Boska metoda dla Ciebie na uporanie się z przeszłością, ukojenie bólu i napisanie od nowa Twojej historii

„Przy książkach Kyle’a Idlemana nie sposób się nudzić. Wręcz przeciwnie, autor zawsze prowokuje, stawia wyzwania, budzi ekscytację. Nim dotrzesz do końca tej książki, zobaczysz łaskę w całkiem inny sposób niż dotychczas – na nowo przyjrzysz się kochającemu Bogu. Daj się przekonać!”.

Max Lucado, autor książek Grace i In the Grip of Grace

„Łaska to mój ulubiony temat, a Kyle Idleman w swojej nowej książce porusza go w całkiem inny sposób niż dotychczas, okraszając go wciągającymi historiami i spostrzeżeniami. Nie ma nic większego i wspanialszego niż łaska. Ciesz się nią, żyj w niej i dziel się nią!”.

Lee Strobel, nagradzany autor książki The Case for Grace

„Kyle Idleman to wspaniały autor. Otwierając swoje serce oraz Słowo Boże, dzieli się historiami, które są jednocześnie wzruszające i znaczące; z zadziwiającą otwartością przyznaje się do swoich słabości. Jego lekko drwiące poczucie humoru tylko wzbogaca tekst, nie odciągając jednak czytelnika od najważniejszego przesłania. Książka Łaska jest silniejsza inspiruje, pokazuje ścieżkę do wolności poprzez wspaniały dar łaski dany nam przez Boga. Byłam nią zachwycona”.

Liz Curtis Higgs, autorka bestsellerowej książki

Niegrzeczne dziewczynki w Biblii

„Jako naśladowca Jezusa nie mogę nie być fanem Kyle’a Idlemana. Wydaje się, że żywi się on i oddycha pasją oraz pragnieniem głębokiej więzi z Bogiem. Taki rodzaj relacji nie ma prawa bytu, jeśli ograniczamy łaskę zaledwie do tego, co uczynił Bóg, aby nas zbawić. Relacja ta może zaistnieć tylko wtedy, kiedy pozwalamy, aby Jego łaska przeniknęła do wszystkich sfer naszego życia, nawet tych najbardziej zagmatwanych i grzesznych, i stała się czymś, co definiuje nas oraz nasze relacje z innymi ludźmi. Książka Kyle’a uczy, jak to zrobić”.

Dr Tim Kimmel, autor książek Grace Based Parrenting

i Grace Filled Marriage

„Książki Kyle’a Idlemana nigdy nie przestają mnie inspirować. Autor pisze odważnie, przekazując prawdy biblijne w przekonujący, świeży sposób! Kyle stawia nam wyzwanie – chce, abyśmy nie tylko doświadczyli łaski, ale także upewnili się, że doświadczy jej każdy, kogo spotykamy na swojej drodze. Jego mądry, prosty przekaz zmotywuje Cię i zachęci, abyś żył życiem godnym Twojego powołania. Gorąco polecam!”.

Chip Ingram, autor książki Grace:

Experiencing God’s Generosity

„Kiedy Kyle Idleman coś pisze, ja to czytam. To niemal imperatyw. Gdy zasiadłam do lektury książki Łaska jest silniejsza, nie mogłam się od niej oderwać. Rozważania na temat łaski były dla mnie wyzwaniem, a słowa, którymi Kyle opisywał ludzi – źródłem inspiracji. Sposób, w jaki przedstawia on Boga, jest dla mnie pocieszający. Dzięki tej książce jestem inną, lepszą osobą… i Ty też możesz nią być”.

Caleb Kaltenbach, autor książki Messy Grace

„Kiedy przysłano mi manuskrypt książki Łaska jest silniejsza, pomyślałam sobie: „O nie, kolejna książka o łasce!”. Rzuciłam okiem na regał i doliczyłam się co najmniej ośmiu książek, które miały to słowo w tytule. Zastanawiałam się, czy kolejna jest mi w ogóle potrzebna. Niemniej jednak zaczęłam ją czytać… i natychmiast pochłonęły mnie historie Kyle’a Idlemana, jego humor, głębokie prawdy, które głosi i w końcu – oczywiście – łaska. Czytając, śmiałam się na głos, uroniłam też kilka łez, kiedy przypomniał mi o wszechogarniającej potędze Bożej łaski, o jej znaczeniu, zwłaszcza w chwilach załamania, rozczarowania i bólu, które napotykamy na swojej drodze. Kiedy skończyłam czytać, sama odpowiedziałam na swoje pytanie: Tak, potrzebuję jeszcze jednej książki o łasce. Myślę, że wszyscy jej potrzebujemy”.

Cynthia Heald, autorka książki Becoming a Woman of Grace

„Kyle opowiada o łasce w taki sposób, że angażuje wszystkich do aktywności, a nie tylko biernego słuchania. Łaska jest silniejsza zachęci Cię, abyś codziennie przyjmował Bożą miłość i miłosierdzie, a potem przekazywał je innym. Zobaczysz także, że istotnie nie ma nic większego i wspanialszego niż Boża łaska”.

Mark Batteron, zakochany w Bożej łasce autor bestsellera New York Timesa Kręgi modlitwy

„Kyle oddziela ziarna od plew – odrzuca wszelkie nonsensy i prowadzi prosto do tego, co jest dla nas duchowo istotne”.

Jud Wilhite, autor książki Bóg podąża za tobą

„W przeciwieństwie do powiedzenia ‘Co kwacze jak kaczka, musi być kaczką’ – nie każda książka o łasce świadczy o tym, że jej autor wie wszystko na jej temat. To na szczęście nie sprawdza się w przypadku Kyle’a Idlemana, który zarówno mówi o łasce, jak i doskonale ją poznał. Sam się przekonaj, a potem podziel się tym z kimś innym – bezinteresownie. Tak jak i łaską”.

John D. Blase, poeta i współautor książki All Is Grace

„Łaska jest silniejsza to przepiękna opowieść, która nie tylko zawiera w sobie piękno i nienaruszalną świętość Bożej łaski, ale pokazuje, w jaki sposób doświadczamy łaski, jak ona spotyka nas u podnóża góry, przed którą wszyscy stoimy, jak pomaga wspiąć się na nią, jak nas oczyszcza i zaprasza w objęcia przebaczenia. Ta książka to zaproszenie do całkowitego zanurzenia się w duszy. Odsuń od siebie zmartwienia, zapomnij o tym, czego żałujesz, odrzuć założenia, które trzymają Cię na uwięzi i pozwól sobie w pełni przyjąć Bożą miłość, zarówno w najbardziej podstawowych, jak i najgłębszych aspektach Twojego życia”.

Emily Ley, autorka książki Grace, Not Perfection

„Kyle wie, jak operować słowami. Gdy jego pióro dotyka papieru, Bóg wykorzystuje to, aby poruszyć naszą duszę i poszerzyć wyobraźnię. Z książki Łaska jest silniejsza dowiesz się, że Boża łaska jest silniejsza niż Twoje błędy, rany i to, co cię otacza. Pokochasz tę książkę!”.

Derwin Gray, autor książki Crazy Grace for Crazy Times

„Jeśli masz już dość uciekania od swoich błędów, od tego, co Cię boli i co Cię otacza, przeczytaj tę książkę. Kyle Idleman chce bowiem zaprowadzić Cię do miejsca pełnego łaski, a do swojej dyspozycji ma pasjonujące historie, trafne biblijne prawdy i przejmujące przykłady ich stosowania. Jeśli i Ty zastosujesz je w swoim życiu, odkryjesz, że łaska jest na wyciągnięcie ręki, że Bóg pragnie wziąć Cię w swoje ramiona. Kup jedną książkę dla siebie i dodatkowe dziesięć, by obdarować bliskich”.

Carol Kent, autorka książki

Between a Rock and a Grace place

Pięć lat temu podróżowałem po świecie, przemawiając w różnych kościołach i na konferencjach. Tematem wykładów było pójście za Jezusem. Napisałem książkę Więcej niż fan, która zachęcała ludzi nazywających siebie chrześcijanami do tego, aby byli nie tyle fanami Jezusa, co Jego naśladowcami. Kiedy bowiem Jezus powiedział, abyśmy za Nim poszli, chciał, żebyśmy wyrzekli się siebie i przyjęli Jego krzyż. Natomiast my, zwłaszcza ci żyjący w zachodniej części świata, mamy tendencję do tego, by próbować naśladować Jezusa, trzymając się kurczowo tego, kim jesteśmy. Chcemy przyjąć zaproszenie Chrystusa, ale obsesyjnie boimy się porzucić własny komfort życia – chcemy iść za Jezusem, ale nie nieść przy tym krzyża.

Innymi słowy, chcemy iść tak blisko Niego, aby czerpać z tego korzyści, ale nie tak blisko, żeby musieć wykazać się wysiłkiem. Kiedy Jezus zaoferował swoje zaproszenie, ludzie poczuli się nieswojo – do tego stopnia, że nieraz ogromne tłumy odwracały się na pięcie i wracały do domu.

Kiedy wygłaszałem te kazania, martwiłem się. Chciałem, żeby chrześcijanie czuli się źle i niewygodnie z myślą, że nie ma nic złego w pójściu za Jezusem na ich warunkach. Pewnego wieczoru przemawiałem na konferencji dla mężczyzn na Uniwersytecie Alabama w Birmingham. Z reguły, kiedy przemawiam w sali, w której znajduje się tysiąc mężczyzn, zdarza mi się używać mocnych, dosadnych słów. Po skończonym kazaniu zszedłem ze sceny, czując się całkiem nieźle. Ale im dogadałem! Przez jakiś czas rozmawiałem z ludźmi, którzy chcieli mi coś powiedzieć, i podpisywałem książki. Nagle jeden z mężczyzn wręczył mi kawałek papieru z odnośnikiem do fragmentu Biblii.

List do Hebrajczyków 12,15

Nie zapytałem go, o czym mówi ten fragment. Wiem, że to zabrzmi żałośnie, ale kiedy ktoś podaje mi jakiś odnośnik biblijny, z reguły udaję, że świetnie wiem, co jest tam napisane, nawet jeśli nie mam bladego pojęcia. Mógłbyś nawet zmyślić jakiś odnośnik, a ja prawdopodobnie i tak pokiwałbym głową, jak gdybym nie tylko był z nim zaznajomiony, ale wręcz wpoił go sobie do głowy w dzieciństwie. W każdym razie podziękowałem temu mężczyźnie, włożyłem karteczkę do kieszeni i kompletnie o niej zapomniałem.

Jeśli coś ma nieszczęście trafić do mojej kieszeni, dzieje się jedna z dwóch rzeczy – albo ląduje to w koszu na śmieci, razem z całą garścią połamanych wykałaczek i papierków po gumach, albo, co bardziej prawdopodobne, zostaje w tej kieszeni, dopóki nie wrzucę spodni do prania, w którym zbije się w strzęp trafiający do filtra suszarki.

Ale kiedy tego wieczoru wracałem do domu, zatrzymałem się w barze z fast foodem. Szukając w kieszeni drobnych, natrafiłem na wciśniętą tam karteczkę. Czekając na jedzenie, sprawdziłem w telefonie, o czym mówi ten werset. Znałem go, ale tym razem znaczył dla mnie coś innego niż wcześniej. Czy zdarzyło ci się czytać coś w Biblii i mieć wrażenie, że to nie ty sam sobie czytasz, ale czyta ci to Bóg? Tak się wtedy czułem.

Baczcie, aby nikt nie pozbawił się łaski Bożej.

Tej nocy w barze z fast foodem Bóg zabrał mnie w podróż, która doprowadziła do napisania tej książki. Nadal lubię mówić ludziom, co to znaczy naprawdę podążać za Jezusem, ale z tyłu głowy ciągle słyszę głos Ducha Świętego, który powtarza mi: Baczcie, aby nikt nie pozbawił się łaski Bożej.

Wyrażenie „pozbawić się” może być również przetłumaczone jako „nie otrzymać” lub „nie przyjąć”, albo „nie doświadczyć”. Modlę się, abyś czytając tę książkę, otrzymał, przyjął i doświadczył Bożej łaski w swoim życiu.

WSTĘP

Łaska jest silniejsza

Na początku każdego roku pojawiają się artykuły na temat słów, które zostały oficjalnie dodane do słowników. Zawsze fascynuje mnie obserwowanie, jak słowo, które nie istniało, albo przynajmniej nie było oficjalnie uznane, nagle zostaje włączone do oficjalnego zasobu naszego słownictwa.

Nie oznacza to, że używam tych słów, bo celowe stosowanie wyrazów, z którymi ludzie nie są zaznajomieni, wydaje mi się sztubackie, by nie rzec infantylne. Ale w tym roku, kiedy je czytałem, bawiłem się w zgadywanie znaczeń. Wymagało to ode mnie więcej wysiłku, niż sądziłem! Pozwól, że przedstawię ci moje ulubione trzy słowa z całej listy nowo powstałych, ty zaś spróbuj odgadnąć, co oznaczają:

telefonezja,

burza bluzgów,

oddmuchać1.

Gotowy? Masz już swoje definicje? To teraz spójrz na te właściwe.

1. Telefonezja. Pomyślałem, że to słowo najprawdopodobniej powstało z połączenia słów „telefon” i „amnezja”, w związku z czym zgadywałem, czy definicja mogłaby brzmieć mniej więcej tak: „Zjawisko zapomnienia, gdzie zostawiliśmy telefon komórkowy chwilę po tym, jak go używaliśmy”. Prawdziwa definicja brzmi jednak: „Przypadłość polegająca na wybraniu numeru telefonu i zapomnieniu, do kogo się dzwoni, kiedy dana osoba odbierze telefon”.

2. Burza bluzgów. Pojęcie przydatne w środowisku korporacyjnym, pochodzi od zwrotu „burza mózgów”. Oto definicja: „Spotkanie mające na celu znalezienie winnych porażki (na przykład nieudanej kampanii, przegranego przetargu) , zamiast skupienie się na rozwiązaniu problemu/porażki”.

3. Oddmuchanie. Słówko to może przydać ci się podczas Halloween. Przykład użycia tego słówka w zdaniu, to: „Chłopiec zapytał mamę, czy może zjeść cukierka, skoro już go oddmuchał”. Definicja mówi zaś, że oznacza ono „oczyszczenie jedzenia (zwłaszcza cukierka), które spadło na podłogę, poprzez podmuchanie na nie”.

Oto kilka nowych słów o nowym znaczeniu. Są dla nas interesujące i przykuwają naszą uwagę dlatego, że mimo iż są nowe, opisują coś, co jest nam dobrze znane.

Łaska nie jest jednak dla nas słowem nowym. Dobrze je znamy – i to może być problematyczne. Używamy słowa, które funkcjonuje od tak dawna i jest tak powszechne, że słysząc je, chce nam się ziewać z nudów. Słowo łaska jest tak popularne, że nie kojarzy nam się z czymś niesamowitym.

Pamiętam reklamę płatków Corn Flakes z czasów, kiedy byłem dzieckiem. Najwyraźniej pracownicy produkującej je firmy Kellogg’s zadali sobie trud przeprowadzenia badań, z których wynikało, że wielu ich potencjalnych klientów wyrosło na tych właśnie płatkach, ale od wielu lat ich nie kupowało. Wpadli więc na taki slogan reklamowy: „Płatki Corn Flakes – spróbuj ich znowu po raz pierwszy!”. Chcieli przedstawić swój produkt na nowo, zachęcali więc ludzi do skosztowania płatków, jakby nie robili tego nigdy wcześniej.

Wiem, że większość z was wysłuchała już w swoim życiu nieskończonej liczby kazań na temat łaski. Pewnie nawet przeczytaliście na jej temat niejedną książkę. Modlę się jednak, abyście zobaczyli to słowo znowu po raz pierwszy.

Źródło zgorzknienia

W Liście do Hebrajczyków 12,15 czytamy: Baczcie, aby nikt nie pozbawił się łaski Bożej. To przykazanie poparte jest ostrzeżeniem: … aby jakiś korzeń gorzki, który rośnie w górę, nie spowodował zamieszania, a przez to nie skalali się inni.

Kiedy ktoś „pozbawia się łaski”, gorzki korzeń zaczyna rosnąć i otwiera się źródło zgorzknienia. W języku hebrajskim każdą trującą roślinę określano mianem gorzkiej. W liście mamy więc do czynienia z metaforą, która mówi nam, że jeśli odrzucamy łaskę, nasze życie staje się zatrute, toksyczne. Religia pozbawiona łaski jest trująca, tak jak trujące są relacje, kościół czy serca, kiedy zostają jej pozbawione. Gorzki korzeń może być niewielki i wolno rosnąć, ale prędzej czy później zacznie się z niego sączyć trucizna.

W tej książce skupimy się na ogromie łaski, jaką otrzymujemy i na tym, jak działa w naszym życiu. Zanim jednak do tego przejdziemy, należy powiedzieć otwarcie o zjawisku wręcz przeciwnym. Kiedy odrzucamy łaskę, zgorzknienie i złość w końcu nas dopadną i będą tak obezwładniające, że nie będziemy w stanie ich stłumić ani ukryć. Trucizna winy i wstydu w końcu zniszczy naszą duszę.

Doświadczanie łaski

Nieskończenie wiele teologicznych książek naucza o łasce, a niektóre z nich bardzo mi pomogły. Ale ta nie będzie tego rodzaju. Wciąż możecie napisać post na blogu albo wysłać mi maila, w którym zwrócicie mi na to uwagę, ale nie będzie to bezcelowe ani zabawne, bo od razu przyznam wam rację. Nie jestem zbytnio zainteresowany – a tym samym mam mniejsze kwalifikacje w tym kierunku – by nauczać ludzi o doktrynie łaski. Bardziej cieszy mnie pomaganie im w doświadczaniu jej. Myślę, że łaskę najlepiej zrozumie się poprzez osobiste jej doświadczenie, a nie dzięki jej wyjaśnianiu.

Pomyśl o łasce tak, jak myślisz o miłości. Jeśli chcesz zrozumieć romantyczną miłość, możesz rozpocząć naukową rozprawę o związkach chemicznych i neuropołączeniach w mózgu. I o ile może to być pomocne, to istnieje tylko jeden sposób, aby zrozumieć, czym jest miłość. Trzeba jej doświadczyć.

A jeśli coś najłatwiej można zrozumieć przez doświadczenie, to najłatwiej też nauczać o tym na podstawie historii i opowieści. One bowiem najbardziej zbliżą nas do czyichś doświadczeń. Biblia pełna jest historii, które uczą, czym jest łaska. Kiedy Jezus pragnął, aby słuchający go ludzie zrozumieli, czym jest łaska, nie wdawał się w rozwlekłe wyjaśnienia, ale opowiedział historię o synu marnotrawnym.

Warto porównać to, czego dowiadujemy się o łasce od apostoła Pawła, z tym, czego uczy nas o niej Jezus. Paweł w swoich listach używa słowa łaska ponad sto razy, starając się, aby Kościół pojął jego znaczenie. Z kolei Jezus nie użył go ani razu. W zamian pokazywał, co ono oznacza. Oba podejścia są pomocne i potrzebne. Co więcej, Paweł z pewnością przemawiał z pozycji własnych doświadczeń i pragnienia, aby inni doświadczyli tego, co on. Ale samo wyjaśnienie łaski, bez doświadczenia jej, nie przyniesie wielkich efektów. Parafrazując znany cytat E.B. White’a na temat humoru, „łaskę – jak żabę – można rozłożyć na czynniki pierwsze, ale ani jedno, ani drugie nie przeżyje tego zabiegu”.

Uczestniczyłem w wielu seminariach na temat łaski. Pilnie notowałem i uczyłem się na pamięć wersetów biblijnych, które o niej mówiły. Studiowałem grube woluminy poświęcone łasce… ale tym, co nauczyło mnie najwięcej, była historia mojego życia i opowieści innych, którzy – tak jak ja – prawdziwie doświadczyli łaski.

Boża łaska, kiedy o niej mówimy, uderza nas swoją potęgą i wspaniałością, ale dopiero kiedy jej doświadczamy, odkrywamy, że nie możemy się jej oprzeć.

Modlę się, abyś nie rezygnował z przyjęcia łaski i pozwolił jej działać w twoim życiu, abyś mógł przekonać się, że niezależnie od tego, co ty zrobiłeś, albo co tobie zrobiono, łaska naprawdę jest od tego wszystkiego silniejsza.

• Łaska ma moc, by zmazać twoje winy.

• Łaska jest wystarczająco wielka, by zakryć twój wstyd.

• Łaska jest wystarczająco prawdziwa, by uzdrowić twoje relacje z innymi.

• Łaska jest wystarczająco silna, by podtrzymać cię, kiedy upadasz.

• Łaska jest wystarczająco słodka, aby uleczyć twą gorycz.

• Łaska jest wystarczająco satysfakcjonująca, aby rozprawić się z twoimi rozczarowaniami.

• Łaska jest wystarczająco piękna, by odkupić twoją grzeszność.

Wyjaśnienie łaski jest konieczne, ale najważniejsze jest doświadczenie jej.

Część I Łaska jest silniejsza… niż Twoje błędy

1.Łaska przebacza Twoje winy

Mój syn zawsze bardzo poważnie podchodził do halloweenowego chodzenia po domach w myśl zasady „Cukierek albo psikus!”2. Rysował sobie mapki naszej okolicy, aby mieć pewność, że nie przeoczy żadnego domu. Już dawno przestało mu chodzić o zabawę i zbieranie cukierków – teraz przerodziło się to w wyzwanie, wyścig, konkurs, który musi wygrać. Kostiumy wybiera tak, żeby nie ograniczały mu ruchów. Pod koniec wieczoru przynosi do domu torbę słodyczy i waży ją, a następnie porządkuje (jestem pewien, że ma to po swojej mamie). Osobno odkłada czekoladki, które potem zamraża, a pozostałe cukierki segreguje według rodzaju i koloru.

Wszystko to wiedziałem. Nie wiedziałem jednak, że oprócz tego prowadzi rejestr ilości słodyczy, które zebrał, które zjadł, i ile mu jeszcze zostało.

Kiedy miał dziewięć lat, jego torba ze słodyczami ważyła prawie trzy kilogramy. Kiedy tej nocy poszedł spać, zrobiłem to, co zwykle robię – ukradłem małemu dziecku parę cukierków. Uznałem, że nigdy nie zauważy zniknięcia kilku krówek, więc wziąłem trzy i zniszczyłem dowody. Następnego dnia po powrocie z pracy zastałem syna czekającego na mnie w przedpokoju. Powiedział, że musimy porozmawiać. Posadził mnie na sofie i zapytał: „Czy jest coś, o czym chciałbyś mi powiedzieć?”.

Zacząłem się stresować. Zastanawiałem się, czy nie wydała mnie żona3. On jednak wyciągnął z kieszeni zmiętą kartkę zapisaną jakimiś symbolami i cyferkami, które kompletnie nic mi nie mówiły. Powiedział, że wie, że zjadłem mu trzy krówki.

Nigdy nie sądziłem, że zostanę na tym przyłapany, aż tu nagle syn przedstawia mi twarde dowody, którym w żaden sposób nie mogę zaprzeczyć. Co więcej, nie było to moje pierwsze wykroczenie. Zamiast go przeprosić, uciekłem się do wypomnienia mu kilku faktów, które mógł przeoczyć, jak choćby tego, że to właściwie dzięki mnie znalazł się na tym świecie.

Oczywiście, parę cukierków to drobiazg, ale w tym momencie odkryłem coś ważnego. Kiedy zrobię coś złego, nawet taką drobnostkę, mam skłonność do bronienia się i kontratakowania, zamiast przyznania się do winy. Będę bronił samego siebie, usprawiedliwiał swoje czyny w jakiś absurdalny sposób i niemal na pewno umniejszał swoją winę.

Skoro w ten sposób reaguję na oskarżenie o kradzież trzech krówek, całkiem możliwe, że siła moich sprzeciwów i protestów będzie rosła proporcjonalnie do wagi wykroczenia. Raczej nie wykażę się pokorą i szczerością, kiedy przyjdzie mi odpowiadać za poważne grzechy, które popełniłem w życiu. Całym sobą pragnę zaprzeczać, umniejszać, porównywać się i usprawiedliwiać. Ale dopóki będę podchodził do swojego grzechu z takim nastawieniem, nie mam szans doświadczyć potęgi i wspaniałości Bożej łaski.

Brzydka prawda

Nasza zdolność doceniania otrzymanej łaski jest ściśle powiązana z tym, do jakiego stopnia uświadamiamy sobie to, że jej potrzebujemy. Im bardziej jestem świadomy tego, jak paskudny jest mój grzech, tym bardziej potrafię docenić piękno Bożej łaski. Biblia stawia przed nami lustro, dzięki któremu możemy skonfrontować się z rzeczywistością naszego grzechu.

Wszyscy bowiem zgrzeszyli i pozbawieni są chwały Bożej.

List do Rzymian 3,23

Kim są ci „wszyscy”? Cóż, dotyczy to ciebie i mnie. My wszyscy zgrzeszyliśmy – jestem pewien, że już to kiedyś słyszałeś. Chciałbym cię jednak zapytać, jak odnosisz się do tej informacji? Ja wielokrotnie czytałem ten werset i myślałem: No tak, technicznie rzecz biorąc, to zgrzeszyłem, ale to nie był taki prawdziwie wielki grzech. Innymi słowy, nie jestem aż taki zły.

* * *

Wraz z żoną jedliśmy obiad w restauracji, kiedy niespodziewanie podeszła do nas kobieta, na oko grubo po pięćdziesiątce, i przedstawiła się. Zaczęła nam opowiadać, jak niedawno nawróciła się i została chrześcijanką. Z tym, że nie użyła słowa „chrześcijanka” – powiedziała, że stała się „naśladowczynią Jezusa”. Potem wskazała na męża, który siedział w odległej części sali, jak gdyby czując potrzebę wyjaśnienia, dlaczego nie podszedł z nią do nas. Powiedziała, że nie był zły z powodu jej decyzji, ale irytowała go i nie mógł jej zrozumieć. Uśmiechnąłem się i pomachałem do niego – odmachał, ale bez uśmiechu. Było to raczej pomachanie w stylu tego, które uskuteczniamy na równorzędnym skrzyżowaniu, kiedy chcemy kogoś przepuścić mimo głębokiego przekonania, że to my mamy pierwszeństwo. Postanowiłem jednak podejść do niego, przedstawić się i porozmawiać przez chwilę.

Następnego dnia wysłałem do nich obojga maila, zapewniając, że miło mi było ich poznać i żeby nie wahali się pisać do mnie, gdy będą mieli jakieś pytania czy wątpliwości, w których mógłbym im pomóc. Nie dostałem odpowiedzi. Kilka miesięcy później, gdy pracowałem przy komputerze, otrzymałem e-mail od tego mężczyzny! Opisał mi zmiany, jakie dostrzegł w swojej żonie – stała się milsza i bardziej cierpliwa, wydawała się też bardziej radosna. On jednak nie cieszył się z tych zmian, ponieważ był bardzo sceptyczny. Pozwolę sobie przytoczyć fragment listu: „Wydaje się być teraz o wiele szczęśliwsza, ale myślę, że po prostu chce mnie nakłonić do wypicia Kool-Aid”4.

Wiedziałem jednak, że nie napisał do mnie tylko po to, żeby sobie „pogadać”. Coś musiało się za tym kryć. Ewidentnie czegoś poszukiwał, ale nie chciał się do tego przyznać. Odpisałem mu, pytając, czy zechcieliby z żoną przyjść do kościoła i zostać na chwilę po nabożeństwie. Faktycznie, przyszli. Usiedliśmy później w małym pokoju i zacząłem opowiadać mu Dobrą Nowinę. Zacząłem od fragmentu z Listu do Rzymian 3,23, podkreślając, że wszyscy zgrzeszyli i zostali pozbawieni chwały Bożej. Natychmiast zaczął się bronić.

– Nie jestem taki zły! Większość ludzi uważa mnie za dobrego człowieka! – stwierdził.

Uważał, że nie zasługuje na miano grzesznika i że nie można sądzić ludzi według „Bożych standardów”. Nie można ustalać standardów, których człowiek nie jest w stanie osiągnąć, a potem nazywać go grzesznikiem! – argumentował. – To tak, jakby ustalić cel poza ludzkim polem widzenia, a potem winić strzelca, że nie trafił!

Podjąłem próbę wyjaśnienia mu pojęcia grzechu i grzesznika z teologicznego punktu widzenia. Miałem zamiar zacząć od Adama i Ewy, a potem mówić o tym, jak grzech przeniknął na cały świat. Myślałem, że zaimponuję mu mądrymi pojęciami, których zamierzałem użyć, mówiąc o tym, jak sprzeciwiliśmy się Bogu. Ale zanim zdążyłem się odezwać, choćby wspomnieć o winie czy grzechu pierworodnym, jego żona przerwała mi i zapytała, czy może coś powiedzieć. Nie czekała na pozwolenie, tylko odwróciła się do męża i spytała:

– Czy uważasz, że to w porządku upijać się, a potem krzyczeć na żonę? Czy uważasz, że wolno kłamać w zeznaniu podatkowym? Czy twoim zdaniem w porządku jest powiedzieć wnukowi, że przyjdziesz na jego mecz, a potem się nie zjawić?

Zadała jeszcze trzy lub cztery osobiste pytania, które ewidentnie były oskarżeniami. Jego odpowiedzi były oczywiste, a ona skomentowała to tak:

– Mówisz, że to nie fair, że każe ci się wypełniać Boże standardy, ale ty nie potrafisz wypełnić nawet własnych!

Nigdy nie myślałem o tym w taki sposób. Możemy się oburzać, kiedy kaznodzieja nazywa nas grzesznikami, ale co tam Boże standardy, skoro nie dorastamy nawet do własnych.

Usilnie przekonujemy samych siebie, że nie jesteśmy tacy źli, ale prawda jest taka, że jesteśmy o wiele gorsi, niż nam się wydaje. Im bardziej się tego wypieramy, tym bardziej wypieramy się łaski, którą możemy otrzymać. Jeśli nie uświadomimy sobie powagi naszych grzechów, nie uświadomimy sobie też tego, ile warta jest łaska. I dopóki będziemy wmawiać sobie, że nie jesteśmy aż tacy źli, łaska nie będzie nam się jawić jako coś wspaniałego. Do przyjęcia postawy nie jestem aż taki zły prowadzi kilka dróg:

1. Porównujemy się do innych.

Wcale nie twierdzimy, że jesteśmy doskonali. Skąd! Ale jeśli porównamy się do innych, nasze grzechy nie wydadzą nam się aż takie poważne. No i oczywiście, osądzając samych siebie, jesteśmy bardzo pobłażliwi. W porównaniu z tym, co robią inni, nasze grzechy maleją do rangi takich wykroczeń, jak przejście przez jezdnię w niedozwolonym miejscu czy wyrzucenie papierka na ziemię.

Umniejszamy swoje grzechy i potrzebę łaski, porównując się do innych, ale czy zdajemy sobie sprawę z tego, czym jest to porównywanie się i poczucie, że jesteśmy lepsi od innych? To grzech. I całkiem możliwe, że z Bożego punktu widzenia nasza duma i przekonanie o własnej nieomylności wyglądają o wiele paskudniej niż grzechy tej osoby, do której się właśnie porównaliśmy.

2. Próbujemy równoważyć zło dobrem.

W zeszłym roku czytałem w magazynie New York Times wywiad z Michaelem Bloombergiem, byłym burmistrzem Nowego Jorku. Miał wówczas siedemdziesiąt dwa lata. Rozmawiano z nim tuż przed spotkaniem z okazji pięćdziesięciolecia ukończenia college’u. Powiedział, że świadomość tego, ilu jego kolegów z college’u już odeszło, podziałała na niego bardzo otrzeźwiająco. Dziennikarz Jeremy Peters zaobserwował, że mimo to Bloomberg nie wydawał się specjalnie przejęty wizją tego, co czeka go po drugiej stronie. Napisał później:

Nawet jeśli [Bloomberg] czuje, że nie zostało mu już tyle czasu, ile by chciał, nie okazuje większych wątpliwości związanych z tym, co czeka go podczas sądu ostatecznego. Opowiedział mi o tym, co jako burmistrz robił, aby zwiększyć bezpieczeństwo, zapobiegać otyłości obywateli i ograniczyć ich palenie, po czym z uśmiechem dodał: „Mówię ci, jeśli Bóg istnieje, to mnie nie będą nawet sądzić. Pójdę w butach do nieba, zasłużyłem sobie na miejsce tam!”5.

Z jego punktu widzenia łaska nie jest potrzebna ani pożądana. Po prostu złożył wszystkie swoje dobre uczynki na jednej szali i uznał, że nie potrzebuje niczyjej pomocy.

Wszyscy potrafimy znaleźć sposób, aby uznać, że nie jesteśmy aż tacy źli, ale robiąc to, pozbawiamy się Bożej łaski. Mamy tendencję do zakrywania swoich grzechów albo przynajmniej marginalizowania ich. Ale zakrywając grzech, zakrywamy też łaskę. Marginalizując go, pozbawiamy się radości, jaka pochodzi z przebaczenia. Jezus nie starał się sprawić, aby ludzie poczuli się lepiej z tym, kim są i co zrobili, mówiąc im, że nie są aż tacy źli. On wyjaśnił im, że ten, komu wiele wybaczono, najmocniej kocha (Łk 7,47). Porównał naszą miłość do Boga z tym, jak wiele nam wybaczył.

Największy grzesznik, jakiego znam

Pewnego dnia na Twitterze przeczytałem wpis pewnego pastora, Jeana Larrouxa. Natychmiast zaprotestowałem w duchu przeciwko temu, co napisał, ale jak na ironię, mój sprzeciw tylko umocnił jego przesłanie. Oto co napisał: „Jeśli największym grzesznikiem, jakiego znasz, nie jesteś ty sam, najwyraźniej nie znasz samego siebie wystarczająco dobrze”.

Natychmiast, wręcz instynktownie, pomyślałem: Nie no, jasne, jestem grzesznikiem, ale przecież nie największym, jakiego znam! Jednak im bardziej myślę o tych słowach, im bardziej szczerze rozważam swoje motywy, tym trudniej przychodzi mi zaprzeczyć.

W tym cytacie było coś dziwnie znajomego. Nie mogłem jednak pojąć co, dopóki ponownie nie sięgnąłem do tego fragmentu Pisma, w którym Paweł deklaruje, że jest największym grzesznikiem:

Nauka to zasługująca na wiarę i godna całkowitego uznania, że Chrystus Jezus przyszedł na świat zbawić grzeszników, spośród których ja jestem pierwszy.

1 List do Tymoteusza 1,15

Pamiętam, że kiedy byłem w seminarium, pisałem esej w oparciu o ten właśnie fragment. Skupiałem się na przeszłości Pawła, na tym, co działo się przed jego nawróceniem. Założyłem wtedy, że Paweł uważał się za największego z grzeszników, ponieważ prześladował chrześcijan, próbował zniszczyć Kościół i zaszkodzić sprawie Chrystusowej. Kiedy profesor oddał mi esej, na górze strony nie było oceny, tylko krótka adnotacja, w dodatku na czerwono: „Napisać na nowo”.

Nie wiedziałem, o co chodzi, w czym problem. Na marginesach nie było żadnych uwag, żadne fragmenty tekstu nie zostały skreślone… Po zajęciach podszedłem do niego i poprosiłem o wyjaśnienie. Bez słowa wyjął długopis i zaznaczył w wersecie tylko jedno słowo:

Nauka to zasługująca na wiarę i godna całkowitego uznania, że Chrystus Jezus przyszedł na świat zbawić grzeszników, spośród których ja jestem pierwszy.

Czekałem jeszcze przez chwilę, mając nadzieję, że wyjaśni, o co mu chodzi, ale on już rozmawiał z kimś innym. Stałem tam więc, wpatrując się w to jedno słowo: jestem. Nagle dotarło do mnie, co przeoczyłem. Czasownik „być” był odmieniony w czasie teraźniejszym, a to zmieniało wszystko. Paweł nie powiedział „byłem największym grzesznikiem”. Nie. Jestem. „Spośród nich ja jestem pierwszy”.

Gdybyś podłączył mnie do wariografu i zapytał: „Czy uważasz, że jesteś największym grzesznikiem, jakiego znasz?”, prawdopodobnie odpowiedziałbym, że tak. Uważam się bowiem za tak grzesznego, że chciałbym w twoich oczach wyjść na bardziej uduchowionego poprzez bycie tak skromnym, jak to tylko możliwe6. Jestem jednak niemal pewien, że aparat ujawniłby, co myślę tak naprawdę. Jeśli mam być szczery, w głębi duszy wcale nie uważam siebie za największego grzesznika. Ale zapewniam cię, że im więcej uczę się o prawości Boga, im bardziej analizuję swoje życie i motywy, które mną kierują, tym bliżej mi do przyznania się, że jednak jestem najgorszym ze wszystkich grzeszników.

Choroba zwana grzechem

W Liście do Rzymian 3,23 czytamy, że wszyscy zgrzeszyli. Kilka stron dalej znajdujemy informację, że zapłatą za grzech jest śmierć (6,23). Możemy umniejszać nasze występki, ale Biblia mówi jasno: zostaliśmy uznani za winnych i skazani na śmierć.

Piszę ten rozdział w sypialni dla gości, gdzie odbywam, nazwijmy to, kwarantannę. Od kilku dni wygląda na to, że jestem chory, więc zalecono mi odpoczywanie, żebym szybko wrócił do zdrowia. Na szafce obok łóżka stoją leki, które kilka godzin wcześniej przyniosła mi żona. Jednak i ona, i ja dobrze wiemy, że ich nie wezmę. Bo mimo objawów, które mówią co innego, ja tak naprawdę nie wierzę w to, że jestem chory. Moja żona mówi, że nie umiem przyznać się do tego, że nie czuję się dobrze. Tak długo, jak tylko to możliwe, będę się upierał, że wcale nie jestem chory i… Moment, żona idzie zobaczyć, jak się czuję...

OK, już poszła.

Chcecie wiedzieć, co się wydarzyło? Weszła i powiedziała, żebym połknął tabletki, które przyniosła mi wcześniej. Zapytałem ją:

– Dlaczego miałbym brać leki, skoro nie jestem chory?

Podeszła i położyła dłoń na moim czole.

– Wydaje mi się, że jesteś rozpalony. Myślę, że masz gorączkę.

Dotknąłem więc swojego czoła i zapewniłem ją, że z moją temperaturą wszystko jest w porządku. Zasugerowała, żebym ją jednak zmierzył, na co ja odparowałem kiepskim żartem, że nie mogę mierzyć temperatury przy niej, bo kiedy tylko wchodzi do pokoju, od razu robi mi się goręcej. Wywróciła oczami i ruszyła do wyjścia, jednak zatrzymała się w drzwiach i rzuciła:

– Jak tam chcesz, pamiętaj jednak, że nie pocałuję cię, dopóki nie wydobrzejesz.

Połknąłem lekarstwa.

Odmawiam przyznania się do choroby, bo bycie chorym oznacza robienie pewnych rzeczy inaczej. Jeśli się przyznam do choroby, będę musiał leżeć w łóżku i łykać tabletki, a nie lubię leżeć w łóżku ani łykać tabletek. Tak więc, przyjąłem strategię, że tak długo, jak tylko to możliwe, do niczego się nie przyznaję. Okazuje się jednak, że udawanie zdrowego to mało efektywny sposób leczenia. Im szybciej przyznam się do choroby, tym szybciej zacznę brać leki i szybciej zacznie mi się poprawiać. Im szybciej zacznie mi się poprawiać, tym szybciej pocałuję swoją żonę.

Około 1600 lat temu Augustyn napisał w swoich Wyznaniach: „Mój grzech był tym bardziej nieuleczalny, że nie myślałem o sobie jak o grzeszniku”7. Dopóki nie pogodzimy się z diagnozą i nie zaakceptujemy tej śmiertelnej choroby, nie będziemy w stanie rozpocząć leczenia.

Diagnozę stawia Biblia – wszyscy cierpimy na chorobę zwaną grzechem. To wirus, który rozszerzył się na cały świat. W Liście do Rzymian czytamy:

Dlatego też jak przez jednego człowieka grzech wszedł na świat, a przez grzech śmierć, i w ten sposób śmierć przeszła na wszystkich ludzi, ponieważ wszyscy zgrzeszyli...

List do Rzymian 5,12

Wszystkim nam postawiono diagnozę, a nasza choroba jest śmiertelna – zapłatą za grzech jest śmierć. Paweł przedstawia nam jednak antidotum, odtrutkę zwaną łaską:

Ale nie tak samo ma się rzecz z przestępstwem, jak z darem łaski. Jeżeli bowiem przestępstwo jednego sprowadziło na wszystkich śmierć, to o ileż obficiej spłynęła na nich wszystkich łaska i dar Boży, łaskawie udzielony przez jednego Człowieka, Jezusa Chrystusa. I nie tak samo ma się rzecz z tym darem, jak i ze [skutkiem grzechu, spowodowanym przez] jednego grzeszącego. Gdy bowiem jeden tylko grzech przynosi wyrok potępiający, to łaska przynosi usprawiedliwienie ze wszystkich grzechów. Jeżeli bowiem przez przestępstwo jednego śmierć zakrólowała z powodu jego jednego, o ileż bardziej ci, którzy otrzymują obfitość łaski i daru sprawiedliwości, królować będą w życiu z powodu Jednego – Jezusa Chrystusa. A zatem, jak przestępstwo jednego sprowadziło na wszystkich ludzi wyrok potępiający, tak czyn sprawiedliwy Jednego sprowadza na wszystkich ludzi usprawiedliwienie dające życie.

List do Rzymian, 5,15–18

Paweł stawia równanie. Po jednej stronie jest twój grzech – i jest on gorszy, niż jesteś sobie to w stanie wyobrazić. Możesz go marginalizować, racjonalizować, próbować go ignorować, ale i tak jesteś śmiertelnie chory. Po drugiej stronie równania jest Boża łaska. Krew Jezusa umierającego na krzyżu nie była skalana grzechem i dlatego mogła stać się antidotum, które nas leczy. Na końcu, postawiwszy twój grzech po jednej stronie, a łaskę po drugiej, Paweł rozwiązuje to matematyczne równanie: łaska jest silniejsza niż wszystko inne. Pozwól, że powiem ci w zaufaniu, że nie zrobiłeś nic tak okropnego, żeby łaska nie mogła tego zmazać. Łaska jest zawsze silniejsza – bez względu na wszystko.

Podejdź do ŁASKI osobiście

Pewnej niedzieli rozdałem wszystkim wiernym zebranym w kościele kartkę z równaniem:

Łaska > ____________________

Poprosiłem ich, żeby każdy uzupełnił równanie swoim największym grzechem. Teraz chcę o to samo poprosić ciebie. Jedynym sposobem doświadczenia łaski jest podejście do niej osobiście. Zastanów się przez chwilę i uzupełnij równanie. Zdecyduj też, który znak wybierasz: „większa niż” czy „mniejsza niż”:

Łaska >/ < ____________________

Rozważania Pawła na temat Bożej łaski, które zawarł w 5. rozdziale Listu do Rzymian, są bardzo pomocne. Ale rozważania „na sucho”, bez doświadczenia, to tak jakby wziąć od lekarza receptę i nie wykupić jej. Wspaniałość i potęga Bożej łaski polegają na tym, że nie muszę przekonywać samego siebie, że nie jestem aż taki zły. Prawda jest taka, że jestem o wiele gorszy, niż mogę to sobie wyobrazić, ale to nic, bo Boża łaska i tak jest silniejsza od moich grzechów.

Informacje o książce:

Tytuł oryginału: Grace is Greater

Autor: Kyle Idleman

Tłumaczenie: Sara Wacławik

Redakcja: Agnieszka Luberadzka

Korekta: Grażyna Kożusznik

Przygotowanie e-booka: Marta Legierska

Projekt graficzny okładki, wg oryginału: Pamela Rudnik

Do dystrybucji na terenie całego świata: Księgarnia Szaron,

ul. Ogrodowa 6, 43-450 Ustroń,

tel.: 503 792 766 (503-SZA-RON),

wydawnictwo@szaron.pl

www.szaron.pl

Copyright © 2017 by Kyle Idleman

Oryginally published in English under the title Grace is Greater by Baker Books, a division of Baker Publishing Group, Grand Rapids, Michigan, 49516, U.S.A. All right reserved.

Polish edition © 2017 Szaron Grzegorz Przeliorz, Ogrodowa 6,

43-450 Ustroń, www.szaron.pl

Wszelkie prawa do wydania polskiego zastrzeżone.

Książka ani żadna jej część nie może być przedrukowywana ani w jakikolwiek inny sposób reprodukowana czy powielana mechanicznie, fotooptycznie, zapisywana elektronicznie lub magnetycznie, ani odczytywana w środkach masowego przekazu bez pisemnej zgody wydawcy.

Cytaty biblijne, jeśli nie zaznaczono inaczej, pochodzą z Bibli Tysiąclecia.

W sprawie zezwoleń należy zwracać się do: Wydawnictwo Szaron,

ul. Ogrodowa 6, 43-450 Ustroń,

wydawnictwo@szaron.pl, www.szaron.pl.

Wydanie I Ustroń 2017

ISBN 978-83-66051-15-7

Książkę można nabyć: Księgarnia i Hurtownia wysyłkowa Szaron

43-450 Ustroń, Ogrodowa 6,

tel.: 503 792 766 (503-SZA-RON)

wydawnictwo@szaron.pl

www.szaron.pl