrzem tego domu. Wybranie numeru agenta było czystą formalnością.

*

Kątem oka dostrzegła jakiś ruch, który wyrwał ją z zadumy. Zanim odwróciła głowę, przed maską samochodu przeszedł niespiesznie jelonek, prezentując dumnie swoje jestestwo. Brązowopłowa sierść z cętkami na bokach połyskiwała w słońcu. Niewielkie poroże pyszniło się, zdobiąc jego głowę niczym książęca korona. Zapiszczała w zachwycie.

– Ale cuda. Ale powitanie. Już kocham to miejsce.

Przez głowę przeleciała myśl: co ty tu robisz sam, maluchu? Zwierzak niewzruszony przeszedł na drugą stronę jezdni, stanął i jak gdyby nigdy nic skubnął trawę.

Spojrzała na zegarek, do spotkania zostało jeszcze dużo czasu. Wysiadła z samochodu, wyjęła telefon i zrobiła zdjęcie. Ponad jej głową widniał napis: „Koniec Świata”.

– Jestem – powiedziała na głos, głaszcząc litery.

Jelonek czmychnął i zniknął w krzakach.

*

Manuela Czajka szła wolnym krokiem i przyglądała się uważnie swojej klientce. Kilka metrów przed nią, pod tablicą, stała drobna, młoda, skurczona z zimna kobieta w przydużym płaszczyku w kolorze zgniłej zieleni. Opatulona w szary wełniany szal. Po głowie Manueli przebiegały niepokojące myśli. Nie wygląda na majętną, a właściwie wygląda na biedną i nieszczęśliwą. Istna kupka smutku i dramatu. Widać odzywa się w tobie instynkt macierzyński, Manuelo. Niedobrze – i zanim rozważyła, co najlepszego robi, z jej ust padło:

– Przemyślała to pani?

Żaden agent nieruchomości, będący przy zdrowych zmysłach, nie zadałby pytania, które najzwyczajniej w świecie było strzałem w stopę i do tego własną. A już z całą pewnością żaden szanujący się właściciel agencji nie przywitałby swojego klienta takim pytaniem zamiast zwyczajowego „Dzień dobry”.

– Przepraszam, nie wiem, gdzie się podziały moje dobre maniery. Chyba wywiał je ten paskudny, chłodny wiatr – powiedziała, usprawiedliwiając swój nietakt. – Dzień dobry, miło mi panią widzieć – dodała w końcu to, co powinno paść zamiast tego niedorzecznego „Przemyślała to pani”, i wyciągnęła do niej dłoń.

– Dzień dobry. – Barbara podniosła w górę kąciki ust, tak by mogła choć odrobinę udawać, że się uśmiecha. Kiedy rozmawiała z agentką przez telefon, odniosła o niej zupełnie inne wrażenie niż teraz. Wyciągnęła rękę i ściskając delikatnie, odpowiedziała: – Tak. Przemyślałam. – I zaczęła bacznie przypatrywać się kobiecie, zastanawiając się, czy aby jest normalna. – Proszę wyjąć papiery – dopowiedziała. W jej głosie słychać było, że decyzja została podjęta i nic ani nikt nie był w stanie jej od niej odwieść.

– Tak. Tak, oczywiście. Mam je przy sobie. Ale… – Manuela pierwszy raz czuła taki dyskomfort. Było w tej młodej dziewczynie coś, czego nie mogła wyłapać swoim agenckim nosem. Czuła, że znalazła się w potrzasku.

– Czy pani aby na pewno chce mi sprzedać tę nieruchomość? Bo odnoszę dziwne wrażenie, że nie. A może pani ma na nią chrapkę albo, co gorzej, sprzedała ją już komuś innemu? Ja tu jechałam tyle kilometrów nie po to, żeby usłyszeć, że dom nie jest na sprzedaż.

– A broń Panie Boże… To znaczy… – jąkała się zmieszana.

– Coś nie tak z tym domem? Sprzedający się wycofał? – Basia czuła, że jeśli agentka zaraz nie wyjmie papierów, dostanie zawału, bo serce trzepało się w jej piersi niczym więziony w klatce gołąb.

– Ależ nie. Wszystko w porządku – zapewniała rozmówczyni.

Kobiety wpatrywały się w siebie, a w ciszy, jaka zawisła pomiędzy nimi na ten jeden moment, nieomal słychać było krążącą w ich głowach identyczną myśl – wariatka?

– Nie. No, nie mogę tego tak zostawić. Muszę zapytać jeszcze raz. Czy przemyślała pani na pewno, że chce kupić właśnie ten dom?! – Agentka przerwała niezręczną ciszę.

Basia otworzyła ze zdumienia oczy i zanim powiedziała słowo, sprzedająca nabrała powietrza w płuca i patrząc klientce prosto w oczy, wypaliła:

– Bo to jest ruina! Dziecko kochane! Zastanów się.

Basia uśmiechnęła się nieznacznie.

– Ruina? Słowem: zniszczenie, gruzy, kamieni kupa?

Agentka nieruchomości kiwnęła głową.

– Cóż – Basia kontynuowała rozmowę – to będziemy pasować do siebie jak ulał. Tak to się mówi, prawda? Pasuje jak ulał? Czuję się jak wrak, to taki tandemik z nas będzie, że hej! Ale proszę się nie martwić – dodała, widząc zakłopotany wyraz twarzy kobiety – mam zamiar odbudować i siebie, i ten dom.

– Ja przepraszam. Nie wiem, co we mnie wstąpiło. To karygodnie nieprofesjonalne, ale jak bym swoje dziecko widziała. Ono też ma nie po kolei w głowie – wypaliła i w tym samym momencie zasłoniła usta dłonią. – Mateńko kochana, ja nie wiem, co się ze mną dzieje, proszę mi wybaczyć. Ale najwyraźniej mój język postanowił dziś być niezależny i żyć swoim życiem. I o! Plecie, co mu ślina przyniesie…

Barbara wybuchnęła gromkim śmiechem. Manuela Czajka, chcąc nie chcąc, poszła w jej ślady. Perlisty śmiech dziewczyny zawsze zarażał tych, którzy go słyszeli.

– Ze mnie to dopiero jest egzemplarz, co? – Odwróciła się w stronę Basi. – W jedynym króciutkim zdaniu potrafię przeprosić i obrazić. Ale chyba matka… to znaczy instynkt rodzicielki wziął tym razem górę nad fachowcem.

*

Instynkt matki. Oddałaby wszystkie skarby i domy świata, żeby móc wysłuchać wszelkich porad, które dyktuje instynkt matki. Mama. Na wspomnienie o najbliższej osobie zaszkliły jej się oczy, a twarz ściągnął grymas bólu.

Manuela Czajka wyłapała to niewidoczne drżenie brody, zawilgotniałe oczy i pomyślała, że jednak co jak co, ale instynkt macierzyński jeszcze nigdy jej nie zawiódł. Co prawda klientka nie była jej dzieckiem, ale czy przedszkolanka gubi swój zmysł przy małych podopiecznych? Nie! Więc Barbara Budziarek nie musiała być jej dzieckiem, żeby wyczuła to, co niewidoczne. Matki widzą więcej.

– Wiesz co, kochanie. – Zawahała się zdziwiona swoją śmiałością. – Przepraszam, że zwracam się tak nieformalnie, ale pewnie mogłabym być twoją mamą. – W jej głosie zabrzmiała nutka czułości. – Poczekaj chwilkę, muszę zadzwonić.

Odwróciła się na pięcie i odmaszerowała w stronę swojego samochodu, zostawiając dziewczynę z wytrzeszczem oczu i buzią otwartą niczym u małego dziecka na widok wymarzonej zabawki.

„Kochanie”. Jakbym słyszała mamę – pomyślała Basia, a przed oczami stanął obraz pochylonej nad nią filigranowej kobiety i blask zielonopiwnych oczu, w których tańczyły iskierki miłości, kiedy zwracała się do niej: „Kochanie, pokaż kolanko. Daj, mamusia pocałuje, szybciej się zagoi”. Kochanie, kochanie, kochanie… – pobrzmiewało w głowie niczym echo.

Po ciele Barbary przeszedł dreszcz. Nie bardzo wiedziała, jak go odczytać. Lubiła, kiedy mama odwiedzała ją we wspomnieniach, kiedy mogła odczuć jej obecność, choć boleśnie wiedziała, że tak naprawdę jest ona jej nieobecnością.

– Mamuś. Jesteś tu? Jesteś tu ze mną? – Pytanie pofrunęło w przestrzeń, a jej dłonie powędrowały bezwiednie ku ramionom w geście utulenia.

– No. Już jestem. – Głos agentki wyrwał ją z objęć pamięci. – Przepraszam, musiałam wykonać telefon. – Wskazała na ogromnego smartfona w swojej dłoni. – O, widzisz, w ciągu tych kilku minut znów przepraszam. Ale teraz w ramach przeprosin mam dla ciebie nowinę. I jest to dobra nowina.

Baśka przypatrywała się rozemocjonowanej kobiecie i naprawdę miała wrażenie, że jej mama maczała w tym palce. Niewidzialne palce.

– Utargowałam cenę!

– Ale…

– Aaa, co tam! – zawołała, widząc, jak na smutnej do tej pory twarzy dziewczyny kąciki ust zadrżały, unosząc się nieśmiało w górę. – Mam jeszcze drugą nowinę i wcale niezgorszą. – Przerwała, jakby chciała dodać tej chwili napięcia. – Nie wezmę prowizji!

Barbara Budziarek stała naprzeciw agentki. Powoli dochodziło do niej to, co właśnie usłyszała. Nikt od dawna nie okazał jej tyle dobroci i życzliwości. Teraz drżały już nie tylko kąciki ust dziewczyny, zadrżała również broda, a za nią, wraz ze łzami, całe ciało.

– Dziękuję – wypowiedziała łamiącym się głosem i rozpłakała jak bóbr.

*

Basia oglądała pęk kluczy.

Mam swój dom – pomyślała i w tym momencie jej serce zapukało mocniej, a przez brzuch przefrunęły tysiące motyli.

Stanęła naprzeciw budynku. Wyglądał jak kobieta na starych fotografiach. Poważna, jakby zamyślona, z półprzymkniętymi, rozmarzonymi oczami. Stał niczym posąg na rozległej polanie. Z tyłu okalały go wysokie, stare sosny o zgniłozielonych igłach. Miała wrażenie, że cały dom tonie w zieleni. W jednym miejscu było jej tyle odcieni. Zielony Zakątek – przyszło jej na myśl. Uśmiechnęła się. Wszystko w niej kipiało od emocji. Miała wielką ochotę pobiec, jednak powolnym krokiem, chcąc przedłużyć tę chwilę, podeszła do furtki.

– Mój dom – wypowiedziała na głos i pchnęła bramkę. Ta zaskrzypiała, jak gdyby chciała powiedzieć: „Kto nas budzi? Ach, to ty. Dzień dobry”. Basia szła w stronę domu. Bujna trawa, kaczeńce i wszędobylskie pokrzywy panoszyły się, wchodząc na ścieżkę wiodącą w stronę domku. – Jeden, dwa, trzy. – Policzyła drewniane schodki prowadzące na ganek. Zawsze chciała go mieć. Był zapowiedzią gościnnych gospodarzy, miejscem, gdzie można posiedzieć na świeżym powietrzu nawet w chłodniejszy czy deszczowy dzień. O tym właśnie marzyła. O domu, który będzie tętnił życiem. Podeszła do drzwi. Podniosła ręce i dłońmi pogładziła je delikatnie i z wyczuciem. – Witaj – powiedziała czule.

Wyjęła z torby pęk kluczy i odszukała ten pasujący do dość dużej dziurki. Wsunęła go do zamka. Falowana końcówka pasowała idealnie; przekręciła go dwukrotnie. Zamek zaskrzypiał przejmująco, a jej serce zabiło szybciej. Pomyślała, że ta synchroniczność coś znaczy. Nacisnęła na klamkę i ostrożnie pchnęła. Drzwi ani drgnęły. Oparła się ramieniem, pchnęła raz jeszcze i wtedy ustąpiły przy akompaniamencie cichego skrzypnięcia. Dom stanął przed nią otworem. Z wnętrza uderzyła ją woń stęchlizny. Pomimo że był jeszcze dzień, w środku panował półmrok. Stąpała ostrożnie po zakurzonej podłodze, na której leżały porozrzucane przedmioty. Otworzyła okna. Do środka wpłynęło świeże powietrze, a skrawki promieni słonecznych zatańczyły na podłodze. Stanęła twarzą do wnętrza i przyglądała się wszystkim sprzętom. I tak jak za pierwszym razem, kiedy oglądała jego zdjęcia, po jej ciele przeszły dreszcze.

Basia obeszła dom, dotykając prawie każdego przedmiotu. Wchłaniała ich energię.

Kiedyś kamienica, w której mieszkała z mamą, ciotką i babcią, była jej małą ojczyzną. Potem, kiedy babcia i mama odeszły, jej wielkość skurczyła się do rozmiaru pokoju. Jeszcze wtedy nie podejrzewała, że gdzieś tam czeka nowa ziemia, która wezwie ją do siebie.

Dom. Jej nowy dom żył kiedyś swoim życiem. Teraz słuchała, jak trzeszczały stare deski podłogowe, a belki w suficie popiskiwały pieśni. Nie znała historii swojego nowego domu. Tylko wyobraźnia przywodziła obrazy z życia rodziny, którą oglądała na podniszczonych zdjęciach. Mężczyzna z poważnym wyrazem twarzy i wąsem zakręconym niczym pączek rozwijającej się paproci spoglądał tak, jakby patrzył nie w obiektyw, ale przez niego. Ten wzrok był martwy. Zastanawiała się, co mogło być tego powodem. Było w nim coś niepokojącego.

Obok niego stały kobiety. Starsza, z wyrazem twarzy, który przypomniał jej obraz Matki Boskiej Frasobliwej. I dziewczynka z zaplecionymi warkoczami, ułożonymi na ramionach. Ona również nie patrzyła w oko aparatu. Stała sztywno z opuszczonym spojrzeniem, jakby kontemplowała podłogę. Basia czuła, że dziewczyna bała się spojrzeć w obiektyw. Jej wzrok mógłby przekazać więcej, niż powinien, niż mogła i chciała powiedzieć. Wyglądała na małą, ale odnosiło się wrażenie, że miała więcej lat, niż można by zakładać. Była w tej dziewczynce, w tym zdjęciu, jakaś niespójność.

Oglądała fotografie i usiłowała wyobrazić sobie ich życie i to, co po nim zostało.

– Kiedyś mi opowiecie – mówiła, dotykając postaci zatrzymanych w czasie.

Zostawię wszystko to, co udało się uchronić od zapomnienia – pomyślała. Dotykała tych rzeczy, chcąc wyczuć ich zastygłe życie. Bo przecież wszystko, nawet rzeczy, mają swoją opowieść.

– Mam nadzieję, że mnie dobrze ugościsz. Jesteś już mój. Więc bądź dobry. Przygarnij mnie, otul, a ja zaopiekuję się tobą. – Rozłożyła szeroko ręce i wykonała obrót dookoła własnej osi. – Baśka, ty mówisz do domu. Lepiej uważaj – zaśmiała się, a jej głos rozbrzmiał po wszystkich kątach niczym wietrzne dzwonki.

O tym, że to, co pierwsze, ma znaczenie, sny także

– Moja pierwsza noc – westchnęła. Wstała z dmuchanego materaca i podeszła do okna. Odsłoniła delikatnie koronkowe zazdrostki. W powietrzu uniosły się i zawirowały drobinki kurzu. Powolnym ruchem zawędrowały w stronę Basi, znajdując drogę do nosa, jakby chciały się przywitać z przybyszem. Potem śmiało, może nawet bezczelnie, osiadły we wnętrzu, drażniąc i łaskocząc, wywołały odruch kichania. Potarła energicznie nos, po czym oparła łokcie na parapecie, podpierając brodę o dłonie, i wpatrywała się w horyzont swojej nowej ziemi. Słońce właśnie brało wieczorną kąpiel w różowej pianie z chmur.

– Moja pierwsza noc – westchnęła po raz kolejny. Chyba nie będę spała – pomyślała. Tyle wrażeń, wspomnień i nadziei mieszało się w niej, odkąd przekręciła klucz w zamku i przekroczyła próg swojego domu. Od czasu do czasu pomiędzy myśli wkradał się lęk. Czy zaakceptują ją nowi sąsiedzi? Czy będzie kiedyś tutejsza? Nie miała pojęcia o życiu na wsi. Znała się na ziołach, owszem, ale na ziemi? A przecież kupiła jej sporo. Pomyślę o tym jutro. Scarlet na końcu świata – zaśmiała się do tej myśli.

– Dobranoc, dniu. Do jutra, słońce – wypowiedziała w stronę odchodzącego dnia. Na horyzoncie widać już było jedynie kontury świata. Jej nowego świata.

Stała tak jeszcze długą chwilę i wpatrywała się w skradającą ku światu ciemność. Odniosła wrażenie, że słońce zabrało ze sobą hałas, bo nagle wszystko ucichło. Jakby świat zamilkł, a noc zaprosiła ciszę. Pomyślała sobie, że w tej nocnej ciszy jest jakaś tęsknota. Że stare domy tęsknią nocami. Że śnią im się sny gwarne, rozbujane, skrzypiące nadrzewnymi huśtawkami, dziecięcymi głosami i stukotem trzewików. Melodyjnymi kołysankami, przysiadającymi na rogach poduszek. Nienaoliwionymi, zgrzytającymi drzwiczkami starych szaf.

Pożegnała nocne niebo. Usiadła na dmuchanym materacu, opatuliła się kocami. Oparła głowę o ścianę i czekała na księżyc, przypominając sobie słowa babci, że pierwsze sny są ważne. Bo według podań słowiańskich to, co przyśni się pierwszej nocy w nowym miejscu, trzeba zapamiętać. Takie sny mogą być prorocze. Pamiętała, żeby nie spojrzeć po przebudzeniu w okno. Bo wtedy sny ulatują.

– Moja pierwsza noc w moim starym-nowym domu – wyszeptała i zasnęła.

*

– Popatrz, Basieńko, tak się doi krówki.

Katarzyna Budziarek siedziała na drewnianym taboreciku o trzech nogach, ściskając pomiędzy kolanami ocynkowane wiadro, i pociągała za strzyki czarną krowę w białe łaty (albo też białą krowę w czarne łaty), wołając na córcię. Spod kolorowej, kwiecistej chusty wiązanej z tyłu nie wystawał ani jeden włos.

– No chodź, nie bój się, to bardzo miła krówka. Nic ci nie zrobi. Chodź – zachęcała.

– Ale ona jest duża. – Basia stała w drzwiach obory, kurcząc się na widok zwierzęcia.

– Duża, ale grzeczna. Podejdź. Na pewno cię polubi. I wiesz co? Ona już cię lubi. Inaczej nie dawałaby ci mleczka. Nie byłoby masełka i twarożku by nie było. Chodź.

Basia nieśmiało stawiała jeden krok i przystawała. Krok i przystawała.

– Mamuś, a jak ona ma na imię?

– Nie ma imienia.

– Jak to?

Katarzyna uśmiechnęła się i z czułością odpowiedziała córce:

– No tak to. Czekała, aż ty je wymyślisz.

Basia stanęła za mamą i patrzyła, jak białe mleczko pryska do wiaderka, tworząc na powierzchni piankę.

– A jak byś chciała? – zapytała mama z uśmiechem.

– Naprawdę? Mogę jej wymyślić imię?

Katarzyna przytaknęła głową. Basia zapiszczała z radości.

– Nadaję ci imię… Gabryśka.

Stworzenie jakby zrozumiało jej słowa, bo odezwało się, głośno mucząc.

– O, widzisz, muczy. Chyba jej się spodobało. Możesz ją pogłaskać.

Dziewczynka wychyliła się zza pleców mamy, dotknęła ostrożnie boku Gabryśki i z zachwytem oznajmiła:

– Ale ona miła, mamusiu.

– Krówka to bogactwo. Pamiętaj. A teraz zobacz i spróbuj. Tutaj jest podbrzusze krówki i w tym miejscu jest zakończone wymieniem, w którym zbiera się mleczko. – Pokazywała palcem. – Wymię zakończone jest długimi wypustkami, a one nazywają się strzyki. I kiedy je pociągasz, leci z nich mleko, jak teraz. – Katarzyna złapała w dłonie strzyki, obciągała i dociskała naprzemiennie, tłumacząc córci, że do krowy powinno się podchodzić tak, by po prawej stronie mieć jej głowę, a po lewej ogon. I że na ogon należy uważać.

Basieńka wgapiała się zafascynowana. Przykucnęła i zachęcana wyciągnęła rękę do strzyka. I w tym momencie krowa machnęła ogonem, uderzając ją w oko. Basia zapiszczała, złapała się za policzek, straciła równowagę, padła jak długa i…

Zerwała się wystraszona, złapała za policzek i usiadła. Przez okno wciskał swój wścibski nos cienki jak rogal, srebrnobiały księżyc. Westchnęła.

– Że też musiała majtać ogonem ta cała Gabryśka. To był tak miły sen. Dawno nie śniłam snów z tobą, mamo – wypowiedziała w głębię nocy.

Nie mogła, nie chciała zasnąć. Przytuliła się do poduszeczki. Zostawiła ją sobie z dzieciństwa. Żadne tam misie, lalki. Mała, miękka poduszka. Miała prawie tyle lat, co ona. Z policzkiem przy poduszce odtwarzała sen dziesiątki razy. Wsłuchiwała się w głos mamy. Wdychała jej zapach i czuła jej miękkość. Obudziło ją pianie koguta oznajmiające, że słońce już wstało, że oto nastał nowy dzień. I zwycięstwo światła nad ciemnością.