Sally Green

ZŁA KREW

przełożyła Dorota Konowrocka-Sawa

Tytuł oryginału: The Half Bad

Original English language edition first published by Penguin Books Ltd, London

Text copyright © Half Bad Books Limited 2014

The author and illustrator have asserted their moral rights.

All rights reserved.

Copyright © for the Polish edition by Grupa Wydawnicza Foksal, MMXXII

Copyright © for the Polish translation by Dorota Konowrocka-Sawa, MMXIV

Wydanie II

Warszawa MMXXII

Niniejszy produkt objęty jest ochroną prawa autorskiego. Uzyskany dostęp upoważnia wyłącznie do prywatnego użytku osobę, która wykupiła prawo dostępu. Wydawca informuje, że wszelkie udostępnianie osobom trzecim, nieokreślonym adresatom lub w jakikolwiek inny sposób upowszechnianie, upublicznianie, kopiowanie oraz przetwarzanie w technikach cyfrowych lub podobnych – jest nielegalne i podlega właściwym sankcjom.

Dla mojej matki

„Rzeczy nie są dobre czy złe same w sobie. Są takie, jakimi nam się wydają”.

William Shakespeare, Hamlet¹ 

Część pierwsza. Sztuczka

Sztuczka

Oto siedzi dwoje dzieci, dwóch chłopców ściśniętych między wielkimi poręczami starego fotela. Jesteś tym z lewej.

Drugi chłopiec jest tak ciepły, że aż chcesz się przytulić. Powoli, jakby w zwolnionym tempie przenosi wzrok z telewizora na ciebie.

‒ Podoba ci się? ‒ pyta.

Kiwasz głową. Otacza cię ramieniem i odwraca się na powrót w stronę ekranu.

Kiedy film dobiega końca, chcecie sprawdzić, czy uda się wam powtórzyć jedną ze scen. Z kuchennej szuflady wykradacie wielkie pudełko zapałek i biegniecie z nim do lasu.

Próbujesz pierwszy. Zapalasz zapałkę i trzymając ją między kciukiem a palcem wskazującym, pozwalasz jej spłonąć do końca. Poparzyłeś palce, ale trzymasz w nich zwęglony ogarek.

Sztuczka działa.

Ten drugi też próbuje, ale bez sukcesu. Upuszcza zapałkę na ziemię.

Budzisz się i przypominasz sobie, gdzie jesteś.

Klatka

Sztuczka polega na tym, by się nie przejmować. Nie zwracać uwagi na to, że boli. Nie zwracać uwagi na nic.

Najważniejsze to się wyluzować. Na mieście tylko to się liczy. Tylko że to nie miasto, ale klatka obok małego domku otoczonego tysiącem zalesionych wzgórz pod błękitnym niebem.

Klatka, w której liczy się tylko jedna sztuczka.

Pompki

Rozkład dnia jest OK.

Budzenie się pod gołym niebem też jest OK. Budzenie się w klatce i w kajdanach ‒ no cóż – jest, jakie jest. Nie możesz pozwolić na to, by klatka przysłoniła ci całą resztę. Kajdany ocierają, ale skóra goi się szybko i bez kłopotu, więc czym się przejmować?

Klatka jest o niebo wygodniejsza, odkąd w środku są owcze skóry, które grzeją, nawet gdy są wilgotne. Nieprzemakalny brezent od północnej strony też znacząco poprawił sytuację. Chroni przed najgorszym wiatrem i zacinającym deszczem. Daje też odrobinę cienia w upalne, słoneczne dni. Żart! Ale poczucie humoru to podstawa.

Oto więc rozkład dnia. Budzisz się co rano, gdy niebo rozjaśnia się na wschodzie. Nie musisz wstawać, nie musisz nawet otwierać oczu, by się zorientować, że dnieje. Po prostu sobie leżysz i nasiąkasz porankiem.

Najlepszy moment dnia.

W okolicznych lasach są trzy ptaki na krzyż. Dobrze byłoby znać je z nazwy, ale musi ci wystarczać znajomość ich głosów. Zastanawiające, ale nie ma tu mew, a nieba nigdy nie przecinają smugi kondensacyjne. Powietrze w przedświcie jest zwykle nieruchome i gdy tylko odrobinę się rozjaśni, zaczyna się wydawać cieplejsze.

Możesz już otworzyć oczy. Przez kilka minut rozkoszujesz się wschodem słońca, który dziś jest cienką, różową linią ciągnącą się wzdłuż górnej krawędzi wąskiej wstęgi chmur spowijających zamglone wzgórza. Masz minutę, może nawet dwie, by pozbierać myśli, zanim się pojawi.

Musisz mieć plan. Najlepszym pomysłem jest poukładanie sobie wszystkiego w głowie poprzedniego wieczoru, żebyś rano mógł automatycznie przystąpić do dzieła. Plan zasadza się zwykle na tym, by robić wszystko, co ci każe, ale nie zawsze tak jest. Nie dziś.

Czekasz, aż się pojawi i rzuci ci klucze. Chwytasz je, rozkuwasz kajdany na nogach i rozcierasz je przez chwilę, by podkreślić ból, jaki ci zadaje. Uwalniasz lewy nadgarstek, później prawy, wstajesz, otwierasz drzwi klatki na oścież i odrzucasz jej klucze. Wychodzisz z pochyloną głową, nie patrząc jej w oczy, chyba że jest to część jakiegoś innego planu. Pocierasz kark, czasem jękniesz z cicha, po czym idziesz się wysikać na grządkę z warzywami.

Czasem, oczywiście, próbuje namieszać ci w głowie, zmieniając ustalony rozkład dnia; najpierw ordynuje wykonanie obowiązków domowych, a dopiero później ćwiczenia, ale zazwyczaj to pompki mają pierwszeństwo. Dowiesz się, zanim zapniesz rozporek.

‒ Pięćdziesiąt.

Nie podnosi głosu. Wie, że słuchasz.

Nie spieszysz się. Tego wymaga plan.

Niech czeka.

Rozmasowujesz prawą rękę, w którą wrzyna się metalowa obejma kajdanek, gdy jesteś skrępowany. Poświęcasz chwilę na zagojenie otarć i czujesz delikatne mrowienie. Krążenie głową, ramionami, jeszcze raz głową. Zastygasz w bezruchu na sekundę lub dwie, sprawdzając granice jej cierpliwości, po czym opadasz na ziemię.

jeden

Sztuką jest

dwa

się nie przejmować.

trzy

To podstawa

cztery

strategii.

pięć

Ale jest

sześć

wiele

siedem

taktyk.

osiem

Mnóstwo.

dziewięć

Nieustanna

dziesięć

czujność.

jedenaście

Nieustanna.

dwanaście

To takie

trzynaście

proste,

czternaście

bo nie ma nic

piętnaście

innego

szesnaście

do roboty.

siedemnaście

Czego wypatrywać?

osiemnaście

Czegoś.

dziewiętnaście

Czegokolwiek.

dwadzieścia

Niczego.

dwadzieścia jeden

Wszystkiego.

dwadzieścia dwa

Czegoś.

dwadzieścia trzy

Błędu.

dwadzieścia cztery

Okazji.

dwadzieścia pięć

Przeoczenia.

dwadzieścia sześć

Błahego

dwadzieścia siedem

błędu

dwadzieścia osiem

tej

dwadzieścia dziewięć

białej

trzydzieści

wiedźmy

trzydzieści jeden

z

trzydzieści dwa

piekła

trzydzieści trzy

rodem.

trzydzieści cztery

Popełnia

trzydzieści pięć

błędy.

trzydzieści sześć

O tak.

trzydzieści siedem

A jeśli

trzydzieści osiem

ten błąd

trzydzieści dziewięć

nie stworzy

czterdzieści

szansy,

czterdzieści jeden

poczekasz

czterdzieści dwa

na

czterdzieści trzy

następny,

czterdzieści cztery

a po nim

czterdzieści pięć

kolejny.

czterdzieści sześć

W końcu

czterdzieści siedem

zwyciężysz.

czterdzieści osiem

Odzyskasz

czterdzieści dziewięć

wolność.

Wstajesz. Bez wątpienia liczyła, ale nieprzepuszczanie żadnej okazji do niesubordynacji to kolejna kluczowa taktyka.

Bez słowa rusza w twoją stronę i grzbietem dłoni wymierza ci policzek.

pięćdziesiąt

‒ Pięćdziesiąt.

Po wykonaniu pompek wstajesz i czekasz. Najlepiej wbić wzrok w ziemię. Przez wiele dni padało i wiodąca obok klatki ścieżka, na której stoisz, tonie w błocie, ale dziś nie będziesz jej zamiatał. Nie taki jest plan. Jesień już wisi w powietrzu, ale akurat dziś się przejaśniło. Świetnie się składa.

‒ Zrób duże koło.

Wypowiada te słowa równie cicho jak poprzednio. Nie musi podnosić głosu.

Odbiegasz ‒ ale nie od razu. Musi sądzić, że jesteś tym samym chłopakiem co zwykle, trochę krnąbrnym, ale w sumie posłusznym, więc najpierw oskrobujesz buty z błota: lewym obcasem prawy nosek i prawym obcasem lewy nosek. Unosisz palec i patrzysz w niebo, a później wokół siebie, jak gdybyś oceniał kie-runek wiatru, spluwasz w krzaczki ziemniaków, rozglądasz się, jakbyś chciał przejść przez jezdnię, czekasz, aż przejadą wyimaginowane samochody... i autobus... i wreszcie ruszasz.

Jednym skokiem pokonujesz zbudowany bez zaprawy mur, a potem puszczasz się na przełaj przez wrzosowiska w stronę drzew.

Wolność.

Żeby to!

Masz jednak plan. Wiele się nauczyłeś w ciągu ostatnich czterech miesięcy. Na przebiegnięcie dużego koła potrzebujesz czterdziestu pięciu minut, ale pewnie mógłbyś zejść do czterdziestu, gdybyś nie mitrężył przy strumieniu na samym końcu, gdzie zwykle odpoczywasz, zaspokajasz pragnienie i przypatrujesz się życiu lasu. Któregoś razu udało ci się nawet dostać na grań i zobaczyć rozciągające się za nią wzgórza i lasy oraz ukryte wśród nich jezioro.

Dzisiejszy plan polega na tym, by przyspieszyć, gdy tylko znajdziesz się poza zasięgiem jej wzroku. Łatwizna. Bułka z masłem. Dzięki jej pożywnej kuchni opartej na mięsie, kilogramach warzyw i końskich dawkach świeżego powietrza jesteś zdrów jak ryba i w świetnej formie. Żyć, nie umierać.

Dobrze ci idzie. Świetne tempo. Gnasz jak wicher, a do tego uruchomiłeś proces autoregeneracji, by nie mieć siniaka po wymierzonym ci policzku, i aż cały buzujesz energią.

Dobiegasz do zawrotki, gdzie mógłbyś zrobić skrót na małe koło będące mniej więcej połową większego, ale kazała ci pokonać to duże, a i ty chciałbyś je przebiec – obojętne, co by powiedziała.

Nigdy nie biegłeś równie szybko.

Teraz na grań i niech ci sprzyja siła ciążenia, gdy pomkniesz długimi susami w dół strumienia prowadzącego nad jezioro.

Tutaj sytuacja się komplikuje. Jesteś już poza obszarem zakreślonym przez duże koło, a za chwilę będziesz znacznie poza nim. Zorientuje się, że zniknąłeś, dopiero gdy zaczniesz się spóźniać, a zatem masz dwadzieścia pięć minut od momentu opuszczenia koła ‒ może trzydzieści, może nawet trzydzieści pięć, ale przyjmijmy, że dwadzieścia pięć ‒ zanim zacznie cię ścigać.

W gruncie rzeczy to nie ona jest źródłem problemu, lecz obejma, którą masz na nadgarstku. Jeśli zbytnio się oddalisz, pęknie. Nie masz pojęcia, jak to działa ‒ może to czary, może zwykła nauka, może i jedno, i drugie ‒ ale pęknie. Powiedziała ci to pierwszego dnia. Powiedziała ci też, że obejma zawiera płyn. Kwas. Jeśli się gdzieś zawieruszysz, wypłynie i przeżre ci nadgarstek.

‒ Stracisz dłoń.

Dokładnie tak to ujęła.

Pędzisz w dół zbocza. Słyszysz kliknięcie... i zaczynasz płonąć z bólu.

Masz jednak plan.

Zatrzymujesz się i zanurzasz dłoń w strumieniu. Woda paruje z sykiem. Pomaga, ale trucizna jest lepka i brejowata i nie zmywa się tak łatwo, a będzie jej jeszcze więcej. A ty musisz biec.

Upychasz pod bransoletą mokry mech i torf. Jeszcze więcej. Jeszcze trochę. To już za długo trwa, czas ruszać w drogę.

W dół.

Wzdłuż strumienia.

Sztuczka polega na tym, by nie zwracać uwagi na nadgarstek. Nogi spisują się świetnie, więc gnasz przed siebie.

Utrata ręki to jeszcze nie katastrofa. Można ją czymś zastąpić... hakiem... albo trójzębem jak u tego faceta z Wejścia smoka... albo może czymś, co ma ostrza, normalnie schowane, a jak stajesz do walki, to się wysuwają i ta-dam! Może nawet płomienie... Jedno jest pewne: nie sprawisz sobie sztucznej dłoni... Na pewno nie.

Kręci ci się w głowie, a jednocześnie czujesz mrowienie. Ciało próbuje uleczyć nadgarstek. Kto wie, może uda ci się z tego ujść z obiema rękami. Sztuczka tak czy siak polega na tym, by nie zwracać uwagi. Z ręką czy bez wydostaniesz się stąd.

Musisz się zatrzymać. Ponownie zanurzasz rękę w strumieniu, ponownie upychasz trochę torfu pod bransoletą i puszczasz się w dalszą drogę.

Jesteś już prawie nad brzegiem jeziora.

Prawie.

O tak. Piekielnie zimna ta woda.

Brodzenie w wodzie cię spowalnia, ale dobrze jest zanurzyć w niej rękę.

Byle iść dalej.

Dalej.

Cholernie duże jezioro. Ale to dobrze. Im większe, tym lepiej. Tym dłużej twoja ręka będzie w wodzie.

Niedobrze ci... bleee...

Cholera, ta ręka wygląda naprawdę fatalnie, ale kwas przestał już wypływać z obręczy. Wydostaniesz się. Pokonałeś ją. Znajdziesz Mercurę i otrzymasz trzy dary.

Musisz tylko iść dalej.

Za chwilę dotrzesz do końca jeziora.

Dobrze ci idzie. Naprawdę świetnie.

Już niedaleko.

Zaraz ukaże ci się cała dolina i...

Prasowanie

O mały włos straciłbyś dłoń.

Rzeczona dłoń spoczywa teraz na kuchennym stole połączona z twoim ramieniem kośćmi, mięśniami i ścięgnami widocznymi w krwawej, otwartej ranie otaczającej nadgarstek. Pokrywająca go wcześniej skóra utworzyła strumyczki przypominające lawę spływającą ku palcom ‒ jakby stopniała, po czym na powrót stwardniała. Cała dłoń spuchła i boli jak... no cóż, jak dłoń poparzona kwasem. Możesz lekko poruszyć palcami, ale kciuk nie działa właściwie.

‒ Może zagoi się na tyle, byś mógł się nią znów posługiwać. A może nie.

Jeszcze nad brzegiem jeziora zdjęła obejmę z twojego nadgarstka i spryskała ranę płynem uśmierzającym ból.

Była przygotowana. Zawsze jest przygotowana.

Jak się tam znalazła? Tak szybko? Biegła? Przyleciała na cholernej miotle?

Niezależnie od tego, jak się dostała nad brzeg jeziora, musiałeś z nią wrócić piechotą i to był ciężki marsz.

‒ Dlaczego się do mnie nie odzywasz?

Jej twarz jest tuż obok twojej.

‒ Jestem tu, by cię uczyć, Natanie. Ale musisz zaprzestać prób ucieczki.

Jest tak brzydka, że musisz odwrócić twarz.

Po drugiej stronie kuchennego stołu stoi rozstawiona deska do prasowania.

Prasowała? Swoje bojówki?

‒ Natanie. Popatrz na mnie.

Nie spuszczasz wzroku z żelazka.

‒ Chcę ci pomóc, Natanie.

Odkrztuszasz gęstą flegmę, odwracasz się i plujesz. Błyskawicznie odchyla się w tył, więc plwocina ląduje na jej koszulce, a nie na twarzy.

Nie uderza cię. To nowość.

‒ Musisz jeść. Podgrzeję rosół.

To też nowość. Normalnie to ty musisz gotować, sprzątać i zamiatać.

Nigdy jednak nie musiałeś prasować.

Idzie do spiżarni. Tu nie ma lodówki ani elektryczności, za to jest opalany drewnem piec. Rozpalanie ognia i wynoszenie popiołu też należy do twoich obowiązków.

Kiedy idzie do spiżarni, podchodzisz popatrzeć na żelazko. Nogi masz jak z waty, ale głowa pracuje normalnie. Wystarczająco normalnie. Dobrze by ci zrobił łyk wody, ale chcesz popatrzeć na żelazko. To tylko przypominający je kształtem stary kawałek metalu z rączką. Jest ciężki i zimny. Aby mógł spełnić swoje zadanie, musi zostać nagrzany na piecu. To musi trwać całe wieki! Mieszka w środku niczego, a prasuje swoje spodnie i koszulki!

Kiedy kilka sekund później wraca, stoisz już za drzwiami spiżarni. Z impetem opuszczasz żelazko, kierując je ostrym końcem w jej skroń.

Dlaczego jest tak cholernie wysoka i tak cholernie szyb-ka? Żelazko ledwie zahacza o jej głowę i ześlizguje się na ramię.

Padasz na podłogę, chwytając się za uszy. Ostatnim obrazem, który dostrzegasz przed utratą przytomności, jest widok jej butów.

Przekład: Dorota Konowrocka-Sawa

Redakcja: Jerzy Wachowski

Korekta: Urszula Roman, Hanna Szamalin

Projekt okładki: Natalia Starkiewicz

Zdjęcie autorki na okładce: materiał promocyjny wydawcy

Skład i łamanie: Plus 2 Witold Kuśmierczyk

Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.

00-372 Warszawa, ul. Foksal 17

tel./faks (22) 646 05 10, 828 98 08

biuro@gwfoksal.pl

www.wab.com.pl

ISBN 978-83-8318-275-9

Skład wersji elektronicznej: Michał Olewnik / Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.
i Michał Latusek / Virtualo Sp. z o.o.