Pochwały dla Poradzisz sobie

Najnowsza książka Maxa Lucado Poradzisz sobie, dokładnie pokazuje, co to znaczy przechodzić trudne chwile jako osoba wierząca, i daje realistyczne pojęcie o roli Boga w tym procesie. Spójrzmy prawdzie w oczy: życie potrafi dać w kość, a wtedy łatwo zacząć kwestionować wszystko to, w co człowiek wierzył. Max rozprawia się z tym tematem bez żadnych ogródek. Jako ten, który popełnił w życiu sporo błędów i musiał zmierzyć się z wieloma kryzysami, cieszę się, że Max napisał tę książkę.

– Dave Ramsey,
bestsellerowy autor według „New York Timesa”,
autor książki Dzieci mądre finansowo
i znany na całym świecie prezenter radiowy

Max Lucado i jego poczciwy Józef to strzał w dziesiątkę. Spróbuj przeczytać tę książkę i nie poczuć się o sto razy lepiej.

– John Ortberg,
starszy pastor w Menlo Park Presbyterian Church
i autor Who Is This Man?

Niektórzy chrześcijańscy pastorzy mają tendencje do sprzedawania magicznego eliksiru pod tytułem „uwierz, a odniesiesz sukces”, który w błyskawiczny sposób rozwiązuje wszystkie nasze problemy i sprawia, że życie staje się łatwe i przyjemne. Prawdziwa wiara nie wybawia nas z kłopotów, tylko pomaga nam sobie z nimi poradzić. Max Lucado jest jednym z najbardziej kochanych chrześcijańskich autorów w Ameryce właśnie dlatego, że jego przesłania docierają do ludzi, którzy nie wiodą bajkowego życia. Ta książka jest mocno zakorzeniona zarówno w rzeczywistości, jak i w Piśmie Świętym. Pomoże ci.

– Gubernator Mike Huckabee,
prowadzący program Huckabee na kanale Fox News Channel, The Mike Huckabee Show oraz
The Huckabee Report w radiu Cumulus;
bestsellerowy autor według „New York Timesa”

W ciężkich chwilach każdy z nas potrzebuje słów otuchy. Niczym najlepszy przyjaciel Max Lucado przekazuje nam biblijną prawdę w mobilizujący sposób. Jego słowa przyniosą ci ulgę i napełnią twoje serce nadzieją na przyszłość. Poradzisz sobie to pozycja obowiązkowa, która nie jest tylko kolejnym tytułem do przeczytania, a obietnicą lepszego jutra.

– Dave Stone,
pastor w Southeast Christian Church

Max Lucado ma talent do przykuwania uwagi czytelnika od pierwszego zdania aż do ostatniego słowa. Jego przesłanie poruszy cię do szpiku kości, bowiem króluje tu cała prawda i tylko prawda. W swojej najnowszej książce Max sprawia, że biblijna historia Józefa, która ma już cztery tysiące lat, staje się dla czytelnika równie ważna i aktualna jak dzisiejsze nagłówki gazet. Gwarantuję, iż po ukończeniu lektury będziesz pewny, że sobie „poradzisz” – niezależnie od tego, z czym musisz się zmagać.

– Kathie Lee Gifford,
współprowadząca w programie Today Show

Max Lucado obwieszcza swoje zwycięstwo, zabierając czytelnika w podróż po ruinach życia Józefa i przez jego transformację w drugą najpotężniejszą osobę swoich czasów. Każdy z nas odnajdzie w historii życia Józefa własne zdeptane marzenia i rozczarowania, ale również każdy z nas nauczy się zawierzać Bogu i Jego niezachwianej prawdzie.

– Janelle Hail,
założycielka i dyrektor generalny
National Breast Cancer Foundation, Inc.

Ta książka zmieni twoje życie. Nieważne, przez co teraz przechodzisz, Max Lucado pomoże ci odnaleźć nadzieję i siłę, by stać twardo na ziemi, kiedy wszystko dookoła się wali. Max w wyjątkowo potężny sposób przypomina nam, że jesteśmy w rękach Pana.

– Sheila Walsh,

autorka Bóg kocha złamanych na duchu
i prelegentka organizacji charytatywnej
Kobiety Wiary (Women of Faith)

Ludzie, którym nie jest łatwo w życiu, żyjący w bezdusznym świecie, muszą mieć się na czym oprzeć. Myślenie życzeniowe na niewiele się zda – być może pozwoli nam przetrwać gorszy moment, ale nic poza tym. Potrzebujemy czegoś potężnego, prawdziwego, czegoś, na co możemy liczyć. Na szczęście wyznajemy wiarę w Boga, który specjalizuje się w dawaniu nadziei. W Poradzisz sobie Maxowi Lucado udało się uchwycić Głos Pana w całej Jego wspaniałości. Jeśli życie zmieszało cię z błotem, ta książka pomoże ci stanąć na nogi i nie dać się więcej powalić.

– Dr Tim Kimmel,
autor Grace-Based Parenting

Każdy z nas był kiedyś rozczarowany tym, jak poukładały się pewne sprawy w naszym życiu. Max Lucado w swoim klasycznym stylu czerpie z biblijnej opowieści o Józefie, by utwierdzić nas w przekonaniu, że poradzimy sobie z wszystkim oraz że Bóg ma wobec nas wszystkich wspaniałe plany.

– Jim Daly,
prezes organizacji Focus on the Family

Nie ma co ukrywać – żyjemy w trudnych czasach i chcemy wiedzieć, że nasze problemy, rozczarowania i wyzwania mają głębszy sens, że nie cierpimy na darmo. W niniejszej książce Max Lucado w mistrzowski i wciągający sposób pokazuje nam, że nasze największe udręki i najgorsze błędy mogą okazać się trampoliną, która wystrzeli nas ku naszemu przeznaczeniu. Nic nie dzieje się bez przyczyny. Nie poddawaj się. Dasz radę. Nie mogłam oderwać się od tej książki.

– Christine Caine,
założycielka The A21 Campaign
i bestsellerowa autorka

Jako ktoś, kto dużo w życiu przeszedł i dużo wycierpiał, wiem, że przesłanie zawarte w książce Mxsa Lucado jest nie tylko prawdziwe, ale i niezwykle ważne. Bóg nie chce, żeby ktokolwiek przeżył życie, nie zdając sobie sprawy z tych wszystkich rzeczy. Proszę, daj sobie szansę.

– Eric Metaxas,
bestsellerowy autor książki Bonhoeffer: pastor
– męczennik – prorok – szpieg:
prawy człowiek i chrześcijanin
przeciwko Trzeciej Rzeszy

Jak głosi sam tytuł, niniejsza książka jest obowiązkową pozycją dla każdego, kto kiedykolwiek czuł, że życie go przerosło. Max nie tylko dzieli się z czytelnikiem własnymi przeżyciami, ale przytacza również fragmenty Pisma traktujące o bezgranicznej ufności wobec Boga, przypominając nam, że żaden wierzący nie został jeszcze przez Niego opuszczony. Max nie tylko kieruje w naszą stronę słowa otuchy, ale i pokazuje nam, kim tak naprawdę jest Bóg – ratownikiem i zbawcą, który chce dla nas jak najlepiej i ofiarowuje nam życie wieczne.

– Laura Story,
zdobywczyni nagrody Grammy,
autorka popularnych piosenek Indescribable oraz Blessings

W swojej nowej książce Poradzisz sobie Max Lucado dzieli się bardzo potrzebną praktyczną mądrością z czytelnikami zmuszonymi stawić czoło przeszkodom, które wydają się nie do pokonania. Jeśli potrzebujesz pocieszenia, zachęty lub nadziei, książka, którą trzymasz w rękach, na nowo odkryje przed tobą nieskończoną łaskę Pana i doda ci siły, byś mógł uwierzyć, że dasz sobie ze wszystkim radę.

– Craig Groeschel,
starszy pastor w LiveChurch.tv
i autor Wierzący NiePraktykujący oraz Boży kierunek

Każda książka autorstwa Maxa Lucado stanowi osobne dzieło sztuki, odkrywające przed nami głęboką prawdę, wykorzystując do tego potężną prozę i niezwykłą historię. Poradzisz sobie nie stanowi tu wyjątku. Przytaczając kolejne epizody z życia Józefa, książka ta pozostawia czytelnika z uczuciem absolutnej pewności, że obecność Pana pomoże mu przetrwać najgorsze chwile, a Jego bezgraniczna miłość zaleczy wszelkie rany.

– Wayne Cordeiro,
pastor stowarzyszenia New Hope Christian Fellowship

Czasami dostaję ataku paniki w pokoju pełnym bujanych krzeseł, kiedy nie jestem w stanie sprawdzić, co czyha za rogiem. Jednak w Poradzisz sobie Max przypomniał mi, że Bóg zawsze panuje nad sytuacją, a Jego opatrzność nigdy nie zaprowadzi mnie w miejsce, w którym nie byłabym pod Jego ochroną.

– Lisa Harper,
znawczyni Biblii, autorka i
prelegentka organizacji Kobiety Wiary

Większość z nas zna historię wielobarwnej szaty Józefa, jego snów i zazdrosnych braci. Wiemy, jak Józef znalazł się na dnie studni, a może nawet pamiętamy, jak udało mu się stamtąd wydostać. Jednak wielu z nas nie zwróciło uwagi na to, jak pod wieloma względami historia Józefa odzwierciedla nasze własne doświadczenia. Wszyscy stoimy na krawędzi przepaści, czyż nie? W Poradzisz sobie Max Lucado dzieli się praktycznymi poradami, które są zarówno mądre, jak i przepełnione współczuciem. Max przypomina nam, że Bóg, który uratował Józefa, czuwa też nad nami.

– Mark Batterson,
bestsellerowy autor Kręgi modlitwy

Od czasu do czasu każdy z nas musi stawić czoła najróżniejszym przeciwnościom losu. W swojej nowej, podnoszącej na duchu książce Max Lucado w inspirujący sposób wlewa w nasze serca nadzieję na lepsze jutro. Max kolejny raz splata potężną biblijną historię o niezachwianej wierze z naszą własną, wzywając nas, byśmy zawierzyli Panu, który wyprowadzi nas z ciemnej doliny ku jasności nowego dnia.

– Kenneth Winston Starr,
prezes Uniwersytetu Baylor

Nieważne, jak mroczna i straszna jest nasza rzeczywistość, Bóg wszystko przezwycięży. A ponieważ Pan jest dobry i kieruje nim bezgraniczna miłość do każdego z nas, pomoże nam przetrwać wszelkie burze i wyprowadzi nas z ciemnej doliny. Sama Jego obecność będzie wystarczająca, by z cierpienia zrodziło się wyższe dobro i wieczna chwała. A któż byłby lepszym przekaźnikiem tej potrzebnej wiedzy i mądrości, jak nie Max Lucado? Jego talentowi do pisania dorównuje jedynie siła jego powołania jako pastora, a mieszanka tych dwóch wartości pomoże ci uwierzyć, że ze wszystkim sobie poradzisz. Przeczytaj tę książkę i pozwól Jezusowi przemówić przez Maxa i poprowadzić cię przez najcięższe chwile.

– Louie Giglio,
pastor w Passion City Church/Passion Conferences
i autor I Am Not but I Know I AM

Mogę powiedzieć z własnego doświadczenia, że te najtrudniejsze życiowe momenty nauczyły mnie dużo więcej na temat cudowności Chrystusa niż czasy, kiedy niczego mi nie brakowało. Bóg uczy nas i przygotowuje na to, co dla nas zaplanował, właśnie poprzez problemy i udręki doczesnego życia. Wykorzystując historię Józefa, Max Lucado w sprytny sposób przekonuje nas, że Pan pomoże nam przetrwać najczarniejsze chwile i że za sprawą Jego łaski poznamy nasze miejsce w Bożym planie.

– Rick Burgess,
współprowadzący Rick and Bubba Show

Max Lucado nie zawodzi. Jego książki to lektury obowiązkowe! Poradzisz sobie dodaje czytelnikowi otuchy, kieruje go na właściwie tory i ostatecznie napełnia jego serce prawdziwą i tak potrzebną nadzieją. Zdecydowanie polecam.

– Brad Lomenick,
prezes i główny wizjoner ruchu Catalyst;
autor The Catalyst Leader

Dedykacja

Dla Cheryl Green.

Silnej, mądrej, pełnej radości i wiary.

Dziękuję Ci za niezliczone godziny posługi, które ofiarowałaś zborowi UpWords oraz Kościołowi

Oak Hills. Jesteś wzorem do naśladowania.

Podziękowania

Liz Heaney i Karen Hill, redaktorki nad redaktorkami. Jestem Wam dozgonnie wdzięczny za niezliczone godziny spędzone nad moimi wypocinami i pełne oddanie sprawie.

Cały zespół wydawniczy, w skład którego wchodzi: David Moberg, Paula Major, Liz Johnson, LeeEric Fesko, Greg i Susan Ligon oraz Jana Muntsinger i Pamela
McClure. Wciąż na nowo zadziwialiście nas swoją kreatywnością i bezinteresowną pomocą.

Steve Green i jego żona Cheryl, której zadedykowałem niniejszą książkę. Nigdy nie szukacie poklasku. Nie lubicie, jak przypisuje się Wam zasługi. Jednak ci z nas, dla których jesteście podporą, wiedzą, że gdyby nie Wasze wsparcie, szybko wylądowalibyśmy na dnie.

Carol Bartley, korektor. Dzięki Tobie tylko Bóg jeden wie, jakie błędy szpeciły moje teksty! Ustawiłeś wysoko poprzeczkę, drogi przyjacielu. Tak się cieszę, że należysz do tego zespołu.

Randy Frazee, starszy zboru w naszym Kościele Oak Hills, oraz nadzorca zboru, Mark Tidwell. Czuję się zaszczycony, mogąc nazywać Was swoimi przyjaciółmi.

Kościół Oak Hills. Data publikacji tej książki zbiegła się z dwudziestopięcioleciem naszej wspólnej posługi. Niechaj Bóg pozwoli na kolejne ćwierć wieku!

Wielebny David Treat. Specjalne podziękowania za Twoje modlitwy i wsparcie duchowe.

Margaret Mechinus, Tina Chisholm, Ashley Rosales i Janie Padilla. Trzymacie pieczę nad wszystkim – od korespondencji po zamówienia książkowe. Dzięki raz jeszcze!

David Drury. Jesteś zawsze w zasięgu ręki – czy to drogą telefoniczną, czy mailową. Twój teologiczny umysł jest istnym błogosławieństwem.

Jako że Poradzisz sobie jest moją trzydziestą z kolei publikacją typu non-fiction, ogromne podziękowania należą się księgarniom, zarówno tym internetowym, jak i stacjonarnym – za trzy dekady owocnej współpracy.

Moje córki, Jenna, Andrea i Sara, oraz zięć, Brett. Jesteście pierwsi w moim sercu i myślach.

No i oczywiście Denalyn, moja ukochana żona. Jesteś moim światełkiem nadziei, wiecznie jasnym i ciepłym. Kocham Cię.

Rozdział 1 Poradzisz sobie

Trzęsła się. Cała się trzęsła. Wystarczyło położyć jej dłoń na ramieniu, żeby to poczuć. Zobaczyłem ją w sklepie spożywczym, pierwszy raz od paru miesięcy. Spytałem o dzieci i męża. Jej oczy wypełniły się łzami, broda zaczęła drżeć, a z ust wylała się gorzka prawda. Zostawił ją. Po dwudziestu latach małżeństwa, mając trójkę dzieci i kilkadziesiąt przeprowadzek na koncie – po prostu zniknął. Wymienił ją na młodszy model. Robiła, co mogła, żeby się nie rozkleić, ale było to już ponad jej siły. Sekcja z warzywami stała się dla niej swego rodzaju sanktuarium. To tu, pomiędzy pomidorami a główkami kapusty, zapłakała. Zanurzyliśmy się w modlitwie. A potem powiedziałem: „Poradzisz sobie. Nie będzie to łatwe. I nie będzie to szybkie. Ale Bóg wykorzysta ten koszmar i zamieni go w coś dobrego. W międzyczasie nie bądź głupia czy naiwna. I nie rozpaczaj. Z Bożą pomocą dasz sobie radę”.

Dwa dni później zadzwonił do mnie przyjaciel. Właśnie zwolnili go z pracy. Z jego winy. Rzucał głupie, niewłaściwe uwagi. Mówił dosadne, obraźliwe rzeczy. Szef go po prostu wyrzucił. Teraz jest pięćdziesięciosiedmioletnim bezrobotnym kierownikiem w trudnych pod względem ekonomicznym czasach. Czuje się strasznie, a brzmi jeszcze gorzej. Żona jest wściekła. Dzieci nie rozumieją, co się dzieje. Potrzebował wsparcia, więc go nim obdarzyłem: „Poradzisz sobie. Nie będzie to łatwe. I nie będzie to szybkie. Ale Bóg wykorzysta cały ten bajzel i zamieni go w coś dobrego. W międzyczasie nie bądź głupi czy naiwny. I nie rozpaczaj. Z Bożą pomocą dasz sobie radę”.

Podobnie było z nastolatką, poznaną w kawiarni, w której pracowała. Właśnie skończyła liceum i miała nadzieję, że w przyszłym miesiącu zacznie studia. Jak się okazało, życie nigdy jej nie rozpieszczało. Kiedy miała sześć lat, jej rodzice się rozwiedli. Kiedy miała piętnaście lat, ponownie wzięli ślub i dosłownie kilka miesięcy temu ponownie się rozwiedli. A ostatnio kazali jej wybierać, z kim chce zamieszkać – z mamą czy z tatą. Oczy jej się przeszkliły, kiedy mi o tym mówiła. Nie miałem okazji jej tego powiedzieć, ale możesz być pewny, że następnym razem, jak ją zobaczę, spojrzę jej prosto w oczy i powiem: „Poradzisz sobie. Nie będzie to łatwe. I nie będzie to szybkie. Ale Bóg wykorzysta ten koszmar i zamieni go w coś dobrego. W międzyczasie nie bądź głupia czy naiwna. I nie rozpaczaj. Z Bożą pomocą dasz sobie radę”.

Odważne stwierdzenie, co? Jakim prawem mówię ludziom takie rzeczy? Jak śmiem rzucać tak potężnymi obietnicami? Sęk w tym, że wiem, co mówię. Wiem to na przykładzie chłopca, który nie był w stanie wygrzebać się na powierzchnię, bo ściany były zbyt strome. Zresztą nawet gdyby udało mu się wspiąć na górę, jego bracia od razu zepchnęliby go z powrotem na dół. W końcu to oni go tam zrzucili.

Gdy Józef przybył do swych braci, oni zdarli z niego odzienie – długą szatę z rękawami, którą miał na sobie. I pochwyciwszy go, wrzucili do studni: studnia ta była pusta, bez wody. [...] potem zasiedli do posiłku [...].

– Księga Rodzaju 37,23–25

Była to opuszczona studnia. Ostre kamienie i wijące się korzenie wystawały z jej ścian. Siedemnastoletni chłopak leżał na dnie. Zaczątek zarostu na twarzy, patykowate ręce i nogi. Dłonie i kostki miał związane. Leżał na boku z podciągniętymi kolanami, skulony na niewielkiej przestrzeni. Piasek był wilgotny od jego śliny. Oczy miał szeroko otwarte ze strachu. Głos mu zachrypł od krzyczenia. To nie tak, że jego bracia go nie słyszeli. Dwadzieścia dwa lata później, kiedy głód stępi ich pychę, a poczucie winy zgasi dumę, powiedzą skruszeni: „Ach, zawiniliśmy przeciwko bratu naszemu, patrząc na jego strapienie, kiedy nas błagał o litość, a nie wysłuchaliśmy go!” (Rdz 42,21).

To są prawnukowie Abrahama. Synowie Jakuba. Boży posłańcy, którzy mieli przekazać Jego przymierze całej galaktyce ludzi. W przyszłości plemiona będą nosiły ich sztandary. Imię Jezusa Chrystusa pojawi się na ich drzewie genealogicznym. Stanowią biblijny odpowiednik rodziny królewskiej. A jednak tego dnia byli tylko prehistoryczną wersją dysfunkcyjnej rodziny. Mogliby mieć własne reality show w telewizji. W cieniu sykomory, słysząc wołanie Józefa o pomoc, zajadali sarninę i podawali sobie bukłak z winem. Okrutni i prostaccy. O sercach równie bezlitosnych co pustynia Kanaan. Posiłek był ważniejszy od ich brata. Gardzili chłopcem. „Bracia Józefa [...] tak go znienawidzili, że nie mogli zdobyć się na to, aby przyjaźnie z nim rozmawiać [...] ci zapałali jeszcze większą nienawiścią do niego [...] jeszcze bardziej go nienawidzili [...] bracia zazdrościli Józefowi” (Rdz 37,4–5, 8, 11).

A dlaczego tak było? Bo ich ojciec rozpieszczał Józefa jak najcenniejszego cielaka. Jakub miał dwie żony – Leę i Rachelę, ale darzył miłością tylko tę ostatnią. Kiedy Rachela umarła, Jakub pielęgnował jej pamięć, poświęcając jak najwięcej czasu i uwagi ich pierwszemu synowi, Józefowi. Bracia pracowali całymi dniami. Józef całymi dniami bawił się. Oni musieli nosić używane ubrania. Jakub podarował Józefowi własnoręcznie uszytą, wielobarwną szatę z haftowanymi rękawami. Oni spali w baraku. On miał własne królewskie łoże. Kiedy oni opiekowali się rodzinnym stadem bydła, Józef, ulubieniec tatusia, siedział wygodnie w domu. Jakub traktował swoje jedenaste dziecko jak pierworodnego. Bracia spluwali na widok Józefa.

Stwierdzić, że rodzina przechodziła kryzys, to za mało.

Bracia dopadli Józefa z dala od domu, sto kilometrów od ojczynej protekcji, i wyżyli się na nim za wszystkie czasy. „Gdy Józef przybył do swych braci, oni zdarli z niego odzienie [...] pochwyciwszy go, wrzucili do studni [...] (Rdz 37,23–24)1. Aroganckie czasowniki. Chcieli nie tylko zabić Józefa, ale również ukryć jego ciało. Od początku taki był ich zamiar. „Teraz zabijmy go i wrzućmy do którejkolwiek studni, a potem powiemy: Dziki zwierz go pożarł” (Rdz 37,20).

Józef niczego się nie domyślał. Nie wstał tamtego rana z łóżka z myślą: Lepiej założę dziś grubsze odzienie, a nuż zostanę wrzucony do jakiejś dziury. Atak całkowicie go zaskoczył.

I tak też było w twoim przypadku. Dno, na którym znalazł się Józef, przybrało formę studni. Twoje dno mogło przybrać formę diagnozy lekarskiej, zastępczej rodziny czy traumatycznego urazu. Józef padł ofiarą pogardy i został wrzucony do dziury. A ty? Wrzucony do worka z innymi bezrobotnymi i zapomniany. Wrzucony w sam środek rozwodu i porzucony, popchnięty na łóżko i wykorzystany. Dno. Pewien rodzaj śmierci, pusta i groźna przestrzeń. Niektórzy ludzie nigdy nie dochodzą do siebie. Życie zostaje zredukowane do jednej misji – uciec i nie dać się więcej skrzywdzić. Nie da się tego w prosty sposób osiągnąć. Dziury i dna nie posiadają wyraźnie oznaczonych drzwi ewakuacyjnych.

Historia Józefa stała się jeszcze mroczniejsza, zanim jego sytuacja zaczęła się polepszać. Porzucenie zamieniło się w zniewolenie, wpędzenie w pułapkę i w końcu w uwięzienie. Wbito mu metaforyczny nóż w plecy. Sprzedano. Okropnie traktowano. Ludzie składali mu obietnice, które chwilę później łamali, oferowali mu podarunki tylko po to, żeby zaraz je odebrać. Józef tonął w bagnie cierpienia.

A jednak nigdy się nie poddał. Nie padł ofiarą zgorzknienia. Złość nie zdołała przerodzić się w nienawiść. Jego serce nigdy nie przemieniło się w kamień. Józef triumfował. Wznosił się niczym balon wypełniony helem. Naczelnik więzienia awansował go na zarządcę więźniów. A faraon, najpotężniejszy władca na świecie, mianował go zarządcą całego Egiptu. Pod koniec życia Józef był drugim z kolei najpotężniejszym człowiekiem swojego pokolenia. Nie będzie przesadą, jeśli stwierdzę, że uratował świat przed śmiercią głodową. Wyobraź sobie, jak by to wyglądało w CV?

Józef

Syn Jakuba

Absolwent Uniwersytetu Ciężkiego Życia (wyróżnienie)

Dyrektor Globalnego Projektu Ratowania Ludzkości

Liczne sukcesy zawodowe

Jak tego dokonał? Jakim cudem udało mu się zamienić tragedię w sukces? Nie musimy spekulować. Jakieś dwadzieścia lat później role się odwróciły i to Józef był tym silnym, a jego bracia słabeuszami. Przyszli do niego, obawiając się najgorszego. Myśleli, że będzie chciał wyrównać porachunki i wrzuci ich do swojej własnej studni. Ale Józef tak nie postąpił. Jak sam wyjaśnia:

Wy niegdyś knuliście zło przeciwko mnie, Bóg jednak zamierzył to jako dobro, żeby sprawić to, co jest dzisiaj, że przeżył wielki naród.

– Księga Rodzaju 50,20

W rękach Pana zamierzone zło zamienia się w ostateczne dobro.

Józef ze wszystkich sił trzymał się tej obietnicy. Nic w jego historii nie zaprzecza i nie tuszuje obecności zła. Wręcz przeciwnie – pełno w niej krwi, potu i łez. Serce Józefa nosiło wiele blizn po aktach zdrady i niesprawiedliwości. Jednak za każdym razem Pan uśmierzał jego ból. Podarta szata zamieniła się w szatę godną króla. Studnia w pałac. Rozdarta rodzina dożyła wspólnie starości. Czyny i zdarzenia, które miały zniszczyć sługę Bożego, tylko go wzmocniły.

„Knuliście zło przeciwko mnie” – powiedział Józef do swoich braci, używając hebrajskiego słowa, które pochodzi od „tkać” lub „zaplatać”2. „Utkaliście zło – chciał powiedzieć – ale Bóg rozplótł je i zaplótł na nowo, zamieniając je w dobro”.

Bóg, Najpotężniejszy z Tkaczy. Rozwija przędzę i przeplata kolory, szorstkie dratwy z aksamitnymi włóknami, bóle z przyjemnościami. Nic i nikt nie pozostaje poza Jego zasięgiem. Każdy król i despota, wszelkie warunki pogodowe, najmniejszy molekuł – wszystko jest do Jego dyspozycji. Operuje wrzecionem tam i z powrotem przez całe pokolenia, a kiedy to robi, wyłania się wzór. Szatan zaplata, Bóg rozplata – i zaplata na nowo.

Bóg, Budowniczy nad Budowniczymi. To właśnie kryje się pod słowami Józefa, kiedy mówi: „Bóg [...] zamierzył to jako dobro, żeby sprawić [...]”3. Hebrajskie słowo przetłumaczone tu jako „sprawić” to termin zazwyczaj używany w budownictwie4. Odnosi się do zadania czy projektu budowlanego przypominającego ten, który mijam każdego ranka. Stan Teksas przebudowuje wiadukt na autostradzie, która przebiega niedaleko mojego domu. Trzy pasy zostały zredukowane do jednego, co zmieniło poranny dojazd do pracy w istny koszmar. Projekt autostrady międzystanowej, podobnie jak historia ludzkości, jest w ciągłym stanie realizacji. Każdego dnia nad głowami kierowców wiszą dźwigi. Robotnicy trzymają w ręku znaki drogowe i łopaty, a kilka milionów Amerykanów nie kryje swojego niezadowolenia – łącznie ze mną. Jak długo to jeszcze potrwa?

Moi sąsiedzi mają całkiem inne nastawienie do toczących się robót drogowych. Oboje są inżynierami zajmującymi się budowaniem autostrad i konsultantami departamentu transportu. Codziennie muszą zmagać się z tymi samymi korkami i objazdami co my wszyscy, ale mają do tego znacznie lepsze podejście. Dlaczego? Bo wiedzą, jak takie projekty są realizowane. „To zajmie trochę czasu – odpowiadają na moje narzekanie – ale w końcu prace dobiegną końca. Projekt jest jak najbardziej wykonalny”. Widzieli plany.

Obdarzając nas takimi historiami jak życie Józefa, Bóg daje nam wgląd do Jego planów. Taki okropny bałagan! Bracia porzucający brata. Roszczenie sobie praw. Klęski głodu i rodzinne waśnie. Gdzie by nie spojrzeć – jakieś nieszczęście. Logika szatana była złowieszczo prosta: zniszczyć rodzinę Abrahama i tym sposobem zniszczyć również jego nasienie, Jezusa Chrystusa. Zdawać by się mogło, że całe piekło obrało sobie za cel synów Jakuba.

Ale zobacz, jak Budowniczy nad Budowniczymi pracuje. Oczyścił teren z gruzu, ustabilizował strukturę i ustawił wsporniki – i tak chaos Księgi Rodzaju 37,24 („I pochwyciwszy go, wrzucili do studni”) zamienił się w triumf Księgi Rodzaju 50,20 („przeżył wielki naród”).

Bóg jako Najpotężniejszy z Tkaczy i Budowniczy nad Budowniczymi. Wybawił Józefa. Dlaczego więc nie miałby i ciebie wybawić?

Poradzisz sobie. Boisz się, że będzie inaczej. Jak my wszyscy. Boimy się, że depresja nigdy nie minie, że krzyki nigdy się nie skończą, że nic nigdy nie uśmierzy bólu. Tutaj, na dnie, otoczeni stromymi ścianami i wściekłymi braćmi, zastanawiamy się: Czy niebo się kiedykolwiek wypogodzi? Czy ten ciężar kiedyś zniknie? Czujemy się jak w pułapce – bez wyjścia. Skazani na niepowodzenie. Czy kiedykolwiek wydostaniemy się z tej studni?

Tak! Zbawienie jest dla Biblii tym, czym muzyka jazzowa dla Mardi Gras: czymś głośnym, odważnym i wszechobecnym.

Bóg wybawia Daniela z jaskini lwów, Piotra z więzienia, Jonasza z brzucha wieloryba, Dawida z cienia Goliata, uczniów Jezusa z burzy, trędowatych z choroby, Tomasza ze zwątpienia, Łazarza z grobu, a Pawła z kajdan. To właśnie On pomaga nam przetrwać najtrudniejsze chwile. Pomaga nam przejść przez Morza Czerwone na suchy ląd (Wj 14,22), przejść przez srogie pustkowie
(Pwt 29,5), przez ciemną dolinę (Ps 23,4) i przez rozległe wody (Ps 77,20). „Przez” to Jego ulubione słowo:

Gdy pójdziesz przez wody, Ja będę z tobą, i gdy przez rzeki, nie zatopią ciebie. Gdy pójdziesz przez ogień, nie spalisz się, i nie strawi cię płomień5.

– Księga Izajasza 43,2

Nie będzie to łatwe. Wypłakałeś już swoją ostatnią łzę? Otrzymałeś ostatnią dawkę chemioterapii? Niekoniecznie. Czy twoje nieszczęśliwe małżeństwo naprawi się w mgnieniu oka? Mało prawdopodobne. Czy zostałeś zwolniony z wszelkich wypraw na cmentarz? Czy Bóg gwarantuje, że nie będziemy mieli już żadnych problemów i nigdy nie zabraknie nam siły? Nie w tym życiu. Ale obiecuje wykorzystać twój ból i cierpienie w wyższym celu.

Nie będzie to szybkie. Józef miał siedemnaście lat, kiedy bracia go opuścili. Ujrzał ich ponownie dopiero w wieku trzydziestu siedmiu lat. Minęło jeszcze parę lat, zanim spotkał się znów z ojcem6. Czasami Bóg się nie spieszy: przygotowanie Noego na potop zajęło mu sto dwadzieścia lat, a osiemdziesiąt, żeby przygotować Mojżesza. Bóg wezwał młodego Dawida, by został królem, ale jeszcze długo nie wyrwał go z jego pastwisk. Wezwał Pawła, by został apostołem, po czym uwięził go w Arabii na jakieś trzy lata. Jezus chodził po ziemi przez trzy dekady, zanim stworzył coś więcej niż stół kuchenny. A jak będzie w twoim przypadku? To może potrwać. Bóg nie liczy minut – interesują go tylko całe żywoty.

Ale Bóg wykorzysta ten koszmar i zamieni go w coś dobrego. My widzimy jeden wielki bajzel. Bóg widzi idealną szansę, by wyszkolić i przetestować przyszłego ministra. My widzimy więzienie. Bóg widzi piec do wypalania swoich nowych kreacji. My widzimy klęskę głodu. Bóg widzi okazję do przesiedlenia narodu wybranego. My nazywamy to Egiptem. Bóg nazywa to aresztem prewencyjnym, który umożliwia synom Jakuba ucieczkę przed barbarzyńskim Kanaanem i pozwala rozmnażać się w spokoju. My widzimy sztuczki i pułapki szatana. Bóg patrzy na szatana i widzi potknięcia i porażki.

Powiem to jasno i wyraźnie. Jesteś odpowiednikiem Józefa w swoim pokoleniu. Jesteś wyzwaniem dla szatana i jego planów. Nosisz w sobie coś z Boga, coś szlachetnego i świętego, coś, czego świat bardzo potrzebuje – mądrość, życzliwość, miłosierdzie i talent. Jeśli szatan może cię zneutralizować, może również przyćmić twój dobroczynny wpływ na świat.

Historia Józefa pojawia się w Biblii właśnie z tego powodu: abyś nauczył się ufać, że Bóg pokona zło. Najpotężniejszy z Tkaczy i Budowniczy nad Budowniczymi zmieni każdą szatańską sztuczkę w coś dobrego.

Józef pierwszy powiedziałby ci, że życie na dnie jest do kitu. Jednak z całego tego nieszczęścia wyłania się jedna dobra rzecz – utkwiwszy na dnie, jesteśmy zmuszeni patrzeć w górę. Ktoś, kto jest na górze musi zejść na dół i podać ci pomocną dłoń. I tak właśnie zrobił Bóg w przypadku Józefa. W odpowiednim czasie i w odpowiedni sposób uczyni to samo dla ciebie.

Rozdział 2 Do Egiptu

Kłopoty Józefa zaczęły się od jego niewyparzonej buzi. Pewnego ranka przy śniadaniu nie mógł przestać rozwodzić się na temat obrazów, które widział we śnie: snopy pszenicy ułożone w krąg, związane i gotowe do żniw. Każdy z nich nosił imię innego brata: Ruben, Gad, Lewi, Zabulon, Juda... W samym środku kręgu znajdował się snop Józefa. W śnie tylko jego własny snop nie leżał, tylko stał, co miało jasne przesłanie: padniecie przede mną na kolana.

Czy oczekiwał, że jego bracia będą podekscytowani taką wizją? Że poklepią go po plecach i stwierdzą: „Z miłą chęcią padniemy ci do stóp, ukochany braciszku”? Nic takiego oczywiście nie miało miejsca. Nasypali mu piasku do oczu i kazali spadać.

Jednak Józef nie załapał aluzji. Wrócił z kolejnym snem. Tym razem zamiast o snopach pszenicy opowiadał o gwiazdach, słońcu i księżycu. Gwiazdy reprezentowały braci. Słońce i księżyc symbolizowały ojca Józefa oraz jego zmarłą matkę. Wszyscy bili pokłony Józefowi. Józefowi! Dzieciakowi w eleganckim odzieniu, który nigdy nie splamił rąk pracą. I oni mieliby przed nim klękać?

Powinien był zachować te sny dla siebie.

Być może tak właśnie pomyślał, kiedy usiadł na dnie studni. Jego wołania o pomoc nie przyniosły żadnego efektu. Jego bracia wykorzystali szansę, żeby go raz na zawsze uciszyć.

Jednak tam na dole, w ciemnościach, uszy Józefa wyłapały nowy dźwięk – odgłos wozu i wielbłąda, może dwóch. A potem nowy zestaw głosów. Obco brzmiących. Ci ludzie mówili do braci z jakimś dziwnym akcentem. Józef musiał się wysilić, żeby zrozumieć, o czym rozmawiali.

– Sprzedamy wam go...

– Za ile?

– ...zamienimy się za wasze wielbłądy...

Józef spojrzał do góry i zobaczył obce twarze gapiące się na niego.

W końcu jeden z braci został opuszczony na sznurze na dno studni. Objął mocno Józefa, a pozostali wyciągnęli ich na powierzchnię.

Kupcy przyjrzeli się Józefowi od stóp do głów. Włożyli mu palce do ust i policzyli zęby. Szczypali ramiona w poszukiwaniu mięśni. Bracia wiedzieli, jak zareklamować Józefa: „Nie ma na nim ani grama tłuszczu. Silny jak wół. Może pracować od rana do wieczora”.

Kupcy naradzili się na osobności, a kiedy wrócili z ofertą, Józef zrozumiał, co ma właśnie miejsce. „Przestańcie! Przestańcie w tej chwili! Jestem waszym bratem! Nie możecie mnie sprzedać!”. Ale jego bracia tylko odepchnęli go na bok i zaczęli negocjacje.

– Ile za niego zapłacicie?

– Damy wam dziesięć monet.

– Nie zejdziemy poniżej trzydziestu.

– Piętnaście i ani grosza więcej.

– Dwadzieścia pięć.

– Dwadzieścia. To nasze ostatnie słowo.

Bracia zabrali monety, zdarli z Józefa wymyślną szatę i poszli w swoją stronę. Józef upadł na kolana i zapłakał. Kupcy zawiązali mu jeden koniec sznura wokół szyi, a drugi przymocowali do wozu. Józef, brudny i zapłakany, nie miał wyboru – musiał udać się z nimi. Szedł ciężkim krokiem za skrzypiącym wozem i wychudzonymi wielbłądami. Rzucił ostatnie spojrzenie za siebie, zobaczył malejących w oddali braci, którzy w końcu zniknęli za horyzontem.

– Pomocy!

Nikt się nie odwrócił.

„[...] sprzedali go Izmaelitom za dwadzieścia [sztuk] srebra, a ci zabrali go z sobą do Egiptu” (Rdz 37,28).

Do Egiptu. Jeszcze parę godzin wcześniej Józef nie mógł narzekać na swoje życie. Miał nową szatę i fajną miejscówkę w rodzinnym domu. Śnił o tym, że jego bracia i rodzice będą kłaniać mu się do stóp. Ale po wzlotach często następują upadki, a życie Józefa właśnie legło w gruzach. Wyśmiany przez własnych braci i wrzucony do pustej studni. Opuszczony przez nich i sprzedany do niewoli. A potem prowadzony do Egiptu.

Całe pasmo nieszczęść. Józef został okradziony ze swojego imienia, społecznego statusu i pozycji. Przepadło wszystko, co miał i wszystko, czego miał się jeszcze doczekać. W jednej sekundzie jego życie obróciło się o sto osiemdziesiąt stopni.

Coś ci to przypomina? Sponiewierał cię ktoś? Zbankrutowałeś? Musiałeś walczyć w sądzie o opiekę nad dziećmi? Zostałeś zepchnięty na sam dół łańcucha pokarmowego? Los przestał się do ciebie uśmiechać? Życie stało się niesprawiedliwe i niewarte zachodu? Więc i ty wylądowałeś na drodze do Egiptu.

Życie bywa okrutne.

Józef przybył do Egiptu, nie mając już niczego. Bez pieniędzy i imienia, które byłoby cokolwiek warte. Jego drzewo genealogiczne przestało mieć znaczenie. Jego zajęcie było uważane za godne pogardy7. Gładko ogoleni ludzie piramid unikali pokrytych wełną mieszkańców pustyni.

Żadnego potwierdzenia tożsamości, na które mógłby się powołać. Żadnych kwalifikacji, które mogłyby go uratować. Żadnej rodziny, która mogłaby go wesprzeć. Stracił wszystko poza jedną, jedyną rzeczą – swoim przeznaczeniem.

Tamte stare sny utwierdziły Józefa w przekonaniu, że Bóg ma dla niego jakiś plan. Szczegóły wprawdzie były mgliste i niejasne – jak niby Józef miałby poznać konkrety? – ale jedno wiedział na pewno: stanie się ważną osobą w swojej rodzinie. Józef uczepił się tego marzenia niczym koła ratunkowego.

Jak inaczej można wytłumaczyć fakt, że przetrwał wszystkie te koleje losu? Biblia milczy w temacie jego szkolenia, edukacji, niezwykłych zdolności czy talentów. Jednak narrator uczynił z przeznaczenia Józefa główny wątek.

Hebrajski chłopiec stracił swoją rodzinę, godność i ojczyznę, ale nigdy nie stracił wiary w to, że Bóg w niego wierzy. Brnąc do Egiptu przez pustynię, postanowił sobie: To się tak nie skończy. Bóg wymarzył dla mnie inne życie. Zakuty w ciężkie łańcuchy handlarzy niewolników, powtarzał w myślach: Zostałem stworzony do większych rzeczy. Zaciągnięty siłą do miasta dziwnych języków i ogolonych twarzy, tłumaczył sobie: Bóg ma dla mnie inne plany.

Bóg umyślił dla Józefa konkretne przeznaczenie, a on w nie wierzył.

A czy ty wierzysz w swoje przeznaczenie?

Niedługo zacznę swoją czwartą dekadę posługi jako pastor. Przez trzydzieści lat dobrze poznałem historię życia Józefa. Poznałem wielu ludzi będących na drodze do Egiptu. Przytłoczonych życiem. Nauczyłem się, o co pytać. Gdybyśmy prowadzili tę rozmowę nad filiżanką kawy, w tym momencie nachyliłbym się przez stół i zapytał: „Czego nigdy nie stracisz?”. Wiem, że problemy pozbawiły cię już wielu rzeczy. Ale masz ciągle jeden dar, którego nikt ci nie odbierze – swoje przeznaczenie. Możemy o tym pogadać?

Jesteś dzieckiem Pana. On Cię zobaczył, wybrał i postawił tam, gdzie jesteś. „Nie wyście Mnie wybrali, ale Ja was wybrałem” (J 15,16). Zanim zostaniesz rzeźnikiem, piekarzem czy stolarzem, mężczyzną czy kobietą, Azjatą czy Murzynem, jesteś dzieckiem Pana. Zastępstwo? Nic z tych rzeczy. Jesteś jego pierwszym wyborem.

W życiu bywa jednak całkiem inaczej. Kiedyś, tuż przed tym, jak miałem zacząć odprawiać ceremonię ślubu, pan młody nachylił się do mnie i powiedział:

– Nie byłeś moim pierwszym wyborem.

– Nie?

– Nie. Pastor, na którym mi zależało, był akurat zajęty.

– Aha.

– Ale dzięki za zastępstwo.

– Nie ma sprawy. Polecam się.

Rozważałem, czy nie podpisać się pod zezwoleniem na zawarcie małżeństwa jako „Zastępca”.

Nigdy nie usłyszysz takich słów od Boga. On ciebie wybrał. A w żadnym wypadku nie musiał tego robić – nie było to obowiązkowe czy wymagane. Wybrał ciebie, bo tak chciał. Jesteś jego jawnym, świadomym i dobrowolnym wyborem. Pan zjawił się na aukcji i stwierdził wszem i wobec: „To dziecko jest moje”. I wykupił cię „drogocenną krwią Chrystusa, jako baranka niepokalanego i bez zmazy” (1 P 1,19). Jesteś dzieckiem Boga.

I już zawsze nim będziesz.

Nie wierz nagrobkowi. Jesteś czymś więcej niż tylko myślnikiem pomiędzy dwiema datami. „Wiemy bowiem, że kiedy nawet zniszczeje nasz przybytek doczesnego zamieszkania, będziemy mieli mieszkanie od Boga, dom nie ręką uczyniony, lecz wiecznie trwały w niebie”
(2 Kor 5,1). Nie daj się zwieść krótkowzrocznemu myśleniu. Twoje problemy nie będą trwały wiecznie, ale ty tak.

Bóg będzie miał swój Raj. Tworzy właśnie ogród, w którym Adamowie i Ewy – na Jego podobieństwo – będą żyli w miłości i pokoju względem siebie, zwierząt i natury. Będziemy rządzić z Nim nad ziemiami, miastami i narodami. „Jeśli trwamy w cierpliwości, z Nim też królować będziemy” (2 Tm 2,12).

Uwierz w to. Trzymaj się tego. Wytatuuj sobie to na sercu. Może ci się wydawać, że nieszczęście wyssało z ciebie całe życie, ale to nieprawda. Wciąż masz swoje przeznaczenie.

Mój ojciec znalazł się na drodze do Egiptu. To nie rodzina go zdradziła, a zdrowie. Właśnie przeszedł na emeryturę. Razem z mamą odłożyli pieniądze i wszystko zaplanowali. Chcieli zwiedzić każdy park narodowy w swojej przyczepie. I właśnie wtedy usłyszeli diagnozę: stwardnienie zanikowe boczne – okrutna wyniszczająca choroba, która atakuje mięśnie. Kilka miesięcy później tata nie był już w stanie sam jeść, ubrać się czy wykąpać. Jego świat się zawalił.

W tamtym czasie razem z moją żoną Denalyn przygotowywaliśmy się do pracy misyjnej w Brazylii. Kiedy dowiedzieliśmy się o chorobie, zaproponowałem, że wszystko odwołam. Jak mogłem wyjechać z kraju, wiedząc, że mój ojciec umiera? Jego odpowiedź była natychmiastowa i nie podlegała dyskusji. Nie był nigdy fanem długich listów, ale ten miał cztery strony i zawierał taki oto nakaz:

Jeśli chodzi o moją chorobę i Twój wyjazd do Rio, to mam tylko jedną odpowiedź, która przychodzi mi wyjątkowo łatwo: Jedź [...]. Nie boję się śmierci czy wieczności [...] więc nie martw się o mnie. Po prostu jedź. Spraw radość Panu.

Tata dużo stracił: swoje zdrowie, emeryturę, lata, które mógł spędzić ze swoimi dziećmi i wnukami, lata, które mógł spędzić ze swoją żoną. Strata była dotkliwa, ale nie całkowita. „Tato – mogłem zapytać – czego nigdy nie stracisz?”. Mój ojciec wciąż miał obietnicę Pana w sercu.

Zapominamy o tym na drodze do Egiptu. Zapomniane przeznaczenia zaśmiecają krajobraz niczym padlina. Definiujemy się na nowo pod wpływem nieszczęść, które nas spotykają. „Jestem rozwodnikiem, alkoholikiem, narkomanem, bankrutem, dzieciakiem z niepełnosprawnością czy mężczyzną z blizną”. Godzimy się na swoje małe przeznaczenia i na nich poprzestajemy: chcemy zarabiać pieniądze, poznawać ludzi, osiągnąć coś w życiu, wyrobić sobie mięśnie, kochać się z kimś.

Zrób, co w twojej mocy, żeby nie popełnić tego błędu. Myślisz, że wszystko straciłeś? Mylisz się – „Bo dary łaski i wezwanie Boże są nieodwołalne” (Rz 11,29). Usłysz i odpowiedz na swoje wezwanie.

Chcesz wiedzieć, jak to działa? Wyobraź sobie taką sytuację: twoja firma zwalnia pracowników. W końcu szef zaprasza cię do swojego gabinetu. Mimo że próbuje być uprzejmy i delikatny, zwolnienie to zwolnienie. Nagle jesteś zmuszony uprzątnąć swoje miejsce pracy. Zwątpienie i lęk opanowują twoje myśli. Jak zapłacę rachunki? Kto mnie zatrudni? Przerażenie wypełnia twoje serce. I wtedy przypominasz sobie o swoim przeznaczeniu: Czego nigdy nie stracę?

Chwila. Przecież wciąż jestem dzieckiem Pana. Moje życie to coś więcej niż tylko kwestie materialne. Te dni są tylko pyłem, chwilowym podmuchem powietrza. To wszystko minie. Bóg sprawi, że wyjdzie z tego coś dobrego. Będę ciężko pracował, trwał w wierze i darzył Go bezgranicznym zaufaniem.

Bingo. Właśnie zaufałeś swojemu przeznaczeniu.

To może teraz taki scenariusz: twój narzeczony chce zerwać zaręczyny. Wszystkie te obietnice i oświadczyny wyparowały z jego serca w momencie, kiedy zobaczył nową dziewczynę w pracy. Skończony dupek. Szumowina. Podobnie jak Józef zostałaś wrzucona do ciemnej studni i pozostawiona na pastwę losu. I podobnie jak Józef postanowiłaś wysłuchać wezwania Pana. Nie przychodzi ci to z łatwością. Kusi cię, żeby wyrównać rachunki. Ale ostatecznie wybierasz inną drogę. Jestem dzieckiem Pana. Moje życie to coś więcej niż złamane serce. Bóg złożył mi obietnicę i – w przeciwieństwie do tej marnej imitacji faceta – dotrzyma słowa.

Kolejne zwycięstwo Pana.

Przetrwanie w Egipcie zaczyna się od powiedzenia „tak” Bożemu przeznaczeniu.

Kilka lat po śmierci taty dostałem list of kobiety, która go wspominała. Ginger miała raptem sześć lat, kiedy dzieci w jej szkółce niedzielnej zaczęły tworzyć kartki z życzeniami szybkiego powrotu do zdrowia dla niedomagających członków Kościoła. Zrobiła wtedy jasnofioletową kartkę z tektury i starannie obkleiła jej krawędzie naklejkami. W środku napisała: „Kocham Cię, ale przede wszystkim Bóg Cię kocha”. Jej mama upiekła ciasto i razem dostarczyły kartkę.

Tata był już wtedy obłożnie chory. Zbliżał się koniec. Szczęka często mu opadała, pozostawiając go z otwartą buzią. Był w stanie wyciągnąć rękę, ale choroba wykrzywiła ją na wzór szpona.

Jakimś cudem Ginger udało się spędzić z nim parę chwil na osobności. Zadała mu wtedy pytanie, które może zadać tylko sześcioletnie dziecko: „Czy pan umrze?”.

Ojciec dotknął jej ręki i poprosił, by się zbliżyła. „Tak, umrę. Kiedy? Nie mam pojęcia”.

Spytała, czy boi się tego, co go czeka. „Czeka mnie niebo – odpowiedział. – Dołączę do mojego Ojca. Jestem gotowy zobaczyć się z Nim twarzą w twarz”.

W tym momencie matka dziewczynki i moja mama wróciły do pokoju. Ginger wspomina:

Moja matka pocieszała Twoich rodziców z wymuszonym uśmiechem na twarzy. Za to ja uśmiechałam się od ucha do ucha, tak szczerze i prawdziwie, a on robił to samo. Nawet puścił do mnie oko.

Piszę Ci o tym, ponieważ cała nasza rodzina wybiera się do Kenii. Zabierzemy Jezusa do plemienia na wybrzeżu. Bardzo boję się o swoje dzieci, bo wiem, że czekają nas trudności i choroby. Ale nie boję się o własne życie, ponieważ w najgorszym wypadku spotkam się twarzą w twarz z moim Ojcem.

To właśnie Twój ojciec nauczył mnie, że jesteśmy tu tylko przejściowo, a śmierć to ponowne narodziny.

Człowiek będący u progu śmierci uśmiechnął się na myśl o tym, co go czeka. Pozbawiony wszystkiego? Mogło się tak wydawać. Koniec końców, tata miał coś, czego nikt nie mógł mu odebrać. I koniec końców, niczego więcej nie potrzebował.

1 Podkreślenie własne [przyp. aut.].

2 Spiros Zodhiates, ed., The Hebrew-Greek Key Word Study Bible: Key Insights into God’s Word, New American Standard Bible, rev. ed. (Chattanooga, TN: AMG, 2008), Rdz 50,20. Zob. również: „Greek/Hebrew Definitions”, Bible Tools, Strong’s #2803, chashab, www.bibletools.org/index.cfm/fuseaction/Lexicon.show/ID/H2803 /chashab.htm.

3 Podobne wyrażenia padają się w Rdz 13,4 („zbudował ołtarz”), Hi 9,9 („stworzył Niedźwiedzicę”) i Prz 8,26 („glebę i pola uczynił”).

4 Zodhiates, The Hebrew-Greek Key Word Study Bible, Rdz 50,20. Zob. również: Strong’s Exhaustive Bible Concordance Online, #6213, www.biblestudytools.com/lexicons/hebrew/nas/asah.html.

5 Podkreślenie własne [przyp. aut.].

6 Józef miał prawdopodobnie siedemnaście lat, kiedy został sprzedany Madianitom (Rdz 37,2). Był dwudziestoośmioletnim mężczyzną, kiedy przełożony podczaszych, który obiecał wydostać go z więzienia, został przywrócony na dawny urząd
(Rdz 40,21–23). Dwa lata później, w wieku trzydziestu lat, Józef interpretował sny faraona (Rdz 41,1, 46). A kiedy miał trzydzieści dziewięć lat, jego bracia ponownie przybyli do Egiptu (Rdz 45,1–6) – w drugim roku klęski głodu, która nastała po siedmiu latach dobrobytu.

7 „[...] obrzydzenie wzbudza w Egipcjanach każdy pasterz drobnego bydła” (Rdz 46,34).

8 JJ Jasper, prywatne rozmowy z autorem.

9 Podkreślenie własne [przyp. aut.].

10 Podkreślenie własne [przyp. aut.].

11 Święty Augustyn, Saint Augustine: Sermons on the Liturgical Seasons (New York: Fathers of the Church, 1959), s. 85–86. Tłumaczenie własne [przyp. tłum.].

12 Księga Rodzaju 39,5.

13 David M. Edwards, „Song Story; Take My Hand, Precious Lord: The Life of Thomas Dorsey”, Worship Leader Magazine, March/April 2010, s. 64–65. Tłumaczenie własne (przyp. tłum.)..

14 Ibid., s. 65.

15 Thomas A. Dorsey, „Take My Hand, Precious Lord” (Hialeah, FL: Warner-Tamerlane, 1938, renewed), polska wersja językowa: www.tekstowo.pl/piosenka,elvis_presley,take_my_hand_precious_lord.html [tłum. Krzysztof Brański].

16 Edwards, „Song Story”, s. 65.

17 Howard Rutledge i Phyllis Rutledge, Mel White i Lyla White, In the Presence of Mine Enemies – 1965–1973: A Prisoner of War (New York: Fleming H. Revell, 1975), s. 33, 35.

18 Spiros Zodhiates, ed., The Hebrew-Greek Key Word Study Bible: Key Insights into God’s Word, New American Standard Bible, rev. ed. (Chattanooga, TN: AMG, 2008), #977, s. 1817. Zob. również: Strong’s Concordance with Hebrew and Greek Lexicon, http://www.eliyah.com/cgi-bin/strongs.cgi?file=hebrewlexicon&isindex=977.

19 Podkreślenie własne [przyp. aut.].

20 Bob Benson, See You at the House: The Stories Bob Benson Used to Tell (Nashville: Generoux, 1986), s. 202–203.

21 Księga Psalmów 46,10.

22 Klaun Bozo – znana w Ameryce postać telewizyjna z lat 60. [przyp. tłum.].

23 Hiszp. piñata – specjalna kula wypełniona słodyczami, którą uczestnicy zabawy muszą rozbić przy pomocy przeznaczonej do tego pałki.

24 Jay Kirk, „Burning Man,” GQ.com, luty 2012, www.gq.com /news-politics/newsmakers/201202/burning-man-sam-brown-jay-kirk-gq-february-2012, 108–15; Sam Brown, prywatne rozmowy z autorem.

25 Christyn Taylor, CaringBridge.org, 22 sierpnia 2010, http://www.caringbridge.org/visit/rebeccataylor1. Wykorzystane za pozwoleniem autorki.

26 Joni Eareckson Tada, „God’s Plan A,” in Be Still, My Soul: Embracing God’s Purpose and Provision in Suffering, ed. Nancy Guthrie (Wheaton, IL: Crossway, 2010), s. 32–33, 34.

27 Donald G. Bloesch, The Struggle of Prayer (Colorado Springs, CO: Helmers and Howard, 1988), s. 33.

28 Taylor, CaringBridge.

29 Henry Ward Beecher, Proverbs from Plymouth Pulpit: Selected from the Writings and Sayings of Henry Ward Beecher, comp. William Drysdale (New York: D. Appleton, 1887), s. 13. Tłumaczenie własne [przyp. tłum.].

30 „Spite House”, New York Architecture Images, nyc-architecture.com, http://nycarchitecture.com/GON/GON005.htm.

31 Rick Reilly, „Matt Steven Can’t See the Hoop. But He’ll Still Take the Last Shot”, Life of Reilly, ESPN.com, March 11, 2009, http://sports.espn.go.com/espnmag/story?id=3967807. Zobacz również Gil Spencer, „Blind Player Helps Team See the Value of Sportsmanship”, Delaware County Daily Times, February 25, 2009, www.delcotimes.com/articles/2009/02/25/sports/doc49a4c50632d09134430615.

32 W odwecie za atak na swoją siostrę Symeon i Lewi zamordowali wszystkich mężczyzn w wiosce Sychem (Księga Rodzaju 34).

33 „John Herschel Glenn, Jr (Colonel, USMC, Ret.) NASA Astronaut (Former)”, National Aeronautics and Space Administration, Biographical Data, www.jsc.nasa.gov/bios/htmlbios/glenn-j.html.

34 Bob Greene, „John Glenn’s True Hero”, CNN.com, February 20, 2012, www.cnn.com/2012/02/19/opinion/greene-john-annie-glenn/index.html.

35 Prywatna rozmowa ze Stevenem Chapmanem z 30 listopada 2011 roku. Za jego pozwoleniem.

36 Todd Burpo, Lynn Vincent, Niebo istnieje... Naprawdę! Niesamowita historia małego chłopca o wyprawie do nieba i z powrotem, tłum. Olga Pieńkowska-Kordeczka, Dom Wydawniczy Rafael, Kraków 2011.

37 „The Story of Keep Calm and Carry On”, YouTube video, 3:01, posted by Temujin Doran, www.youtube.com/watch?v=FrHkKXFRbCI&sns=fb. See also Keep Calm and Carry On: Good Advice for Hard Times (Kansas City, MO: Andrews McMeel, 2009), introduction.

38 Jim Collins, „How to Manage Through Chaos”, CNN Money, September 30, 2011, http://management.fortune.cnn.com/2011/09/30 /jim-collins-great-by-choice-exclusive-excerpt.

39 Ibid.

40 Christine Caine, Undaunted: Daring to Do What God Calls You to Do (Grand Rapids: Zondervan, 2012), s. 48.

41 bid., s. 48–49.

42 Ibid. s. 191.

43 Christine Caine, osobiste rozmowy z autorem, 8 października 2012.

Pytania
do refleksji

Przygotowane przez CHRISTINE M. ANDERSON

Rozdział 1 Poradzisz sobie

1. Na początku tego rozdziału trzykrotnie przeczytaliśmy te oto słowa: „Poradzisz sobie. Nie będzie to łatwe. I nie będzie to szybkie. Ale Bóg wykorzysta ten koszmar i zamieni go w coś dobrego. W międzyczasie nie bądź głupi czy naiwny. I nie rozpaczaj. Z Bożą pomocą dasz sobie radę”.

a. Zastanów się nad każdym zdaniem z osobna. Które stanowi dla ciebie największe źródło pociechy i inspiracji? Które – jeśli w ogóle – nie powinny się twoim zdaniem tutaj znaleźć? I dlaczego?

b. Max oferuje te słowa pociechy trzem osobom zmagającym się z różnymi problemami: kobiecie z trójką dzieci, od której odszedł mąż; mężczyźnie w średnim wieku, który został zwolniony z pracy z powodu obraźliwych komentarzy; nastolatce, która była zmuszona wybierać między swoją matką a ojcem. Jak podsumowałbyś w jednym zdaniu swoje własne życiowe trudności, przeszłe lub obecne?

c. Max tłumaczy, jakich trzech rzeczy nie powinniśmy robić. Które negatywne słowo wymienione poniżej najbardziej do ciebie pasuje? Które stanowi obecnie twoją największą pokusę albo które stanowi twoją najbardziej typową reakcję, kiedy znajdujesz się w trudnej sytuacji?

□ Głupi: Kusi mnie, żeby postępować bezmyślnie, nieodpowiedzialnie, krótkowzrocznie, impulsywnie; wykazuję się brakiem rozsądku lub złym osądem.

□ Naiwny: Kusi mnie, żeby celowo ignorować negatywną rzeczywistość; nie potrafię realistycznie ocenić sytuacji i podejść do niej krytycznie; jestem ślepy na skutki moich słów i zachowań; mam nierealną wizję świata i ludzkiej natury.

□ Rozpaczający: Kusi mnie, by odrzucać pomoc i troskę, jaką oferują mi inni ludzie; mam tendencję do popadania w czarną rozpacz, izolowania się, ogólnego zniechęcenia, bezradności i użalania się nad sobą.

□ Inne:

2. Przeczytaj Księgę Rodzaju 37, żeby poznać ważne informacje na temat rodziny Józefa oraz szczegóły jego porwania i sprzedania w egipską niewolę.

a. Historia ta ma trzech głównych bohaterów: braci (jako całość), Józefa i Jakuba. Które z zachowań, których powinniśmy unikać, z pytania 1. najlepiej odnosi się do każdego z bohaterów?

Bracia są _______________________________

Józef jest _______________________________

Jakub jest _______________________________

b. Użyj słowa, które wybrałeś w pytaniu 1., oraz bohatera z Księgi Rodzaju 37, który najlepiej ilustruje to słowo, by przeanalizować, w jaki sposób radzisz sobie z trudnościami. Na przykład, jeśli wybrałeś „rozpaczający”, zastanów się, jakie podobieństwa łączą cię z rozpaczającym bohaterem, którego wskazałeś? Czego ten bohater może cię nauczyć na temat twoich słów, czynów czy obecnej sytuacji? (Warto przeczytać raz jeszcze Księgę Rodzaju 37, zwracając szczególną uwagę na słowa, czyny i sytuację wybranego bohatera).

c. W których aspektach nie chcesz być porównywany z wybranym przez siebie bohaterem? Dlaczego?

3. Pod koniec Księgi Rodzaju 37 Józef trafia do Egiptu. Hebrajskie słowo określające Egipt to Mitzrayim, wywodzące się od „odgradzać, zamykać czy ograniczać”1. Przywodzi na myśl bardzo strome lub ciasne miejsce. Można by powiedzieć, że Egipt Józefa – jego Mitzrayim – zaczął się w chwili, kiedy został wrzucony do studni. Potem były już tylko kolejne klaustrofobiczne miejsca – niewola, pułapka, więzienie.

a. Józef postąpiłby instynktownie i naturalnie, gdyby nigdy nie zaakceptował swojego zniewolenia i poświęcił całą swoją energię na zorganizowanie ucieczki. Jak myślisz, dlaczego wielokrotnie postanowił postąpić inaczej? I co uczynił zamiast tego?

b. Jak możesz odnieść wizję przebywania w Egipcie do swojej sytuacji? W jaki sposób twoje własne cierpienie podcięło ci skrzydła czy uczyniło twój świat znacznie mniejszym i mroczniejszym miejscem? Które ograniczenia są dla ciebie najtrudniejsze?

c. Jak opisałbyś swoją reakcję na te ograniczenia? Przykładowo, czy poświęcasz swoje myśli i wysiłki na obmyślanie planu ucieczki czy sposobu radzenia sobie z przeciwnościami? A może jeszcze na coś innego?

4. Pomiędzy początkiem a końcem swojej historii Józef przeszedł niezwykłą metamorfozę. Rozpuszczony dzieciak, który swego czasu myślał wyłącznie o sobie, stał się wizjonerskim przywódcą, który ocalił swój lud od śmierci głodowej. Każde ciasne miejsce w życiu Józefa stawało się salą treningową – wąską ścieżką wiodącą ku przeznaczeniu.

a. Trening to przygotowanie. To proces, który sprawia, że słabi stają się silni, a niewykwalifikowani – efektywni. Czy istnieje sposób, w jaki mógłbyś wykorzystać swoją trudną sytuację i uczynić z niej ciężki trening? Jakie nowe „mięśnie” obecnie wyrabiasz?

b. Główne założenie treningu brzmi: to, czego nie jesteśmy w stanie dokonać w tej chwili, choć ogromnie się staramy, będziemy w stanie wykonać później, ciężko trenując. Czy potrafisz odnieść tę prawdę zarówno do historii Józefa, jak i swojej własnej?

5. „Historia Józefa pojawia się w Biblii po to, abyś nauczył się ufać, że Bóg pokona zło. Najpotężniejszy z Tkaczy i Budowniczy nad Budowniczymi zmieni każdą szatańską sztuczkę w coś dobrego” (s. 14). „Pokonać” oznacza powalić przeciwnika, wykorzystując kluczowy, często ukryty atut w najbardziej strategicznym momencie. W jaki sposób ta wizja pomaga ci zrozumieć obecną rolę Boga w twoim życiu?

6. Autor C.S. Lewis napisał: „Bóg szepce do nas wśród przyjemności, mówi w głębi sumienia, ale krzyczy w cierpieniu”2. Zastanów się, w jaki sposób historia Józefa może pomóc ci zrozumieć własne cierpienie i trudności życiowe. Co Bóg krzyczy do ciebie w twoim cierpieniu? I w jaki sposób może zachęcać cię do odpowiedzi?

Rozdział 2 Do Egiptu

1. Józef znalazł się w Egipcie jako niewolnik. Stracił wszystko, co miał, poza jednym – swoim przeznaczeniem. Wierzył, że nawet w obecnych warunkach Bóg działa na jego korzyść i wiąże z nim wielkie plany.

a. Jaki wpływ ma według ciebie twoja obecna sytuacja na twoją zdolność do zawierzenia Panu – uwierzenia, że działa na twoją korzyść?

b. Zastanów się przez chwilę, jak mocno ufasz, że Pan zapewni ci życie wieczne? Jak różni się twój poziom zaufania w przypadku życia wiecznego i twojej obecnej sytuacji? Jeśli są to dwie różne skale, co jest tego przyczyną?

2. Warto spojrzeć na przeznaczenie jak na opowieść, co do której możemy być pewni, że kończy się happy endem. Bóg deklaruje ustami proroka Izajasza:

Tak, Ja jestem Bogiem, i nie ma innego, Bogiem, i nie ma takiego jak Ja. Obwieszczam od początku to, co ma przyjść, i naprzód to, co się jeszcze nie stało. Mówię: Mój zamiar się spełni i uczynię wszystko, co zechcę.

– Księga Izajasza 46,9–10

Tego typu „obwieszczanie” mówi nam coś absolutnie niezwykłego na temat tego, kim jest i jak działa Bóg. Widzimy to w praktyce w historii Józefa, kiedy Pan używa snów, by wyjawić, co wydarzy się w przyszłości (Rdz 37,5–11).

a. Przypomnij sobie ciężkie doświadczenie albo trudny okres z przeszłości. Kiedy tak wspominasz, czy widzisz jakieś dowody na obecność Pana w twoim życiu? Nieoczekiwana uprzejmość? Pozytywny obrót zdarzeń czy poprawa relacji z bliską osobą? W jaki sposób ręka Pana przygotowała cię na to, co dopiero miało nastąpić? Czy ten trudny czas pogłębił twoją wiarę w Pana?

b. W jaki sposób wcześniejsze dowody na obecność i działanie Pana w twoim życiu wpływają na twój obecny poziom zaufania w trudnych warunkach?

c. Przeanalizuj ostatnie dwadzieścia cztery godziny. Jakie oznaki Bożej dobroci i łaski, choćby najmniejsze, jesteś w stanie rozpoznać? Spisz na kartce dwa lub trzy przykłady.

d. Co te oznaki mogą ci powiedzieć na temat działania Pana w twoim obecnym życiu?

3. W jaki sposób możemy zaufać naszemu przeznaczeniu? Trzymając się z całych sił tego, czego nie jesteśmy w stanie stracić. Max pokazuje to w praktyce, opisując, jak ludzie mierzący się z odmiennymi trudnościami – utrata pracy i rozpad związku – mogą przypomnieć sobie o swoim przeznaczeniu i mu zaufać (s. 26–29). Wzorując się na tych przykładach, napisz dwu-, trzylinijkowe oświadczenie, które potwierdza twoją wiarę w przeznaczenie, jakie przygotował dla ciebie Bóg.

4. „Przetrwanie w Egipcie zaczyna się od powiedzenia «tak» Bożemu przeznaczeniu” (s. 28). Mówiąc „tak”, potwierdzasz, że nic w twoim temacie nie pozostaje niewiadomą dla Pana (Ps 139). Wyznajesz razem z Dawidem: „Pan za mnie [wszystkiego] dokona. Panie, na wieki trwa Twoja łaska, nie porzucaj dzieła rąk Twoich!” (Ps 138,8).

a. W jaki sposób – jeśli w ogóle – wydaje ci się, że możesz mówić „nie” Bożemu przeznaczeniu?

b. Jeśli uznałbyś, że to, czemu mówisz „nie”, to nic innego jak Boża miłość, czy zmieniłbyś sposób patrzenia na sprawę?

c. Czego dotyczyłoby „tak”, które mógłbyś powiedzieć w tej chwili Panu?

Rozdział 3 Sam, ale nie całkiem sam

Max przedstawia cztery sposoby na otworzenie się na obecność Pana, która „otacza nas w taki sam sposób, jak ocean otacza kamyki, które ścielą się na jego dnie”
(s. 39).

1. Uwierz, że masz prawo do bliskości Boga. Karty Pisma Świętego są pełne obietnic, które potwierdzają Bożą bliskość i obecność:

Chociażbym chodził ciemną doliną,

zła się nie ulęknę,

bo Ty jesteś ze mną.

Twój kij i Twoja laska

dodają mi otuchy.

– Księga Psalmów 23,4

Pan Zastępów jest z nami,

Bóg Jakuba jest dla nas obroną.

– Księga Psalmów 46,8

A oto Ja jestem z wami przez wszystkie dni, aż do skończenia świata.

– Ewangelia św. Mateusza 28,20

Sam [Bóg] bowiem powiedział: Nie opuszczę cię ani nie pozostawię.

– List do Hebrajczyków 13,5

Kiedy się czegoś domagasz, stwierdzasz, że masz do tego prawo, i wymagasz, aby to prawo zostało wykonane. To postawa, która świadczy o twojej odwadze, upartości i wytrwałości.

a. Jak scharakteryzowałbyś swoje nastawienie do Bożej bliskości? Czy byłeś odważny, uparty i wytrwały w domaganiu się tego, co ci się należy? Czy może byłeś raczej nieśmiały, pasywny i ambiwalentny?

b. „Trudne czasy wymagają wiary” (s. 39). Wzorując się na powyższych cytatach, spersonalizuj obietnicę Bożej bliskości, domagając się jej natychmiastowego spełnienia. Napisz dwu-, trzylinijkowe oświadczenie, w którym stwierdzasz, że postanawiasz uwierzyć i zaufać, iż Bóg jest tuż obok.

2. Zaufaj Jego naturze. Cechy, jakimi wykazuje się Bóg, to niezmienne odzwierciedlenie Jego natury; są one także obietnicami, na których możemy polegać w naszym ciągle zmieniającym się życiu.

a. Ustaw stoper na dwie minuty i spisz w tym czasie jak najwięcej cech Boga, które przychodzą ci na myśl. (Zanim zaczniesz, przeczytaj ponownie listę Maxa ze strony 41. Jeśli masz trochę więcej czasu, przeczytaj Psalm 86 i spisz wszystkie cechy Pana, które wymienia Dawid).

b. Rzuć okiem na swoją listę. Zakreśl dwie lub trzy cechy, które najbardziej do ciebie przemawiają. Dlaczego właśnie one wydają ci się w tej chwili najważniejsze? Jakie obietnice się z nimi wiążą?

3. Módl się, aż poczujesz ulgę. „Wściekły na Boga? Rozczarowany Jego strategią? Sfrustrowany Jego decyzjami? Powiedz Mu o tym. Niech usłyszy!” (s. 41).

a. Zażalenie to formalna skarga na temat problemu lub nieprawidłowości, złożona przez osobę, która ma prawo zostać wysłuchana. Zastanów się, jaką skargę chciałbyś złożyć w tej chwili w odniesieniu do życiowych trudności. Co poszło nie tak?

b. Jakie emocje budzi w tobie obecna sytuacja – w odniesieniu do innych, do siebie i do Boga?

c. Pomów otwarcie z Panem na temat swojego cierpienia. Możesz spisać swoje modlitwy w dzienniku lub wypowiedzieć je na głos. Oprzyj się pokusie i nie chowaj przed Panem prawdy na temat swoich myśli i odczuć. Otwórz przed Nim serce i powierz Mu cały ciężar bólu, wątpliwości i rozczarowań.

4. Poszukaj oparcia w innych wierzących. Bóg jest obecny wśród tych, którzy zbierają się w Jego imieniu (Mt 18,20). W nieco fantazyjny sposób Max zachęca, abyś był „niczym pąkle na łodzi Kościoła Bożego” (s. 43). Te małe wolno pływające stworzenia muszą przywrzeć do twardej powierzchni, żeby móc się rozwijać i osiągnąć dojrzałość. Żeby się przyczepić, produkują swego rodzaju gumowy, płynny cement, który z czasem twardnieje. Kiedy pąkle dojrzewają, produkują koncentryczne kręgi cementu, wzmacniając w ten sposób swoje przytwierdzenie.

a. Jak opisałbyś swoje obecne przywiązanie do wspólnoty kościelnej? Czy jesteś w pełni zaangażowany, czy może wciąż samotnie przemierzasz ocean? Jeśli jesteś przywiązany, to czy określiłbyś tę więź jako słabnącą czy pogłębiającą się? Dlaczego?

b. Zastanów się nad konkretnymi relacjami w tej wspólnocie – przyjaciółmi, niewielką grupą znajomych, ochotnikami, z którymi współpracujesz. Która z tych relacji wydaje ci się najsilniejsza i najtrwalsza?

c. Kiedy zwracasz się do innych o pomoc, polegasz na nich. Na których relacjach powinieneś się nieco bardziej oprzeć w przyszłym tygodniu? I w jaki sposób tego dokonasz? Poprosisz o realną pomoc? Zwrócisz się z prośbą o odmówienie konkretnej modlitwy w twojej sprawie? Spotkasz się przy kawie i otwarcie pomówisz o tym, przez co przechodzisz? A może masz coś innego na myśli?

Rozdział 4 Głupotą głupoty nie naprawisz

1. Radzenie sobie z nieoczekiwanymi mieliznami czy ciągnącymi się trudnościami potrafi nas wykończyć – psychicznie, emocjonalnie i duchowo. Kiedy myślisz o wszystkim, z czym musiałeś sobie poradzić, jak określiłbyś swój obecny poziom wyczerpania? Zakreśl numer na wykresie, który najlepiej odnosi się do twojej sytuacji.

link 1
_____________________________________________________

a. Jaki obraz najlepiej przedstawiałby twój poziom wyczerpania – przerzedzony materiał, wyschnięte koryto rzeki czy samochód jadący na oparach?

b. Jakie potrzeby kryją się za wybranym przez ciebie obrazem? Innymi słowy – czego ci teraz najbardziej brakuje?

2. Jak tłumaczy Max, wyczerpanie może sprawić, że będziemy podatni na próby naprawiania naszej głupoty przy pomocy jeszcze większej głupoty, czyli dodatkowe komplikowanie naszej sytuacji poprzez podejmowanie złych decyzji, impulsywne zachowanie, moralne kompromisy itd. Czy czujesz się narażony na błędne postępowanie ze względu na twój obecny poziom wyczerpania? Co mogłoby ci pomóc odzyskać siły?

3. Usprawiedliwianie i racjonalizowanie („Nikt się nie zorientuje”; „Nie przyłapią mnie”; „Jestem tylko człowiekiem”) są istotnymi znakami ostrzegawczymi. Autor Dallas Willard napisał: „Najbardziej niebezpieczną pod względem duchowym rzeczą, jaką mam w sobie, są małe nawyki – myśli, uczucia i czyny – które uważam za »normalne«, bo przecież »każdy tak ma« i »wszyscy jesteśmy tylko ludźmi«”3.

a. Które „małe nawyki – myśli, uczucia i czyny” wiesz, że ciągle usprawiedliwiasz czy racjonalizujesz?

b. Jakie potencjalne zagrożenia czy krzywdy mogą wyniknąć z tych negatywnych zachowań?

4. Przeczytaj Księgę Rodzaju 39, opisującą mieliznę, na którą wpłynął Józef, kiedy bił się z myślami w kwestii żony Potifara.

a. Usprawiedliwianie i racjonalizowanie sprawia, że koncentrujemy się na tym, czego nam brakuje i co jest nie tak w naszej obecnej sytuacji. Co odpowiedź Józefa na zaloty żony Potifara mówi na temat tego, jak postrzegał swoją ówczesną sytuację (w. 9)?

b. Lojalność to wierność i oddanie. Jakie są twoje obserwacje na temat lojalności i/lub braku tejże u każdego z bohaterów rozdziału? Komu każda poszczególna osoba próbuje się przypodobać? Rozważ słowa i czyny Józefa, Potifara i jego żony.

c. Mając te trzy główne postaci w pamięci, w jaki sposób opisałbyś obecny obiekt i poziom swojej lojalności? Co twoje słowa i czyny mówią o osobie, której próbujesz się przypodobać?

d. W jaki sposób doświadczyłeś lojalności Pana – Jego wierności i oddania – w trudnych czasach?

5. Józef na pierwszym miejscu stawiał lojalność względem Boga i nie chciał racjonalizować czy usprawiedliwiać moralnego kompromisu. Postąpił słusznie, ale musiał też za to słono zapłacić.

a. Dawid napisał: „Złóżcie należne ofiary i miejcie w Panu nadzieję!” (Ps 4,6). Jakich poświęceń będziesz musiał dokonać w odniesieniu do tendencji, które wymieniłeś w pytaniu 2. i 3.?

b. Jakie sprawy musisz zawierzyć Panu?

Rozdział 5 Obóz dla rekrutów

1. „Każdego dnia Bóg sprawdza nas poprzez innych ludzi, cierpienie i problemy” (s. 68).

a. Kiedy Max przechodził próbę, musiał zadecydować, co zrobi – nadąsa się czy przeprosi, zignoruje napięcie czy stawi mu czoła. Wróć myślami do ostatnich dwudziestu czterech godzin i rozpoznaj próbę, która pojawiła się na twojej drodze. Jaką ty musiałeś podjąć decyzję? Z jakim pytaniem musiałeś się zmierzyć?

b. W szkole niektóre testy są na ocenę, podczas gdy inne są tylko na zaliczenie. Jak oceniłbyś swoją reakcję na próbę, której zostałeś poddany?

c. Tematykę testu Maxa można by określić jako uczciwość w relacji. Jakiego tematu dotyczy twoja próba? Co możesz zyskać, jeśli wyjdziesz z próby zwycięsko i wyciągniesz z niej odpowiednie wnioski? Co możesz stracić lub jakie konsekwencje mogą cię czekać, jeśli oblejesz test i niczego się nie nauczysz?

2. Bóg używa testów i prób w życiu Józefa – i w naszym również – nie jako karę, tylko przygotowanie. To bardzo istotne rozróżnienie, co potwierdził autor C.S. Lewis, pisząc: „Jeśli postrzegasz ten świat jako stworzony wyłącznie dla naszego szczęścia, często będzie on dla ciebie nie do zniesienia: pomyśl o nim jako o szkole treningowej i nagle odkryjesz, że świat nie jest taki zły”4.

a. Jaka jest twoja inicjalna reakcja na taką wizję świata? I w jaki sposób wpływa ona na twoje spojrzenie na kwestię bycia testowanym przez Pana?

b. Józef nie wiedział, na co przygotowują go jego próby, ale wyniósł z nich naukę o przywództwie, wierności, posłudze i ufności wobec Pana. Podobnie jak Józef możesz nie wiedzieć, na co przygotowuje cię Bóg, ale wnioski, jakie wyciągniesz, mogą wskazywać konkretny kierunek. Kiedy zastanowisz się nad wiedzą, jaką wyniosłeś z ostatnich prób i testów, oraz ich tematyką, jak myślisz, gdzie Pan może cię prowadzić?

3. Biblijne spojrzenie na trudności losu jest radykalnie kontrkulturowe i nieintuicyjne. A tak tę kwestię opisuje św. Jakub:

Za pełną radość poczytujcie sobie, bracia moi, ilekroć spadają na was różne doświadczenia. Wiedzcie, że to, co wystawia waszą wiarę na próbę, rodzi wytrwałość. Wytrwałość zaś winna być dziełem doskonałym, abyście byli doskonali i bez zarzutu, w niczym nie wykazując braków.

– List św. Jakuba 1,2–4

a. Kluczem do zmiany spojrzenia na trudności losu jest stwierdzenie „zastanów się nad tym”. Greckie słowo oznaczające „zastanowić się” to czasownik opisujący myślenie, a nie emocje. „Jakub nie mówi nam, jak powinniśmy się czuć, tylko w jaki sposób powinniśmy myśleć o sytuacji, w której się znaleźliśmy”5. A jak ty odnosisz się do rozróżnienia pomiędzy myśleniem a czuciem w twojej obecnej sytuacji? Czy jest coś, co cię martwi lub intryguje w koncepcji przywoływania szczęścia poprzez myślenie o nim, nawet jeśli się go faktycznie nie odczuwa?

b. Pewien uczony sugeruje, żebyśmy nie „patrzyli na ciężką próbę”, tylko „przejrzeli ją na wylot i dostrzegli jej potencjalne korzyści”6. Jakie słowa przychodzą ci na myśl, kiedy patrzysz na swoją ciężką próbę? A jakie, kiedy przeglądasz ją na wylot?

4. „I głoś przesłanie, którym Bóg cię obdarza. Ten test stanie się twoim świadectwem. [...] Twoje życiowe bagno może się stać twoim przesłaniem”
(s. 74). W sądzie zeznanie (czyli inaczej świadectwo) to publiczna deklaracja świadka wypowiedziana pod przysięgą. Stanowi ona dowód potwierdzający fakty i prawdę. Co przychodzi ci na myśl, kiedy wyobrażasz sobie, że jesteś świadkiem Bożego działania w całym tym bagnie? Jakie fakty i prawdy na temat Boga potwierdza twoje świadectwo?

Rozdział 6 Daj Bogu czas

1. Józef miał prawdopodobnie siedemnaście lat, kiedy został sprzedany do niewoli, i trzydzieści, kiedy faraon powierzył mu przygotowania do wielkiego głodu. Jego czas oczekiwania – w domu Potifara i w więzieniu – wynosił trzynaście lat.

a. Przypomnij sobie, w jakim byłeś wieku trzynaście lat temu i w jakiej znajdowałeś się sytuacji życiowej. Spisz na kartce trzy rzeczy, jakie charakteryzowały tamte czasy i trzy rzeczy na temat poziomu swojej dojrzałości. Weź pod uwagę dojrzałość duchową, emocjonalną i międzyludzką.

b. Jak zmieniło się od tego czasu twoje życie i twój poziom dojrzałości?

c. W czasie, kiedy Józef czekał i przygotowywał się na to, co nadejdzie, Bóg działał na jego korzyść. Patrząc na ostatnie trzynaście lat swojego życia, jako na podobny okres oczekiwania i przygotowywania się, jak twoim zdaniem Bóg działał na twoją korzyść? Zarówno jeśli chodzi o twoją sytuację życiową, jak i o rozwój osobisty?

2. Często żyjemy w pośpiechu, ale nie Bóg. Pismo Święte często zachęca nas, żebyśmy poczekali na Pana. Autor psalmów oferuje nam fascynujący obraz tego, jak wygląda takie czekanie i czego od nas wymaga:

Dusza moja oczekuje Pana

bardziej niż strażnicy świtu,

bardziej niż strażnicy świtu.

Niech Izrael wygląda Pana.

U Pana bowiem jest łaska

i w obfitości u Niego odkupienie.

On odkupi Izraela

ze wszystkich jego grzechów.

– Księga Psalmów 130,6–8

Autor psalmów jasno mówi, że z całego serca wierzy i czeka na przyjście Pana.

a. Biorąc pod uwagę warunki, w jakich obecnie czekasz na Pana, jak określiłbyś poziom swojego zaangażowania? Czy podobnie jak autor psalmów w pełni poświęcasz się czekaniu na Boga? Czy może wlewasz również trochę serca w takie rzeczy jak martwienie się czy wymyślanie potencjalnych planów awaryjnych?

b. Wzorując się na Psalmie 130, napisz zdanie, które wyraża intensywność twojej obecnej tęsknoty za Panem.

c. Ogólnie bywasz bardziej świadomy swojej tęsknoty za Bogiem czy może za tym, co masz nadzieję, że Bóg dla ciebie uczyni? Jak rozróżniasz jedno i drugie?

d. W jaki sposób wizja żołnierza na nocnej warcie może ci pomóc zrozumieć, co to znaczy zaufać Panu i być aktywnym w swoim oczekiwaniu?

3. „Czekanie to nic innego jak trwały wysiłek, by pozostać skoncentrowanym na Panu poprzez modlitwę i wiarę. Czekać to znaczy »[powierzyć] Panu swoją drogę i [zaufać] Mu« (Ps 37,5)” (s. 88). Dokończ zamieszczone poniżej zdania i opisz sposoby, w jakich możesz aktywnie trwać w oczekiwaniu na Pana.

a. Mogę koncentrować się na Bogu poprzez modlitwę, czyli...

b. Mogę koncentrować się na Bogu poprzez wiarę, czyli...

c. Mogę koncentrować się na Bogu poprzez inne czynności, czyli...

Rozdział 7 Padłeś? Powstań

1. Balast to przeciwwaga – siła, która równoważy przeciwną siłę w celu utrzymania równowagi. Balastem Józefa była jego „głęboko zakorzeniona, stabilizująca wiara w potęgę Pana” (s. 100). Przez trzynaście lat pomagała mu wrócić do pionu po każdym ciosie – zdradzie, niewolnictwie, fałszywych oskarżeniach, uwięzieniu, porzuceniu. Audiencja Józefa u faraona była symbolicznym początkiem jego wybawienia, choć wciąż działała tu przeciwna siła. Tylko że tym razem to nie był kolejny cios i upadek. To była zasadzka.

a. Przeczytaj Księgę Rodzaju 41,1–44, czyli historię snów faraona i jego pierwszego spotkania z Józefem. Zwróć szczególną uwagę na to, co faraon powiedział na temat Józefa (w. 15) i jak Józef na to odpowiedział (w. 16, 25, 28, 32).

b. Zasadzka to subtelne zaproszenie do oszukiwania samego siebie, co z kolei naraża nas na ponowny cios i upadek. Jak opisałbyś potencjalną zasadzkę ukrytą w słowach, które faraon skierował do Józefa (w. 15)? Na jakiego typu upadki naraziłby się Józef, gdyby skorzystał z jego subtelnego zaproszenia?

c. Widzimy skuteczne działanie balastu, kiedy Józef raz po raz wyznaje wiarę w potęgę Pana, podając za dowód nie tylko wszystko, co już się wydarzyło (w. 25, 28, 32), ale również to, co musi się jeszcze wydarzyć (w. 16, 32). Dla Józefa potęga Boga objawiała się zarówno w przeszłości, jak i przyszłości.

W tej sytuacji Józef postąpiłby w sposób oczywisty i naturalny – w końcu dopiero co wydostał się z więzienia – gdyby postawił samego siebie na piedestale, zabezpieczając w ten sposób swoją przyszłość. Co fakt, że oparł się tej pokusie, mówi na temat jego relacji z Bogiem oraz jego wiary w Bożą potęgę?

d. Porównaj stwierdzenia faraona w Księdze Rodzaju 41,15 i 41,39. W jaki sposób balast Józefa wpłynął na punkt widzenia faraona? Zastanów się, co się zmieniło oraz co nie uległo zmianie.

2. Droga od cierpienia do wybawienia jest usiana wspaniałymi darami i łaskami. W końcu czekanie dobiega końca. Ulga, nowe życie, nowa nadzieja. Jednak, jak to pokazuje historia Józefa, trzeba również liczyć się z nietypowymi wyzwaniami.

a. Kiedy tak oczekujesz lub właśnie zaczynasz swój własny sezon wybawienia, na jakie zasadzki – subtelne zaproszenia do oszukiwania samego siebie – możesz się natknąć na swojej drodze? Zastanów się zwłaszcza nad tym, jak twoje centrum zainteresowania może się subtelnie zmieniać – z opierania się na Panu na opieranie się na samym sobie.

b. Na jakie naraziłbyś się upadki, jeśli przyjąłbyś te zaproszenia? Zastanów się zwłaszcza, w jakich przypadkach możesz odczuwać pokusę zabezpieczenia własnej przyszłości z pominięciem Pana.

c. Balast Józefa zmienił punkt widzenia faraona. Na jakie istotne relacje w twoim życiu może wpłynąć to, jak w danej chwili odnosisz się do potęgi Boga? W jaki sposób chciałbyś wpłynąć na podejście swoich bliskich do Boga i może nawet do samego siebie?

3. Odbicie się od dna po upadku nie zawsze oznacza powrót do tego, co było. Józefowe wybawienie nie sprawiło, że powrócił do swojego starego życia w domu ojca. Podobnie porucznik Sam Brown nie byłby już w stanie odzyskać swojego dawnego życia sprzed koszmarnego wypadku w Afganistanie. Dla obu tych mężczyzn wstawanie z upadku wymagało dwóch rzeczy: odpuszczenia tego, co było i otwartości na to, co Bóg chce im ofiarować. Na tym właśnie polega obietnica zawarta w Piśmie Świętym, skierowana do wszystkich, którzy wytrwają w wierze:

Błogosławiony mąż, który oprze się pokusie: gdy zostanie poddany próbie, otrzyma wieniec życia, obiecany przez Pana tym, którzy Go miłują.

– List św. Jakuba 1,12

a. Kiedy myślisz o swoich nadziejach związanych z wybawieniem – o tym, co chcesz, żeby się ziściło, kiedy okres oczekiwania dobiegnie końca – w jakim stopniu liczysz na powrót do tego, co było?

b. Jakie emocje budzi w tobie myśl, że twoje dawne życie może już nie powrócić?

c. Nagroda za trwanie w wierze – za darzenie Boga tak wielką miłością, by stał się twoim balastem – to „wieniec życia”. Obietnica ta dotyczy nie tylko życia wiecznego, ale również tego tu, na ziemi: „Wierzę, iż będę oglądał dobroć Pańską w ziemi żyjących” (Ps 27,13).

W jakich dziedzinach życia czujesz, że Bóg nie tylko zachęca cię do tego, abyś Mu zaufał, ale także, abyś obdarzył Go większą miłością?

Z czego być może będziesz musiał zrezygnować, żeby otrzymać nowe życie, które Bóg ci obiecał?

Rozdział 8 Czy Bóg jest dobry, kiedy życie jest złe?

1. Christyn Taylor opisała, jak jej jednostronna umowa z Bogiem została zerwana po tym, jak urodziła martwą dziewczynkę: „Pojawił się strach i wiara zaczęła się kruszyć. »Strefa bezpieczeństwa«, którą dzieliłam z Bogiem, przestała być bezpieczna [...] czułam, że przegrywam ze stresem, lękiem i nerwami” (s. 112).

a. W jakimś momencie naszej podróży każdy próbował zaproponować Bogu podpisanie umowy. Zobowiązuję się, że _________________ jeśli Ty, Panie, _____________________. Do jakich umów próbowałeś namówić Boga w przeszłości, a do jakich w obecnej sytuacji?

b. Christyn doświadczyła kryzysu wiary, kiedy Bóg nie spełnił jej warunków. W jaki sposób wpłynął na ciebie wynik dawnej umowy z Panem? W jaki sposób wpłynął na twoją wiarę w Bożą dobroć?

c. Jakie pytania na temat Boga zadajesz sobie w twojej obecnej sytuacji? Przykładowo – jeśli Bóg może to naprawić, dlaczego tego nie robi? Jak dobry Bóg może pozwalać na coś takiego? Jak Bóg miałby zamienić takie zło w dobro?

2. „Pan obiecuje uczynić coś dobrego i pięknego z »wszystkiego«, a nie z »każdej rzeczy z osobna«. Wyizolowane przypadki mogą być złe, ale ostateczna kulminacja jest dobra” (s. 115).

a. Jak rozumiesz rozróżnienie pomiędzy „wszystkimi rzeczami” a „każdą rzeczą z osobna”? Jak może ci to pomóc w obecnej sytuacji lub w odniesieniu do pytań, które zadałeś w punkcie 1c?

b. „Musimy pozwolić, żeby to Bóg określał, co jest dobre” (s. 116). Jak myślisz, jak zmieniłoby się twoje życie, gdybyś to ty określał, co jest dobre, a co nie? Jakie miałoby to wady i zalety w odniesieniu do trudności, z jakimi musisz się teraz mierzyć?

3. Święty Paweł, który doświadczył wielu okropieństw i był prześladowany, wiedział, że cierpienie jest częścią relacji z Chrystusem:

Jeżeli zaś jesteśmy dziećmi, to i dziedzicami: dziedzicami Boga, a współdziedzicami Chrystusa; skoro wspólnie z Nim cierpimy, to po to, by wspólnie mieć udział w chwale.

– List św. Pawła do Rzymian 8,17

Wam bowiem z łaski dane jest dla Chrystusa: nie tylko w Niego wierzyć, ale i dla Niego cierpieć [...].

– List św. Pawła do Filipian 1,29

Paweł podkreślał również istotę patrzenia na wszystko z perspektywy wieczności:

Sądzę bowiem, że cierpień teraźniejszych nie można stawiać na równi z chwałą, która ma się w nas objawić.

– List św. Pawła do Rzymian 8,18

Niewielkie bowiem utrapienia nasze obecnego czasu gotują bezmiar chwały przyszłego wieku [...].

– 2 List św. Pawła do Koryntian 4,17

a. W relacjach międzyludzkich oczekujemy, że będziemy się dzielić zarówno wzlotami, jak i upadkami z ludźmi, których kochamy. W jaki sposób najważniejsze relacje w twoim życiu pomagają ci zrozumieć, ile by to dla ciebie znaczyło, gdybyś mógł łączyć się z Chrystusem w Jego cierpieniu i Jego chwale?

b. Czasami, kiedy chcemy nabrać odpowiedniej perspektywy w odniesieniu do problemu, zadajemy sobie pytanie: Czy ta sprawa będzie dla mnie równie ważna za tydzień? Za miesiąc? Za rok? Paweł stwierdził, że choćbyśmy poświęcili na to całe życie, i tak nie będziemy w stanie nabrać słusznej perspektywy w odniesieniu do naszych trudności. Musimy spojrzeć na nie w kontekście wieczności.

Spójrz na swoją obecną sytuację z każdej z tych perspektyw: co będziesz o niej myślał za tydzień, za miesiąc, za rok i z perspektywy wieczności? Pomyśl, jak trudności, z którymi się zmagasz, odbijają się na twoim codziennym życiu, relacjach z innymi i twoim dobrym samopoczuciu. W jaki sposób – jeśli w ogóle – z biegiem czasu zmienia się twoja perspektywa na wszystkie te rzeczy?

4. Po tym, jak straciła dziecko, Christyn Taylor zmagała się z pytaniem, dlaczego Bóg na to pozwolił. Napisała: „Jedyny wniosek, do jakiego doszłam, to że muszę porzucić swoją wyznaczoną granicę. Muszę oddać całe moje życie, każdy, nawet najmniejszy jego kawałek, pod władanie Pana, niezależnie od tego, jaki będzie rezultat” (s. 118).

a. Co przychodzi ci do głowy, kiedy myślisz o liniach na piasku – jakich rzeczy nie chcesz powierzyć woli i władzy Pana?

b. Oddanie komuś kontroli jest ryzykowne i często przerażające, ale czy znajdujesz w tym geście coś, co cię intryguje lub budzi w tobie nadzieję? Gdybyś ofiarował wszystko, co masz, pod władanie Pana, czego nowego mógłbyś doświadczyć? Czegoś, co w przeciwnym wypadku pozostawałoby poza twoim zasięgiem?

Rozdział 9 A może odrobinę wdzięczności?

1. Ucieleśnić oznacza wziąć coś, co istnieje jedynie jako idea lub teoria, i nadać temu konkretną formę. Nazywając swoich synów, Józef dokonał aktu ucieleśnienia. Dosłownie nadał oblicze – a w zasadzie dwa oblicza! – swojej wdzięczności.

a. Przypomnij sobie czas, kiedy byłeś pełny wdzięczności – w stosunku do drugiego człowieka lub Boga. W jaki sposób nadałeś konkretną formę swojej wdzięczności? Weź pod uwagę swoje zachowanie, słowa i czyny.

b. Dlaczego czułeś, że to ważne, aby wyrazić w ten sposób swoją wdzięczność? Co moglibyście przeoczyć – ty i inni – gdybyś nie wyraził w ten sposób swojej wdzięczności?

c. W jaki sposób to konkretne doświadczenie pomaga ci zrozumieć gest wdzięczności Józefa, który nadał takie, a nie inne imiona swoim synom?

2. Nazywanie w każdym przypadku jest potężnym czynem. Teolog Alexander Schmemann zauważa powiązanie pomiędzy nazywaniem a wdzięcznością:

Nazywać rzecz [...] oznacza błogosławić Boga w podzięce. A w Biblii błogosławienie Boga nie jest „religijnym” [...] aktem, ale integralną częścią codziennego życia. Bóg pobłogosławił świat, pobłogosławił człowieka, pobłogosławił siódmy dzień (czyli czas), a to oznacza, że wypełnił wszelkie stworzenie swoją miłością i dobrocią. [...] Więc [naszą] jedyną naturalną [...] reakcją [...] jest również błogosławić Boga, dziękować Mu, widzieć świat Jego oczami i – poprzez ten akt wdzięczności i uwielbienia – poznawać, nazywać i obejmować świat w posiadanie7.

a. Integralna część codziennego życia, czyli coś, czego codziennie doświadczamy – składowa naszych typowych nastawień, zachowań i praktyk. Opierając się na sposobach wyrażania wdzięczności, które wymieniłeś w pytaniu 1., jak wyjaśniłbyś, co oznacza uczynić wdzięczność – czyli błogosławienie Pana – integralną częścią codziennego życia? Jakich rutynowych nastawień, zachowań i praktyk by to wymagało?

b. Wdzięczność wymaga patrzenia na świat oczami Boga. Co imiona, które Józef dał swoim synom (s. 127–128), mówią nam na temat tego, jak patrzył na świat?

3. Nie możemy czegoś nazwać – wyrazić wdzięczności – jeśli najpierw tego nie dostrzeżemy. Bycie wdzięcznym wymaga kultywowania postawy wiecznej uważności, która pomaga nam dostrzec nawet najmniejsze łaski i błogosławieństwa.

a. Poświęć chwilę na przestawienie się na „małe” powody do wdzięczności. Spisz na kartce dwie lub trzy proste rzeczy, za które możesz podziękować Panu – weź pod uwagę ostatnie dwadzieścia cztery godziny, ostatnią godzinę i obecną chwilę.

b. Jak opisałbyś swoją postawę uważności w obecnej sytuacji życiowej? Innymi słowy, w jakim stopniu masz w zwyczaju dostrzegać i nazywać błogosławieństwa i dary Pana?

4. Max wyszczególnił cztery potencjalne powody, przez które człowiek nie wyraża wdzięczności. Zakreśl powód/powody, które są najbliższe twojemu własnemu doświadczeniu.

□ Brak czasu: Jestem tak zajęty wszystkim, co muszę zrobić, że przez większość czasu nie pamiętam o wyrażaniu wdzięczności.

□ Ostrożność: Moment. To wygląda jak coś dobrego, ale nie chcę robić sobie niepotrzebnych nadziei. Być może jest to jedna z tych rzeczy, które są zbyt piękne, żeby mogły być prawdziwe. Póki nie będę miał pewności, że jest inaczej, zachowam wdzięczność dla siebie.

□ Egocentryzm: Dobra, z pewnością jest to coś dobrego, i z jednej strony jestem za to wdzięczny. Ale z drugiej, to wymaga ode mnie czegoś, czego nie oczekiwałem, więc mam mieszane uczucia.

□ Arogancja: Cóż, wcześniej wcale nie było tak źle. A poza tym, czy cała ta ckliwa wdzięczność nie jest czasem oznaką nieporadności? Dzięki, ale nie jestem w potrzebie.

□ Inne:

Czy ten powód głównie charakteryzuje twoje wyrażanie wdzięczności względem Boga czy względem innych ludzi? A może jedno i drugie?

Jakie zauważasz różnice – jeśli w ogóle – w twojej zdolności do wyrażania wdzięczności względem Boga i względem innych ludzi? Czy w którymś z tych przypadków robisz to częściej? Bardziej konkretnie i dosadnie? A może bardziej szczerze? Wytłumacz powody dla swojej odpowiedzi.

5. „Tej samej nocy, kiedy [Jezus] został zdradzony, znalazł w sercu siłę, aby podziękować. Każdy potrafi dziękować Bogu za światłość. Jezus uczy nas, jak dziękować Bogu za mrok” (s. 136). Za jakie trudne aspekty swojego życia czujesz, że powinieneś Panu podziękować? Zastanów się nad dodatkowym wyrażeniem swojej wdzięczności, na przykład spisując podziękowania na kartce, dzieląc się nimi z inną osobą etc. Jeśli nie jesteś gotowy, by wyrazić wdzięczność, wyraź przed Panem swoje obawy lub opór. Poproś o łaskę, byś mógł wykonać kolejny krok.

Rozdział 10 À propos rodzinnych skandali i czarnych owiec...

1. „Tajemnica rodziny [Józefa] była jego własną tajemnicą. Nie zastanawiał się nad nią. Józef zostawił swoją przeszłość za sobą” (s. 144). Poniżej znajdziesz listę słów i wyrażeń, które charakteryzują niektóre z trudności i dysfunkcji widocznych w rodzinie Józefa. Zapoznaj się z listą i zaznacz każdy problem, który dotyczy również twojej rodziny.

□ Opuszczenie

□ Problemy w małżeństwie

/małżeństwach

□ Przedwczesna śmierć

□ Nienawiść

□ Rywalizacja pomiędzy

rodzeństwem

□ Faworyzowanie

□ Głęboka żałoba

□ Brak szacunku dla innych

□ Porzucenie przez rodzica

□ Poczucie winy

□ Kłamstwo

□ Zdrada

□ Bezpłodność

□ Żal

□ Molestowanie

□ Związki pozamałżeńskie

□ Ostre traktowanie

□ Zepsucie

□ Egocentryzm

□ Tajemnice

□ Zaniedbanie

□ Inne:

a. Spisz na kartce dwa lub trzy długotrwałe efekty, jakie wywarły na tobie te problemy.

b. Kiedy rozważasz trudności i dysfunkcje w twojej rodzinie, czujesz się tak jak Józef? Uważasz, że lepiej zostawić te kwestie za sobą, uznać je za część przeszłości? Czy może chciałbyś, żeby wszelkie problemy ujrzały w końcu światło dzienne? Jak twoje nastawienie różni się od nastawienia innych członków rodziny?

c. Jakie obawy przychodzą ci do głowy, kiedy myślisz o powrocie do przeszłości w kontekście rodziny lub rozmowie z innymi członkami rodziny na temat długotrwałego wpływu problemów, które zaznaczyłeś w pytaniu 1.?

2. Częścią procesu uzdrowienia jest odkopanie szczegółów – konkretów na temat tego, jak zostałeś skrzywdzony – i zaproszenie Boga, aby towarzyszył ci w trakcie tego trudnego doświadczenia.

a. Jakie dwa lub trzy szczegóły przychodzą ci na myśl, kiedy rozważasz długotrwałe problemy, które zaznaczyłeś w pytaniu 1.? Jeśli nie czujesz się komfortowo, spisując te fakty, zastanów się nad tym, dlaczego tak jest. Jakich myśli i emocji w tym temacie jesteś świadomy?

b. Kiedy zastanawiasz się nad odpowiedzią na poprzednie pytanie, jakiej pomocy potrzebujesz od Pana? W jaki sposób chcesz doświadczyć Jego obecności, pocieszenia i/lub przewodnictwa?

3. Stawanie twarzą w twarz ze starymi krzywdami może być dezorientujące. Kiedy Józef spotkał swoich braci pierwszy raz po wielu latach, nie wyjawił im swojej tożsamości, był dla nich surowy, fałszywie ich oskarżył, zamknął w więzieniu, wypuścił, postawił warunki dotyczącego ich wyjazdu i powrotu, zatrzymał jednego z nich jako zakładnika, skrywał potężne emocje i w głębi serca był w stosunku do nich hojny i wspaniałomyślny (Rdz 42,6–28).

a. Jakich sprzecznych myśli i emocji doświadczasz, kiedy rozważasz możliwość powrotu do starych krzywd i osób, które były z nimi związane?

b. Z którymi zachowaniami Józefa najbardziej się utożsamiasz? I dlaczego?

4. „Bóg daje nam więcej, niż prosimy, bo zgłębia nasze prośby bardziej od nas samych. Nie chce wyłącznie całego naszego serca. On chce, by nasze serce było całe. Dlaczego? Ludzie skrzywdzeni krzywdzą innych” (s. 147).

a. W jakich sferach życia najmocniej odczuwasz, że twoje serce nie jest całe? Może to być trudny związek, kompleksy, ważna strata, zachowania autodestrukcyjne czy schemat grzechu i porażki. Krótko opisz sytuację.

b. W jaki sposób ta konkretna dziura w twoim sercu odnosi się do sfery, którą wyznaczyłeś? Na przykład, jeśli wybrałeś trudny związek, dziura w sercu może oznaczać brak zdolności do wybaczania, brak nadziei na pogodzenie się czy żal związany z przeszłością.

c. W jaki sposób ten brak pełni w sercu spowodował, że mówiłeś lub robiłeś rzeczy, które krzywdziły lub negatywnie wpłynęły na drugą osobę? Weź pod uwagę zarówno przeszłe, jak i obecne relacje i związki.

5. Droga Józefa do pojednania z rodziną była długa i trudna, ale zaczęła się od małego aktu miłosierdzia i łaski – napełnił torby swoich braci zbożem i zwrócił im pieniądze, które mu zapłacili. Czysty podarunek.

a. Józef dał swoim braciom to, czego najbardziej potrzebowali. Byli gotowi zapłacić za zboże, ale on dał im je w podarunku. Jak myślisz, czego członkowie twojej rodziny najbardziej od ciebie potrzebują w kontekście przeszłości?

b. Do jakiego małego aktu miłosierdzia i łaski namawia cię Bóg w odniesieniu do kogoś w twojej rodzinie?

Rozdział 11 Zemsta najpierw jest słodka, a potem...

1. Zemsta to odwet – próba wyrównania szali sprawiedliwości poprzez ukaranie kogoś, kto źle nas potraktował. W niektórych wypadkach, takich jak „Dom Mściwości” Josepha Richardsona, odwet potrafi przybrać ekstremalną formę.

a. Podobnie jak Richardson, niektórzy ludzie biorą odwet, zajadle atakując. Inni wyrażają swoją wrogość, zadając ciosy samemu sobie – wycofują się emocjonalnie, a nawet kompletnie ucinają relację. Które podejście – atak czy autodestrukcja – jest ci najbliższe?

b. Wymień jeden czy dwa subtelne lub wcale nie tak bardzo subtelne sposoby, w jakich zemściłeś się na kimś, kto cię skrzywdził. Jak twoje czyny odbiły się na „przeciwniku”? I jak na tobie?

2. Apostoł Piotr odniósł się do zemsty, przedstawiając ją w kontekście naszej relacji z Chrystusem:

Do tego bowiem jesteście powołani. Chrystus przecież również cierpiał za was i zostawił wam wzór, abyście szli za Nim Jego śladami. [...] On, gdy Mu złorzeczono, nie złorzeczył, gdy cierpiał, nie groził, ale zdawał się na Tego, który sądzi sprawiedliwie.

– 1 List św. Piotra 2,21, 23

a. Greckie słowo przetłumaczone jako „powierzony” to paradidōmi. Oznacza ono „przekazać lub oddać pod czyjąś opiekę”. W starożytnej Grecji było ono używane przy przekazywaniu jeńca lub doprowadzaniu więźnia przed sąd8. Mając na względzie te obrazy, w jaki sposób wytłumaczyłbyś, co oznacza powierzyć siebie samego Bogu zamiast brać odwet?

b. Zastanów się nad tym, co przeczytałeś na temat spotkań Józefa z braćmi, i wymień sposoby, w jakie Józef powierzył Bogu samego siebie i to, co wycierpiał.

c. W jaki sposób ten fragment Pisma wpływa na twoje postrzeganie własnego cierpienia i pragnienie zemsty?

3. „Zmienić twoich wrogów na lepsze? To zadanie dla Boga. Przebaczyć im? To zadanie dla nas” (s. 163). Jako wierni powinniśmy zrobić znacznie więcej niż tylko zapomnieć o zemście. Przykazanie brzmi: kochaj swoich wrogów:

Słyszeliście, że powiedziano: Będziesz miłował swego bliźniego, a nieprzyjaciela swego będziesz nienawidził. A Ja wam powiadam: Miłujcie waszych nieprzyjaciół i módlcie się za tych, którzy was prześladują, abyście się stali synami Ojca waszego, który jest w niebie; ponieważ On sprawia, że słońce Jego wschodzi nad złymi i nad dobrymi, i On zsyła deszcz na sprawiedliwych i niesprawiedliwych.

– Ewangelia św. Mateusza 5,43–45

a. Jakim jesteś człowiekiem, kiedy jesteś najlepszą możliwą wersją samego siebie? Spisz na kartce nie więcej niż pięć słów lub wyrażeń. Na przykład: „Jestem życzliwy, wspaniałomyślny, zaradny”.

b. Pomyśl, co by było, gdybyś stał się najlepszą wersją siebie – wersją, którą stworzył Bóg – dla ludzi, którym musisz wybaczyć lub których ciężko ci pokochać?

4. „Tak właśnie działa przebaczenie. Lawiruje, nie mogąc się zdecydować. Ma dobre i złe dni. [...] Ale tak właśnie ma być. Jeśli chodzi o przebaczenie, wszyscy jesteśmy żółtodziobami. [...] Jeśli chociaż starasz się przebaczać, przebaczasz” (s. 166).

a. Pomyśl o wysiłku, jaki włożyłeś w to, żeby komuś wybaczyć. Jak do tego podszedłeś? Czy czułeś, że musisz raz na zawsze coś postanowić? A może twoje nastawienie zmieniało się przez dłuższy czas, krok po kroku? Czy miałeś chwile, kiedy przychodziło ci to łatwiej, a zaraz potem momenty, kiedy z trudem trzymałeś się swojego postanowienia?

b. Jak oceniłbyś teraz swoją postawę względem przebaczenia? Czy możesz z czystym sumieniem stwierdzić, że aktywnie próbujesz wybaczyć? A może wręcz przeciwnie – aktywnie wymigujesz się od tego?

c. Zalecenie Jezusa, które możemy znaleźć we fragmencie z Ewangelii św. Mateusza, brzmi: „módlcie się za nich”. W jaki sposób możesz się pomodlić o osobę, która cię zraniła?

Rozdział 12 Książę jest twoim bratem

1. „Starsi bracia potrafią wszystko zmienić” (s. 171).

a. Jakie cechy posiada twoim zdaniem idealny starszy brat (lub siostra)? Spisz na kartce kilka słów lub wyrażeń.

b. Czego najbardziej potrzebowałeś w okresie dorastania? W jakich sytuacjach najbardziej brakowało ci kogoś, kto posiadałby cechy, które przed chwilą spisałeś?

c. Jak wpływało na ciebie w tamtych momentach posiadanie – lub nieposiadanie – swojego obrońcy?

d. Czego teraz potrzebujesz? W jakich sytuacjach najczęściej żałujesz, że nie ma przy tobie drugiej osoby, na którą mógłbyś liczyć?

2. Józef i jego bracia doświadczyli dramatycznego, pełnego czułości spotkania po latach (s. 172–174).

a. Czytając tę historię, w jakim sensie identyfikowałeś się z Józefem, który był w pozycji władzy i musiał zdecydować, czy chce wybaczyć, czy nie?

b. W jakim sensie identyfikowałeś się z braćmi, którzy byli słabi, wyczerpani i potrzebowali przebaczenia?

c. Przeczytaj Księgę Rodzaju 45,1–15. Jakie cechy typowe dla starszego brata widzisz w Józefie po tym, jak potraktował swoich braci?

3. Paweł zaprezentował wspaniałą wizję Chrystusa jako brata. Zastanów się nad ostatnim zdaniem przytoczonego fragmentu:

Albowiem tych, których przedtem poznał, tych też przeznaczył na to, by się stali na wzór obrazu Jego Syna, aby On był Pierworodnym między wielu braćmi. [...]

Któż może wydać wyrok potępienia? Czy Chrystus Jezus, który poniósł [za nas] śmierć, co więcej – zmartwychwstał, siedzi po prawicy Boga i przyczynia się za nami?

– List św. Pawła do Rzymian 8,29, 34

a. Biblia przytacza wiele metafor określających Jezusa, w tym pasterz (J 10,11), krzew winny (J 15,5), światłość (J 8,12) i chleb (J 6,35). Co mówi nam obraz Chrystusa jako brata – a zwłaszcza pierworodnego – o Jego charakterze i naturze?

b. W jakich okolicznościach – jeśli w ogóle – doświadczyłeś obecności Jezusa jako kogoś, kto dba o ciebie niczym idealny starszy brat (odnieś się do pytania 1.)?

c. Jak bardzo potrzebujesz teraz, by Jezus był twoim oparciem i walczył w twojej sprawie?

4. „Poradzisz sobie. Nie dlatego, że jesteś silny – ale dlatego, że silny jest twój Brat. Nie dlatego, że jesteś dobry, ale dlatego, że to twój Brat jest dobry” (s. 180).

a. Czy w twojej obecnej sytuacji opierasz się bardziej na własnej sile i starasz się być „dobry” w nadziei, że jakoś przebrniesz przez trudności?

b. Co sprawia, że jest ci tak trudno polegać na Chrystusie i uwierzyć, że pomoże ci przetrwać trudne chwile?

Rozdział 13 Pożegnanie z pożegnaniami

1. „Śmierć jest najtrudniejszym z pożegnań” (s. 185).

a. Z kim musiałeś się już w życiu pożegnać, tak raz na zawsze? Jakie dodatkowe straty pogłębiły twój żal po śmierci tej osoby? Utrata nadziei, planów na przyszłość, towarzystwa, wspólnych wakacji?

b. Nawet jeśli nie straciliśmy żadnej ukochanej osoby, cierpienie zawsze zawiera w sobie pewnego rodzaju stratę. Co utraciłeś ze względu na obecne trudności? Poczucie bezpieczeństwa, związek, świetną okazję, zatrudnienie, wolność, zdrowie, marzenia?

2. „Cały świat żyje dalej. I my też chcielibyśmy to zrobić. Ale nie możemy. Nie potrafimy się pożegnać” (s. 190). Czasami nie chcemy się pożegnać, ponieważ oznaczałoby to, że w końcu zaakceptowaliśmy fakt, iż bezpowrotnie utraciliśmy kogoś lub coś, co jest nam wyjątkowo bliskie.

a. Z wszystkich strat, które wymieniłeś w pytaniu 1., której jeszcze w pełni nie odżałowałeś? Z którą nie byłeś w stanie jeszcze się pogodzić?

b. Dlaczego aż tak trudno jest ci powiedzieć: „Żegnaj”?

3. Poświęć chwilę na zapoznanie się z tymi biblijnymi prawdami o niebie. Czytając poniższe fragmenty, spisz na kartce słowa i wyrażenia, które wyjątkowo do ciebie przemawiają.

Apokalipsa św. Jana 21,3–4 Apokalipsa św. Jana 22,3–5

2 List św. Pawła do Koryntian 5,1–5 Księga Psalmów 16,11

Ewangelia św. Jana 14,1–3 1 List św. Jana 3,2

List św. Pawła do Filipian 3,20–2 Ewangelia św. Łukasza 22,28–30

1 List do Koryntian 15,50–54

a. Zastanów się nad słowami i wyrażeniami, które spisałeś. Czy widzisz jakieś powiązania pomiędzy nimi a stratami, które spisałeś w pytaniu 1.?

b. W jakim sensie podane wersety stały się dla ciebie źródłem otuchy?

4. Autor C.S. Lewis napisał:

Nie rozminiesz się jednak z prawdą, jeżeli powiesz, że kiedy dobro i zło osiągają swoją pełnię, obejmują także przeszłość. [...] Śmiertelnicy tego nie pojmują. Kiedy spotyka ich cierpienie, mówią: „Nawet szczęście w Niebie nie wynagrodzi mi tego” i nie wiedzą, że gdy osiągną Niebo, obejmie ono ich przeszłość i przemieni także i tamto cierpienie w chwałę9.

a. Co sądzisz o pomyśle, że dobro się rozwija – że z początku ma niedojrzałą formę, aż w końcu osiąga „swoją pełnię”? W jakim sensie potwierdza to lub kwestionuje twoje doświadczenia?

b. Wiedząc, że niektóre rzeczy osiągną swoją pełnię dopiero w niebie, jak oceniłbyś poziom rozwinięcia dobra w odniesieniu do twoich obecnych strat i trudności? Czy jest wciąż ukryte niczym ziarno w ziemi? Właśnie zaczyna kiełkować? A może rośnie na potęgę i obsypuje się owocami?

c. Co przychodzi ci na myśl, kiedy patrzysz na niebo jak na coś, co obejmuje również przeszłość? Z jaką rzeczą wiążesz największe nadzieje, że zostanie przemieniona w chwałę?

5. Autor Listu do Hebrajczyków zachęca nas, żebyśmy spojrzeli na samych siebie jak na atletów na stadionie w dniu wyścigu (Hbr 12,1–3). Wyobraź sobie: robisz kolejne okrążenie na torze na swoim długim dystansie, dopingowany przez okrzyki dzikich tłumów. Twoi fani nie są zwykłymi obserwatorami, ale zasłużonymi atletami – wiedzą, ile wysiłku wymaga nie tylko ukończenie wyścigu, ale wygrana. A oto twoi najwięksi fani: Abraham, Sara, Izaak, Jakub, Józef i wszyscy ci, którzy ukończyli swoje wyścigi przed tobą (rozdział 11). Ludzie na trybunach powstawali z krzeseł i skandują: „Biegnij! Biegnij! Biegnij!”.

a. Kiedy tak biegniesz przez kolejne okrążenie, kogo chciałbyś zobaczyć w tłumie gapiów? Weź pod uwagę postacie biblijne, które mają dla ciebie szczególne znaczenie, oraz bliskich, którzy dobiegli do mety przed tobą.

b. Co najbardziej chciałbyś usłyszeć od ludzi, którzy cię dopingują? Jakie słowa otuchy pomogą ci biec dalej i nie spuszczać wzroku z Jezusa oraz szczęścia, które cię czeka?

Rozdział 14 Zachowaj spokój i rób swoje

1. Józef wierzył, że Bóg towarzyszy mu w trakcie jego kryzysu. „Bóg poprzedzał klęskę głodu i Bóg ją przeżyje. Bóg był ciągle obecny w trakcie klęski głodu” (s. 203).

a. W jakim stopniu wierzysz, że Bóg działa obecnie w twojej sprawie? Czy twój poziom wiary jest niski, średni czy wysoki? Jak byś go opisał?

b. Jakie dwa lub trzy czynniki najbardziej wpłynęły na twoją ocenę? Mogą one czerpać z przeszłych i niedawnych wydarzeń, doświadczeń, związków, przekonań.

2. Max przedstawił dwie historie o tym, jak Bóg wziął coś, co było najpierw bolesne, i wykorzystał to, by stworzyć coś naprawdę dobrego (s. 204–205).

a. W twojej obecnej sytuacji, które bolesne wydarzenie/doświadczenie chciałbyś, aby Bóg zamienił w coś dobrego?

b. Gdybyś mógł być absolutnie pewny, że Bóg wykorzysta twoje cierpienie dla twojego dobra, w jaki sposób zmieniłoby to twoje podejście do sytuacji, w której się znalazłeś?

3. W wyścigu na biegun południowy Roald Amundsen postępował zgodnie z planem, który zakładał pokonywanie od dwudziestu pięciu do trzydziestu kilometrów dziennie, niezależnie od warunków pogodowych. Robert Scott nie miał żadnego konkretnego planu i jego ekspedycja była nierozsądna i chaotyczna. W książce, którą później opublikował, Amundsen napisał: „Zwycięstwo czeka na tego, kto ma wszystko poukładane – ludzie nazywają to szczęściem. Porażka czeka na tego, kto z własnej winy i zaniedbania nie poweźmie potrzebnych środków ostrożności; to z kolei pech”10.

a. Jakie widzisz podobieństwa pomiędzy strategią i filozofią Amundsena w pokonywaniu niebezpieczeństw związanych ze zdobywaniem bieguna południowego a podejściem Józefa w rozwiązywaniu kryzysu związanego z wielkim głodem?

b. Jak myślisz, co oznacza „powziąć potrzebne środki ostrożności” w przypadku radzenia sobie z osobistym kryzysem lub wyzwaniem? Zastanów się, jak Józef tego dokonał nie tylko wtedy, kiedy posiadał władzę i autorytet, żeby poradzić sobie z głodem, ale i wtedy, kiedy był sługą w domu Potifara i więźniem w celi.

c. Uważasz, że bardziej przypominasz Scotta, pozwalając, by dobre i złe dni decydowały o twojej reakcji, czy Amundsena, pewnie posuwając się do przodu, niezależnie od okoliczności?

d. W jaki sposób historia obu tych mężczyzn wpływa na to, jak rozpatrujesz swoją obecną sytuację? Jak dodaje ci otuchy?

4. Eksperci w temacie zarządzania Jim Collins i Morten Hansen określili samokontrolę jako główną cechę wyróżniającą przywódców firm, którzy odnoszą sukcesy w trudnych czasach (s. 210). Autor Dallas Willard określa samokontrolę jako „konsekwentne dążenie do osiągnięcia tego, co sobie zamierzyliśmy, nawet jeśli w danym momencie »nie mamy na to ochoty«”11.

a. Kiedy zastanawiasz się nad kryzysami i wyzwaniami, z jakimi musisz się mierzyć, w których momentach brakuje ci wiary w swoją zdolność do samokontroli? Jakie czynniki sprawiają, że jest to dla ciebie wyjątkowo trudne?

b. Obietnica, jaką przekazuje nam Pismo, mówi, że „to Bóg jest w was sprawcą i chcenia, i działania zgodnie z [Jego] wolą” (Flp 2,13). Jakiego wsparcia potrzebujesz ze strony Pana, żeby móc skutecznie oprzeć się impulsowi „nie mam na to ochoty”?

5. „Możesz zaplanować strategię. Pamiętaj, Bóg towarzyszy ci w trakcie tego kryzysu. Poproś Go, żeby podarował ci prosty plan – dwa, trzy kroki, które możesz już dzisiaj wykonać” (s. 209–210).

a. W zależności, na jakim znajdujesz się etapie w odniesieniu do swojego kryzysu czy trudności, plan może być zarówno krótkotrwały – tak, by przetrwać jakoś kolejną godzinę – jak i długotrwały – obejmujący kolejne tygodnie czy miesiące. Jakie ramy czasowe są teraz dla ciebie do przyjęcia? Jesteś w stanie wymyślić plan na najbliższą godzinę, dzień, tydzień czy dłuższy czas?

b. Co chcesz uzyskać w wyznaczonym przez siebie czasie? Dopilnuj, żeby twój cel był konkretny i wymierny. Przykładowo: „bardziej ufać Panu” to dobry pomysł, ale jako cel trudny do zmierzenia. Lepszą opcją byłoby: „Za każdym razem, kiedy poczuję, że się czegoś boję, powierzę swój los w ręce Pana, spisując krótką modlitwę w swoim dzienniku”.

c. Jakie dwa lub trzy kroki jesteś w stanie wykonać, by zbliżyć się do swojego celu? Jeśli potrzebujesz pomocy przy wyznaczaniu lub wykonywaniu kolejnych kroków, do kogo możesz się zwrócić?

Rozdział 15 Zło. Dobro. Bóg

1. Poniżej znajdziesz dziesięć biblijnych prawd, które zgłębiłeś, czytając Poradzisz sobie.

• Nic w moim życiu nie jest nieznane Panu 

(Ps 139).

• Bóg jest blisko mnie (Ps 22,4).

• Pan ma dla mnie plan (Ps 138,8).

• Bóg poddaje mnie próbom, aby mnie wytrenować i przygotować (Jk 1,2–4); wszystkie próby są chwilowe (1 P 1,6).

• Bóg zawsze nade mną pracuje (Flp 1,6).

• Mogę czekać na Pana, bo jest On wierny, miłościwy i potężny (Ps 130,5–7).

• Nagrodą za wytrwałość jest cudowne życie (Jk 1,12).

• Z perspektywy wieczności wszystkie moje kłopoty i troski wyglądają inaczej (2 Kor 4,17).

• Jezus wstawia się za mną (Rz 8,34).

• W rękach Pana zamierzone zło staje się ostatecznym dobrem (Rdz 50,20).

a. Jak te prawdy wpłynęły na twoje postrzeganie i doświadczanie życiowych trudności? W jakim sensie – jeśli w ogóle – nastąpiła w tobie zmiana, odkąd zacząłeś czytać tę książkę?

b. Które dwie, trzy prawdy są teraz dla ciebie najważniejsze? Które z twoich potrzeb i pragnień pomagają te prawdy zaspokoić?

c. Napisz stwierdzenie nadające osobisty charakter jednej lub kilku prawdom, które są dla ciebie ważne. Na przykład: Bóg już wie, co czeka mnie jutro. Żadne zło nie powstrzyma Pana przed realizacją planu, który dla mnie przewidział. Bóg jest przy mnie, kiedy jestem samotny. Moje cierpienie nie jest bezsensowne – Bóg może je wykorzystać, by mnie wytrenować, i użyje go do czegoś dobrego.

d. Zastanów się, w jaki sposób mógłbyś uczynić z tego stwierdzenia solidne przypomnienie o tym, że Bóg w ciebie wierzy. Możesz podzielić się nim z kilkoma przyjaciółmi i poprosić ich, żeby wysyłali ci je drogą mailową lub SMS-ową kilka razy w tygodniu. Zapamiętaj fragmenty Pisma, na których bazuje twoje stwierdzenie, albo umieść je w miejscu, gdzie będziesz mógł na nie codziennie patrzeć. Wydrukuj swoje stwierdzenie na niewielkiej kartce i przymocuj ją do rośliny w doniczce jako wizualne przypomnienie, że twoja wiara wzrasta nawet w trudniejszych czasach.

2. „Kiedy Bóg pojawia się w naszym życiu, zło zamienia się w dobro” (s. 218).

a. Sporządź na kartce prosty trzykolumnowy wykres. Zaczynając od pierwszej po lewej, zatytułuj kolumny: Zło, Bóg, Dobro.

b. W pierwszej kolumnie napisz dwa, trzy wyrażenia określające trudności, z jakimi się teraz zmagasz.

c. W drugiej kolumnie pobożnie spisz cechy charakteryzujące Boga, które są istotne w kontekście owych trudności.

d. W trzeciej kolumnie spisz wszelkie dobro, jakie wyniknęło z Bożej obecności i aktywności w twoim życiu. Jeśli masz trudności z wymyśleniem czegoś dobrego, zastanów się nad dobrem, które może jeszcze wyniknąć z obecnych trudności. Przykład:

3. Max przytacza historię Christine Caine (s. 220–223), żeby zademonstrować, w jaki sposób Bóg może wykorzystać nasz mrok, by roztaczać światło.

a. Analizując to, co napisałeś w wykresie, jak myślisz, jakie „światło” Bóg chce, żebyś roztaczał?

b. Przyjmując zaproszenie Pana, nie musisz od razu wszystkiego rozumieć – wystarczy, że zrobisz kolejny krok, jakkolwiek mały by on nie był. Jaki prosty krok mógłbyś wykonać w ciągu najbliższych dwudziestu czterech godzin?

4. Rozdział 1 przedstawia przesłanie książki, podkreślając to ważne stwierdzenie: „Poradzisz sobie. Nie będzie to łatwe. I nie będzie to szybkie. Ale Bóg wykorzysta ten koszmar i zamieni go w coś dobrego. W międzyczasie nie bądź głupi czy naiwny. I nie rozpaczaj. Z Bożą pomocą dasz sobie radę”.

a. Zastanów się pokrótce nad podróżą, którą odbyłeś, czytając tę książkę. Pomyśl zwłaszcza o tym, w jaki sposób doświadczyłeś Bożej troski (w formie pocieszenia, zachęty, mądrości, zaopatrzenia, wytrwałości).

b. W jaki sposób Boża troska i opieka pomaga ci poradzić sobie ze wszystkim?

c. Wygospodaruj czas na cichą modlitwę. Podziękuj Panu za wszystkie sposoby, w jakie okazał ci troskę. Powierz mu wszelkie swoje wątpliwości i zmagania i poproś o to, czego w tej chwili potrzebujesz. Pozwól na kilka minut ciszy, aby Bóg mógł przemówić do ciebie z miłością. Zakończ modlitwę, wychwalając Pana za to, kim jest i za Jego obecność i działanie w twoim życiu.

1 Francis Brown, S. R. Driver, Charles A. Briggs, Brown-Driver-Briggs Hebrew and English Lexicon (Peabody, MA: Hendrickson, 1996), s. 595–96.

2 C.S. Lewis, Problem cierpienia, tłum. M Morstin-Górska, „Znak” 1961, nr 6/84, s. 858.

3 Dallas Willard, The Divine Conspiracy: Rediscovering Our Hidden Life in God (San Francisco: HarperSanFrancisco, 1998), s. 344.

4 C.S. Lewis, God in the Dock (Grand Rapids: Wm. B. Eerdmans, 1970), s. 52. Tłumaczenie własne (przyp. tłum.).

5 Craig L. Blomberg and Mariam J. Kamell, James, vol. 16 of Zondervan Exegetical Commentary on the New Testament, gen. ed. Clinton E. Arnold (Grand Rapids: Zondervan, 2008), s. 49.

6 Scot McKnight, The Letter of James, The New International Commentary on the New Testament (Grand Rapids: Wm. B. Eerdmans, 2011), s. 71.

7 Alexander Schmemann, For the Life of the World: Sacraments and Orthodoxy (Crestwood, NY: St. Vladimir’s Seminary Press, 1973), s. 15. Tłumaczenie własne [przyp. tłum.].

8 Hartmut Beck, New International Dictionary of New Testament Theology, vol. 2, gen. ed., Colin Brown (Grand Rapids: Zondervan, 1986), „paradidōmi”.

9 C.S. Lewis, Podział ostateczny, Media Rodzina, Poznań 2005.

10 Roald Amundsen, The South Pole (Seattle: CreateSpace Independent Publishing Platform, 2012), s. 139. Tłumaczenie własne [przyp. tłum.].

11 Dallas Willard, Renovation of the Heart: Putting on the Character of Christ (Colorado Springs: NavPress, 2002), s. 127.

Informacja o książce

Tytuł oryginału: YOU’LL GET THROUGH THIS

Autor: MAX LUCADO

Tłumaczenie: Alicja Laskowska

Redakcja: Bartosz Szpojda

Korekta: Agnieszka Luberadzka, Joanna Rączkowiak

Skład i przygotowanie do druku: Pamela Rudnik

Projekt okładki dostosowała z oryginału: Pamela Rudnik

Druk: Drukarnia Arka, Cieszyn

Polish Translation Copyright © 2017

Do dystrybucji na terenie całego świata:

Wydawnictwo Szaron, ul. Ogrodowa 6, 43-450 Ustroń

tel.: 503 792 766 (503-SZA-RON), e-mail: wydawnictwo@szaron.pl

www.szaron.pl

Wszelkie prawa zastrzeżone.

Wydanie oryginalne w języku angielskim:
YOU’LL GET THROUGH THIS
Copyright © 2013 Max Lucado
Originally published in English by Thomas Nelson, a division
of HarperCollins Christian Publishing, Inc., Nashville, Tennessee.
All rights reserved.

Książka ani żadna jej część nie może być przedrukowywana ani w jakikolwiek inny sposób reprodukowana czy powielana mechanicznie, fotooptycznie, zapisywana elektronicznie lub magnetycznie, ani odczytywana w środkach masowego przekazu bez pisemnej zgody wydawcy.

Cytaty biblijne pochodzą z:

Biblia Tysiąclecia, wyd. V, Pallottinum, Poznań 2003.

Wydanie I, Ustroń 2017

ISBN 978-83-65553-93-5

Książkę można nabyć:

Księgarnia i Hurtownia wysyłkowa Szaron

43-450 Ustroń, Ogrodowa 6,
tel.: 503 792 766 (503-SZA-RON)
e-mail: wydawnictwo@szaron.pl / www.szaron.pl