Jakub Szamałek

KIMKOLWIEK JESTEŚ

Copyright © by Jakub Szamałek, MMXIX

Wydanie I

Warszawa MMXIX

Niniejszy produkt objęty jest ochroną prawa autorskiego. Uzyskany dostęp upoważnia wyłącznie do prywatnego użytku osobę, która wykupiła prawo dostępu. Wydawca informuje, że wszelkie udostępnianie osobom trzecim, nieokreślonym adresatom lub w jakikolwiek inny sposób upowszechnianie, upublicznianie, kopiowanie oraz przetwarzanie w technikach cyfrowych lub podobnych – jest nielegalne i podlega właściwym sankcjom.

Dla Moniki i Krzysztofa

Przedsłowie

To też nie jest powieść science fiction. Niestety.

=1= Listopad 2018

Policzę do pięciu i się zmieni, pomyślała Hanka Barańska. Raz… Dwa… Trzy… Cztery… Cztery i pół… Cztery i trzy czwarte… Iiii… Piiięęęććć! Nic. Światło dla pieszych wciąż było czerwone, Warszawską wciąż pędziły samochody, rozbryzgując kałuże. Hanka spojrzała na zegarek, chociaż doskonale wiedziała, która jest godzina, podawał ją przecież ekran reklamowy na budzie z kebabem po drugiej stronie ulicy. Był to jedynie sposób na to, żeby wyrazić swoje zniecierpliwienie, jej wkład w pantomimę odgrywaną przez czekających na przejściu przechodniów, którzy ciężko wzdychali, przestępowali z nogi na nogę albo wciskali raz za razem guzik mający rzekomo przyspieszyć nadejście zielonego ludzika. Bez świateł przejść się nie dało, bo przez miasteczko prowadziła trasa na Terespol, więc ruch był całą dobę: ciężarówki na polskich, rosyjskich i białoruskich tablicach.

– A mówili, że jak zrobią obwodnicę, to się skończy. – Starszy pan w pożółkłym kożuchu pokręcił głową. – Że się szybciej będzie zmieniało.

– Prawda – powiedziała, żeby coś powiedzieć.

– A panienka co? Wraca do domu?

– Nie. Do pracy idę.

– Do pracy? O dwudziestej? – zdziwił się staruszek. – To gdzie panienka robi?

Nim odpowiedziała, w końcu zmieniło się światło. Piesi ruszyli jak z bloków startowych, szybko, szybko, zanim zacznie migać, liczyła się każda sekunda. Hanka patrzyła pod nogi, żeby się nie potknąć: asfalt był nierówny, rozjeżdżony przez tiry. Weszła na plac Kilińskiego. Był jak jeden z tych fotomontaży, które pokazują, jak jakieś miejsce wyglądało kiedyś, a jak teraz, zdjęcie przecięte w połowie, o, patrzcie, ile się zmieniło, no nie do wiary. Z jednej strony skweru stały parterowe drewniane chatki kryte papą, które pamiętały chyba jeszcze czasy zaborów, z drugiej – lśniąca nowością trzypiętrowa kamienica, kamień i szkło, krawędzie ostre jak brzytwy. Mińsk Mazowiecki był pełen kontrastów, był jak krzykliwe reklamy, które go oblepiały. Nic tu do niczego nie pasowało i nie miało sensu, wszystko się ze sobą gryzło: Stary Rynek, na którym nie było żadnych starych budynków, salon sukni ślubnych Elegantka wciśnięty między monopolowy a hurtownię kartonów, zabytkowy kościół naprzeciwko obskurnego bazaru otoczonego drucianą siatką, na której powiewały wieszaki z koszulami nocnymi w kwieciste wzory.

Hanka weszła do nowoczesnej kamienicy na rogu skweru i wsiadła do windy. Spojrzała w lustro. Kurtka zapięta pod szyję, blond włosy spięte gumką, druciane okulary, zza których wyzierały podkrążone, pomniejszone przez grube soczewki oczy. Nie wyspała się. Nie dlatego, że pracowała w nocy, a odsypiała w dzień; do tego zdążyła się już przyzwyczaić. To przez Alexa. Powiedział, że zadzwoni, na sto procent. Czekała na telefon. Godzinę, dwie. W końcu stwierdziła, że musi się położyć. Zaciągnęła kotary, żeby zaciemnić pokój, zatkała uszy stoperami. A potem leżała na boku, z nogami podwiniętymi pod brodę, aż zadzwonił budzik.

Winda wjechała na trzecie piętro. Hanka skręciła w lewo, w stronę drzwi, na których wisiała metalowa tabliczka z wygrawerowanym kursywą napisem „DreamNet”. Weszła do środka. Duży przedpokój wyłożony kamienną posadzką wypolerowaną na błysk, po lewej szafa wnękowa, po prawej biurko z komputerem, a nad nim – zegary pokazujące czas w Nowym Jorku, Los Angeles, Tokio. Kiedy przyszła tu po raz pierwszy, skojarzyły jej się z filmami o bankierach z Wall Street. Kilku potem nawet poznała.

– Hej, kochana – przywitała ją Karola, szefowa biura. – Jak leci?

– W porządku, dzięki.

– Zaparzyć ci kawki?

– Nie, nie, późno już… Który mam pokój?

– Czekaj, niech no spojrzę… – Karola poruszyła myszką, żeby obudzić uśpiony komputer, zmrużyła oczy. – Wiolka wzięła jedynkę… Może trójkę? Czy wolisz piątkę?

– Nie, trójka jest okej. Słuchaj…

– No?

Hanka zdjęła kurtkę. Ramiona miała pokryte kolorowymi tatuażami.

– Pytał ktoś o mnie?

Karola uniosła wzrok znad komputera.

– Nie. A czemu?

– Nic. Nieważne.

– Na pewno? Wiesz, jaka jest nasza polityka. Gdyby ktoś…

– Tak, tak, wiem. – Hanka machnęła ręką. – Nie przejmuj się.

Weszła w głąb biura. Długi korytarz, pokoje z obu stron – w sumie sześć – a nad każdym z nich czerwona lampka. Jedna się paliła, co znaczyło, że dziewczyna w środku była zajęta, live, proszę nie przeszkadzać. Słychać było tipsy stukające o klawiaturę, stłumiony głos, jęki. Hanka weszła do trójki. Różowe ściany, puszysty dywan, na środku wielka kanapa, a przed nią stolik z komputerem i kamerką internetową. Obok, poza kątem widzenia obiektywu, stała toaletka z podświetlanym lustrem do makijażu, tandetna metalowa garderoba uginająca się pod ciężarem wiszących na niej ciuchów i pudło z butami na absurdalnie wysokich obcasach.

Hanka rzuciła torbę w kąt i rozebrała się do bielizny. Stanęła przed garderobą i przerzucała ciuchy: czarna lateksowa spódnica, kusy strój pielęgniarki, legginsy w panterkę… Skrzywiła się, nie lubiła wkładać tej tandety. Zdecydowała się w końcu na czarną koronkową sukienkę, do tego pończochy i klasyczne szpilki. Potem usiadła przed toaletką, zdjęła okulary – świat się na chwilę rozmył, rozjechał – i założyła szkła kontaktowe, które zmieniły kolor jej oczu z brązowych na niebieskie. Potem się umalowała – gruby podkład, puder, czerwona szminka, sztuczne rzęsy – i była gotowa. Była KandyKroosh.

Hanka usiadła na krawędzi łóżka i włączyła komputer. Zaszumiał wiatraczek, zielona diodka w kamerce zapaliła się, sygnalizując gotowość. Zalogowała się na platformę MyGreatCams. Guzik na środku ekranu pytał: Rozpocząć transmisję? Hanka potwierdziła kliknięciem.

14.11.2018, 20:13

KandyKroosh jest online!

KandyKroosh (Ocena: 4.87/5.00, 34 589 głosów)

Temat: Witajcie w moim pokoju! Jestem KandyKroosh, słowiańska dziewczyna o latynoskim temperamencie. Uwielbiam francuskie filmy i włoskie wino. Mam dwa jamniki, Bambetla i Matuzalema. Będzie mi miło, jeśli do mnie dołączysz!

Obecny cel: topless (1000 żetonów)

Użytkownik realgood_53 dołączył do czatu

Użytkownik bob_the_boulder dołączył do czatu

Użytkownik baconbeacon dołączył do czatu

Użytkownik me_llamo_llama dołączył do czatu

…

Hanka przejrzała listę uczestników czatu. Niektóre nicki brzmiały znajomo. Realgood_53 był jej najwierniejszym widzem: emerytowany pracownik zakładów chemicznych z Columbus w stanie Ohio, lubił, kiedy zakładała opaskę z kocimi uszami i chłeptała mleko z miski. Sympatyczny facet, kilka miesięcy temu dała mu nawet uprawnienia moderatorskie. Bob_the_boulder był Anglikiem z Bath, pracował w branży IT czy w finansach, już nie pamiętała. Raz dał jej dziesięć tysięcy żetonów, żeby udawała, że ma napad padaczki. Wolała nie pytać, czemu go to kręci. Alexa nie było. Cholera. Cholera jasna.

KandyKroosh: Cześć chłopaki! Co słychać?

realgood_53: hej złotko

Me_llamo_llama: hejoooo :*

realgood_53: spóźniłaś się dzisiaj! Niedobra! ;((

Me_llamo_llama podarował ci jeden żeton!

Me_llamo_llama podarował ci jeden żeton!

Użytkownik manly_man dołączył do czatu

manly_man: pokaż cycki

manly_man: tłusta zdziro

Użytkownik manly_man został zablokowany przez realgood_53

Hanka przewróciła oczami. Tego chyba najbardziej nie lubiła w byciu camgirl: chamów, którzy traktowali ją jak kawał mięsa, jak pustą lalkę, której można powiedzieć wszystko, na której można się wyżyć. Cóż. Każda praca ma swoje minusy.

KandyKroosh: dzięki za pomoc @realgood_53

KandyKroosh: jesteś słodki

realgood_53: nie ma za co! Zawsze na posterunku!

globglob: jaki masz rozmiar biustu?

hakuna_ma_tata: fajne majtki :P

hakuna_ma_tata: sprzedasz? Ile żetonów?

KandyKroosh: @globglob 32E

KandyKroosh: @hakunamatata dzięki!

KandyKroosh: 6000 żetonów i są twoje :)

globglob: a są naturalne?

Me_llamo_llama: I’m so horny horny horny horny right now!

KandyKroosh: kochani, my tu gadu gadu, a w pokoju gorąco

KandyKroosh: pomóżcie, bo się ugotuję

Me_llamo_llama podarował ci 10 żetonów!

Me_llamo_llama podarował ci 10 żetonów!

Hakuna_ma_tata podarował ci 20 żetonów!

KandyKroosh: Tak, naturalne! Szczęściara ze mnie, co?:)

Globglob podarował ci 200 żetonów!

Badman&Robbin’ podarował ci 250 żetonów!

…

Ding, ding, ding, sypały się kolejne żetony, chłopcy zaczęli się licytować, pokazywać sobie nawzajem, kto ma więcej, który chce jej bardziej. Hanka uśmiechnęła się, posłała buziaka do kamery, a następnie zsunęła ramiączko sukienki. Zebrała już ponad osiemset żetonów, więc zaraz wypełni się pierwszy cel: topless. Zastanawiała się, co ustawić jako następny. Nie była w nastroju na seks, nawet seks przez internet, ale pieniądz to w końcu pieniądz. Może taniec? Tak, pomyślała, odpinając klamerkę od stanika, niech będzie taniec.

Pierwszy cel wypełniony: topless

Nowy cel: taniec, 4000 żetonów. 6000: bonus, wybierz piosenkę.

bob_the_boulder: taniec?

bob_the_boulder: miałem nadzieję na coś więcej:(

KandyKroosh: cierpliwości :*

KandyKroosh: wszystko w swoim czasie

bob_the_boulder: hmmmm

bob_the_boulder: szykujesz dla nas jakąś niespodziankę?:>

KandyKroosh: no pewnie :)

globglob: o kurwa

globglob: rzeczywiście jesteś szczęściarą

globglob: zbliżysz je do kamery?

globglob: <puppy_eyes.gif>

Globglob podarował ci 500 żetonów!

KandyKroosh: skoro tak ładnie prosisz…

Hanka ścisnęła piersi w dłoniach i pochyliła się nad kamerką. Obiektyw nie łapał teraz jej twarzy, więc skorzystała z okazji i ziewnęła przeciągle. Ding, ding, ding, sypały się kolejne żetony. Każdy z nich miał wartość jednego centa. Jedna trzecia szła do MyGreatCams, jedna trzecia do DreamNet za użyczenie pokoju i sprzętu, jedna trzecia – na jej konto. Niby mało, ale dodaj ziarnko do ziarnka i wychodziły z tego niezłe kwoty. Jej rekord to cztery tysiące dwieście złotych. W jedną noc.

Cisza. Monety przestały spływać, chłopcy napatrzyli się już, potrzebują nowych bodźców. Hanka usiadła na skraju łóżka, ściągnęła sukienkę jeszcze trochę niżej, tak, żeby było widać diamencik w pępku. Ding, ding, ding. Uśmiechnęła się pod nosem. To zawsze działało… A miała jeszcze w odwodzie inne kolczyki.

Badman&Robbin’ podarował ci 100 żetonów!

globglob: @KandyKroosh, jaką muzykę lubisz?

KandyKroosh: zależy od nastroju

KandyKroosh: Sigur Rós, Florence and the Machine

KandyKroosh: ze starszych rzeczy Depeche Mode, Guns N’ Roses

globglob: szanuję to

globglob: <thumbs_up.gif>

Globglob podarował ci 200 żetonów!

Hałas. Z korytarza. Coś upadło na ziemię. Ciężkie kroki. Naciągnęła sukienkę, założyła ramiączka.

bob_the_boulder: ejjjjj

bob_the_boulder: co jest?!

bob_the_boulder: czemu się ubrałaś?

globglob: powinna być opcja cofania napiwku :P

show_me_titties: pierdolona oszustka

show_me_titties: chuj ci w dupe

show_me_titties: szmato jebana

Użytkownik show_me_titties został zablokowany przez realgood_53

realgood_53: maniery, panowie. Bo wywalę bez ostrzeżenia.

Otworzyły się drzwi do pokoju. Stanął w nich mężczyzna w czarnej ortalionowej kurtce, skórzanych rękawiczkach i kominiarce. Teraz Hance zrobiło się naprawdę gorąco. Alex nie żartował, pomyślała. Powinna była wyjechać.

– Czego chcesz?!! – krzyknęła, zrywając się z kanapy.

Mężczyzna nie odpowiedział. Wyciągnął z kieszeni kurtki stalową linkę.

– Pomocy!!! – wrzasnęła Hanka. Którędy uciec? Przez okno? Ale to trzecie piętro, nie ma nawet gzymsu, zabije się. Minąć go, pobiec do drzwi? Nie da rady, pokój jest za mały. Bronić się? Złapała lampkę nocną, uniosła nad głowę.

– Nie podchodź! Nie podchodź, bo zatłukę!

Podszedł.

Ding, ding, ding, ding.

bob_the_boulder podarował ci 500 żetonów!

bob_the_boulder podarował ci 500 żetonów!

bob_the_boulder: wow

bob_the_boulder: faktycznie jest niespodzianka

Anonymous_111 podarował ci 1000 żetonów!

Cunnilingus_master podarował ci 700 żetonów!

Lederhosen podarował ci 2000 żetonów!

globglob: fuck

globglob: ale hardcore

Badman&Robbin’: nie wiedziałem, że Kandy robi BDSM!

Badman&Robbin’: ostro weszła w temat

Badman&Robbin’ podarował ci 1000 żetonów!

CoolCulo podarował ci 2000 żetonów!

LansMacabre podarował ci 300 żetonów!

Me_llamo_llama: I’m so horny horny horny horny right now!

hakuna_ma_tata: eee… dla mnie to już za dużo

hakuna_ma_tata: spanking, lekkie domination, złoty deszcz, spoko

hakuna_ma_tata: ale bez przesady

Użytkownik hakuna_ma_tata opuścił czat

CoolCulo: kurwa, wydrapie facetowi oczy!

CoolCulo: uff

CoolCulo: to musiało boleć

CoolCulo podarował ci 2000 żetonów!

Badman&Robbin’: wow, to najbardziej przekonujący roughplay

Badman&Robbin’: jaki widziałem

Badman&Robbin’: <starry_eyes.gif>

Badman&Robbin’podarował ci 2000 żetonów!

LansMacabre: Ale lasce poczerwieniała gęba, hehe

LansMacabre: wygląda jak burak

anonymous_111: @KandyKroosh, dajesz czadu!

Anonymous_111 podarował ci 4000 żetonów!

Lederhosen: wow, ten koleś się nie opierdala

Lederhosen: normalnie boa dusiciel

realgood_53: CZY WYŚCIE POWARIOWALI?!

realgood_53: TO SIĘ DZIEJE NAPRAWDĘ

realgood_53: CZY KTOŚ Z WAS JEST Z POLSKI?! DZWOŃCIE NA POLICJĘ!

realgood_53: NIE ŻARTUJĘ!

CoolCulo: haha pewnie

CoolCulo: „halo, policja, przyjedźcie do chatrooma” XDDD

LansMacabre: wyluzuj, stary, to camshow

globglob: mówiła, że zrobi niespodziankę

realgood_53: PATRZCIE PRZECIEŻ ONA SIĘ NIE RUSZA

realgood_53: NIE ODDYCHA

globglob: o kurwa o kurwa o kurwa

CoolCulo: OMG ma rację

realgood_53: CZY TU JEST KTOŚ Z POLSKI?!!!!!

Użytkownik CoolCulo opuścił czat

Użytkownik globglob opuścił czat

Użytkownik anonymous_111 opuścił czat

Użytkownik cunnilingus_master opuścił czat

realgood_53: @KandyKroosh ŻYJESZ?! BŁAGAM CIĘ, WSTAŃ!!!!

realgood_53: POMOCY NIECH KTOŚ JEJ POMOŻE JEZU CHRYSTE

realgood_53: DZWONIĘ NA POLSKĄ POLICJĘ NIE MÓWIĄ PO ANGIELSKU

realgood_53: CZY KTOŚ MI MOŻE POMÓC?!!!!

Użytkownik bob_the_boulder opuścił czat

Użytkownik me_llamo_llama opuścił czat

Użytkownik gaymergate opuścił czat

Czat został zakończony. Powód: złamanie regulaminu MyGreatCams.

Kto w ogóle jeszcze ogląda telewizję, pomyślała Aneta, patrząc w monitor podwieszony pod sufitem. Filmy sprzed piętnastu lat, przerywane co chwila reklamami (żylaki, rozwolnienia, zatwardzenia i zwapnienia, plamy na obrusie, gigapakiet danych!), czerstwe kwestie czyta lektor, który brzmi, jakby lada moment miał paść ofiarą ataku narkolepsji. Teraz akurat leciała amerykańska komedia romantyczna sprzed dziesięciu lat. Główna bohaterka, całe szczęście, zrozumiała już, że kochać znaczy wybaczać, a główny bohater, że o miłość trzeba zawalczyć; całowali się na tarasie widokowym Empire State Building, oklaskiwani przez wzruszonych gapiów, a w tle wybuchały fajerwerki: Szczęśliwego Nowego Roku! Aneta przewróciła oczami. No porzygać się można.

Otworzyły się drzwi od charakteryzatorni i na korytarz wyszedł jej szef, Artur; w jednej ręce telefon, w drugiej filiżanka espresso. Prezentował się super, zresztą jak zawsze. Modna fryzura została utrwalona lakierem, a pierwsze zmarszczki i nieliczne niedoskonałości gładko ogolonej cery przykryte pudrem. Do tego szyty na miarę garnitur w kolorze indygo, śnieżnobiała koszula rozpięta na opalonej klatce, a spod rękawa wystaje zegarek, drogi jak cholera – ale elegancki, żadnego złota, ani krzty ostentacji. Widać było, że Artur spędził pół życia w Rzymie i przesiąkł włoską elegancją, że wiedział, jaka jest różnica między derbami a sztybletami, pamiętał, który guzik marynarki powinien być zapięty, a który odpięty. Reprezentował ten zachodni model męskości, który nie boi się wizyt u manikiurzystki.

– No i co? – Artur spojrzał na ekran, na którym przewijały się już napisy końcowe. – Zeszli się?

– A jakże.

– Dobrze. Lubię szczęśliwe zakończenia.

– E tam. – Aneta wzruszyła ramionami. – Nuda.

– No i świetnie. Nie ma nic lepszego niż nuda.

– Serio?

– Serio, serio. Cisza, spokój, nic się nie dzieje. Czego chcieć więcej?

– Bo ja wiem? Dreszczyku emocji?

– Ech, wy, młodzi. – Artur westchnął, pokręcił głową. – Ciągle wam trzeba nowych bodźców. Dwie minuty nic się nie dzieje i już was świerzbi.

– Nie za wcześnie, żeby grać kartą wieku? – Aneta wyciągnęła z torby laptopa i położyła go na kolanach. – Ledwo ci stuknęła czterdziestka.

– Tak. Ale dużo widziałem.

– Panie pośle? – Zza drzwi studia nagraniowego wychyliła się producentka. – Zapraszamy do studia. Zaraz zaczynamy.

– Oczywiście, już idę. – Artur dopił espresso, odstawił filiżankę na stół, delikatnie, tak, żeby porcelana nie zadzwoniła o blat.

Aneta spojrzała na telewizor. Leciały już reklamy, Polityka w kwadrans zacznie się za parę minut. Czas wziąć się do roboty. Aneta puściła na słuchawkach odgłos padającego deszczu – świetnie tłumił inne dźwięki, pozwalał jej się wyciszyć, skupić – a następnie otworzyła okno przeglądarki. Kilkanaście zakładek, każda z innym portalem społecznościowym, ale profile nazywają się tak samo: Artur Warecki, Poseł na Sejm RP. Aneta powklejała przygotowane wcześniej wiadomości. Na Twitterze, którego używali głównie dziennikarze i inni mediaworkerzy, było krótko i do rzeczy (Za chwilę będę gościem #Politykawkwadrans. Zapraszam do oglądania). Z kolei na Facebooku wpis miał formę pytania (Zapraszam do oglądania #Politykawkwadrans. Jak zawsze, będę mówił o przyszłości. Jaka powinna być Polska XXI wieku?), bo algorytmy tej platformy promowały wpisy angażujące użytkowników. Na Instagrama, który był medium wizualnym, wrzuciła zrobione kilka minut wcześniej zdjęcie (kolory wygaszone odpowiednim filtrem, żeby nadać obrazowi nieco sznytu, Artur na zapleczu, marynarka na oparciu krzesła, rozpięte mankiety koszuli, w ręku papiery zadrukowane jakimiś cyframi i tabelami, które ściągnęła z Wikipedii, na stoliku paruje kawa, kosmyk włosów opada na zmarszczone w skupieniu czoło, #Politykawkwadrans, #PolskaJutro, #wywiad, #przygotowania, #ekonomiaglupku, #bezkawyanirusz, wysiłek wynagrodzony serduszkami i komentarzami), a na hipsterskiego Tumblera – animowany gif opatrzony zabawnym komentarzem.

Aneta przeskakiwała z zakładki na zakładkę, sprawdzając wykresy zaangażowania w panelach administratora. Krzywe polubień, udostępnień i komentarzy wszędzie pięły się w górę – z wyjątkiem Facebooka. To już któryś raz, pomyślała Aneta. Wyglądało na to, że gigant z Kalifornii zrealizował wcześniejsze zapowiedzi i rzeczywiście zaczął odsiewać wpisy profili publicznych, żeby dać więcej przestrzeni na aktywność zwykłych użytkowników. No nic, trzeba działać. Aneta wcisnęła guzik „Wypromuj wpis”; na ekranie pojawiło się nowe okienko, Określ swoich odbiorców. Pierwsze dwie opcje, wiek i płeć, zostawiła na domyślnych ustawieniach (kobiety i mężczyźni, od osiemnastego do sześćdziesiątego roku życia). Zawahała się nad miejscem zamieszkania: najłatwiej dotrzeć do ludzi z dużych miast, ale tam Artur miał już wysoką rozpoznawalność, więc zwrot z inwestycji będzie niewielki. Trudniej zaangażować mieszkańców małych miejscowości, ale tu może udałoby się pozyskać nowych wyborców. Aneta weszła na pierwszy lepszy portal informacyjny, przeleciała przez główną stronę. W województwach pomorskim, zachodniopomorskim i wielkopolskim lał deszcz, a więc była większa szansa, że ludzie siedzą przed telewizorami albo przy komputerze; tam warto sypnąć groszem. Z kolei małopolskie można było sobie darować, bo Cracovia grała z Wisłą, polityczny talk-show nie zwycięży z derbami. Aneta zaznaczała kolejne fragmenty mapy, określiła budżet. Potencjalny zasięg: 3 000 000 użytkowników. Doskonale. Klik. Chwilę potem Aneta wrzuciła osobny wpis, w zupełnie innym tonie: Już za chwilę w #Politykawkwadrans. Mówię, jak jest, walę prosto z mostu, bez ściemy. Oglądajcie! Tutaj zawężyła grupę odbiorców do mężczyzn w wieku dwadzieścia–trzydzieści pięć lat, zainteresowanych sportem, samochodami i sztukami walki. Jako były piłkarz Artur cieszył się w tej grupie demograficznej ogromną popularnością, ale trzeba było do niej mówić specyficznym językiem, który nie spodobałby się innemu ważnemu segmentowi jego elektoratu – kobietom ze średnim bądź wyższym wykształceniem w wieku trzydzieści–pięćdziesiąt lat. W ich oczach Artur był elegantem o nienagannych manierach. Klik, klik, klik, wrzucone; Aneta przełączyła się na panel administratora. Wykresy momentalnie skoczyły do góry, huczało aż miło. Mogła chwilę odetchnąć.

Aneta uniosła wzrok znad komputera, wyciągnęła z uszu słuchawki.

– …żebyśmy porozmawiali na inny temat – mówił prezenter. Równo przystrzyżone włoski ulizane na bok, biały kołnierzyk; wyglądał jak szóstkowy uczeń na rozdaniu dyplomów, brakowało tylko szkolnej tarczy w klapie marynarki. – Pana ugrupowanie, Polska Jutro, istnieje zaledwie od kilku miesięcy, ale w sondażach plasuje się na czwartej pozycji, z poparciem w okolicach dziewięciu–dziesięciu procent. Jeśli utrzyma pan taki wynik do wyborów w 2020 roku, Polska Jutro może zaburzyć balans polskiej sceny politycznej od lat zdominowanej przez dwa duże ugrupowania…

– Na to liczymy. – Artur skinął głową.

– A z kim Polsce Jutro jest bardziej po drodze? Z kim byłby pan gotów stworzyć koalicję w następnym parlamencie?

– Jest mi to absolutnie bez różnicy. Mogę współpracować i z jednymi, i z drugimi.

– Trudno mi w to uwierzyć. Nie zaprzeczy pan chyba, że Polska to kraj głęboko podzielony, pańscy wyborcy…

– Moi wyborcy nie są tymi podziałami zainteresowani. – Artur wszedł mu w słowo, ale delikatnie, bez podnoszenia głosu. – Ile można się kłócić, po której stronie stało ZOMO? Ile razy można dyskutować o Okrągłym Stole? O dziedzictwie PRL? Jakie to ma znaczenie dla przyszłości tego kraju? Żadne.

– Czy chce pan powiedzieć, że historia nie ma znaczenia?

– Ma, oczywiście. – Artur skinął głową. – Dla historyków. Proszę pana, polska polityka ostatnich lat to ciągłe kłótnie o przeszłość. Żołnierze wyklęci: bojownicy o wolność czy zbrodniarze? Wałęsa: bohater czy zdrajca? III RP: historia sukcesu czy porażki? Mnie te pytania w ogóle nie interesują.

– W takim razie co pana interesuje?

– Już panu mówię: dlaczego nie ma żadnego polskiego samochodu? Czemu Włosi mogą mieć Fiata, Ferrari, Lancię. – Artur wymienił obce marki ze śpiewnym akcentem. – A my je tylko skręcamy? Czemu to Skandynawowie wymyślili Skype’a, a Polacy używają go, żeby dzwonić do dzieci, które zostawili z babcią, bo pojechali do Holandii zrywać truskawki? Czemu eksportujemy jabłka, a nie Apple?

O, super to powiedział, pomyślała Aneta, Apple, a nie jabłka, to może chwycić. Tylko jaki hashtag do tego zrobić? „Czemujablka” jest zwięzłe, ale bez kontekstu nie bardzo wiadomo, o co chodzi, poza tym łatwo by go było wykoleić, strollować. „Czemunieapple” nieczytelne. O, #Appleniejablka, tak, to chwyci, przyklei się do mózgu. Aneta wycięła odpowiedni fragment nagrania, dodała napisy, przerobiła na animowanego GIF-a. Klik, poszło w świat.

– Ma pan odpowiedź na te pytania? – Prezenter położył łokcie na szklanym blacie, zaplótł palce.

– Częściową – odparł Artur. – Nam się wydawało, że skoro się skończył komunizm, to świat stanął w miejscu. Że teraz to się można wygodnie rozsiąść, jak po sutym rodzinnym obiedzie, i po raz setny pokłócić się przy wódeczce o to, komu się należał spadek po babce Stefanii. No, ale niestety, tak nie jest. Świat pędzi przed siebie szybciej niż kiedykolwiek wcześniej, a my stoimy w miejscu.

Hashtag „Appleniejablka” szedł ładnie w górę, miał szansę, żeby przebić się do pierwszej dziesiątki trendujących tematów na polskim Twitterze – a to z kolei stanowiłoby gwarancję, że rozmową zainteresują się internetowe portale, a potem prasa, że będą kolejne artykuły i wywiady; potoczy się kula śnieżna. Trzeba cisnąć temat dalej. Aneta przełączyła się z konta Artura na inne, prowadzone pod pseudonimem @KatarzynaZaLebTrzyma. Założyła ten profil dwa lata temu i starannie go kultywowała. „Katarzyna” codziennie wrzucała linki do śmiesznych filmów, ciekawych artykułów, a także skradzione z kont modelek selfiki – dość śmiałe, żeby przyciągnąć uwagę nadreprezentowanych w mediach mężczyzn, ale nie na tyle, żeby mieli opory przed przeglądaniem jej tweetów w pracy. Ciężka praca się opłaciła, @KatarzynaZaLebTrzyma miała blisko trzydzieści tysięcy obserwujących, była stałą częścią internetowego krajobrazu – i jedną z najgłośniejszych krytyczek Artura Wareckiego.

Katarzyna @KatarzynaZaLebTrzyma * 14.11.2018, 21:17

@Artur Warecki #Appleniejablka: kolejny pusty frazes od pana posła. Co dalej? Blackberry nie sery? :P Proszę wrócić do piłki.

– No dobrze. – Prezenter spojrzał w notatki. – To jakie są warunki pańskiej formacji? Co trzeba zrobić, żeby utworzyć koalicję z Polską Jutro?

– To proste. Umożliwić nam realizację postulatów zawartych w naszym programie „Polska Przyszłości”.

Aneta uśmiechnęła się pod nosem. Udostępnienia, serduszka i komentarze lały się szerokim strumieniem; internauci chwycili haczyk. Część broniła Artura i jego wizji, inni podjęli grę, którą zapoczątkowała „Katarzyna”. Każdy chciał zabłysnąć humorem i intelektem, zyskać cyfrowy poklask. Google a nie szmugle. Youtuby nie Kaszuby. Amazony a nie brony. Fejsbuki a nie łuki. Każdy tweet oznaczony był hashtagiem „Appleniejablka”, windował go w górę, wyprzedził już „WislaCracovia” i „KandyKroosh”, cokolwiek to znaczy. Aneta zamknęła laptopa z poczuciem dobrze wykonanej roboty.

– Przypomniałby pan naszym widzom, jakie są jego główne założenia?

– Oczywiście. Zacznijmy może od zmian w ordynacji wyborczej. Po pierwsze, chcemy wreszcie wprowadzić okręgi jednomandatowe. Po drugie, głosowanie przez internet. Frekwencja wyborcza wciąż oscyluje w okolicach pięćdziesięciu procent, to przecież dramat. Szczególnie źle jest wśród młodzieży, trzeba ją jakoś zmotywować do udziału w demokracji, dotrzeć do niej. A gdzie spędzają najwięcej czasu?

– W sieci.

– Dokładnie. Takie rozwiązania stosuje się już w Belgii, Estonii, Indiach, Stanach… Pora, żebyśmy dogonili świat.

– Szczytny cel… Obawiam się, że resztę postulatów Polski Jutro omówimy następnym razem, bo kończy nam się już czas.

– Zatem do następnego. Dziękuję serdecznie – powiedział Artur, patrząc prosto w kamerę. – Dobranoc panu, dobranoc państwu.

Wadim był głodny. Zawsze tak miał po wysiłku, od razu ssało go w żołądku. Dlatego zawczasu się przygotował: pojechał do sklepu, małego wiejskiego spożywczaka, takiego ze sznurami koralików w drzwiach, lepem na muchy pod sufitem i krzywą drewnianą ławeczką przy wejściu. Kupił dwie kajzerki, kiełbasę i słoik musztardy. Skromny posiłek, prawda, ale to mu w zupełności wystarczało. Wypakował zakupy z torby, a potem rozłożył reklamówkę na masce auta i naciął kiełbasę wojskowym nożem. Obok, kilka kroków dalej, buzowało ognisko. Mężczyzna dorzucił do niego jeszcze kilka kawałków drewna – pstryk!, pstryk!, iskry strzeliły w czarne nocne niebo – a potem nadział kiełbasę na patyk i zaczął ją opiekać. Był całkowicie skupiony na tym prostym zajęciu, pogrążony we własnych myślach.

Kiedy mięso zaczęło skwierczeć, Wadim wyciągnął kiełbasę z ognia, wsadził ją do rozerwanej bułki i polał musztardą. A potem zaczął jeść: szybko, gwałtownie. Gorący tłuszcz ciekł mu po brodzie, z każdym kęsem parzył sobie język i podniebienie. Nie potrafił zwolnić, poczekać; tego jednego nawyku z ulicy nie był w stanie wykorzenić. Mężczyzna otarł usta, oblizał czarne od węgla palce. Następnie podszedł do samochodu, otworzył drzwi od strony pasażera i wyciągnął zwinięte w kłębek ubrania: czarną kurtkę, rękawiczki, kominiarkę. Polał wszystko podpałką do grilla i wrzucił do ogniska. Buchnęło czarnym dymem, zaśmierdziało palonym poliestrem.

Wadim poczekał, aż ubrania dobrze się zajmą ogniem, po czym otrzepał ręce i wsiadł do samochodu. Zapaliła się lampka, przez moment w lusterku widać było jego kanciastą twarz, zadarty nos, przekrwione niebieskie oczy. Kiedy zamknął za sobą drzwi, samochód znów pogrążył się w ciemności. Zaryczał silnik, zachrzęścił piasek pod kołami. Wadim ruszył w stronę Warszawy. O piątej rano musiał być już na lotnisku.

Kwiecień 2020

Tutaj mamy kuchnię. – Tymek, szef działu HR, wskazał szklane drzwi. – Do waszej dyspozycji są dwie lodówki, dwie kuchenki i cztery mikrofalówki. Pamiętajcie tylko, że podgrzewającym rybożercom mówimy stanowcze nie!

Chwila ciszy, potem salwa śmiechu; tłumek nowych pracowników poprawnie zinterpretował pauzę. Tymek, zadowolony z udanego żartu, uśmiechnął się szeroko, po amerykańsku, odsłaniając zadbane zęby. Oleg stanął na palcach, żeby wznieść się ponad ramiona dopiero co poznanych kolegów i zajrzał do środka pomieszczenia. Wściekle pomarańczowa podłoga, kolorowe plastikowe krzesła, a na ścianach plakaty motywacyjne wypisane kapitalikami: CO BYŚ ZROBIŁ, GDYBYŚ SIĘ NIE BAŁ?, LEPSZE SKOŃCZONE NIŻ IDEALNE, SZCZĘŚCIE SPRZYJA ODWAŻNYM. Biło od tego wszystkiego energią, młodzieńczą werwą, wrodzonym cool. Oleg nie mógł w to wszystko uwierzyć. Był na trzydziestym piętrze prestiżowego wieżowca, w samym centrum Warszawy, w oddziale jednego z największych na świecie portali społecznościowych. On, dwudziestosześcioletni chłopak z Czernawczyc pod Brześciem.

– Tym, którzy potrzebują rano nieco kofeiny, żeby się obudzić… Czyli, nie oszukujmy się, wszystkim… – Tymek posłał zebranym porozumiewawcze mrugnięcie. – Polecam nasze ekspresy do kawy. Tutaj mieli się ziarna… Macie do wyboru arabikę albo robustę, jak kto woli, niektórzy przynoszą też własne mieszanki… A tutaj są mleka, zwierzęce albo roślinne, z laktozą albo bez, czego dusza zapragnie. We wtorki i czwartki znajdziecie w kuchni skrzynki z sezonowymi owocami, wiecie, żebyście przypadkiem nie dostali szkorbutu. Warto po nie wpaść rano, bo po południu zostają już tylko poobijane grejpfruty. No dobrze… To ostatni przystanek wycieczki, papiery macie podpisane, dostaliście ulotki informacyjne. Jakieś pytania? Nie? No, to najwyższy czas zabrać się do pracy. Wasi szefowie czekają już na was w common roomie. Powodzenia!

Tymek zgiął się w głębokim ukłonie, jak śpiewak operowy, który właśnie zakończył szczególnie wymagającą arię; kosmyk włosów, mokry od potu albo od żelu, a najpewniej od jednego i drugiego naraz, opadł mu na czoło. Jeszcze jedna runda oklasków i tłumek nowych pracowników ruszył na spotkanie swoich przełożonych, mijając ścianę wymalowaną wschodnioeuropejskimi motywami: matrioszki, pierogi, żubry, czapki uszanki, a wszystko to w grubej komiksowej kresce, w jaskrawych kolorach, podświetlone LED-owymi listwami. Kiedy weszli do common roomu, pełnego ludzi w przydeptanych trampkach i koszulkach z superbohaterami, Oleg uśmiechnął się pod nosem. Przypomniała mu się wczorajsza rozmowa z rodzicami. Matka prawie że ze łzami w oczach błagała, żeby pierwszego dnia poszedł do pracy w garniturze, bo co oni tam w tej Polsce jeszcze pomyślą, że jak z Białorusi, to od razu łapserdak i że spodnie mają być w kant, a buty wypastowane, i czy nowe sznurówki kupił, bo skuwki miał przecież rozdeptane, już na weselu Arcjoma mu zwracała uwagę. Pamiętaj, powtarzał z kolei ojciec, machając palcem przed kamerką, grubym palcem człowieka, który całe życie pracował na roli, cicha świnia głęboko ryje, ty się tam nie popisuj, nie podskakuj, tylko siedź cicho i rób swoje, bo żaden szef nie lubi, żeby mu rzepki skrobać. Oleg na początku próbował im jeszcze tłumaczyć, żeby się nie przejmowali, że to firma młoda duchem, o innej kulturze pracy, ale w końcu się poddał. To jakby opowiadać Masajom o walorach rakiet śnieżnych.

– Ty jesteś Oleg? – Męski głos wyrwał go z zamyślenia. Należał do czterdziestoletniego faceta z siwiejącymi włosami spiętymi w koczek.

– Zgadza się. A ty musisz być Maciej Borowiecki, tak? Szef działu content moderation?

– Oj tam, oj tam, od razu Maciej. – Mocny uścisk dłoni, uścisk kogoś, kto wspina się regularnie na ściance albo wiosłuje. – Maciek po prostu. Jak tam? Gotowy?

– Pewnie.

– No to chodź.

Biuro zespołu content moderation ciągnęło się wzdłuż przeszklonej ściany budynku, oświetlone tuzinami słońc odbitych w ciemnych taflach sąsiadujących wieżowców. Wsporniki oklejone były zdjęciami wschodnioeuropejskich stolic: budapeszteński parlament, most Karola, wileńska starówka. Kilka osób stało przy tablicy, dyskutowało o czymś. W rogu pokoju bosa dziewczyna siedziała po turecku na wielkim żółtym pufie; laptop na kolanach, słuchawki wetknięte w uszy.

– Hej wszyscy, to Oleg, Oleg, to wszyscy… – Maciek przedstawił go zespołowi. – Siergiej, Balazs, Andrej, Davydas, Kaśka… Tam w kącie siedzi Liina…

– Czeeeść… – odpowiedział mu niemrawy chór.

– A tu, proszę, twoje miejsce. – Maciek wskazał biurko koło drzwi. Trzy wielkie monitory. Ergonomiczny fotel obity skórą, który miał tyle różnych wajch i pokręteł, że wyglądał jak dzieło szalonego wynalazcy. – No, siadaj, zaloguj się i trochę poćwiczymy.

– Robi się.

– Oleg, jak myślisz, co my tu robimy? W content moderation?

Oleg zastygł nad klawiaturą. Nie spodziewał się tego pytania. Nie spodziewał się już na tym etapie żadnych pytań. Mimo że przestudiował dokładnie materiały szkoleniowe, poczuł, jak na skroniach kropli mu się pot.

– Miałem nadzieję, że ty mi powiesz – powiedział, próbując obrócić sytuację w żart.

– Ha, ha, no, pewnie, tak. – Maciek zaśmiał się, klepnął w udo. – Ale najpierw chcę usłyszeć, co ty myślisz.

– Dbamy o to, żeby nasza platforma była bezpiecznym miejscem spotkań dla wszystkich…

– Nie, nie, nie cytuj mi ulotki od Tymka. Własnymi słowami.

– Hmm… – Oleg przełknął ślinę, szukał odpowiednich słów. – Usuwamy wpisy, które są obraźliwe albo obleśne, albo sprośne…

– Nie, nie, nie.

Olegowi zrobiło się gorąco. Miał wrażenie, że rozmowy w pokoju przycichły, że wszyscy się na niego patrzą.

– Widzisz, operujesz językiem emocji. – Maciek przycisnął dłoń na piersi. – Kiedy mówisz, że coś jest obraźliwe, to wartościujesz. My usuwamy wpisy, które łamią postanowienia zawarte w regulaminie. Tylko tyle i aż tyle. To zajebiście ważne. Nie myśl o sobie jako o sędzi, który ocenia, co trafi na portal, a co z niego wyleci. Myśl o sobie jako mechanizmie, który wykrywa błędy. Okej?

– Okej…

– Dobra, to odpal program treningowy. To ta ikona w prawym rogu, obok… Tak, właśnie ta. Język polski jest w porządku czy chcesz zmienić?

– W porządku.

– No to jedziemy.

Witaj w programie treningowym Content Moderatora! Pokażemy ci teraz kilkanaście autentycznych wypowiedzi i obrazów umieszczonych na portalu przez użytkowników, które zostały zgłoszone do moderacji. Twoim zadaniem jest określić, czy rzeczywiście należy je usunąć – i podać zapis regulaminu, który łamią.

Uwaga! Uprzedzamy, że program treningowy zawiera treści drastyczne.

Rozpocznij // Anuluj

Oleg kliknął guzik „rozpocznij”. Na pierwszym slajdzie było zdjęcie martwego motocyklisty na czerwonym od krwi asfalcie. Urwana ręka, kość udowa przebija skórzany skafander, plecy wygięte do tyłu, daleko, za daleko, kręgosłup był złamany w kilku miejscach. Musiał uderzyć w słup albo barierkę, i to z dużą prędkością. Komentarze: No, jeden mniej będzie hałasował. Co nagle, to po diable. Leży motorzysta koło drogi, nie ma ręki, nie ma nogi :D

– Usuwam – powiedział Oleg, wciskając guzik z czerwonym krzyżykiem. – Treść drastyczna.

– Dobrze. – Maciek skinął głową. – Tego rodzaju rzeczy będziesz widział dość rzadko. Nasze algorytmy wyłapują większość takich zdjęć, tak samo z pornografią, zostają wykasowane, zanim ktokolwiek je zgłosi… Ale raz na jakiś czas coś przecieknie. Dalej.

Tym razem program pokazał czyjś status. Z lewej było zdjęcie profilowe: kobieta, około pięćdziesięciu lat, szeroki uśmiech, suknia w grochy, przytula yorkshire terriera z grzywką spiętą różową kokardką. W tle zadbany ogród – kwiaty, parasol, oczko wodne z fontanną.

Beata Gronkiel

12/04/2016

Śmierdzące arabusy, ja to bym tych wszystkich wszarzy i dzieciojebów utopiła, jak te żydki z brukseli chcą niech sami ich do siebie wezmą żeby im kobiety gwałcili albo się wysadzali, to był, jest i będzie chrześcijański kraj!

43 polubienia 12 udostępnienia 3 komentarze

– Usuwam – powiedział Oleg, potem przełknął ślinę. – Mowa nienawiści.

– Mhm. Następny.

Mężczyzna około sześćdziesiątki. Zdjęcie niewyraźne, ciemne, zrobione kamerką internetową. Okulary, sztruksowa marynarka, z tyłu drzwi, nad nimi wisi szabla i portret Piłsudskiego, obok regał z książkami, jakieś stare wydania.

Romuald Bieliński

03/06/2017

Dziś ulicami Warszawy znów przeszła tzw. parada równości, będąca tak naprawdę procesją dewiantów, którzy zamiast leczyć swoje schorzenia, domagają się, byśmy im klaskali. Skoro muszą się tak obnosić ze swoją innością, to może zamiast tęczy przypną sobie różowe trójkąty? Łatwiej nam będzie ich później rozpoznać.

22 polubienia 5 udostępnień 4 komentarze

– Usuwam – powiedział Oleg. – Mowa nienawiści.

– Aha. W którym miejscu?

– No… – Oleg zawiesił głos. Jak to, w którym miejscu? Drwi sobie z niego? – Nie wiem. Wszędzie?

– Biiiip. – Maciek zaskrzeczał jak zepsuty robot. – Błędna odpowiedź. Błędna odpowiedź.

– Ale… Przecież różowe trójkąty przypinali homoseksualistom naziści. W obozach koncentracyjnych.

Maciek przysunął do biurka wielką piłkę do jogi. Usiadł, przyjmując wzorową posturę: proste plecy, otwarta klatka piersiowa, ciężar wsparty na obu stopach.

– Ty to wiesz, ja to wiem. Ale skąd pewność, że pan Romuald też to wie?

– Bo inaczej nie użyłby tego zwrotu.

– Dlaczego? Może po prostu myśli, że różowe trójkąty są ładniejsze niż tęcza?

– To czemu pisze, że łatwiej ich będzie potem rozpoznać?

– Nie wiem. Może chce ich zaprosić na debatę? Wręczyć im ulotkę informacyjną?

– Mhm. Okej. Pewnie.

– Oleg. – Maciek uśmiechnął się dobrotliwie. – Ja oczywiście wiem, do czego pije pan Romuald. I, żeby było jasne, absolutnie nie zgadzam się z jego poglądami, a nasza firma była sponsorem tej parady równości. Ja sam jechałem na platformie i robiłem YMCA. Znasz, co nie? Young man, there’s no need to feel down…

– I said young man, pick yourself from the ground – zanucił Oleg w odpowiedzi.

– No właśnie. Ale nie wszyscy podzielają moje poglądy, prawda? I kneblując usta ludziom, którzy się z nami nie zgadzają, na pewno nie przekonamy ich do naszych racji. Ba, utwierdzimy w nich przekonanie, że są prześladowani, wiesz, pierwsi chrześcijanie ukrywający się po katakumbach. Dlatego właśnie tak ważne jest, żeby działać w oparciu o obiektywny zbiór zasad, na który możesz się w razie czego powołać. Rozumiesz?

– Rozumiem.

Tym razem został wylosowany film. Pokój, różowe ściany, kanapa na środku. Kobieta w kusej sukience zrywa się na nogi, cofa pod ścianę. W kadr wchodzi mężczyzna w kominiarce. Ma szerokie bary, ortalionowa kurtka jest przymała, podjeżdżają mu rękawy. Wyciąga linkę z kieszeni. Kobieta próbuje się bronić, uderza go lampką, drapie paznokciami. Na mężczyźnie nie robi to żadnego wrażenia, przewraca ją, dociska kolanem do podłogi, owija linkę wokół szyi. Kobieta wybałusza oczy, wierzga nogami. Oleg nie może już tego wytrzymać, odwraca na chwilę wzrok. Kiedy znów patrzy na ekran, kobieta już nie żyje, a morderca wywraca pokój do góry nogami: wyciąga szuflady z toaletki i rzuca je za siebie, przewraca garderobę, rozpruwa nożem kanapę. Szuka czegoś. Chyba nie znajduje. Koniec.

– No? To co z tym robisz? – pyta Maciek.

– To jest treść drastyczna, więc… – zaczął Oleg, ale zaraz urwał; nie był już taki pewny swego.

– Tak, to nie ulega wątpliwości. – Maciek kiwa głową. – Ale moderator musi się też zastanowić, z jaką intencją ten materiał jest udostępniany? Co ludzie piszą w statusach? Może wrzucają go, żeby zwrócić uwagę na niebezpieczne warunki pracy sex workerek? No, przeczytaj na głos kilka opisów.

– OMG, facet dusi dziwkę na żywo, musicie to obejrzeć, wykrzyknik… – recytuje Oleg, przewijając ekran. – Ej ziomki, to fejk czy naprawdę, znak zapytania… Tym razem zupa musiała być naprawdę za słona, emotka diabełka… Wow, ale hardcore…

– Czyli co?

– No… – zawahał się na chwilę. – Usuwam.

– Dokładnie. Dobra, łapiesz już chyba, o co chodzi. Dokończ teraz to ćwiczenie, a potem zawołaj mnie i przejrzymy razem wyniki. Pamiętaj, że liczy się też czas, nie powinieneś spędzać na pojedynczym wpisie więcej niż minutę. Wszystko jasne?

Oleg skinął głową, a potem wziął głęboki oddech i nacisnął przycisk. Następny. Następny. Następny.

Lipiec 2020

Ej! – Julita szczypnęła Leona w udo. – Nie śpij!

– Wcale nie śpię – wymamrotał.

– Masz zamknięte oczy, oszuście.

– Sama jesteś oszustka. Skąd możesz wiedzieć, skoro masz głowę na moich kolanach?

– Bo odbijasz się w drzwiczkach od kredensu. Widzisz?

Leon otworzył oczy i skrzywił się, raziło go niebieskie światło bijące od ekranu laptopa. Spojrzał przez zmrużone powieki w miejsce, które mu wskazała, na zaokrąglony przeszklony mebel po drugiej stronie pokoju. Sylwetki odzwierciedlone w wypukłej szybce były zniekształcone, powyciągane. Sofa, na której siedzieli, zwężała się do środka, jak przewrócona ósemka. Ona – przykryta kocem, zwinięta w kłębek – miała komicznie wielkie stopy i głowę. On – długie małpie ramiona. Julita pomachała do odbicia; jej palce wydłużały się i kurczyły, kiedy przebiegały po lustrzanej krzywiźnie.

– No tak – powiedział, tłumiąc ziewnięcie. – Zapominam, że moja dziewczyna jest dziennikarką śledczą.

– I nie lubi, jak zasypiasz, kiedy coś razem oglądamy. Przecież mogłeś powiedzieć, że jesteś zmęczony, tobyśmy dokończyli jutro.

– Nie chciałem cię odrywać…

– Dobra, dobra. – Julita odkopała się spod koca, usiadła. – Nie chciało ci się wstać z kanapy.

– Na jedno wychodzi. Wykąpiesz się ze mną?

– No nie wiem, brałam prysznic rano…

– Wyszoruję ci plecy.

– A, to chętnie.

– Dobra, to daj mi pięć minut, zaraz cię zawołam.

– Tylko napuść ciepłej wody, okej?

– Okej, okej.

Leon wstał i podreptał do łazienki, drapiąc się po głowie. Julita uśmiechnęła się pod nosem. Nawet taki jej się podobał. Ziewający, w wyciągniętym dresie, z włosami sterczącymi na wszystkie strony. Bała się, że jak się wprowadzą, jak trzeba będzie się dogadać, kto wyrzuca śmieci, a kto szoruje kibel, to czar pryśnie. Ale dzielili mieszkanie już rok – i wciąż było fajnie. Oczywiście, odkryła w nim mnóstwo malutkich rzeczy, które ją wkurzały. Za każdym razem kiedy się golił, zostawiał umywalkę upieprzoną zeschłą pianką i malutkimi czarnymi włoskami, a potem bardzo się dziwił, że tam są, bo przecież sprzątał, nie wyciskał wody z gąbki, jak skończył zmywać, i co chyba najgorsze – niczego nie odkładał na miejsce: zdarzało jej się znaleźć solniczkę w lodówce, a łyżkę do butów w koszu na gazety. No, ale po pierwsze, umówmy się, nie były to żadne wielkie przewiny, a po drugie, wiedziała dobrze, że sama nie jest bez skazy. Dość rzec, że choć Leon prosił ją już sto razy, żeby nie jadła w łóżku, okruchy pieczywka ryżowego wciąż w tajemniczych okolicznościach materializowały się w pościeli.

Powodów do prawdziwych kłótni – takich, po których siedzieli resztę wieczoru naburmuszeni na siebie, demonstracyjnie głośno przewracając kartki książek, czekając, kto pierwszy się złamie i rozpocznie negocjacje pokojowe – było niewiele, właściwie jeden: jego praca. Do niedawna Leon miał wygodną posadkę w Diet-Polu. Po tym, jak zaprojektowany przez niego ludzik-beczka stał się niespodziewanym hitem wśród wielkomiejskiej młodzieży („Don Kiszon to ikona rozpieszczonego pokolenia Y”, ogłosiły kolorowe tygodniki), cieszył się tam statusem gwiazdy: dostał podwyżkę, nowe biuro, tablet graficzny z najwyższej półki. Gorzej, że zlecenia przychodziły coraz głupsze. Skoro człowiek-beczka okazał się sukcesem, skonkludowała z żelazną logiką dyrekcja krajowego potentata na rynku zdrowej żywności, to trzeba teraz narysować człowieka-słoik, człowieka-butelkę, człowieka-pudełko, stworzyć cały panteon ludzi-pojemników, zaludnić nimi sklepowe półki, etykiety, billboardy. Leon rysował ich zatem – i narzekał, narzekał, narzekał.

Julita nie mogła już tego znieść, więc zasugerowała, żeby zmienił pracę. Tak lubisz gry komputerowe, mówiła, a po drugiej stronie ulicy swoje biuro ma firma z tej branży, może byś do nich wpadł kiedyś w trakcie przerwy na lunch, pokazał portfolio? No i dostała za swoje: przyjęli go na stanowisko artysty koncepcyjnego i od tego czasu pracował po dziesięć godzin dziennie, w tym często również w weekendy; wracał wyżęty, nieobecny myślami, przysypiał nad talerzem. Na prośby, żeby jednak wychodził z biura wcześniej, bo heloł, ma przecież własne życie, odpowiadał mętnymi wywodami o jakichś deadline’ach i milestone’ach, że firma go potrzebuje, że nie mają wyboru. To ją chyba najbardziej wkurzało. Że jeszcze ich bronił.

– Juuuż! – wołał Leon, przekrzykując szum wody.

– Idę!

Julita wstała z kanapy. Wciąż nie mogła się do tego przyzwyczaić: mieszkanie na tyle duże, że trzeba się było wołać. Urządzone świecącymi nowością meblami, a nie gratami, które nosiły na sobie rozliczne ślady po poprzednich lokatorach: zadrapania, plamy, pęknięcie przykryte taśmą. W którym nie brzydziła się chodzić na bosaka, gdzie blat w kuchni się nie kleił jak lep na muchy, a z rur nie waliło ściekiem. Tutaj, w świeżo wyremontowanym lokalu na Świętych Cyryla i Metodego 1, po raz pierwszy odważyła się pomyśleć, że jest dorosła.

Poszła do łazienki, ściągnęła legginsy i bluzę, potem bieliznę. Leon wyraźnie się ożywił. Podobało jej się, jak na nią patrzył. Może jednak coś z niego jeszcze tego wieczoru wykrzesze. Rzuciła ubrania w kąt i weszła do wanny. Musieli oboje podciągnąć kolana pod brodę, żeby się zmieścić, ale było warto.

– To powiesz mi wreszcie, jak twój dzień? – spytał Leon, mocząc włosy.

– Wiesz przecież. Siedziałam w domu.

– No tak, ale co właściwie robiłaś?

– To, co zawsze – westchnęła. – Waliłam głową w mur.

Niecały rok temu Julita dostała wiadomość zza grobu. Nadawcą był Emil Chorczyński, genialny haker, który prowadził jednoosobową krucjatę przeciw członkom pedofilskiego forum o nazwie „Plac Zabaw”. Dotąd bezkarni, chronieni przez układy i pieniądze, zaczęli ginąć w tajemniczych okolicznościach: w trakcie dializy, z powodu błędu maszyny, w kraksie, którą policja uznała za nieszczęśliwy wypadek. Julita wpadła na trop Emila i usiłowała go zdemaskować. Ten z początku próbował ją zniechęcić, potem zniszczyć, a kiedy i to nie pomogło – przeciągnąć na swoją stronę. Tuż przed tym, jak na warszawskim Okęciu zabił kolejnego członka szajki, nim, otoczony przez antyterrorystów, odebrał sobie życie, udostępnił jej dziesiątki gigabajtów materiałów na temat forum. Zdjęcia, logi, zapisy rozmów. Dobrze już ją wtedy znał i wiedział, że nie odpuści, że zrobi wszystko, by prawda o „Placu Zabaw” ujrzała światło dzienne. I faktycznie, jej seria reportaży na temat pedofilskiego forum wstrząsnęła Polską, a książka, w której przedstawiła całą historię z perspektywy Emila Chorczyńskiego, stała się bestsellerem przetłumaczonym na kilkanaście języków.

I wtedy wysłał jej list. Emil. Rok po tym, jak strzelił sobie w głowę. Spisał tę wiadomość wcześniej, nim pojechał na lotnisko z plastikowym pistoletem wydrukowanym na drukarce 3D, i ustawił czasomierz, który odliczał dni, minuty, sekundy; bomba zegarowa, która wywróciła jej życie do góry nogami. List obiecywał pomoc i drugą transzę materiałów, tym razem na temat założyciela i administratora „Placu Zabaw”, który ukrywał się pod pseudonimem Xtraterrestria1. Emilowi nie udało się odkryć jego tożsamości, miał nadzieję, że Julita dokończy to śledztwo za niego. Dał jej wybór: jeśli odpisze „tak”, dostanie link do paczki danych. Jeśli „nie” – skończą się wiadomości, a cała historia się domknie. Tak lub nie. Tak lub nie. Tak lub nie.

Zgodziła się. Oczywiście, że się zgodziła, inaczej całe życie zastanawiałaby się, co było w tych plikach. Odkąd je dostała, codziennie ślęczała nad zrzutami ekranów, sprawdzała każdy trop, każdego świadka. Uczyła się rosyjskiego, żeby odczytać zapisy rozmów z darknetowych forów. Śledziła przelewy w bitcoinach, na tyle, na ile to było możliwe. Próbowała wydobyć dane geolokalizacyjne z każdego zdjęcia, jakie kiedykolwiek udostępnił Xtraterrestria1, znała na pamięć wszystkie siedemset dwadzieścia osiem wiadomości, które wymienił z innymi użytkownikami „Placu Zabaw”. I nic. Nie była ani o krok bliżej ustalenia jego tożsamości niż Emil. Oszaleć można.

– To co? Pora wziąć się za sprawę tej camgirl? – Leon wcierał szampon we włosy.

– No, nie wiem…

– Ale co innego ci zostało?

– Myślałam, żeby sprawdzić tę rosyjską bazę policyjną. W którymś z postów X1 skarży się, że dostał mandat, więc sprawdzę wszystkie mandaty wypisane tamtego dnia i…

– Zaraz, zaraz, to wiadomo, z którego on jest miasta?

– Nie… – westchnęła – Ale myślałam, że zacznę od Moskwy i…

Leon prychnął, pokręcił głową.

– No co? – spytała, lekko poirytowana.

– Wiesz, ile jest miast w Rosji? Pewnie tysiące. Nie rozumiem cię. Serio. Czemu nie sprawdzisz tej camgirl?

Wśród setek plików, które znalazła w folderze Emila, był jeden, który nie pasował do reszty. Dokument tekstowy z piętnastego listopada dwa tysiące osiemnastego, który zawierał dwie linijki tekstu. Link do artykułu o morderstwie jakiejś camgirl w Mińsku Mazowieckim i lakoniczny komentarz: SPRAWDŹ. I tyle. Wszystko.

– Gdyby to było coś ważnego, toby napisał coś więcej – powiedziała. – „Julita, kluczowy trop”, na przykład.

– A gdyby nie miało żadnego znaczenia, toby ci tego nie wysłał.

– A może po prostu się pomylił? Może to dotyczyło jakiejś innej sprawy? Dzień później walnął sobie w łeb. Mógł być myślami gdzie indziej.

– Ale czemu się nie upewnisz?

– Nie mówię, że tego nie zrobię, tylko zostawiam to sobie na koniec.

– Julita… – Leon położył jej dłoń na ramieniu, ścisnął ją lekko. – To jest koniec. Wszystkie inne poszlaki sprawdziłaś po trzy razy. Ten pomysł z bazą policyjną… Sorry, ale to jest szukanie igły w stogu siana.

– Dzięki.

– Mówię, jak jest. No, a poza tym, nawet jeśli rzeczywiście się okaże, że to pudło, że niczego ciekawego się nie dowiesz, to możesz napisać jakiś artykuł o usługach seksualnych w dobie internetu. Wiesz, małe miasteczko na ścianie wschodniej, globalna sieć, moralność polskiej prowincji w kontraście do mrocznych zakątków internetu…

– No nie wiem… Brzmi… No, jak tania sensacja.

– Przypomnę ci, że pracowałaś w Meganewsach.

– Przypomnę ci, że za tym nie tęsknię.

– No, ale nie musisz przecież tego robić w tonie bulwarowym, rozpisywać się, jaki kolor miały pręgi na szyi denatki. To morderstwo może być tylko punktem wyjścia do szerszej analizy społe… Aj, cholera, wleciał mi szampon do oczu. Puść wodę, dobra? Aj, aj, nie taką zimną…

– Tak lepiej?

– Mhm. Poczekaj… – Leon wziął od niej słuchawkę od prysznica, spłukał włosy. – To co myślisz?

– Niech będzie – odpowiedziała. Bez entuzjazmu.

– Cieszę się. Dobra, obróć się, to ci wyszoruję plecy.

– A co potem?

– Hm?

– No, jak się umyjemy?

– A mamy jakieś plany?

– Mhm. – Julita wyciągnęła nogi z wody i położyła mu stopy na ramionach. – Ja mam.

Julita wyłączyła telewizor. W mieszkaniu zrobiło się cicho, słychać było tylko rzężenie lodówki. Dochodziła północ, Leon już spał. Powinna wstać, umyć zęby, przebrać się w piżamę. Powinna położyć się do łóżka. Nie była w stanie. Cały dzień funkcjonowała normalnie, myślała o przyziemnych sprawach: że musi odpisać swojemu amerykańskiemu agentowi, że musi odpowiedzieć na zaproszenia od bibliotek w Raciborzu i Sokolnikach, że trzeba zrobić odczyt z wodomierza, że sól się kończy. Ale kiedy robiło się ciemno, kiedy przestawały zgrzytać tramwaje i milkły głosy na podwórku, wszystko do niej wracało.

Lotnisko. Spocone, przerażone twarze zakładników. Pistolet przyciśnięty do skroni. Huk, smród spalonego prochu, cudza krew na swetrze, we włosach, na policzku, na ustach; czuła jej smak. Krzyki, wyważone drzwi upadają na ziemię, latarki podwieszone pod lufami karabinów rażą, oślepiają. Kiedy tylko gasiła światło, znikało zmęczenie, senność, którą w ciągu dnia musiała tłumić kolejnymi kawami, włączały się jakieś pierwotne instynkty, instynkty przerażonej małpy: każdy niespodziewany ruch, każdy głośniejszy dźwięk sprawiał, że krew uderzała do głowy, że waliło w skroniach, a paznokcie same wbijały się w oparcie kanapy. Pod zamkniętymi powiekami odtwarzał się film, horror, w zwolnionym tempie, w pętli, klatka po klatce.

Była u lekarza, oczywiście, że była. Mówiła o napadach lęku. O tym, że czasami przez dwadzieścia cztery godziny nie jest w stanie zmusić się, żeby położyć się do łóżka, a czasami dwadzieścia cztery godziny nie może z niego wstać. Zaburzony balans serotoniny w mózgu, powiedział. Przepisał pigułki. Pigułki, po których miała wrażenie, że przestała być sobą, że gra w grę komputerową, taką, gdzie postać widzi się od tyłu, zza jej pleców; sterowała ruchami tej Julity, ale nic nie czuła, wszystko było jakby za szkłem, odczytane z pasków u góry ekranu, punkty życia dziewiętnaście na dwadzieścia, energia trzy na dwadzieścia, doświadczenie trzydzieści osiem na czterdzieści. Przestała je brać, ale wciąż stały w łazience, koło szczoteczek, tak, żeby Leon je widział. Codziennie wyciągała jedną z nich i wrzucała do kibla.

Powinna pójść spać. Przytulić się do Leona, schować twarz pod kołdrą, odmieniać rzeczowniki przez przypadki, sędzia, sędziego, sędzi, sędzię, sędzią, sędzim, to czasami pomagało, w każdym razie bardziej niż liczenie owiec. Obudziłaby się rano pełna energii, bez worów pod oczami, poszłaby do piekarni po ciepłe bułki.

Zamiast tego Julita wyciągnęła komputer. Miała na nim postawiony Qubes, system operacyjny, który dzielił komputer na przedziałki, między którymi nie było żadnego połączenia: osobny do przechowywania plików, osobny do przeglądania internetu, osobny do otwierania podejrzanych załączników. W zestawieniu z Whonixem, który przepuszczał wszystkie połączenia przez sieć Tor, pozwalał na względne bezpieczeństwo i względną anonimowość. Tyle jej musiało wystarczyć.

Wpisała „camgirl”, „Mińsk”, „morderstwo”. Ułamek sekundy później wyszukiwarka wypluła rezultaty: artykuły sprzed blisko dwóch lat. Meganewsy, w których zaczynała karierę, poszły oczywiście w wielkie litery i wykrzykniki, STRIPTIZ Z PIEKŁA RODEM! ZAMIAST KOBIECYCH WDZIĘKÓW ZOBACZYLI MORDERSTWO! Julita skrzywiła się z niesmakiem. Przewinęła listę wyników w dół, otworzyła kilka tekstów z mainstreamowych tytułów. Wszystkie były zwięzłe, wszystkie podawały te same fakty: Hanna B., lat dwadzieścia dziewięć, uduszona w trakcie transmisji prowadzonej na platformie MyGreatCams, tożsamość zabójcy nieznana, policja prosi o kontakt osoby posiadające informacje na temat sprawy, do tego zrzut z ekranu z nagrania: twarz w kominiarce. Nie było za to nazwiska ani pseudonimu ofiary, adresu, pod którym dokonano zbrodni, ani namiarów na świadków, a artykuły ilustrowały zdjęcia z bazy gotowców: zbliżenie na napis POLICJA, błyskający na niebiesko kogut na dachu radiowozu. Niewiele informacji. Dobrze, lubiła wyzwania. Może niczego się nie dowie, ale przynajmniej będzie ciekawie.

Zaczęła od tego, że weszła na forum dla mińszczan. Zaskakująco porządnie zrobiona strona, elegancka biel i błękit, półksiężyc z herbu rozpada się na pojedyncze piksele. Dział Aktualności. Mińsk NIE dla uchodźców, dwanaście tysięcy postów. Komunikacja miejska – żart?, trzysta pięćdziesiąt postów. I tak dalej, i tak dalej, bolączki małego miasteczka, ludzkie frustracje, plotki i kłótnie o nic. Wątek, którego szukała, był na drugiej stronie: „Morderstwo na Kilińskiego!!!”. Doskonale, adres jest już w tytule. Julita przejrzała dyskusję. Szok, oburzenie, współczucie i radość z cudzego nieszczęścia we właściwych dla tego rodzaju dyskusji proporcjach; nie robiło to już na niej wrażenia. Ktoś wrzucił zrobione komórką zdjęcia: taśma policyjna, radiowozy, za nimi elegancki trzypiętrowy budynek, który pasował do reszty mińskiego krajobrazu jak pięść do nosa. Parę razy padło pytanie, kim była zamordowana dziewczyna, ale nikt nie był w stanie – albo nie chciał – na nie odpowiedzieć.

Julita weszła na Google Maps, znalazła plac Kilińskiego i przeszła w tryb Street View, żeby obejrzeć okolicę z perspektywy przechodnia. Bez trudu znalazła kamienicę ze zdjęć, chociaż tu była jeszcze w budowie, otoczona niebieskim blaszanym płotem. Wisiały na niej plakaty dewelopera, na powiększeniu widać było nazwę inwestycji i adres. Julita zamknęła mapę, weszła na stronę Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, wyszukaj po nazwie miasta i ulicy, klik. „Mała Gastronomia u Gośki”, „Biuro Księgowe Joanna Bolko-Pieńkowska”, „Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe Midas”… „DreamNet Platforma Filmowa”. O, to może być to. Klik. Zarejestrowane na Karolinę Bielską, lokal 26… Działalność rozpoczęta w 2015, zakończona w 2018… Przeważająca działalność: 60.10.Z, Nadawanie programów radiofonicznych. Zgadzałoby się. Julita ściągnęła plany lokalu z zarchiwizowanej strony dewelopera. Osiemdziesiąt metrów kwadratowych, hol, korytarz rozchodzący się na małe pokoje. W sam raz na studia nagraniowe.

Strona DreamNetu była pusta – firma upadła – ale Julita znalazła kopię witryny na Internet Archive: różowe tło, banner z blondynką w mikroskopijnych stringach. O nas… Oferta… Dołącz… Nasze dziewczyny. Julita kliknęła w link. Zdjęcia atrakcyjnych kobiet w różnym stopniu negliżu, pończochy, koronki, stringi, Shazza91, LubeLyuba, L0litaXXX, KandyKroosh, DarkestAngel, PinkQueen. Wrzucała po kolei pseudonimy do wyszukiwarki. Nic ciekawego, nic ciekawego, nic ciekawego… Przy „KandyKroosh” liczba wyników skoczyła gwałtownie w górę. Pierwszy link do jakiegoś forum amatorów webcammingu, „OMG, KandyKroosh nie żyje!”. Przejrzała pobieżnie dyskusję, nic ciekawego. Nie szkodzi, ma już jej nick, to powinno wystarczyć.

Julita skasowała ograniczenie czasowe, przełączyła się na wyszukiwanie obrazów. Kilkaset wyników, głównie zrzutów ekranu zrobionych w trakcie jej sesji. Dziewczyna około trzydziestki, to by się zgadzało. Farbowane włosy, kontakty, mocny makijaż; niedobrze, to może utrudnić wyszukiwanie. Z drugiej strony jest tatuaż, dość charakterystyczny, robiony chyba na zamówienie, a nie z katalogu: tygrys oplata całe ramię, jego paszcza sięga nadgarstka, a ogon ciągnie się wzdłuż obojczyka. Julita szukała zdjęcia w wysokiej rozdzielczości, na którym widać przede wszystkim jej twarz; takich rzecz jasna było niewiele, nie to przecież najbardziej interesowało jej widzów. Ale w końcu się udało, na drugiej stronie wyników znalazła fotografię, na której KandyKroosh patrzy prosto w obiektyw. Inteligentna, miła buzia. Dziewczyna, do której dosiadłaby się w pociągu.

Julita ściągnęła to zdjęcie, przycięła tak, żeby było widać tylko twarz, od brody po czubek czoła, a potem przechyliła ją do pionu i wyczyściła tło; to powinno ułatwić życie algorytmom. Kiedy skończyła, wrzuciła fotografię do wyszukiwarki obrazów Yandex, która miała wbudowany algorytm rozpoznania twarzy, przez co doskonale sprawdzała się w kwerendach typu reverse image search. Jeśli KandyKroosh wrzucała swoje zdjęcia do internetu jako Hanna B., wyszukiwarka powinna skojarzyć je z wgranym obrazem. Klik. Zdjęcie profilowe z Facebooka, konto „Hania Barania”. Dziewczyna w barze, szeroki uśmiech, przed nią margarita z kruszonym lodem, pod ramiączkiem koszulki widać ogon w czarno-czerwone paski. To ona. Chwila klikania i miała już nazwisko: Barańska. Hanna Barańska. Bingo.

Reszta była banalna: parę minut później wyszperała już jej stary adres (Topolowa 11), datę (16.03.1990) i miejsce urodzenia (Jeruzal), wiedziała, gdzie kończyła liceum (Mrozy), jaki miała numer telefonu (808-444-303), że trzy lata spędziła na emigracji w Irlandii (dzięki czemu znała dobrze angielski), że była rozwódką (od 13.05.2015), że miała syna (Jaś, teraz sześć lat, chodził do przedszkola na Tuwima, tuż koło pięknego parku Dernałowiczów; piegi, zadarty nos, wygląd urwisa, bluza z Psim Patrolem). Julita miała już wprawę w takich dochodzeniach, ale wciąż zaskakiwało ją, jakie to wszystko proste, jak niewiele trzeba, żeby wejść komuś w życie. Przypominało jej to średniowieczne legendy o demonach, które można było poskromić, jeśli tylko znało się ich prawdziwe imię. Dziś było podobnie: zedrzyj komuś z twarzy maskę, zajrzyj pod pseudonim, a masz go w garści, jest twój.

Julita miała już wszystko – poza jednym, nagraniem jej śmierci. Zastanawiała się, czy jest jej to tak naprawdę potrzebne, czy musi je oglądać. Julita potarła piekące oczy, spojrzała na zegarek – dochodziła trzecia nad ranem. Może zobaczy na tym nagraniu coś ważnego. Coś, co rzuci światło na motyw albo tożsamość mordercy. Mało prawdopodobne, ale nie niemożliwe. Westchnęła. No dobrze, pomyślała, miejmy to za sobą.

Wiedziała, że nie znajdzie tego nagrania na popularnych platformach – YouTubie, Vimeo czy Daily Motion. Szukanie go w wyszukiwarce oznaczałoby gonienie martwych linków i przeczesywanie zawirusowanych, zaśmieconych agresywnymi reklamami stron. Zamiast tego weszła na forum o wszystko mówiącym tytule Watch People Die, „Oglądaj, jak umierają ludzie” – podstronę popularnego portalu Reddit. Znalazła ten uroczy zakątek internetu przypadkiem, dwa miesiące temu, kiedy przygotowywała materiał o coraz modniejszych wśród nastolatków łańcuszkach z idiotycznymi wyzwaniami (zjedz żywego ślimaka, wyskocz z jadącego samochodu, podpal się, a potem wrzuć nagranie do sieci i oznacz znajomych, którzy mają pójść w twoje ślady), które czasami kończyły się tragiczną śmiercią. Użytkownicy Watch People Die wrzucali linki do takich nagrań, komentowali, przyznawali punkty za styl, jak sędziowie na zawodach w skokach narciarskich, którzy kiwają z uznaniem głowami, widząc udany telemark. Wideo ze śmiercią KandyKroosh znajdowało się wśród najwyżej ocenianych nagrań w historii forum. Trudno się zresztą dziwić, cycki, krew, wrzask, czego można chcieć więcej, klasyka gatunku.

Julita poczuła, jak pocą jej się dłonie. Na przestrzeni ostatnich miesięcy widziała w sieci straszne rzeczy. Syria. Czarne zmierzwione włosy przyprószone pyłem, łzawiące, pełne przerażenia oczy: dzieci duszące się od sarinu; w tle szloch bezsilnych rodziców, huk eksplozji. Meksyk. Drżąca z przerażenia kobieta, zakneblowana, na klęczkach, plama moczu na spodniach, maczeta na szyi, wytatuowana ręka zaciśnięta na rękojeści: dilerzy narkotyków rozprawiają się z prokuratorką. Morze Egejskie. Noc, huk wiatru, ryk fal: tonie łódź pełna uchodźców. Unoszą w rękach dzieci w stronę osoby z kamerą, błagają o pomoc. Zbyt wiele osób na jednej burcie. Kiedy uderza kolejna fala, łódź się wywraca do góry dnem. Krzyki, ręce, głowy nad wodą. Potem już nic, czarne morze.

Nie oglądała tych filmów dla przyjemności. Wkrótce po tym, jak zajęła się sprawą „Placu Zabaw”, dołączyła do BellBoya, międzynarodowego kolektywu dziennikarzy zajmujących się internetowymi śledztwami. Używała umiejętności, które zdobyła we własnym dochodzeniu, żeby pomóc w weryfikacji znalezionych w sieci wideo: potwierdzić datę i miejsce nagrania, ustalić, czy były manipulowane. Żeby nie zwariować, żeby to jakoś wytrzymać, zanurzała się w koszmarze stopniowo, krok po kroku. Najpierw oglądała film w najniższej rozdzielczości, z wyłączonym dźwiękiem, w pomniejszeniu, żeby oswoić się z materiałem, dopiero potem w pełnym rozmiarze, ze wszystkimi szczegółami. Jeśli musiała oglądać nagranie kilka albo kilkanaście razy, przyklejała samoprzylepną karteczkę na tę część ekranu, gdzie działy się najgorsze rzeczy, i skupiała się na drugim planie. Czuła, że teraz też będzie korzystać z tych technik.

Julita wstrzymała oddech – i kliknęła play. Dwie minuty czterdzieści dwie sekundy. Dwie minuty czterdzieści dwie sekundy, od których jeżył się włos, od których robiło się sucho w ustach, od których mdliło i dzwoniło w uszach. Kiedy nagranie wreszcie się skończyło, puściła je jeszcze raz. I znowu. Zwolnione dwa, cztery, sześć razy. Siedziała na skraju kanapy, z kolanami pod brodą, owinięta ciasno kocem.

Nie znała go. Nie zwróciła się do niego po imieniu, nie próbowała błagać ani przepraszać. Czyli nie były mąż ani zazdrosny chłopak. Ale spodziewała się go. Kiedy tylko usłyszała ciężkie kroki na korytarzu, kiedy drzwi otworzyły się bez pukania, jej twarz natychmiast przeszła z zalotnego uśmiechu w przerażenie, bez żadnych etapów pośrednich, bez uniesionych w zdziwieniu brwi. Julita cofnęła nagranie do samego początku, pierwsze dziesięć sekund, ustawiła głośność na maksimum. Stuk, stuk, stuk, obcasy walą o kamienną posadzkę. Jeszcze raz. Stuk, stuk, stuk. Morderca szedł prosto, pewnie, szybko, nie rozglądał się na boki, nie otwierał innych drzwi. Musiał wiedzieć, w którym pokoju znajdzie Hankę, wydusił tę informację od recepcjonistki albo miał ją już wcześniej, może włamał się do ich systemu, miał dostęp do ich grafiku. Julita przewinęła nagranie do trzydziestej sekundy, kiedy mężczyzna pojawia się w kadrze, wcisnęła pauzę. Kurtka błyszczy od nowości, źle leży, przykrótkie rękawy. Założona na akcję. Kominiarka przylega ciasno do głowy, miał krótkie włosy. Żadnej bransoletki, naszyjnika, puste kieszenie – nie licząc stalowej linki. Puściła wstrzymane nagranie. Hanka próbuje go odgonić lampką, mężczyzna bez trudu unika ciosu, uderza dziewczynę otwartą dłonią w tchawicę. Szybki ruch kogoś, kto robił to wiele razy, kto ćwiczył sztuki walki. Mężczyzna siada na niej okrakiem, dociska kolanem do podłogi, owija linkę wokół szyi. Żadnego zawahania, chwili wątpliwości. Oddycha przez nos, usta są zamknięte, nic do niej nie mówi, żadnego „zdychaj, szmato”, żadnego „masz za swoje”, pełen spokój. On się nie mścił, on wykonywał wyrok. Pauza. Julita skupiła się na butach. Czarne, za kostkę, ciasno zasznurowane. Podeszwa czysta, żadnego błota, piachu, kamienia utkwionego w podbiciu. Przełączyła się na Street View placu Kilińskiego. Kostka Bauma, oczywiście, że kostka Bauma, porządek w przystępnej cenie, wspólny mianownik wszystkich polskich miasteczek. Obok skwer, klony i kasztanowce. Pogoda w Mińsku? Sprawdziła dane z listopada 2018 w bazie danych WolframAlpha. Czternastego padało, na chodniku musiały być kałuże, liście. Nie przyszedł tam pieszo, bo coś by się przylepiło, przyjechał samochodem. Zaparkował pewnie pod budynkiem i czekał, aż zapali się światło w jej pokoju, a może miał na kolanach laptop i sprawdzał, kiedy zaloguje się na czat.

Kolejne piętnaście sekund do przodu. Hanka nie żyje. Napastnik przeszukuje pokój. Jest w tym coś komicznego, wielki mężczyzna w czarnej kominiarce przetrząsa sukienkę francuskiej pokojówki, wysypuje zawartość pudełka z wibratorami, rozpruwa welurowe poduszki. Nie znalazł tego, czego szukał, ale nie irytuje się, działa metodycznie, bez niepotrzebnego pośpiechu. Nagle przerywa poszukiwania, odwraca się w stronę kamery. Zdał sobie sprawę, że wciąż nagrywa. Głupi błąd. W tym momencie po raz pierwszy pokazuje jakieś emocje, widać, że jest zły. Podchodzi do stolika, wywraca go. Ekran robi się ciemny. Koniec.

Wpakowała się w coś, pomyślała Julita, sięgając po kubek z wystygłą kawą. Miała coś, czego nie powinna. Coś ważnego. Więc może jednak, może Emil nie podsunął jej tej sprawy bez powodu. Julita wyjrzała za okno. Przecierało się, złote krzyże na kopułach katedry Marii Magdaleny rozbłysnęły pierwszymi promieniami słońca. Wybiła piąta rano, zapowiadał się piękny dzień. Julita przeciągnęła się (zgięte od kilku godzin kręgi wskoczyły z chrupnięciem na swoje miejsce), roztarła obolałe nadgarstki, a potem położyła palce na klawiaturze.

– Julitaaaaa… – Podskoczyła, słysząc swoje imię. Leon. Wołał ją z sypialni.

– No?

– Chodź już.

– Zaraz! – zawołała, nie odrywając wzroku od ekranu.

– Aaaa… – Stłumione ziewnięcie. – A co robisz?

– Sprawdzam rozkład pociągów.

– Dokąd?

– Do Mińska Mazowieckiego.

Piąta pięćdziesiąt osiem. Doskonale, pomyślała. Akurat zdążę zjeść śniadanie.

=2=

Cześć. – Barista się uśmiechnął. Szeroko. Wiedział, że Aneta daje wysokie napiwki. – Co dla ciebie? To co zawsze?

– To co zawsze. – Skinęła głową.

– Robi się. Sok świeży wyciskany mieszany… Średnia latte… Croissant… Muffinka jagodowa… – Chłopak nabijał ceny, stukając palcem w touchpad. – Razem będzie czterdzieści osiem pięćdziesiąt. Na wynos?

– Na wynos. – Aneta przyłożyła kartę do czytnika i wrzuciła kilka złotych do słoika koło kasy. „Na bilety na Openera”, głosił napis na pożółkłej karteczce przylepionej taśmą klejącą. Nie zmienili jej od zeszłego roku, widać dobrze działała. Woleli, by klienci sieciowej kawiarni myśleli, że dorzucają się dzieciakom na fajne wakacje. Gdyby bariści napisali na karteczce „na czynsz”, „na kartę miejską”, „na nowe buty”, to byłoby krępujące, nieprzyjemne, u niektórych wzbudziłoby może nawet poczucie winy: jak to, ja tu wydaję dwadzieścia złotych na kawę, a oni ciułają grosze? Odwracaliby od słoika wzrok, stałby się niewidzialny. Aneta zdawała sobie z tego sprawę. Wiedziała też, że nie kupuje tu wcale kawy – tę mogłaby przecież zaparzyć w biurze – tylko manifestuje swój status. Nie chodziło o napój, tylko o kubek. Logo kawiarni wysyłało serię sygnałów: należę do klasy średniej, prowadzę wielkomiejski styl życia, odróżniam latte od cappuccino, mokkę od americano. Aneta była z wykształcenia antropolożką, wyćwiczono ją w identyfikowaniu tych niemych, często nieświadomych przekazów. Lubiła je odszyfrowywać, rozkładać ludzi na części pierwsze, zaglądać im w głowy. Weźmy tego baristę, który uwija się przy ekspresie. Białe słuchawki wyciągnięte spod koszulki, przewieszone przez kołnierz: może robię ci kawę, ale jestem taki sam, jak ty, to tylko praca na studiach. Przydeptane, poplamione conversy: wiem, że są cool, ale jeszcze bardziej cool jest udawać, że mi na nich nie zależy. Ręcznie pleciona bransoletka z rzemieni? Mieszkam w mieście, ale kocham naturę, umiem rozpalić ognisko jedną zapałką i określić północ, patrząc, po której stronie pnia rośnie mech.

– Potwierdzenie? – spytał chłopak, odwracając się na chwilę od ekspresu.

– Hm?

– Czy drukować potwierdzenie transakcji?

– Nie, dziękuję.

– Dobrze. – Barista mrugnął porozumiewawczo. – Lepiej dla drzew.

Aneta uśmiechnęła się pod nosem. Bingo. Posłodziła kawę, wzięła papierową torebkę z sokiem i ciastkami na wynos. Wyszła na ulicę: wyprostowana, z uniesioną brodą, wystawiając twarz do słońca. To było jak magiczne okulary. Patrzyła na człowieka i od razu widziała, co jej próbuje wcisnąć, jaką wersję siebie chce sprzedać, nieważne, online czy offline. Jak cię widzą, tak cię piszą? Raczej, jak się piszesz, tak cię widzą.

No i co z tym zrobić? Mogła się wypisać z tej gry. Przestać zaglądać na media społecznościowe, przestać się licytować, kto wrzuci lepsze zdjęcie z wakacji, kto ma bardziej kochającą żonę, a kto więcej znajomych. Wrzucić markowe ciuchy do kontenera, wyjechać w Bieszczady, pasać owce ze Stasiukiem albo uprawiać lawendę. Mogła przestać krzyczeć zobaczcie mnie. Albo mogła krzyczeć najgłośniej.

Aneta szła aleją Jana Pawła II, wzdłuż pawilonów (kantor, sex shop, zegarmistrz, zakłady bukmacherskie), potem skręciła w Nowolipie; musiała uważać, żeby nie zahaczyć torebką z kawiarni o lusterka stojących na chodniku samochodów. Zatrzymała się przed budynkiem na rogu. Siedziba partii Polska Jutro.

Mimo że dochodziła dopiero ósma, w biurze było już sporo ludzi: z kuchni niósł się gwar, dzwoniły telefony, stukały obcasy. Dużo się zmieniło. Dwa lata temu, kiedy się tu wprowadzili, było ich siedmioro, łącznie z Arturem. Nie mieli szafek, swoje rzeczy trzymali w kartonowych pudłach albo na podłodze. Ściany były gołe, okna bez żaluzji, a na lepkich od brudu parapetach stały doniczki z zasuszonymi paprociami po poprzednich najemcach. Wielu sądziło wtedy, że Polska Jutro podzieli los poprzednich partii odpryskowych: konferencja prasowa pełna szumnych zapowiedzi, wywiady, analizy politologów, a potem pierwszy sondaż z poparciem w granicach błędu statystycznego i szybki kurs na dno. Eksperci twierdzili, że Artur Warecki, poseł pierwszej kadencji, były piłkarz, nie ma dość politycznego doświadczenia, by poprowadzić nową formację. No i prawda, co tu dużo mówić, Artur nie był alfą i omegą, gubił się w zawiłych procedurach, nie rozumiał prawniczych dyskusji toczących się wokół konstytucji. Ale miał coś, czego brakowało innym odszczepieńcom z potężnego duopolu rodzimej polityki: był niesamowicie, niewiarygodnie wręcz medialny. Ignorancję przykrywał uśmiechem, na pytania o program odpowiadał anegdotkami z boiska, a na ataki spokojem. Wiedział, którym profilem odwrócić się do kamery, jak rozmawiać z dziennikarzem, a jak z tłumem. I nie był to rezultat wieloletnich szkoleń pod czujnym okiem trenera komunikacji, coacha czy innego pijarowca, tylko naturalny talent, instynkt. Artur po prostu umiał nawiązywać kontakt z ludźmi. Także w internecie.

Może dlatego zdecydował się ją zatrudnić. Może dlatego to właśnie on, dyletant, poseł celebryta, sejmowy żółtodziób, a nie któryś ze słynnych spin doktorów z Nowogrodzkiej czy Wiejskiej, dostrzegł w niej potencjał. Kiedy Aneta wróciła do Polski – absolwentka prestiżowej uczelni, z CV, które nie mieści się na dwóch stronach, na koncie udział w stawianej za wzór kampanii internetowej brytyjskich laburzystów – myślała, że rozwiną przed nią czerwony dywan, że będzie przebierała w ofertach. Po trzech miesiącach jadła fasolę z puszki i dorabiała, robiąc tłumaczenia etykiet dla koncernu mleczarskiego. Nikt jej nie chciał, ani ludowcy, ani hipsterska lewica. Kiedy usłyszała o powstaniu Polski Jutro, zastanawiała się, czy w ogóle warto odzywać się do Artura; nie miała siły trawić kolejnej odmowy. W końcu się jednak przemogła. Opłaciło się.

Oczywiście, prawdziwy test był dopiero przed nią, w październiku. Wtedy tak naprawdę okaże się, ile jest warta, co tak naprawdę potrafi. Wyzwanie – nie dać się zakrzyczeć dysponującej wielokrotnie większymi zasobami konkurencji, przejść przez próg, na którym wyłożyły się dziesiątki innych formacji – było ogromne. A Polska Jutro miała swoje problemy. Efekt świeżości się wyczerpał, coraz trudniej było im dojść do głosu, wepchnąć się przed kamery, a słupki poparcia zaczęły się kurczyć: z dziewięciu procent zjechali do pięciu. Żeby wejść do następnego Sejmu, potrzebowali czegoś ekstra. Asa w rękawie.

Aneta postawiła torebkę z kawiarni pod biurkiem, otworzyła laptopa. Miała jeszcze kilka godzin do spotkania, dość, żeby dopieścić prezentację. Otworzyła dokument. Tytuł, napisany wytłuszczonym drukiem, głosił: „Strategia internetowa, wybory parlamentarne 2020”.

Cicho. Gorąco. Gorąco i cicho. Czemu zrobiło się tak gorąco i cicho? Tak przyjemnie turkotało. Sucho w ustach. Zdrętwiała szyja. Na jej ramieniu zaciska się ręka. Nie za mocno, tylko tyle, żeby poczuła. Żeby się obudziła.

– Proszę pani?

– Hm? – Julita otworzyła oczy, odlepiła twarz od szyby pociągu. Pochyla się nad nią konduktor. Szczeciniasty wąs, krzaczaste brwi, zęby pożółkłe od papierosów i kawy. Poważna mina.

– Proszę pani, koniec trasy – mówi, powoli i wyraźnie, jak do pijanej. – Proszę wysiąść.

– Ale gdzie… Co to za miasto?

– Siedlce.

– Siedlce. – Julita potarła twarz; skórę miała spoconą, tłustą. – Cholera.

– Gdzie miała pani wysiąść?

– W Mińsku. Mazowieckim.

– No ja myślę, że nie białoruskim. – Konduktorowi poprawił się humor, widać uznał, że pasażerka nie będzie sprawiać kłopotów. – Jak się pani szybko pozbiera, to złapie pani pociąg w drugą stronę, na Warszawę Zachodnią. Odjeżdża za trzy minuty, o tam, pani spojrzy, z drugiej strony.

– Aha… Dziękuję… – Julita przerzuciła torbę przez ramię. – A bilet? Gdzie kupię bilet?

– Pani się nie przejmuje. – Porozumiewawcze mrugnięcie rzucone na odchodne, przez ramię. – Sprawdzamy dopiero po Mińsku.

Julita wyszła na peron, zakręciło jej się w głowie. Usiadła na ławce i zmrużyła oczy. Stacja, jakich w Polsce setki, tłok, gołębie, niebo przecięte kablami, trzeszczące głośniki zniekształcają głos tak, że ciężko zrozumieć komunikaty. Zapaliła papierosa, wypuściła dym przez nos. Nie pamiętała, kiedy zasnęła. To nie było tak, że sobie postanowiła, a może się zdrzemnę, dobrze mi zrobi. Była tak wycieńczona, że odpłynęła. Wzdrygnęła się. W zeszłym tygodniu jechała w takim stanie samochodem, nocą, po Kaszubach. Żeby nie zasnąć, ustawiła radio na cały regulator, a zasięg łapało tylko Radio Maryja. Gdyby ją zmogło wtedy, gdyby nie te fałszowane godzinki ku czci Niepokalanej Maryi Panny, budziłby ją nie konduktor, tylko ratownik medyczny. O ile.

Pociąg do Warszawy wjechał na stację. Lśniący nowością, czysty, z ciekłokrystalicznymi ekranami, nie pasował do krajobrazu, do odrapanych budyneczków, blaszanych bud, magazynów, ludzi o zmęczonych twarzach przepychających się do drzwi; przybysz z innej planety, z innego czasu, z wyimaginowanej wspólnoty, tu tylko przejazdem. Julita rozgniotła niedopałek obcasem i weszła do środka. O ile pociąg jadący o świcie na wschód świecił pustkami, o tyle godzinę później, w kierunku Warszawy, było już ciasno. W ruch poszły łokcie, ludzie deptali sobie po stopach. Wcisnęła się między kobietę w taniej, ale eleganckiej garsonce a dwóch młodych chłopaków, może licealistów, może świeżo upieczonych studentów; byli tak blisko, że czuła ich oddech na karku. Pociąg ruszył, Julita stanęła na palcach, żeby sięgnąć biegnącego pod sufitem drążka. Za oknem przewijał się monotonny mazowiecki krajobraz. Próbowała skupić rozespane myśli.

Sex camming. Nie interesowała się wcześniej tym tematem. Wiedziała tyle, co każdy zajmujący się jakkolwiek internetem: że to rynek wart kilka miliardów dolarów. Że najpopularniejsze dziewczyny zarabiają dziesiątki tysięcy złotych – miesięcznie. Że większość modelek pochodzi z Europy Wschodniej, przede wszystkim z Bułgarii, Rumunii i Węgier, ale też z Polski. Niektóre pracują z domu, inne – w specjalnych studiach, jak to w Mińsku Mazowieckim, w których jednocześnie może nadawać swoje transmisje kilkanaście osób. Shows były różne. Z jednej strony spektrum były dziewczyny, które po prostu robiły striptiz, z drugiej – takie, które występowały wspólnie z kolegami albo koleżankami. Seks na żywo, z wzrokiem skierowanym na monitor, gdzie pojawiały się życzenia i sugestie widzów. Nie robiło to na Julicie wrażenia, nie oburzało jej. Wiedziała aż za dobrze, że w sieci można znaleźć dużo, dużo gorsze rzeczy.

Pytanie, co sprawa Hanki Barańskiej miała wspólnego z jej śledztwem. SPRAWDZIĆ. Ot, cała wskazówka. Niech będzie. Z samą zainteresowaną już nie porozmawia, pozostawali więc jej znajomi. Tych zaś nie miała wielu – przynajmniej nie na Facebooku. Siedemdziesiąt osiem kontaktów. Mało, bardzo mało. Z tego, co widziała na jej tablicy – całe szczęście, była wciąż dostępna publicznie – w regularnym kontakcie pozostawała z trójką, no, czwórką osób. Oczywiście, nie można wykluczyć, że prowadziła bujne życie towarzyskie, które po prostu nie pozostawiało śladu w sieci, ale Julicie wydawało się to mało prawdopodobne. Hanka była na Facebooku codziennie: wrzucała artykuły, zdjęcia, robiła quizy. Po prostu wyglądało na to, że – w przeciwieństwie do swojego alter ego, przebojowej KandyKroosh – była zamkniętą w sobie samotniczką.

Z czterech przyjaciół Hanki, do których Julita napisała rano, nie odezwał się jeszcze nikt. Mogła skontaktować się z dalszym kręgiem znajomych, ale wątpiła, żeby przyniosło jej to wymierne korzyści: w końcu co o śmierci Hanki mogła wiedzieć jej koleżanka z liceum, z którą ostatnio widziała się sześć lat temu? Ich wypowiedzi mogą przydać się później, jeśli rzeczywiście miałaby napisać o niej artykuł. Zresztą już teraz wiedziała, jak ją podsumują: albo „od małego była inna, wyróżniała się”, albo „kto by pomyślał, taka normalna dziewczyna”. Innych rodzajów ludzi, zdaje się, na świecie nie było.

Kolejne stacyjki, Julita myślała, że następni pasażerowie się już nie zmieszczą, że to fizycznie niemożliwe, ale jakoś jednak się wpychają. Drzwi jazgoczą z pretensją, bo ktoś zasłania fotokomórkę. Ciężkie, pełne wyrzutu westchnięcia, kierowane jednocześnie do nikogo i do wszystkich naraz, szelest reklamówek, wciąganie brzuchów, wreszcie udało się, gwizd konduktora i pociąg rusza, powoli jak żółw ociężale, tak-to-to, tak-to-to, w pierwszym wagonie same sprzątaczki, w drugim kasjerzy, a w trzecim praczki. Julita ma wrażenie, że zaraz ją wszyscy zgniotą, że się udusi, więc przeciska się do okna, przepraszam, przepraszam, czy mógłby pan się przesunąć, dziękuję bardzo. Na szybie ktoś wydrapał wielkiego penisa. Anonimowy artysta, widać pełen obaw, czy dzieło zostanie zinterpretowane zgodnie z jego intencją, opatrzył je na wszelki wypadek niepozostawiającym wątpliwości podpisem: HUJ.

Julita wyglądała za okno między koślawymi, kreślonymi utłuczoną butelką po piwie literami; widziała już zarys miasta. Następna stacja: Mińsk Mazowiecki. Wyjęła z kieszeni kartkę. Lista nazwisk ludzi, których chciała znaleźć, z którymi chciała porozmawiać. Joanna Trzecińska, rzeczniczka prasowa mińskiej policji. Mateusz Ćmich, redaktor lokalnego portalu informacyjnego. I na końcu: PinkQueen, a właściwie Wioletta Słaby, dziewczyna, która występowała w studiu DreamNet tego wieczora, kiedy zamordowano Hannę Barańską.

Nagranie było chyba z Jemenu, przynajmniej tak mu się wydawało. Oleg naoglądał ich się ostatnio; Saudyjczycy nie próżnowali, trzeba było przecież przetestować sprowadzone ze Stanów rakiety. Sala weselna po bombardowaniu; sztuczne kwiaty wymieszane z gruzem, potłuczone półmiski, w rogu leżą eleganckie buty; może pana młodego. Oleg zatrzymał nagranie i zamknął oczy. Zjadł na lunch zimną pizzę – do mikrofalówek była kolejka, nie chciało mu się czekać – i bardzo tego teraz żałował. Na początku tylko ciążyło mu w żołądku i odrobinę mdliło, nic strasznego. Ale teraz, po godzinie oglądania trupów, czuł, jak przeżute jedzenie podchodzi do gardła, jak pali w przełyk. Powinien zrobić sobie przerwę, przejść się, wypić zieloną herbatę albo może colę, podobno pomagała w takich sytuacjach, ale czas spędzony z dala od komputera zaniżał mu średnią, która, niestety, i tak nie była świetna. Początkowy entuzjazm szybko uleciał; praca moderatora w najlepszych momentach była nużąca, w najgorszych – była wycieczką po dziewiątym kręgu piekła.

Okej, pomyślał Oleg, weź się w garść. Przełknął kwaśną ślinę i nacisnął spację; play. Kamera dokumentuje kolejne ofiary, kolejne zniszczenia, gdzieś w tle słychać czyjeś zawodzenie. Operator wychodzi przed budynek, mówi coś po arabsku, drżącym głosem. Na ziemi leżą ciała, są przykryte białymi prześcieradłami, ale tu i ówdzie coś wystaje: zakrwawione włosy, stopa, po której chodzi tłusta mucha, ręka bez dłoni, zwęglony strzęp mięsa. Nie mogę, pomyślał Oleg, no nie mogę, nie wytrzymam. Wstał od biurka i pobiegł do łazienki, przyciskając dłoń do ust. Wpadł do środka, puścił zimną wodę i zmoczył twarz. Raz, drugi, trzeci. Trochę lepiej. Oparł się o umywalkę, oddychał przez otwarte usta.

– Ciężki dzień, co?

Oleg podskoczył, zaskoczony; myślał, że jest sam. Z tyłu, znad drzwi zamkniętej kabinki, spoglądała na niego dziewczyna z kolczykiem w nosie. Liina. Musiała stać na sedesie, dlatego nie widział jej stóp.

– Ej, to jest męski – powiedział z pretensją w głosie; zabrzmiało to śmiesznie.

– Mhm. Zgadza się.

– To co tu robisz?

– Jaram blanty. – Liina przystawiła do ust jointa i zaciągnęła się demonstracyjnie, po czym wypuściła dym do wentylatora na ścianie obok. – W damskim kratka jest za wysoko.

– Firma… Dla firmy to jest okej?

– Że kratka jest za wysoko?

– Nie. – Oleg się uśmiechnął. – Że… No wiesz. Z trawką.

– Wyobraź sobie, że nie pytałam ich o zdanie. Co zobaczyłeś?

– Słucham?

– No, co zobaczyłeś, że cię tak przejechało?

– A… Wiesz, nic niezwykłego. Trupy. Zwykle mnie to nie bierze, mam gorszy dzień.

Liina pokiwała głową. To była najdłuższa rozmowa, jaką odbyli; Łotyszka zwykle trzymała się na uboczu, nie szukała kontaktu z resztą zespołu.

– Kojarzysz ten moment z Mechanicznej pomarańczy, jak naukowcy sadzają faceta przed ekranem, otwierają mu oczy hakami i każą godzinami oglądać sceny morderstw i gwałtów? – spytała.

– Pewnie. Kultowa scena.

– Puszczam ją znajomym, jak pytają, co robię w pracy.

Łotyszka zniknęła na sekundę z widoku, po czym otworzyła drzwi do kabiny i wyciągnęła jointa w jego stronę.

– Masz.

– Wiesz, dzięki, ale…

– Bierz – powiedziała. – Dobrze ci zrobi. Zobaczysz.

Oleg rozejrzał się wokół, jakby chciał się upewnić, że nikt im się nie przygląda; idiotyczny odruch. A, pomyślał, raz się żyje. Wziął skręta od Liiny i zaciągnął się, mocno, aż poczuł dym w płucach.

– Ho, ho… Widzę, że to dla ciebie nie pierwszyzna…

– A, wiesz… – Wypuścił z ust słodkawy dym. – Korzystało się z życia na studiach. Jak długo tu jesteś?

– W moderacji?

– No, nie w kiblu przecież.

– Ha, ha. – Liina pociągnęła ostatniego bucha, po czym zawinęła niedopałek w papier toaletowy, wrzuciła do toalety i spuściła wodę. – We wrześniu będzie dwa lata.

– I zdarzają ci się… No wiesz. Zdarza się, że nie wytrzymujesz?

– Zdarzało się na początku. Teraz mam swoje sposoby. – Dziewczyna mrugnęła porozumiewawczo. – Chodź, wracamy. Zgłoszenia same się nie przeklikają.

– Okej – zgodził się Oleg. Na ustach wykwitł mu szeroki uśmiech.

Wyszli na korytarz. Jaskrawe ściany były jeszcze bardziej jaskrawe, łagodna muzyka jeszcze łagodniejsza. Oleg usiadł przy biurku, obejrzał nagranie z Jemenu do końca, tylko musiał wyłączyć dźwięk, bo arabski nagle zaczął go śmieszyć. Postanowił, że nie będzie usuwać filmu, uznał, że był udostępniony w dobrej wierze, żeby zwrócić uwagę na okropieństwa ignorowanej przez świat wojny. Następne w kolejce były wpisy bez zdjęć ani filmów. Dobrze, pomyślał, po pierwsze – mniejszy hardcore, po drugie – szybciej się je przerabia, poprawi sobie średnią. Zobaczmy, co tam mamy.

Ala Bońkowska

18/07/2020

Wczoraj w klubie startował do mnie czarnuch. No halo, w dupach się chyba poprzewracało :) W polu bawełnę zrywać dla białego pana, a nie z łapami do polskich lasek.

72 polubienia 12 komentarzy

Proste, pomyślał Oleg, sięgając po kawę. „Czarnuch” to inwektywa na tle rasistowskim. Do wywalenia. 1,2 sekundy. Oby tak dalej. Następny.

Ludwik Zając

18/07/2020

Pamiętajcie! Jak tylko POpaprańcy wrócą do władzy, otworzą granice dla robactwa ze wschodu. Zamiast kościołów będą meczety i cerkwie. Będziemy walczyć jak Żołnierze Wyklęci! Polska biała katolicka!

2 polubienia 5 komentarzy

Skrzywił się. Pierwsza reakcja – skasować; kursor już powędrował w stronę czerwonego krzyżyka. Ale Oleg zatrzymał się, zawahał, przypomniały mu się słowa Maćka: żadnych emocji, myśl jak algorytm. „POpaprańcy” nie podpadają pod mowę nienawiści, to nawet nie wulgaryzm. „Robactwo ze wschodu” – nie można udowodnić, że chodzi o ludzi takich jak on, jak Oleg, a nie, dajmy na to, stonkę albo bielinka kapustnika. Żołnierze Wyklęci – wiadomo, bohaterzy bez zmazy i skazy. „Polska biała” – może lubi zimowe krajobrazy. Wedle wytycznych nie ma się do czego przyczepić. Dobra, pomyślał Oleg, nie ma co się nad tym głowić, bo tylko zaniży mi średni czas reakcji. Zostaje. Następny.

Grzegorz Bereł

18/07/2020

Pamiętajcie! Jak tylko POpaprańcy wrócą do władzy, otworzą granice dla robactwa ze wschodu. Zamiast kościołów będą meczety i cerkwie. Będziemy walczyć jak Żołnierze Wyklęci! Polska biała katolicka!

4 polubienia 1 komentarz

Oleg zamrugał, lekko zaniepokojony. Cholera, co było w tym skręcie? Potarł oczy, przeczytał tekst jeszcze raz. Nie, nie wydawało mu się, tekst jest identyczny. Ciekawe. Rozwinął listę wpisów oczekujących na moderację.

Anna Wilczycka

18/07/2020

Pamiętajcie! Jak tylko POpaprańcy wrócą do władzy, otworzą granice dla robactwa ze wschodu. Zamiast kościołów będą meczety i cerkwie. Będziemy walczyć jak Żołnierze Wyklęci! Polska biała katolicka!

2 polubienia 10 komentarzy

Zbyszek Dembski

18/07/2020

Pamiętajcie! Jak tylko POpaprańcy wrócą do władzy, otworzą granice dla robactwa ze wschodu. Zamiast kościołów będą meczety i cerkwie. Będziemy walczyć jak Żołnierze Wyklęci! Polska biała katolicka!

12 polubień 11 komentarzy

Joaquin Perreira

18/07/2020

Pamiętajcie! Jak tylko POpaprańcy wrócą do władzy, otworzą granice dla robactwa ze wschodu. Zamiast kościołów będą meczety i cerkwie. Będziemy walczyć jak Żołnierze Wyklęci! Polska biała katolicka!

5 polubień 2 komentarze

Mishiko Yamagu

18/07/2020

Pamiętajcie! Jak tylko POpaprańcy wrócą do władzy, otworzą granice dla robactwa ze wschodu. Zamiast kościołów będą meczety i cerkwie. Będziemy walczyć jak Żołnierze Wyklęci! Polska biała katolicka!

7 polubień 4 komentarze

I tak dalej, i tak dalej… Oleg gapił się w ekran. Wedle instrukcji powinien wszystkie te wpisy przepuścić i wziąć się za kolejne. Kopiowanie tekstu nie podpadało przecież pod żaden paragraf, a jeśli to były fałszywe konta, powinien się tym zająć inny dział, nie jego problem. On miał siedzieć i klikać, skasuj/zostaw, ocenić co najmniej osiem tysięcy postów w ciągu dnia, niedoskonały, powolny trybik, który istnieje tylko dlatego, że maszyny nie rozumieją jeszcze dość dobrze, co to znaczy nienawiść. To nie potrwa długo, rzecz jasna. Komputery są przecież coraz szybsze. I każdego dnia dostarczamy im nowy materiał do nauki.

– Bliadz… – mruknął Oleg pod nosem. A potem, zupełnie nie wiedzieć czemu, się zaśmiał.

Dom, w którym mieszkała Wioletta Słaby, stał przy skrzyżowaniu Żwirki i Żwirowej. Julita zastanawiała się, czy mińscy urzędnicy nadają nazwy ulicom alfabetycznie, czy może grają ze sobą w skojarzenia. Nieforemny jednopiętrowy budynek, za dużo było w nim skosów i krzywizn, do tego każde okno w innym rozmiarze. Julita nacisnęła dzwonek. Raz, drugi. Rozległo się szczekanie, zgrzytnęła zasuwa. W drzwiach stanęła tyczkowata dziewczyna w krótkiej skórzanej spódnicy i kabaretkach.

– A ty tu czego? – spytała; dykcja zniekształcona żutą intensywnie gumą.

– Przepraszam… Wioletta Słaby?

– No?

– Dzień dobry. Nazywam się Julita Wójcicka, jestem dziennikarką. Robię materiał o Hance Barańskiej. Możemy porozmawiać?

Dziewczyna przyglądała jej się w milczeniu. Ramiona skrzyżowane na wydatnych piersiach, oczy zwężone w szparki.

– A co ja z tego będę miała?

– No… Obawiam się, że mogę zaoferować co najwyżej pięć minut sławy.

– Pięć? Czemu tylko pięć?

– No… – Julita zawiesiła głos. – Tak się mówi… Chodzi o to, że wiesz, masz frajdę, że byłaś w mediach. Można się pochwalić znajomym.

Dziewczyna pokiwała głową, najwyraźniej zadowolona z odpowiedzi, po czym sięgnęła po dżinsową kurtkę i wyjęła z kieszeni kluczyki samochodowe, czy raczej kiść błyszczących breloczków, wśród których znajdowały się kluczyki samochodowe. Pik-pik, zaparkowany przed domem żółty golf zamrugał światłami.

– Pojedziemy gdzieś, dobra? W domu mam pierdolnik.

– Aha… Pewnie. Jak wolisz.

Wnętrze auta pachniało różami, czy raczej śmierdziało różami, bo w tym natężeniu woń była już męcząca, zatykała w piersi. Julita pochyliła głowę do przodu, schowała nos w kołnierzu płaszczyka. Wiolka włączyła silnik, golf szarpnął do przodu, wprawiając zawieszonego pod lusterkiem pluszowego misia w ruch wahadłowy. Samochód wykręcił na rondzie, skręcił w ulicę Czarnieckiego; mijały małe domki, zadbane ogródki, kapliczki z Matką Boską. Wiolka zatrzymała się na skrzyżowaniu z Warszawską, pod przydrożnym zajazdem. CHRZTY-ŚLUBY-KOMUNIE-STYPY, zachęcał napis nad wejściem; pełen krąg życia.

Wiolka weszła do środka jak na swoje, musiała tu być stałą bywalczynią. Zajęły stolik pod oknem. W głębi sali dwie dziewczyny dmuchały pompką kolorowe balony: na chrzest, ślub albo komunię. Raczej nie na stypę. Wiolka zawiesiła torebkę na oparciu krzesła, założyła nogę na nogę; siatka kabaretek wrzynała się w kolano, zostawiając pręgi. Zamówiły napoje. Wiolka – lemoniadę. Julita – cappuccino. Na potrójnym espresso.

– No dobrze. – Julita odchrząknęła. – Pewnie się domyślasz, czemu pytam o Hankę.

– Aha. Bo nie żyje.

– Tak, można tak powiedzieć. Wiesz coś na ten temat? O jej morderstwie?

– Nie wiem. Może.

– Zacznijmy w takim razie od…

– Czekaj. – Wiolka weszła jej w słowo. – Pokażę ci coś.

Wiolka wyciągnęła z torebki telefon, stuknęła parę razy palcami w szkło i podsunęła jej pod nos. Julita zobaczyła kręcące się kółeczko; ładowało się jakieś nagranie. Spięła się, zacisnęła palce na krawędzi blatu. Bała się, co zobaczy. Inne nagranie z zabójstwa? Ciało Hanki w kostnicy? Film z pogrzebu, na którym jej syn rzuca się na trumnę? Czarny ekran. Zaczyna grać rzewna muzyka. Słychać wycie, jakiś dziwny, przeciągły ryk. W kadr wchodzi Wiolka. Ma na sobie czerwone spodnie i białą koszulkę z orzełkiem. Kołnierz jest rozcięty, tak, żeby dekolt był głębszy. Dziewczyna kołysze się w rytm muzyki, wokalizuje.

– Co… Co to jest? – wydusiła Julita.

– Tśś. Oglądaj.

Czarne tło ustępuje miejsca grafice z galopującym husarzem. Muzyka robi się głośniejsza. Wiolka przyciska dłonie do piersi, na rozpiętym na biuście orle, i unosi natchniony wzrok ku niebu. Nie rzucim zieeeemi skąd nasz róóóóód, nie daaaamy poooogrzeeeeść moooowy, fałszuje Wiolka, a muzyka nagle przyspiesza, nabiera rytmu techno, ymc, ymc, ymc, poooolski my naróóóód, ymc, ymc, ymc, poooolski róóóód, ymc, ymc, ymc, króóólewskiii szczeeep piaaaastowy! Husarz zmienia się w powstańca. Powstaniec w papieża. Papież w samolot znikający we mgle. Wiolka kręci biodrami, macha rękami, wchodzi na coraz wyższe tony, moduluje głos, aż do brawurowego crescendo, którego nie udźwignęłaby nawet Whitney Houston u szczytu kariery: taaaaak naaaam dopoOOoooOOoomóóóóż Bóóóóóóóg!

Cisza. Julita gapi się to na telefon, to na Wiolkę. Ta patrzy na nią wyczekująco.

– No? Co myślisz? – spytała Wiolka zniecierpliwionym tonem.

– Ale… Co to właściwie było?

– A ty co, kurwa, do szkoły nie chodziłaś? No Rota chyba, nie?

– Tak, wiem… Ale jaki to ma związek z Hanką?

– O Hance to my pomówimy potem, dobra? – Wiolka schowała telefon do torby. Jej paznokcie są długie, wściekle czerwone, ostre jak pazury. – Teraz mówimy o mnie. Powiedziałaś, że możesz mi załatwić pięć minut sławy, tak?

– To jest tylko takie powiedzenie…

– Tak czy nie?

Julita przygryzła usta. Czego się nie robi dla sprawy.

– Tak. Mogę.

– No to słuchaj: dosyć mam już tego kręcenia gołą dupą przed kamerą. Kurwa, pojebani są ci faceci, wiesz? Żebyś ty wiedziała, do czego oni trzepią. Ja wiedziałam, że jedna z nas skończy kiedyś tak jak Hanka. Że któryś z tych zboków wreszcie do nas przyjdzie. No to pomyślałam, że się zajmę muzyką.

– Mhm… – mruknęła Julita. Szkoda, że jej najpierw nie spytałaś o zdanie, pomyślała.

– No i zrobiłam takie nagranie, znaczy mój chłopak zrobił…

– To ty masz chłopaka?

– A co? – syknęła Wiolka. – Coś się, kurwa, nie podoba?

– Nie, tylko myślałam, że wiesz, skoro pracujesz, wiesz, w kamerkach, to…

– To już może tyle nie myśl, dobra? Tylko lepiej powiedz, jak mi pomożesz, okej?

TRZASK! Julita podskoczyła w krześle, wylała kawę na blat. Co się dzieje, co się dzieje, zlał ją pot, zgniotło w brzuchu, wybuch, strzał, wypadek? Rozgląda się wokół, serce wali, łup-łup, łup-łup, wali tak, że z każdym uderzeniem robi jej się ciemno przed oczami, ściska ją w klatce, zatyka gardło, nie może oddychać.

– Ej, spokojnie. – Wiolka złapała ją za dłoń. Julita dopiero teraz poczuła, że cała drży. – To tylko balon.

– Ba-balon?

– No, dziewczynom pękł.

Julita spojrzała na drugi koniec sali. Na ziemi leżały kawałki niebieskiej gumy. Jedna z kelnerek uniosła dłonie w przepraszającym geście. Oddychaj. Wdech, wydech. Wdech, wydech. Zamknęła oczy, zdusiła napływające łzy.

– Hej, laska, wszystko z tobą okej? – spytała Wiolka. Dziewczyna wyjęła z kieszeni kurtki kosmetyczkę (wielkie, różowe litery układały się w napis LUSH!), podała jej chusteczki.

– Tak… Ja… Miałam ciężki rok.

– Chcesz iść do łazienki?

– Nie, nie… Dzięki… Już… Ufff… Już jest okej. – Julita wytarła stół; cerata lepiła się jeszcze bardziej niż wcześniej. – Co do twojej piosenki… Ile masz wyświetleń?

– Coś koło trzystu.

– Aha. A fanów na Facebooku?

– Stu piętnastu.

– Mhm. Słuchaj, mam paru przyjaciół w prasie brukowej, jak ich ładnie poproszę, to wypromują to nagranie, ale… – Julita urwała głos.

– No?

– Mogę być szczera?

– Pewnie.

– To nie będzie pozytywny przekaz. Nikt nie napisze, że jesteś nową Urszulą Dudziak. To raczej będą nagłówki w stylu „Dresiara wyje jak kot w rui! Nie wytrzymacie do końca!” albo „Rota w wykonaniu glonojada! Lepiej zatkać uszy!”.

– No i? – Wiolka wzruszyła ramionami. Udawała, że nie jest urażona. Ale trochę była.

– No i na twoim miejscu zastanowiłabym się, czy naprawdę tego chcę. Bo okej, zarobisz trochę na odsłonach, zaproszą cię do telewizji śniadaniowej, ale…

– Do telewizji?!

– Tak, ale…

– Pewnie, że chcę! Ale gdzie? Do TVN? Czy Polsatu?

Julita miała poczucie, że powinna jej przemówić do rozumu, wytłumaczyć, ile kosztuje internetowa sława. Opowiedzieć, jak to jest dostawać setki mejli dziennie z życzeniami śmierci. Stać się pośmiewiskiem dla całego kraju. Ale wiedziała, że odbije się od ściany, więc dała sobie spokój.

– To się jeszcze okaże… A na razie porozmawiajmy o Hance. Okej?

– Okej.

– Jak długo się znałyście?

– Ze dwa lata chyba… Tak. Zaczęła nagrywać u Karoli w dwa tysiące siedemnastym, tak w lato właśnie.

– Lubiłyście się?

– No, niespecjalnie, wiesz? – Wiolka zmarszczyła nos. – Ona jakaś taka wyniosła była, jakby myślała, że jest od nas lepsza. Nie gadała z nami, nie przychodziła na imprezy. I ściągała najlepsze portfele.

– Portfele?

– Tak nazywamy kolesi, co dobrze płacą. Bo większość to wiesz, rzuci żeton albo dwa, i myśli, że będziesz się do nich wypinać do świtu. No i Hanka jakoś potrafiła te portfele ściągać.

– Pewnie trochę jej zazdrościłaś, co? – Julita odwróciła się w stronę baru, poprosiła o drugą kawę. Kelner skinął głową, wyciągnął spod lady filiżankę.

– Trochę tak… Ale wiesz, ci, co tyle siedzą na tych kamerkach, to nie są do końca normalni, nie? Bo rozumiesz, oni noc w noc ślinią się do komputera i jeszcze bulą za to kilka stów. No przecież trzeba mieć nasrane pod kopułą, żeby tak robić.

– No i czym ich Hanka ściągała? Była najładniejsza? Spełniała dziwne życzenia?

– Nie. Wiesz, gadane miała.

– A to ważne w tym fachu?

– No właśnie w chuj ważne! – stwierdziła Wiolka z emfazą. – No bo co, cycków to w internecie nie brak, co nie? Oni sobie zawsze chcą pogadać, wiesz, poczuć, że to niby taki, kurwa, flirt. Że co tam lubisz jeść, a gdzie na wakacje… A czasem to chcą opowiadać, co u nich w pracy albo że im pies zdechł, takie tam pierdololo… Hanka mówiła, że czasami jak robiła prywatne show, to całą godzinę nawet się nie rozbierała, tylko gadała.

– Mhm. – Julita podziękowała kelnerowi skinieniem głowy za kawę. – Czyli taka trochę randka, a trochę terapia.

– O, to, no właśnie, dobrze mówisz. Traktowali nas jak psychiatryki.

– Psychiatrów?

– Zwał, jak zwał. No i Hanka dobra w tym była. Niektórzy kupowali u niej prywatne sesje każdego tygodnia… A taki jeden to przez jakiś czas chyba codziennie.

– Codziennie? Ile go to kosztowało?

– Cztery–pięć koła miesięcznie, co najmniej. Ale wiesz, dla tych facetów to są śmieszne pieniądze, oni wszyscy są z zagranicy przecież. Różnie, Ruskie, Arabusy, Chinole, Żydki…

– Aha. – Julita przerwała rasistowską wyliczankę. – Słuchaj, a coś się zmieniło w zachowaniu Hanki w ostatnich dniach przed śmiercią…?

– No… – Hanka podrapała się pazurami po brodzie. – No była taka markotna jakaś, nawet jak na nią.

– Mhm. A czemu?

– Nie wiem. Może przez tego jej lowelasa?

– Tego, co się z nią codziennie łączył?

– No. Bo właśnie przestał dzwonić, wiesz? Tak nagle.

– Może gdzieś wyjechał? – myślała na głos Julita. – Poznał jakąś prawdziwą dziewczynę?

– No też tak myślałam. – Wiolka pokiwała głową. – Ale byli umówieni. No i poza tym…

– Tak?

Wiolka rozejrzała się wokół, jakby obawiała się, że ktoś je podgląda albo podsłuchuje. Ale były same. Jeśli nie liczyć kelnerów i coraz większej liczby balonów.

– On jej musiał coś powiedzieć… Coś dziwnego, wiesz? Bo któregoś razu… Tak z tydzień wcześniej, zanim, no wiesz… Wyszła z pokoju blada jak ściana. Myślałam, że może chciał, żeby się podduszała czy coś, bo wiesz, są takie pojeby, ale nie, powiedziała, że tylko rozmawiali. I wyszła z biura, chociaż dopiero co zaczęła nagrywać. Powiedziała, że musi coś załatwić.

Julita się nie odzywała. Przyswajała nową informację. W końcu otworzyła torbę i wyciągnęła z niej notatnik.

– Wiolka, wiesz, jakiego pseudonimu używał ten facet?

– Mhm. Wiem.

– Proszę. – Podała jej długopis i zeszyt. – Zapisz.

Aneta była sfrustrowana. Uważała się za inteligentną dziewczynę – i miała ku temu podstawy. Studia ukończone z wyróżnieniem. Świetne wyniki w pracy. Testy IQ, które kwalifikowałyby ją do Mensy. Ale jak obsługiwać klimatyzator w partyjnym biurze – tego za cholerę nie potrafiła rozgryźć. Był tu już, kiedy się wprowadzili do lokalu. Białe blaszane pudło podwieszone pod sufitem, pilot z wytartymi guzikami. Instrukcja oczywiście gdzieś się zgubiła, więc trzeba było to ustrojstwo rozpracować metodą prób i błędów. Na razie Anecie udało się odkryć dwa tryby: dmuchanie gorącym powietrzem oraz dmuchanie gorącym powietrzem i kapanie.

– Jak tam? – Artur wszedł do pokoju konferencyjnego, zamknął za sobą drzwi. – Gotowa?

– Tak, tylko… Cholera jasna… – Wciskała wszystkie guziki po kolei. – Wiesz, którym się ustawia temperaturę?

– Myślałem, że tym z góry? W kształcie strzałki?

– Nie, to regulacja kąta nawiewu…

– Dobra, nieważne. – Artur zdjął marynarkę, podwinął rękawy. Powyżej prawego nadgarstka miał tatuaż z wilczycą karmiącą Romulusa i Remusa. – Jakoś przeżyjemy. Pokaż, co tam dla mnie masz.

– A może otworzymy okno?

– Nie, nie, jest okej. Nie przejmuj się. No, lecisz, bo za godzinę muszę wychodzić.

Aneta włączyła projektor: przynajmniej on działał bez zarzutu. Na ścianie naprzeciwko stołu wyświetlił się pierwszy slajd prezentacji. Był na nim człowiek gapiący się tępo w ekran.

– Zacznijmy od dobrych wieści – powiedziała. – Około osiemdziesiąt procent internautów czerpie wiadomości z mediów społecznościowych i na ich podstawie wyrabia sobie zdanie o bieżących wydarzeniach. Ponad dziewięćdziesiąt procent nie weryfikuje tych informacji. Jak możemy to wykorzystać? – Klik, następny slajd. – Zacznijmy od podstaw. Po pierwsze: wynajmuje się studenciaków, żeby pisali w sieci pochlebne komentarze i atakowali przeciwników. Widać to było podczas ostatnich wyborów prezydenckich w Warszawie, podczas których najaktywniej udzielali się internauci z Sanoka. Po drugie: kupuje się followerów i fanów, żeby sztucznie podbić sobie statystyki. No i po trzecie: płaci się Facebookowi za wyświetlanie materiałów promocyjnych, używając podstawowego mikrotargetowania. Z tych metod korzystali wszyscy już w dwa tysiące szesnastym, w trakcie kampanii przed wcześniejszymi wyborami.

Klimatyzator, nie wiedzieć czemu, zaczął nagle dmuchać lodowatym powietrzem, od którego cierpła skóra na karku. Aneta przeszła na drugą stronę pokoju.

– Oczywiście, my też to będziemy robić, tylko że lepiej. Jak wynajmiemy farmę trolli, to będziemy wymagali od nich maskowania adresu IP, żeby nie było widać, skąd piszą. Jak kupimy followerów, to nie z Indii i Bangladeszu. A jak będziemy robili mikrotarget, to z głową, nie tylko w oparciu o geografię. Ale, tak jak mówiłam, to absolutne podstawy. Przejdźmy do ciekawszych rozwiązań.

Klik. Następny slajd. Polak przy grillu. Skwierczą kiełbaski, na stole puszki z piwem.

– Jak wiesz, nam, Polakom, nie chce się głosować. Przekonywać ludzi, którzy nie uczestniczą w życiu politycznym, żeby jednak poszli do urn, to orka na ugorze. Dużo łatwiej jest przekonać elektorat przeciwnika, żeby sobie odpuścił. To możemy osiągnąć niewielkimi kosztami, za pomocą tych trzech zagrań.

Aneta rzuciła okiem na Artura. Siedział w skupieniu, nie wyjął nawet telefonu. Dobrze.

– Metoda pierwsza – ciągnęła – negatywne targetowanie. Do perfekcji opanował to sztab Trumpa w dwa tysiące szesnastym. Wiedzieli, że Afroamerykanie nigdy go nie poprą, więc zamiast przekonywać ich do siebie, zniechęcili ich do oddania głosu na Clinton. Jak? Zidentyfikowali czarnoskórych wyborców na Facebooku i przez cały miesiąc przed wyborami bombardowali ich nagraniami sprzed dwudziestu lat, gdzie Clinton mówi, że czarni to przestępcy. W Polsce używa się tej metody od jakichś dwóch lat, ale w ograniczonym stopniu, my możemy zrobić to lepiej: przypominać wyborcom PO o ośmiorniczkach, a zwolennikom PiS do znudzenia puszczać taśmy o Srebrnej. W efekcie i jedni, i drudzy będą mniej skłonni pofatygować się do urn.

– Metoda druga. – Aneta przewinęła slajd. – Wykolejenie debaty. Popularne na Zachodzie, ale na krajowym rynku się z tym jeszcze nie spotkałam. Kupujemy kilka tysięcy sztucznych profili na Facebooku, ale takich dobrze utuczonych, założonych kilka lat temu, aktywnych, ze zdjęciami i znajomymi. Na miesiąc przed wyborami nakładamy im na zdjęcie profilowe partyjną ramkę, a potem wrzucamy prowokacyjne wpisy. Na przykład fejkowy profil przypisany do Razem proponuje legalizację zoofilii, inny, z logo PiS, nawołuje do wyjścia z Unii Europejskiej, a ten od PO dowodzi, że eksmitowanie ludzi na bruk jest okej, bo służy gospodarce. W efekcie robi się gównoburza, ludzie skaczą sobie do oczu, a wyborcy danej partii mają problem, bo czują, że powinni jej bronić, ale nie zgadzają się z ekstremalnymi poglądami głoszonymi przez rzekomego współtowarzysza. Wtedy słabnie identyfikacja z własnym obozem politycznym i spada motywacja do jego poparcia.

– Metoda trzecia. – Robiło się coraz zimniej. Aneta próbowała wyłączyć klimatyzator, ale bez skutku, pilot chyba się zepsuł. No nic, pomyślała, rozcierając zgrabiałe palce, jakoś wytrzymam. – Fake newsy. Badania pokazują, że ludzie lajkują i udostępniają artykuły bez czytania treści, na podstawie samego nagłówka. A tam można wsadzić wszystko, największą bzdurę. Tak długo, jak długo będzie rezonować z poglądami użytkownika, będzie skłonny w nią uwierzyć. Przykład: parę lat temu ktoś założył fejkowy profil Morawieckiego, a potem wypisał peany na cześć premiera z tego samego konta. Wyglądało to tak, jakby Morawiecki sam siebie wychwalał, bo zapomniał się przelogować między profilami. Ściema ewidentna, ale to nikomu nie przeszkadzało, dziesiątki tysięcy ludzi dało się nabrać, bo chcieli w to wierzyć. Kancelaria premiera oczywiście wydała dementi, ale sprostowania docierają do jednej setnej odbiorców fałszywej wiadomości, no bo, umówmy się, są nudne. Więc co robimy? Zakładamy pięć portali informacyjnych, za kilka stów sztuka, i każdego dnia wypuszczamy jakiegoś fejka. A to, że prezydent wysłał swoje nagie zdjęcia Ruchadełku Leśnemu na Twitterze, a to, że prezes nie jest wcale chory, tylko przechodzi operację zmiany płci. Najlepsze jest to, że nawet jeśli ktoś się domyśli, że to wyssane z palca, to podminuje to jego zaufanie do mediów w ogóle, więc kiedy później pojawi się jakaś niekorzystna dla nas historia, zawsze możemy ją podważać jako…

– Oj, Aneta, Aneta… – Artur pokręcił głową, wstał od stołu.

– Tak?

– To wszystko jest bardzo ciekawe, no i jestem pod wielkim wrażeniem twojego otrzaskania w temacie, ale… Nie o to chodziło.

Aneta skrzyżowała ręce na piersiach. Po trochu dlatego, że była urażona. A po trochu dlatego, że było jej cholernie zimno.

– Nie będziemy tak robić polityki – ciągnął. – To jest walenie się pałami po łbach.

– Do tego właśnie służy internet. I ten, kto wali mocniej, wygrywa.

Poseł Artur Warecki uśmiechnął się, odwrócił wzrok w stronę okna. Ktoś wieszał pranie na balkonie po drugiej stronie dziedzińca, gołębie tańczyły tańce godowe koło śmietnika, zamiatając skrzydłami po spękanym asfalcie.

– Opowiem ci coś – powiedział po chwili. – Kiedy piętnaście lat temu wyjeżdżałem z Polski, miałem oferty od dwóch klubów. Pierwszy był West Ham, wtedy jeszcze w Premier League, a drugi Hellas Verona, który grał w Serie B. Wybrałem Włochów, mimo że grali ligę niżej i dawali mniej pieniędzy. Wiesz, dlaczego?

– Nie mam pojęcia.

– Bo wtedy angielski futbol oznaczał kopanie się po kostkach, a włoska piłka to była sztuka. No i koniec końców i tak wylądowałem w Romie. To, co tu zaproponowałaś… – Artur wskazał palcem wyświetlony na ścianie slajd. – To jest ordynarne. Prędzej czy później wyjdzie na jaw i będą z tego kłopoty.

– Aha.

– Aneta, nie zrozum mnie źle… Jesteś świetna w swoim fachu. Fantastycznie zarządzasz moimi profilami, obecnością w mediach społecznościowych…

– Ale tym wyników nie zrobisz. To za mało. Widziałeś ostatnie sondaże?

– Oczywiście, że widziałem – żachnął się Artur. Im bliżej było do wyborów, tym bardziej malało poparcie dla Polski Jutro. Respondenci, którzy wcześniej wyrażali chęć zagłosowania na ich ugrupowanie, teraz wycofywali poparcie, uciekali do dużych ugrupowań. Bali się, że Polska Jutro wyląduje pod progiem, a ich głosy w koszu. – Dlatego chciałbym, żebyśmy się spotkali z taką zewnętrzną firmą, która pomoże nam opracować nieco bardziej wyrafinowaną strategię działania w sieci.

– Rozumiem. – Aneta skinęła głową. Czyli zwąchał się z kimś. Za jej plecami. W tym samym czasie, kiedy pracowała nad prezentacją. Świetnie. – Jak się nazywa?

– Net Solutions.

– Nie słyszałam.

– Bo to nowa rzecz. Zaproszę ich do nas. Okej?

– Okej.

– Tutto bene?

– Tutto bene.

– Zuch dziewczyna. – Artur spojrzał na zegarek. – Słuchaj, muszę lecieć. Do jutra.

– Do jutra.

Artur wyszedł z pokoju, zamknął za sobą drzwi. Aneta stała chwilę bez ruchu; przygryzione usta, ręce zaciśnięte w pięści. A potem podniosła pilota od klimatyzacji i cisnęła nim z całej siły o ścianę.

CZYM JEST DLA CIEBIE WSPÓLNOTA?, pytał napis u góry tablicy. „Rodzina”, napisał ktoś wielkimi kulfonami na środku. „Przyjaciele”, dodał ktoś obok. „Solidarność ponad podziałami”, dopisał ktoś inny poniżej, różową kredą. Reszty odpowiedzi nie było widać, bo zasłaniał je Maciek. Usiadł na szafce i założył nogę na nogę; sznurówki rozwiązanych trampek opadały ku ziemi.

– Tak, Oleg? O czym chciałeś ze mną porozmawiać?

– Sorry, że zawracam głowę, ale… Zauważyłem serię dziwnych wpisów – odpowiedział Białorusin. – Trafiły do moderacji w tym samym czasie, opublikowano je wszystkie w kilkanaście minut.

– Aha. I co w nich było?

– Treści nacjonalistyczne, antyimigranckie… Ale napisane tak, żeby nie złamać naszego regulaminu. Jakby ktoś go znał i wiedział, których granic nie można przekroczyć.

– Mhm.

– Wrzuciłem potem treść tych postów do wyszukiwarki… I znalazłem jeszcze w paru innych miejscach. W komentarzach na WP, Interii. W sumie kilkaset wyników. Parę profili, z których poszły te wpisy – kontynuował Oleg – było do tej pory prowadzonych w innych językach, pod obco brzmiącymi imionami. Joaquin Perreira na przykład. Albo Mishiko Yamagu.

– Rozumiem. – Maciek pokiwał głową, oczy uciekły mu w bok, jakby nad czymś intensywnie myślał, obracał coś w głowie. – I?

– No, wygląda mi to na fejkowe profile, których ktoś używa, żeby…

– Tak, tak, ale czy te wpisy łamały nasze zasady?

Chwila ciszy. Oleg potarł brodę, podrapał się po uchu.

– Same wpisy nie – powiedział – ale problem w tym, że pochodziły chyba z kont prowadzonych pod fałszywym imieniem albo wręcz przez boty. A tego regulamin zabrania, prawda?

– Prawda – zgodził się Maciek. – To poważny problem. Dlatego mamy osobny dział, który się tym zajmuje. Dwa piętra wyżej.

– Oczywiście, zdaję sobie sprawę, tylko…

– Oleg. – Przełożony wszedł mu w słowo. – Wiesz, ile osób zatrudniamy?

– Nie.

– Ponad trzydzieści tysięcy. W blisko sześćdziesięciu biurach. Na wszystkich kontynentach, z wyjątkiem Antarktydy. – Maciek zawiesił na chwilę głos, żeby Oleg to sobie wyobraził, żeby przyswoił ten ogrom. – No i pomyśl, co by się stało, gdyby tak każdy każdemu chciał pomóc. Księgowość by nam doradzała, które wpisy usunąć, kreatywni sprawdzaliby, czy księgowości sumują się tabelki, pijarowcy by analizowali, czemu programistom nie kompiluje się kod, a programiści wymyśliliby w tym czasie nową kampanię reklamową. Niezły by wyszedł z tego burdel, co?

– Mhm.

– No właśnie. Dlatego, Oleg, trzymamy się swojej działki.

– Rozumiem, oczywiście. Po prostu pomyślałem, że wiesz, w świetle tego, co się działo w Stanach w dwa tysiące szesnastym, firma będzie bardziej wyczulona na… – Białorusin urwał w połowie zdania. Maciek ściągnął brwi, z ust zniknął mu uśmiech. Do tej pory wysłuchiwał Olega z dobrotliwą miną rodzica, któremu przejęty trzylatek relacjonuje, kto komu zabrał foremkę w piaskownicy: w świecie dorosłych to nie ma żadnego znaczenia, ale skoro to dla ciebie ważne, to proszę, wygadaj się. Teraz wyglądał, jakby trzylatek powiedział mu właśnie, że wysuszył chomika w mikrofalówce.

– Tak, firma jest bardzo wyczulona – powiedział Maciek. – I robi, co może, żeby rozwiązać ten problem, nie naruszając jednocześnie naszego modelu biznesowego.

– Okej.

– Gdybyśmy automatycznie kasowali każde konto, które wygląda na fałszywe, usunęlibyśmy przez przypadek również prawdziwe profile. A na to nie możemy sobie pozwolić. Mniej profili to mniej interakcji między użytkownikami, mniej interakcji między użytkownikami to mniej wyświetleń, mniej wyświetleń to mniej przychodów z reklam, a mniej przychodów z reklam, to mniej pieniędzy na pensję dla Olega. Jasne?

– Jasne.

– Świetnie. To wszystko?

– To wszystko.

– Dzięki za rozmowę.

Oleg wrócił do biurka, usiadł przed komputerem. W kolejce czekało kilkaset kolejnych wpisów do moderacji. Selfie trzynastolatki, na którym było widać zbyt wiele. Zdjęcie z komory gazowej opatrzone zabawnym, w zamierzeniu autora, komentarzem. Animowany GIF, na którym widać, jak ktoś przywiązuje psa do drzewa, a potem oblewa go benzyną i podpala. Czternaście lajków, dwa serduszka.

„Czym jest dla ciebie wspólnota?”, pomyślał.

Dobre pytanie.

Julita otworzyła szufladę z przyprawami – i kichnęła. Mielony pieprz wysypał się z niedomkniętej saszetki. Zrobię tu kiedyś porządek, pomyślała, wycierając nos, na święta, no, na Wielkanoc najpóźniej. Cztery różne torebeczki z cynamonem, wszystkie otwarte. Egzotyczne przyprawy do curry – kurkuma, kardamon, kmin rzymski – które kupiła, jak miała fazę na gotowanie z książki kucharskiej, i użyła ich tylko raz. Skamieniała gałka muszkatołowa, pusty słoiczek po ekstrakcie wanilinowym. Wreszcie znalazła to, czego szukała – saszetkę z napisem „Oregano”. Oczywiście była pusta. Trudno, będzie bez oregano.

Drrr, drrr, zawibrował wyciszony telefon na kuchennym blacie. Piotrek Miąsek, jej kumpel z czasów, kiedy jeszcze pracowała w Meganewsach. Julita przeciągnęła zieloną słuchawkę na bok, przycisnęła komórkę ramieniem do ucha i wróciła do gotowania.

– Halo? Tak, tak, dzwoniłam… – powiedziała, wrzucając cebulę na rozgrzaną patelnię. – Co słychać? Aha… Aha… No, mam prośbę do ciebie. A, widziałeś mojego mejla? Brzmi jak pawian na torturach? No, tak, wiem… Aj! – Olej prysnął jej na skórę. – Nie, nic… Powiedzmy, że pracuję wielozadaniowo… Nazywa się Wiolka… Wioletta Słaby… Wrzuciłbyś ją do „Rozrywki”? Nie… Do „Nekrologów”? – Dolała przecier pomidorowy; zaskwierczało, para buchnęła jej w twarz. – Czemu? Ha, ha, bardzo śmieszne… Skoro muzyka przeżyła Ich Troje, to udźwignie jakoś Wiolettę Słaby. Dobra, bardzo ci dziękuję. Jesteś kochany. Pa!

Julita odłożyła telefon – i zauważyła, że dostała SMS-a.

Leon

18/07/2020, 19:41

Przepraszam, muszę dzisiaj zostać dłużej

w pracy. Zjedz beze mnie, ok?

Jeszcze raz sorry.

Do zobaczenia.

Który to już raz w tym miesiącu?, pomyślała, wsypując makaron do garnka. Łatwiej byłoby policzyć, ile razy zjedli razem. Super, po prostu super. Julita dolała oliwę do gotującej się wody, mimo że dowiedziono już ponad wszelką wątpliwość, że to nic nie daje, a makaron i tak się pozlepia – niektórych nawyków nie sposób się oduczyć – i wzięła się do zmywania.

Rzeczniczka prasowa mińskiej policji nie miała wiele do powiedzenia – sprawa jest wciąż otwarta, badamy wiele wątków, na razie nie możemy wykluczyć żadnej hipotezy, nie mogę udzielić więcej informacji ze względu na dobro śledztwa. Lokalny dziennikarz był przeuroczym człowiekiem, który sypał anegdotami jak z rękawa, ale o Hance Barańskiej wiedział niewiele: pogrzebano ją na cmentarzu miejskim przy Kościelnej, synem opiekuje się babcia, wywiozła go z miasta. Więc pozostawał trop, który dostała od Wiolki: nick stałego adoratora Hanki, faceta, z którym przez długie miesiące łączyła się dzień w dzień. Który powiedział jej coś niepokojącego na kilka dni przed tym, jak została uduszona stalową linką.

Julita wymieszała makaron z sosem i posypała serem – parmezanem, prawdziwym parmezanem z wybitym na skórce stemplem, kupowanym we włoskich delikatesach na Saskiej Kępie, tak jej się powodziło. Usiadła przy kuchennym stole, rozłożyła gazetę. Próbowała przeczytać wywiad z jakimś medioznawcą, ale nie mogła się skupić, była myślami gdzie indziej. W końcu poszła po laptopa i postawiła go po drugiej stronie stołu. Czekając, aż się uruchomi, wciągała pospiesznie nitki gorącego makaronu. Był niedogotowany i niedosolony. Nie zwracała na to uwagi.

„Alexxander12”. Dość charakterystyczny pseudonim, to dobrze. Ludzie często korzystali z tego samego nicka na kilku różnych platformach – jeśli adorator Hanki też tak robił, powinna móc go odszukać. Julita nawinęła na widelec makaron i wpakowała go sobie do ust, po czym wklepała nick do wyszukiwarki. Enter.

Dwa miliony czterysta tysięcy wyników. Julita gapiła się w ekran komputera; z ust zwisały jej czerwone nitki makaronu. Dwa miliony? Dużo. Bardzo dużo. Może prowadził pod tym pseudonimem jakiś popularny kanał na YouTubie albo streamował gry na Twitchu? Julita przeglądała linki. Profil we wszystkich istniejących mediach społecznościowych, łącznie z niszowym Gabem i regionalnymi Odnoklassnikami, VKontaktie czy Sina Weibo. Komentarze na wszystkich portalach informacyjnych, od „New York Times” po rumuński „Evenimentul Zilei” i islandzki „Fréttablaðið”. Tyle że profile były puste – bez zdjęć, bez wpisów, bez kontaktów – a komentarze zawierały losowe ciągi wyrazów, bełkot. Julita otarła tłuste od sosu usta. Ciekawe. Zaczęła grzebać w ustawieniach wyszukiwania. Wyglądało na to, że zdecydowana większość wpisów i kont pojawiła się na przestrzeni ostatnich dwóch lat. Jakby ktoś próbował zatrzeć ślad, ukryć prawdziwego Alexxandra12 w gąszczu pustych linków.

Julita znała ten wybieg. Zwykle korzystały z niego firmy zajmujące się tak zwanym online reputation management, „zarządzaniem internetową reputacją” – czyli, mówiąc wprost, przywracaniem normalnego życia ludziom, którzy zostali zlinczowani w sieci. Za co? Za cokolwiek. Wrzuciłeś na swój profil głupi żart, który inni wzięli na poważnie? Obraziłeś czyjegoś ulubionego celebrytę? Nagrali cię, jak dłubiesz w nosie w metrze? Jeśli z jakiegoś powodu algorytmy uznały, że ten materiał warto eksponować, jeśli zaczął się klikać, to twoje imię przestaje być twoje, zostaje przypisane do tego jednego zdjęcia, jednego wpisu, jednego filmu, rzucone na żer milionów. Nagle stajesz przed całym globem. A potem, wiadomo. Głuche telefony, żarty, pogróżki. Tysiące, każdego dnia. Niektóre tylko nieprzyjemne, inne – niepokojące. Zdjęcie twojego domu, twojego auta, twoich dzieci. Wiemy, gdzie mieszkasz. Ofiary internetowych samosądów czasem traciły pracę, czasem rozpadały im się związki. A czasem było jeszcze gorzej. I co z tym zrobić? W Europie można było chociaż skorzystać z prawa do bycia zapomnianym, wymóc na Google’u, żeby usunął z wyników wyszukiwania toksyczne materiały. Ale to trwało miesiącami, poza tym można było spotkać się z odmową. Co więc pozostawało? Zapłacić komuś, żeby zalał internet milionami bezwartościowych linków z twoim imieniem, przez co kompromitujący materiał zostanie wpierw rozwodniony – a w końcu, poprzez zręczną manipulację algorytmów wyszukiwania, pójdzie na dno. Julita rozważała, czy nie skorzystać z tej opcji po tym, jak do sieci wyciekły jej nagie zdjęcia. Ale ceny zaczynały się od dziesięciu tysięcy dolarów.

Po odfiltrowaniu plew zostało sto siedem wyników. Internauta o pseudonimie „Alexxander12” miał profil na portalu MyGreatCams i na Reddicie – gdzie udzielał się na forach o zabarwieniu pornograficznym („drobne dziewczyny”, „dzikie Azjatki”, „większe niż myślałeś”) oraz, o dziwo, ogrodnictwie. W sumie kilkadziesiąt wpisów, w większości krótkich, dwa-trzy słowa, jakiś emotikon, tylko parę razy wdał się w jakieś dłuższe wymiany zdań – niechętnie wchodził w interakcje z innymi internautami. Ostatnia aktywność dwa lata temu, zamilkł po śmierci Hanki. Ciekawe.

Julita wysłała do niego wiadomość z prośbą o rozmowę, chociaż nie spodziewała się, żeby odpisał. Wyszła na balkon, zapaliła. Pięć minut, dziesięć. Nic. Wróciła do środka, wyciągnęła notatnik i znów czytała jego wpisy, ale tym razem powoli, słowo po słowie. Colour pisane przez „ou”, centre, a nie „center” – brytyjski angielski. Brak błędów ortograficznych, skrótów, przekleństw, do tego poprawna interpunkcja. Godziny, w których pojawiały się komentarze, sugerowały, że mieszka w jakiejś europejskiej strefie czasowej – albo poza nią, ale ma zaburzony cykl dnia i nocy. Prawie wszystkie wpisy były edytowane, co sugeruje kompulsywną osobowość. Mężczyzna, być może Brytyjczyk, wyższe wykształcenie, około trzydziestu–czterdziestu lat, samotnik.

Znajdę cię, pomyślała Julita. Kimkolwiek jesteś.

Redaktor inicjujący: Filip Modrzejewski

Redaktorka prowadząca: Ida Świerkocka

Korekta: Ewa Waszkiewicz, Małgorzata Denys

Projekt okładki: Joanna Strękowska

Fotografia na pierwszej stronie okładki: © Joseph Akbrud / Unsplash

Skład i łamanie: Typo – Marek Ugorowski

Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.

02-672 Warszawa, ul. Domaniewska 48

tel. 22 826 08 82, 22 828 98 08

biuro@gwfoksal.pl

gwfoksal.pl

ISBN 978-83-280-7404-0

Skład wersji elektronicznej: Michał Olewnik / Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.
i Michał Latusek / Virtualo Sp. z o.o.