Magdalena Kordel

Wiosna cudów

Przystań Śpiących Wiatrów

Copyright © by Magdalena Kordel

Wydanie I

Warszawa MMXXIII

Niniejszy produkt objęty jest ochroną prawa autorskiego. Uzyskany dostęp upoważnia wyłącznie do prywatnego użytku osobę, która wykupiła prawo dostępu. Wydawca informuje, że wszelkie udostępnianie osobom trzecim, nieokreślonym adresatom lub w jakikolwiek inny sposób upowszechnianie, upublicznianie, kopiowanie oraz przetwarzanie w technikach cyfrowych lub podobnych – jest nielegalne i podlega właściwym sankcjom.

Prolog. Kilka lat wcześniej

Stella stała przed ogromnym, zwalistym budynkiem, zadzierając wysoko głowę. Gmach był naprawdę potężny. Kanciasty i wyniosły. Nie miał w sobie nic z tego, o czym tak naprawdę marzyła. Zero werandek, przybudówek, balkoników. Brak swojsko spadzistego dachu.

Właśnie, „brak” to tutaj kluczowe słowo, pomyślała marszcząc brwi. Brak jakiejkolwiek chęci współpracy, doszła do wniosku.

Odkąd pamiętała, dostrzegała w budynkach o wiele więcej niż drewno, cegły i kamień. Traktowała je jak żywe stworzenia. Wyczuwała ich emocje, aurę i nastroje. Jej zdaniem każdy dom, podobnie jak człowiek, miał swój niepowtarzalny charakter.

Szczególnie wyraziste były te opuszczone. Lata osierocenia i pozostawienia ich samym sobie odsłaniały to, co w domach zamieszkanych było zamaskowane przez harmider codziennego życia.

I tak Stella dzieliła opuszczone domy na te tęskniące, obojętne i niechętne.

Te pierwsze wciąż były pełne wiary, miały nadzieję. Gdy wyczuwały obecność człowieka, wręcz do niego lgnęły. Ich drzwi, prowadzące do dobrze zachowanych pomieszczeń albo tych, które emanowały największym ciepłem, otwierały się bez trudu. Najcięższe nawet wrota bez najmniejszego wysiłku ustępowały pod lekkim dotknięciem ręki. Przechadzający się po nich ludzie, nawet ci cierpiący na brak wyobraźni, nagle zaczynali widzieć siebie siedzących właśnie w tym, a nie innym pokoju, zaczynały im przychodzić na myśl wygodne fotele, ciepłe kręgi światła, ogień w kominku… W takich miejscach ludzie zaskakiwali samych siebie. Wracały do nich zapomniane dawno marzenia, serca wyrywały się do urządzania, a to sypialni, w której można by się było zaszyć po ciężkim dniu, a to kuchni, gdzie już oczami wyobraźni widzieli wielki stół, który aż prosił się o to, by zgromadzić przy nim najbliższych. Tłoczące się przy nim krzesła z wygniecionymi swojsko poduszkami. Czasem przymykali oczy i słyszeli bulgoczący przyjaźnie czajnik, w którym gotowała się woda na herbatę, innym znów razem wciągali głęboko powietrze i wydawało się im, że wokół unosi się zapach ulubionego ciasta, takiego, jakie jadali w dzieciństwie, albo czegoś niesprecyzowanego, ale kojarzącego się tak jakoś dobrze, niosącego poczucie bezpieczeństwa. O tak, domy tęskniące były mistrzami, potrafiły umiejętnie kusić i zachęcać. Być może tak dobrze znały ludzkie tęsknoty, bo pragnęły tego samego. Chciały być otoczone opieką, chciały być kochane i żeby do nich wracano. I wiedziały, czym się odwdzięczyć i co zaoferować w zamian. Grube ściany chroniące domowników przed całym światem i ciepłe pokoje – pierwszy, niezmienny punkt kuszącej oferty. Drzwi broniące dostępu złym myślom i trudom dnia – punkt drugi. Tych punktów było o wiele, wiele więcej. Domy tęskniące miały misję i niespożyte pokłady wdzięczności wobec tych, którzy zdecydowali się je pokochać. Ale poza tym, że umiały kusić i przekonywać do siebie, potrafiły też ukrywać swoje braki i słabe strony. Były na swój sposób nieszkodliwie przebiegłe. Drzwi do tych bardziej zniszczonych pomieszczeń zazwyczaj ustępowały niechętnie. Zacinały się, skrzypiały. A miejsca wymagające większych nakładów pracy jakby mniej rzucały się w oczy, rzadko je zauważano. Tak jakby domy tęskniące bały się je pokazać, żeby tylko nikogo do siebie nie zniechęcić. Żeby tylko nie skazać się na kolejne lata samotności.

O tak, Stella głęboko wierzyła, że tak jak istnieją bezdomni ludzie, tak jest na świecie mnóstwo bezludnych domów. Marzących o swoim człowieku. O śmiechu szybującym pod dach, o tupocie stóp na schodach, który wprawiałby w radosne drżenie nie tylko stopnie, ale i cały dom. Tęskniących za kłótniami, po których następowałaby zgoda, za zapachem parzonej rano kawy. Za codziennym zgrzytliwym przekręcaniem kluczy w zamkach. Takie domy zazwyczaj sprawiały, że ludzie zakochiwali się w nich od pierwszego wejrzenia. I długo nie dawały o sobie zapomnieć.

Kolejnym typem budynków w prywatnym rankingu Stelli były te obojętne. One jasno mówiły: jesteś, to jesteś, a jak cię nie ma, to też niewielki kram. Takie domy były zdystansowane. Nie zależało im na tym, żeby ktokolwiek je zauważył. Były na to zbyt dumne. Obrażone na śmierć i życie. Bo jakże można było tak po prostu je opuścić? Zamiast ogrzewać, dopieszczać, malować, tapetować i stroić w nowe zasłony i firany? Skoro tak z nimi postąpiono, to one nie miały zamiaru się prosić! Ani narzucać! Jeden wielki foch!

Stella skrycie podejrzewała, że domy tego rodzaju, jeżeli tylko dostatecznie długo pozostawały opuszczone, gorzkniały, a ich obojętność powoli przeradzała się we wrogość i antypatię.

I tak właśnie rodziły się domy trzeciego typu: te niechętne i nieżyczliwe. Domy straszące wręcz i nieżyczące sobie niczyjej obecności. To one najczęściej zapadały się w sobie. Niszczały latami i na koniec przerażały upiornym wyglądem.

I oto stojąc przed tym wielkim, opuszczonym, choć całkiem nieźle utrzymanym budynkiem (biorąc pod uwagę wszystkie te lata, gdy był niezamieszkany) i patrząc mu głęboko w czeluści okien, coraz bardziej utwierdzała się w przekonaniu, że właśnie ma przed sobą dom będący na granicy. Już od dawna był obojętny, co do tego akurat nie miała cienia wątpliwości. Jednak teraz zaczynała się w nim przemiana. Sprawiał wrażenie lekko zniecierpliwionego i poirytowanego faktem, że zakłóca mu się spokój. Ludzie zaczynali go drażnić i był już tylko krok od skonkretyzowanej i czystej wrogości.

– No i co? Co uważasz? Tylko nie mów, że ci się nie podoba, bo jest idealny! – W jej rozmyślania wdarł się pełen zachwytu i ekscytacji głos Aldony.

– Cóż… Jak by to powiedzieć… – Stella zawahała się i pokręciła sceptycznie głową.

– No wiesz! Tobie naprawdę trudno dogodzić! Co ci w nim nie pasuje, co? Jest duży, konserwator zabytków nie położył na nim łapy, stosunkowo niedawno, bo jeszcze osiem albo dziesięć lat temu było tu sanatorium. Wiem, wiem, to całkiem długo jak na budynek, ale przez jakiś czas mieszkały tu jeszcze trzy rodziny. Dom był ogrzewany. Pusty i niezamieszkany stoi od pięciu albo nawet tylko czterech lat. A to już brzmi inaczej niż dziesięć! Akurat z tym musisz się zgodzić bez zbędnych dyskusji!

– Cóż… Z tym nie zamierzam polemizować – mruknęła Stella, ale w jej głosie nie było słychać przekonania.

– A to, że było tu sanatorium, do ciebie nie przemawia? To przecież niewątpliwa zaleta. Dzięki temu mamy już wydzielone pokoje i nawet jeżeli trzeba będzie coś zmienić, to na pewno nie wszystko. A to oznacza mniej pracy i mniej wydatków. To będzie strzał w dziesiątkę! Wiesz, że mam do tego nosa!

– Cóż… – powtórzyła Stella i odwróciła wzrok od okien, bo miała wrażenie, że budynek łypie na nią z coraz większą niechęcią.

Znała swoją przyjaciółkę na tyle, żeby doskonale zdawać sobie sprawę, iż nie ma sensu opowiadać jej o rodzajach domów, a tym bardziej przekonywać jej, że ten już na wstępie ma focha i w związku z tym trudno się będzie z nim porozumieć.

– Po prostu nie czuję chemii i tyle – dodała więc tylko z głębokim westchnieniem.

– Do tego tu nie musisz czuć! Zostaw go mnie. Mnie tam żadne porozumienie dusz z kupą cegieł nie jest niezbędne. Dam radę bez tego. Lepiej mi powiedz, czy w ogóle tu kiedyś byłaś? Znasz to miejsce? – Przyjaciółka wbiła w nią pytające spojrzenie.

– Aldona, a co to w ogóle za pytanie! Oczywiście, że byłam. – Stella ze zniecierpliwieniem tupnęła nogą. – W końcu mieszkam w tym miasteczku od urodzenia, więc trudno, żebym przeoczyła coś tak ogromnego. Ale jeżeli mam być szczera, to nigdy mnie tu nie ciągnęło. Podsumowując zatem: tak, od zawsze kojarzę ten budynek, bo to taki moloch – mimowolnie zniżyła głos, bo choć nie czuła do tego miejsca sympatii, to nie chciała go przecież tak wprost obrażać – że trzeba by być kompletnie ślepym, żeby go przeoczyć, ale przyznaję, że nigdy nie byłam w środku, nie zaglądałam nawet do parku czy ogrodu… Może dlatego, że jest otoczony takim nieprzyjaznym żelaznym ogrodzeniem… Naprawdę nie masz nawet odrobiny takiego poczucia, że to – zrobiła sugestywny ruch podbródkiem w kierunku budynku – jest po prostu odstraszające? I że ludzie nie będą chcieli mieszkać w takim miejscu? Otoczonym szczerzącym zęby płotem, kojarzącym się z więzieniem…

– A weź idź się utop! – poradziła jej życzliwie przyjaciółka. – Czyś ty zupełnie straciła rozum? Jakie więzienie? Z tego, co mi wiadomo, więzienia otacza się drutem kolczastym, a nie przyzwoitym ogrodzeniem z kutego żelaza! W które, teraz skup się, nie będziemy musiały dodatkowo inwestować, bo… tadam, już jest! A wiesz, ile kosztowałoby postawienie muru albo innego płotu? – zapytała retorycznie i pokiwała głową. – No właśnie! Przemaluje się je trochę i tyle. Będzie jak znalazł. Przynajmniej na początek, bo potem warto by było pomyśleć o czymś nowocześniejszym. A co do twojej opinii o samym budynku, to akurat o to cię nie podejrzewałam! – dorzuciła z wyraźną przyganą.

– To znaczy o co? O to, że nie będę zachwycona tym topornym, kanciastym i mów sobie, co tam chcesz, ale jednak odstraszającym gmaszyskiem? – Teraz już nawet nie starała się zniżać głosu. Ten budynek już i tak miał wyrobione zdanie na ich temat i nic, co by powiedziała, nie mogło nastawić go gorzej. Nie chciał ich tutaj, Stella czuła to bardzo wyraźnie.

– Nie, akurat tego się spodziewałam, bo ja wiem, co ty lubisz! Te wszystkie romantyczne, porośnięte mchem, paprocią i pajęczyną ruiny! Ale nie sądziłam, że nie dostrzeżesz w nim potencjału! W końcu to ty z nas dwóch masz większą wyobraźnię! – wyrzuciła z siebie.

– I właśnie ta wyob…

– Nie, poczekaj, nie kończ – weszła jej w słowo Aldona, wymachując gwałtownie rękami. – Najpierw wróćmy do sedna, bo nie bez kozery zapytałam, czy tu byłaś. Ale byłaś tak naprawdę, a nie „kilka razy przeszłam i zerknęłam”. I właściwie nawet nie musiałam czekać na twoją odpowiedź, bo i tak byłam pewna, że nie obejrzałaś ani nie zwiedziłaś całej posiadłości. Gdyby było inaczej i gdybyś wiedziała to, co ja wiem, to pewnie nie byłabyś taka sceptyczna i marudna. Bo tam – wymownie spojrzała w głąb posesji – są, oczywiście z twojego punktu widzenia, same skarby. Do mnie one kompletnie nie przemawiają, w przeciwieństwie do tego – skinęła głową w kierunku budynku sanatorium – ale mogę dać sobie rękę uciąć, że ty ledwo zobaczysz, o czym mówię, będziesz piała z zachwytu. I dlatego szkoda gadać po próżnicy i się kłócić, skoro i tak wiem, że wyjdzie na moje. Uwierz, to, co tam na ciebie czeka, rozwieje wszelkie twoje wątpliwości. A plus tego jest taki, że nie będzie problemu z podziałem obowiązków. Bo ja tamtego nawet palcem nie chcę tknąć, a z kolei mój pomysł na sanatorium też będzie daleki od tego, czego ty pragniesz. I właściwie lepiej by być nie mogło. A teraz chodź i przygotuj się na czysty zachwyt – dodała i nie oglądając się za siebie, pomaszerowała niegdyś zapewne szeroką i wypielęgnowaną, a teraz niemożebnie zarośniętą aleją prowadzącą w głąb posesji.

Stella westchnęła ciężko i chcąc nie chcąc, podążyła za nią.

Naprawdę nie wiem, co by tam musiało być, żeby wzbudziło we mnie choć nikły entuzjazm, pomyślała i obejrzała się za siebie. Z tej perspektywy stare sanatorium wyglądało jeszcze bardziej ponuro i odpychająco. Stella była przekonana, że gdyby ten dom miał taką możliwość, to na ich widok zatrząsnąłby z głuchym łoskotem wszystkie drzwi i okna, a na koniec zazgrzytał ostrzegawczo każdym zawiasem i czym tam tylko dom może zazgrzytać.

Naprawdę nie podobamy się mu ani trochę, przemknęło jej przez głowę. Wkurza go, że mu się przyglądamy i że wchodzimy na jego teren. I jeżeli tam jest jakiś duch, to z całą pewnością będzie upiorny i strasznie wredny. Poczuła, jak po plecach przebiega jej zimny dreszcz, i w tym samym momencie jej stopa zaplątała się w kłębowisku czegoś, co radośnie wyrosło na środku alejki, i o mało co nie rymsnęła jak długa.

– Uważaj! – Na całe szczęście przyjaciółka miała doskonały refleks i zdążyła w porę ją podtrzymać. – A teraz zobacz – mówiąc to, Aldona przesunęła się tak, żeby nie zasłaniać widoku idącej za nią Stelli. – I spróbuj powiedzieć mi, że nie miałam racji i że cię nie znam!

– O cholera – wyszeptała tylko Stella, a potem zamilkła, bo gardło ścisnęło jej nagłe wzruszenie.

Rzeczywiście Aldona znała ją bardzo dobrze. Bo Stella była oczarowana i oszołomiona. I miała wrażenie, jakby ktoś nagle za sprawą niepojętych czarów przeniósł ją w zupełnie inne miejsce. Trudno było uwierzyć, że za jej plecami nadal straszył ponury gmach dawnego sanatorium – tak bardzo nie pasował do tego pocztówkowego wręcz widoczku, który objawił się jej oczom.

Przed nią, otoczony zdziczałym ogrodem, wyrastał niewielki domek z zaokrąglonym dachem i oknami obramowanymi okiennicami, z których płatami odchodziła farba. Schodki prowadzące na murowany ganek się zapadły, tak samo zresztą jak część gankowej podłogi. Ale to nie miało znaczenia.

– Wyobrażasz sobie, jak tu będzie pięknie, gdy to wszystko będzie wyglądać, gdy otoczy się to należytą troską i miłością? Gdy przywróci się temu miejscu świetność? – wyszeptała w końcu Stella, odzyskawszy głos.

W odpowiedzi usłyszała trzeźwe:

– Taaa, i wpakuje się w to mnóstwo kasy. A potem dla odmiany podsypie pieniędzmi. Ale na to, jak je zrobić, to ja mam już plan. Ty tylko musisz mi zaufać. A gdybyś mimo tego, co tu zobaczyłaś, miała jeszcze jakieś wątpliwości, to takich domków na terenie jest więcej. Plus zabudowania gospodarcze, które też są w twoim stylu… To co, mamy o czym gadać? – W jej głosie słychać było lekką kpinę.

– Wiesz, rozmawiać zawsze warto… – Stella jeszcze usiłowała zachować powściągliwość, ale czuła, że oszukuje samą siebie.

Kilkanaście minut później, gdy obejrzała resztę terenu, wiedziała już, że przepadła na amen. Powiedzieć, że główny budek jej nie przekonał, to tak, jakby w ogóle nie powiedzieć nic. Nie polubiła go, a i on nie lubił jej. Ani nikogo. Zrobienie w nim tego, co planowała Aldona, nie będzie proste, bo on nie zamierzał współpracować.

Dobrze by było, żeby tylko na tym poprzestał i nie przeszkadzał, pomyślała Stella. Bo już była w takich miejscach, w których najprostsze nawet remonty sprawiały ogromne trudności. Gwoździe nie chciały się wbijać, okna wpasowywać w otwory, stopnie schodów cały czas prowokowały potknięcia.

Oczywiście ludzie zazwyczaj szukali racjonalnego wyjaśnienia takiego stanu rzeczy – a to gwoździe były złej jakości, a to ktoś coś niedokładnie wymierzył, ktoś inny zaś nie zachował ostrożności i dlatego prawie spadł z pierwszego piętra… Co z tego, że takie niefortunne sytuacje zdarzały się podejrzanie często. O tym raczej nie myślano.

Jednak Stella wiedziała swoje. Istniały po prostu takie narowiste i zbuntowane miejsca, które nie zamierzały łatwo się poddawać i dać się okiełznać.

I nie, absolutnie nie była przekonana do budynku, którym zachwycała się przyjaciółka, choć oczywiście, patrząc racjonalnie, nie mogła nie przyznać jej racji. Był odpowiedni do tego, o czym obie od dawna rozmawiały.

Ale ilu praktycznych zalet by nie miał i jak by jej do siebie nie przekonywał, nawet przez sekundę nie zastanawiałaby się nad sensem wiązania z nim jakichkolwiek planów, gdyby nie to wszystko, co krył w sobie ogromny park-ogród i znajdujące się w nim zabudowania. Bo to z kolei przyciągało ją do siebie z niesamowitą siłą.

Wiedziała to na pewno, bo dokładnie obejrzała wszystko, pogładziła stare kaflowe piece w pierwszym z domków, przyjaźnie poklepała parapety, dodając im otuchy, i oparła się plecami o solidne, stabilne drzwi stodoły, które nawet nie drgnęły, zapewniając ją tym samym o wsparciu.

I po tym wszystkim doskonale wiedziała, że nie będzie mogła ot tak sobie odejść, nie oglądając się za siebie, bo te cukierkowe domki, stara murowana stodoła i pozostałe zabudowania wpadłyby w rozpacz. A tego zwyczajnie nie robi się budynkom, które tęsknią. Nie pozbawia się ich nadziei na kolejne długie lata. Nie zabiera im się człowieka, który pojawił się w ich progach. Szczególnie takiego, który może sprawić, że już nigdy nie będą opustoszałe.

Tego wieczoru poszła na długi spacer…

Tego wieczoru poszła na długi spacer. Potrzebowała czasu, żeby przemyśleć propozycję przyjaciółki. I przekonać samą siebie, że nie powinna mieć wątpliwości.

A może właśnie zupełnie na odwrót? Może powinna je mieć… W końcu zanim będzie mogła zająć się tym, co naprawdę ją przyciąga do tego miejsca, miną lata… Aldona jasno postawiła sprawę i akurat w tym względzie ma rację, rozmyślała Stella, a przed oczami, jakby zadając kłam tym wątpliwościom, stanął jej mały domek, który wyglądał jak żywcem wyjęty z Doliny Muminków.

Ale patrząc na to obiektywnie, jeżeli zaryzykuje, to w końcu się doczeka, kontrargumentowała, i zdawszy sobie sprawę z tego, co robi, uśmiechnęła się rozbawiona. Ni mniej, ni więcej tylko starała się przekonać samą siebie, a to zadanie nigdy nie należało do łatwych. A tymczasem będzie miała oko i na park, i na każdy z domków. Zadba, żeby nie popadały w większą ruinę, myślała, wróciwszy do analizowania plusów. W zimie będziemy w nich palić i dopilnuję, żeby sprawdzić stan dachów i w razie czego je naprawić albo wymienić… Bo najważniejsze, żeby nie dopuścić, by woda się lała do środka. Z kolei stodoła daje tyle możliwości! Można ją tak ładnie zaadaptować na pokoje gościnne. I to dokładnie takie, o jakie mi chodzi, dumała, maszerując przed siebie.

– No, Stello masz twardy orzech do zgryzienia – wymruczała pod nosem.

Jeżeli się zdecyduje, to chcąc nie chcąc, będzie musiała pracować przy tym odętym, sfoszonym molochu. I to przez dłuższy czas. Choć perspektywa zajęcia się tym, co naprawdę chce robić, jest chyba tego warta. Szczególnie że Aldona nie zrezygnuje… To sanatorium za bardzo jej się spodobało, żeby odpuściła. Zresztą trudno nie przyznać jej racji: biorąc pod uwagę jego użyteczność, ten budynek jest po prostu idealny. I jeżeli Stella nie podejmie tematu, Aldona znajdzie kogoś innego i jemu zaproponuje dokładnie to, co zaproponowała jej – zabudowania w parku, które Aldony zupełnie nie interesują. Na myśl o tym, że już nigdy nie wejdzie do tych małych domków, że nie będzie uczestniczyć w przywracaniu ich do życia albo, co gorsza, że ktoś zburzy w nich te piękne kaflowe piece, usunie stareńkie parapety, wiekowe, klimatycznie skrzypiące schody wymieni na nowe, zamiast je odnowić, Stella aż zadrżała.

Czy może zaryzykować? Wycofać się tylko dlatego, że się boi?

Zajęta tymi rozterkami nie zauważyła, dokąd niosą ją nogi. Ocknęła się, dopiero gdy stanęła przed ozdobną kutą, otwartą na oścież bramą.

No tak, jakżeby inaczej, pomyślała i z lekkim rozbawieniem pokręciła głową.

Gdzieżby mogła trafić, jeżeli nie w miejsce, które od dziecięcych lat przyciągało ją niczym magnes? Odkąd sięgała pamięcią, ta brama, częściej uchylona niż szeroko otwarta, jawiła się jej jako magiczne przejście łączące dwa światy.

Może dlatego, że za nią rzeczywiście wszystko wyglądało nieco inaczej. Trochę tak, jakby czas tam się zatrzymał. Szeroka, ocieniona wiekowymi lipami aleja prowadziła do ogromnego dworu. Z przestronnym tarasem, osłoniętym dachem, który wdzięcznie podpierały białe kolumny, z półkolistym balkonem przytulonym do bielonych ścian, z wykuszami, w które miękko wtulały się witrażowe okna, dom tchnął spokojem i pewnością siebie. Umoszczony wygodnie w minionych latach nawet nie musiał opierać się współczesności, bo zwyczajnie jej nie zauważał. To był stary dwór, dumny z tego, kim się stał przez te lata. Oddychający tym, co minione.

Zakorzenił się w przeszłości, otulił starodawnym parkiem, stawami i przepięknym ogrodem. Otoczył wspomnieniami. Nie pragnął tego, co mogłaby mu podarować nowoczesność, bo wszystko, co istotne, czerpał z wydarzeń już minionych. Tu wszystko zatrzymało się w kiedyś. „Dziś” było koniecznością, której dwór starał się nie dostrzegać. Tu pierwsze skrzypce i tak grało „wczoraj”.

Gdy Stella była mała, żyła w przekonaniu, że z całą pewnością nadal mieszkają tam książęta i księżniczki. Tę wiarę tym łatwiej było pielęgnować, że stary dwór wszyscy nazywali pałacem.

„A wiecie, że w pałacu ktoś wybił kilka okien na parterze?” „Widziałam, że dziś przed pałacem zatrzymał się obcy samochód, ale nie wpuszczono go na teren. Podobno ten oszołom poszczuł gościa pasami!” „Słyszałeś, że ten wariat z pałacu nadal co wieczór zapala światła w każdym pomieszczeniu?” – szeptali między sobą mieszkańcy miasteczka.

W takich okolicznościach nietrudno było utrwalić w sobie wiarę, że budynek jest najprawdziwszym pałacem, a jego właściciel kimś, kogo należy się wystrzegać, jak złego czarnoksiężnika. Tego wariata, jak o nim mówili, Stella wtedy bała się potwornie. A jednak nawet strach nie zdołał jej powstrzymać i gdy tylko mogła, przybiegała właśnie w to miejsce, wślizgiwała się za bramę i tam od razu stawała się kimś innym. Damą z zamierzchłych czasów. Znikały powyciągane i wypchane na kolanach spodnie i wełniany sweterek. Oczami wyobraźni widziała siebie w długiej, bogato zdobionej sukni z bufiastymi rękawami, z koronkową parasolką i długimi włosami spadającymi kaskadą loków na plecy.

Szła dostojnym krokiem w kierunku pałacu, rozglądała się bacznie i zazwyczaj ośmielała się na tyle, że wchodziła po półkolistych schodach na taras. Tam powinien już na nią czekać książę, ale niestety zawsze, ale to zawsze się spóźniał. A może to ona przychodziła za wcześnie?

Cóż, widać już wtedy przeznaczenie dawało mi znać, że z miłością będę miała pod górkę, pomyślała teraz, z rozrzewnieniem wspominając siebie sprzed lat.

Wtedy była tu naprawdę częstym gościem. I jakoś nigdy nie spotkała przerażającego wariata. Za to imaginowała go sobie wielokrotnie, w jej wyobrażeniach był swoistym skrzyżowaniem potwora z Pięknej i Bestii i Edwarda Nożycorękiego.

Za to dosyć często natykała się na przemiłego starszego pana, który w ciepłe letnie dni przesiadywał w ogrodowej altance. On też musiał wybierać się na ten sam bal, na który śpieszyła się Stella, bo zwykle był ubrany bardzo elegancko. Z całą powagą kłaniał się dziewczynce, pochylając się tak, jakby uchylał przed nią niewidzialny kapelusz. Mała Stella wprost za nim przepadała. Nie umiała wyjaśnić, skąd wzięła się ta sympatia, bo prawdę mówiąc, nigdy w życiu nie zamienili ze sobą nawet słowa. Wprawdzie Stella zawsze na jego widok przystawała i z powagą należną damie mówiła mu „dzień dobry”, ale on nigdy nie odpowiadał. Odkłaniał się jej, a i owszem. Z gracją i wdziękiem. Spoglądając na nią dobrotliwie, wyciągał z kieszeni małe okrągłe puzderko z landrynkami, które z namaszczeniem otwierał i wyciągał w jej kierunku. Częstowała się, po czym dziękowała skinieniem głowy, mimowolnie przejmując jego sposób bycia. Czasem, gdy go nie było, na stoliku w altance leżały czekoladki albo ciasteczka. I choć starszy pan nigdy tego w żaden sposób nie potwierdził, to ona wiedziała, że łakocie czekają właśnie na nią.

– Kiedyś, gdy będę duża, będę miała taki dom – zwierzyła się pewnego razu kamiennemu psu, który strzegł frontowego wejścia do dworu.

I to stało się jej wielkim marzeniem, które czule pielęgnowała przez lata. Wślizgiwała się na dworski teren regularnie. Nawet wtedy, gdy ze zdumieniem odkryła, że przemiły starszy pan i wariat, o którym gadano w miasteczku i którego tak potwornie się bała, to jedna i ta sama osoba.

Trudno jej było uwierzyć w prawdziwość tych stwierdzeń, które wcześniej słyszała. Starszy pan nijak nie wyglądał ani na potwora, ani na wariata, ale babcia zawsze powtarzała, że w każdej plotce jest ziarno prawdy, i Stella rozsądnie postanowiła unikać spotkań z eleganckim siwym jegomościem. Chociaż bardzo jej go brakowało.

Co oczywiście nie znaczyło, że zrezygnowała z penetrowania parku i przesiadywania na schodach prowadzących na taras. Czasem też, gdy już nieco podrosła, zaszywała się w ogrodowej gęstwinie i czekała na zapadnięcie zmroku, a gdy robiło się ciemno, patrzyła, jak po kolei w każdym z pokoi zapalano światło.

Rzeczywiście „ten wariat” co wieczór zapalał je w każdym pomieszczeniu. Stella z zapartym tchem czekała na koniec widowiska, bo miała wrażenie, że to jest czarodziejska chwila, taka, w której rozświetlony dom naprawdę ożywa, zaludnia się dawnymi mieszkańcami. Znów był młody, znów tętniło w nim życie i pewnie gdyby dobrze się wsłuchać, usłyszałoby się gwar rozmów, dźwięki fortepianowej muzyki i szelest sukien.

To wszystko Stella widziała oczami wyobraźni i wyczekiwała tego momentu, gdy każde z dworskich okien rozbłyskiwało światłem. No, prawie każde, bo był jeden wyjątek: narożny pokój. Tutaj światło bardzo często migotało kilka razy i gasło. Przez chwilę panowała kompletna ciemność, a potem na parapecie pojawiała się latarenka z wstawioną do środka świecą, której drżący płomyk odbijał się w szybie. Stellę ten pokój i ta latarnia na parapecie intrygowały najbardziej. Działały na jej wyobraźnię, podsuwając myśli o tajemnicach i sekretach, które niewątpliwie musiało kryć to intrygujące, mroczne wnętrze. I wielokrotnie marzyła o tym, że kiedyś rozwiążę tę zagadkę, odkryje to, co zapewne pozostaje tajemnicą od lat. I oczywiście wtedy wydawało jej się, że musi to mieć związek z miłością. Najpewniej nieszczęśliwą, bo jakąż by inną? W końcu „i żyli długo i szczęśliwie”, owszem, było pięknym zwieńczeniem niejednej historii, ale nie zostawiało miejsca na dramatyzm, nie mówiąc już o sekretach wnętrz, które z jakiegoś powodu akceptowały tylko ciepły i drżący blask świecy.

A teraz proszę, po latach trafiła tu znowu. Akurat w tym wyjątkowym momencie, gdy zmierzch niezauważalnie przedzierzgał się w noc.

Ciekawe, czy on wciąż tu jest… – pomyślała z melancholią, wpatrując się w dwór, na którego widok w jej sercu znów zakiełkowała tęsknota. Czy tak jak dawniej zapala światła w każdym pomieszczeniu i czy to ostatnie nadal wzdryga się na myśl o elektryczności…?

Niewiele myśląc, przemknęła do jednej z bocznych parkowych alejek, bo stojąc na tej głównej, była widoczna z dworskich okien jak na dłoni. Starając się nie czynić najmniejszego hałasu, podkradła się do miejsca, gdzie kiedyś ukryta w bzach i azaliach stała metalowa ławka z oparciem bogato zdobionym w artystycznie gięte róże. Właśnie z niej doskonale widać było dwór, a dodatkowo siedziało się prawie na wprost tajemniczego narożnego pokoju. Ku jej radości ławka stała w tym samym miejscu co przed laty. Choć nie dało się nie zauważyć, że jest w dużo gorszym stanie niż wtedy, gdy Stella przybiegała tu jako dorastająca dziewczynka. Nawet w półmroku widać było, że oparcie gdzieniegdzie zaczyna nadgryzać rdza, farba odłazi, a rosnące wokół krzewy, niegdyś starannie przystrzyżone, teraz rozrosły się i zdziczały.

A więc zapewne zabrakło tego, kto się o nie troszczył, pomyślała Stella z nagłym smutkiem. A co za tym idzie, dwór pozostanie ciemny, nie zabłysną światła, a drżący płomyk świecy nie zachybocze się w starej latarence… Bo nawet jeżeli ktoś kupił ten dom, to na pewno nie palił w nim świateł. Do tego trzeba było być „wariatem z pałacu”.

Stella poczuła niejasny zawód, jakby ją oszukano. Jakby coś właśnie jej odebrano.

Podobne uczucie towarzyszyło jej w momencie, gdy przyłapała tatę na podrzucaniu prezentów pod choinkę. Wtedy też coś się skończyło, odeszła na dobre jakaś część jej dzieciństwa.

– Cholera, niektóre rzeczy nie powinny się wydarzać – wyszeptała do siebie, pociągając nosem, i w tej samej chwili w pokoju na piętrze zabłysło światło.

A potem w kolejnym i w kolejnym. Stella z ulgą wypuściła wstrzymywane bezwiednie powietrze i roześmiała się cichutko, a potem z zapartym tchem patrzyła na to, jak kawałek po kawałku, pomieszczenie po pomieszczeniu, dwór ożywa.

Na koniec żarówka w narożnym pokoju, tak jak to miała w zwyczaju, kilka razy rozbłysła, po czym zgasła i na parapecie pojawiła się latarenka ze świecą. W tle zamajaczyła ciemna sylwetka tego, o kogo Stella przed momentem się zamartwiała.

Śmieszne, pomyślała, kręcąc głową. Śmieszne i niewiarygodne. Przecież starszy pan nie zajmował moich myśli przez tyle lat, a jednak siedząc tu i będąc praktycznie pewną, że go zabrakło, poczułam ogromny smutek i żal. Tak jakbym właśnie pożegnała się z kimś bardzo mi bliskim. Kimś, kto po prostu powinien być na swoim miejscu, odporny na działanie czasu. I można o nim nie pamiętać, ale sama świadomość, że jest, wystarcza. Dobrze, że ten smutek i tęsknotę, które już mnie łapały za gardło, mogę wymienić na ulgę… Dobrze, że starszy milczący pan vel „pałacowy wariat” – lekko się uśmiechnęła – nadal tu jest i dzięki niemu porządek świata został nienaruszony. Rozświetlający się co wieczór dwór może znów zapraszać w swoje progi tych, których pamięta od setek lat, a ja spokojnie mogę się pożegnać ze swoim dawnym marzeniem po to, żeby zrobić miejsce nowemu, dokończyła w duchu i z lekkim ociąganiem wstała z ławki.

Bo właśnie w tym momencie zdała sobie sprawę, że podświadomie to właśnie ten dwór trzymał ją w miejscu. To wyszeptane przed laty w kamienne ucho psa: „Kiedyś będę miała taki dom”, sprawiało, że nie podjęła do tej pory żadnych kroków, by zacząć robić to, czego tak naprawdę pragnęła. Bo przez cały ten czas nieświadomie szukała jego odpowiednika. Miejsca, które zrobiłoby na niej równie piorunujące wrażenie.

A przecież nie miałam i nie mam na to najmniejszych szans, dotarło do niej z nagłą jasnością.

Bo to zwyczajnie niemożliwe. Zachwyt, który czuła, więź z dworem, parkiem i narożnym pokojem miały swój początek w dziecinnej i niezachwianej wierze w cuda. W baśnie. W przekonaniu, że to miejsce nie jest z tego świata. Znalezienie jego wiernej kopii zwyczajnie nie mogło się udać. Tak samo jak ona nie mogła się cofnąć do przeszłości i na powrót stać się tamtą dziewczynką.

To trochę tak, jakby oczekiwała, że nagle znów zacznie wierzyć w elfy i renifery Świętego Mikołaja. Kuszące, cudowne, ale zupełnie nierealne, skonstatowała z mimowolnym żalem Stella.

Przez moment stała nieruchomo, napawając się widokiem oświetlonego budynku. Patrzyła, jak na parterze w uchylonym oknie lekko powiewa koronkowa firanka. Dzienne światło zapewne ujawniłoby bezlitośnie spłowienie i pożółknięcie niegdyś śnieżnobiałego materiału. Ale zmrok był o wiele łaskawszy. Tuszował, wyoblał, łagodził. Zakrywał coraz bardziej łuszczące się ściany, miejsca, gdzie odpadł tynk, pęknięcia na schodach. W coraz głębszym, przechodzącym w czerń mroku dwór znów stawał się piękny.

I dobrze, że takim właśnie go widzę, pomyślała Stella, przełknęła głośno ślinę i zdecydowanym krokiem poszła w kierunku głównej alei, zmierzając w kierunku frontowego wejścia.

Przestało ją obchodzić, czy zostanie zauważona, nie zastanawiała się, jak wytłumaczyłaby swoją obecność na prywatnym terenie. W tej chwili zależało jej tylko na jednym: chciała się pożegnać. Chciała, żeby historia w jakiś sposób zatoczyła koło.

Gdy dotarła do frontowych drzwi, było już całkiem ciemno. Wyciągnęła z kieszeni swetra telefon komórkowy i włączyła latarkę. Omiotła smugą światła teren przed sobą i dojrzawszy tego, którego szukała, uśmiechnęła się z czułością.

Po chwili stała już przy nim i obejmując smukłą kamienną szyję, przycisnęła policzek do chłodnego łba.

– Zdaje mi się, że niestety dorosłam i wprawdzie nie będę miała takiego domu, ale uratuję jakiś inny – wyszeptała do kamiennego ucha. – Mam nadzieję, że nie jesteś mną rozczarowany – dodała i jeszcze chwilę stała, gładząc delikatnie kamienną głowę posągu.

A potem szybkim krokiem podążyła w kierunku bramy wejściowej. Dotarło do niej, że spędziła na spacerze dużo więcej czasu, niż zakładała. W domu czekał na nią synek, który wprawdzie był bezpieczny pod opieką jej rodziców, ale lubił, jak była przy nim, gdy zasypiał.

Gdy prawie biegnąc, dotarła do wyjścia, przystanęła zdumiona. Brama była zamknięta. A przecież z budynku nikt nie wychodził… Widziałaby, gdyby było inaczej. Z miejsca, w którym siedziała, dojrzałaby każdego, kto przemierzałby główną aleję. Zmarszczyła brwi i obejrzała się za siebie. Oświetlony rzęsiście dwór wyglądał tak jak zawsze w takich momentach. Stabilnie, pewnie i przyjaźnie.

Naprawdę chcesz zamienić marzenie o mnie na ten wielki, sfochowany i nielubiący nikogo i niczego gmach? – zaszeptało coś w jej głowie.

– O nie! Bez takich numerów! – mruknęła zirytowana pod nosem. – Muszę zacząć panować nad wyobraźnią! Zero dialogów z domami, dworami i innymi takimi! Dawać im prawo do posiadania uczuć to jedno, ale gadać z nimi to już gruba przesada! A jeżeli chodzi o bramę, to pewnie zamknął ją ktoś, kto wyszedł z jednej z bocznych ścieżek…

W końcu mógł być intruzem tak jak ona i nadejść z zupełnie innej części parku. Albo przebywać tu zupełnie legalnie, przecież Stella nie miała bladego pojęcia, czy starszy pan… Jak on się nazywał? Chyba Wiktor, no więc czy pan Wiktor przez te wszystkie lata nie dorobił się lokatora. Albo kilku. Przekonując tak samą siebie, wyciągnęła rękę i zdecydowanym ruchem pchnęła bramę. Ta ustąpiła z głośnym skrzypieniem. Na ten dźwięk Stella na moment znieruchomiała, czując, że krew odpływa jej z twarzy. Zmrużyła oczy i powoli, z namysłem, przymknęła bramę na powrót. Rozległo się jeszcze głośniejsze skrzypnięcie.

Cholera! Co jest? Wyobraźnia wyobraźnią, ale to powinnam usłyszeć, gdy ów ktoś przymykał bramę, pomyślała. Odemknęła bramę i tym razem nie oglądając się za siebie, szybko opuściła dworski teren. Nic z tego nie rozumiem i chyba nie chcę zrozumieć, bo obawiam się, że mogłoby mi się to nie bardzo spodobać. Tak czy siak, moloch z dąsem czy nie, niewątpliwie jest on kładką prowadzącą mnie do tego, czego pragnę, dokończyła w duchu, a przed oczami znowu stanęły jej małe domki i kamienna stodoła.

Cóż, nie były wprawdzie dworem, ale z całą pewnością nie miały nikogo, kto by o nie zadbał. Czekały na nią. Tego była pewna. A skoro tak, to trudno, jakoś przetrwa te kilka lat w towarzystwie nabzdyczonego architektonicznego szkaradzieństwa.

– No, to podjęłam decyzję. Oby okazała się słuszna i obym jej kiedyś gorzko nie pożałowała – szepnęła do siebie z determinacją.

A stary dwór o rozświetlonych oknach…

A stary dwór o rozświetlonych oknach wiedział o wiele więcej. Przeżył już tyle, żeby rozpoznawać ludzi, z którymi coś go łączyło. Umiał też być cierpliwy. Bo w końcu cóż znaczyło tych kilka lat wobec całych dekad, które miał za sobą. Kropla w oceanie czasu, którą trzeba było traktować z wyrozumiałością.

W narożnym pokoju znów na moment zabłysło światło, po to tylko, by po ułamku sekundy zgasnąć. Staremu, ogromnemu żyrandolowi znów udało się schwytać w kryształowe sople drobinki blasku, które pozwalały mu nie zapomnieć, jak to było, gdy pomieszczenie tonęło w rzęsistym świetle. Cały czas miał nadzieję, że w końcu zjawi się ktoś, kto sprawi, że pokój odzyska dawną pewność siebie i znów będzie mógł wieczorem pławić się w świetle wielu lampeczek i żarówek, które trwały w gotowości.

Ten ktoś w końcu musiał się pojawić. Przecież dwór na niego czekał. Dom wiedział, że starszy pan potrzebuje pomocy. I wiedział, że ta pomoc wcześniej czy później nadejdzie.