D O K T O R A T

Jan Rybak

Doktorat

Wydawnictwo DEBIUTANT

2023

„Doktorat”

Copyright © by Wydawnictwo Debiutant 2023

Copyright © by Jan Rybak

Wszelkie prawa zastrzeżone.

Żaden fragment tekstu nie może być publikowany ani reprodukowany bez pisemnej zgody wydawcy.

Wydanie I

ISBN: 978-83-67613-11-8

Korekta: Jadwiga Jęcz

Projekt okładki: Magdalena Czmochowska Skład: Studio Grafpa, www.grafpa.pl Wydawnictwo DEBIUTANT

ul. Dworcowa 2/3

82-200 Malbork

www.wydawnictwodebiutant.pl

wdebiutant@gmail.com

Porzućcie wszelką nadzieję, wy, którzy [tu] wchodzicie.

– Dante Alighieri, „Boska komedia”

PROLOG

Czy to musiało się stać? To pytanie od kilku miesięcy nie znikało z nagłówków prasy. Krzysztof N., szanowany młody biznesmen, właściciel kilku dużych firm z dnia na dzień stał się niebezpiecznym mordercą.

Nikt nie wiedział, dlaczego w ogóle doszło do tego zabójstwa i czemu ofiarą została młoda samotna kobieta, matka czteroletniej dziewczynki.

Tą sprawą przez kilka miesięcy żyły co większe media w kraju. Ekscentryczny młody milioner dokonał

makabrycznego mordu. Cała opinia publiczna była zszokowana wyrokiem, który zapadł w sprawie. Jak to możliwe, że za zabójstwo musiał odsiedzieć tylko osiem lat? Prokuratura starała się o maksymalny wymiar kary, dożywotnie pozbawienie wolności.

Wpływ na łagodny wymiar kary miało wiele czynników. Po pierwsze nieposzlakowana opinia oskarżonego, po drugie dotychczasowa niekaralność, po trzecie współpraca z organami ścigania. Oskarżony sam przyznał się do winy i wskazał policji miejsce i sposób popełnienia zbrodni.

Pomimo apelacji, kara nie uległa zmianie i Krzysztof N.

trafił do więzienia w Krakowie na osiem lat. Nie był

jednak typowym przedstawicielem więziennej elity, za jaką uważano morderców. Pierwszym, co odróżniało go od świata przestępczego, był jego status społeczny.

Nie należał do żadnej grupy przestępczej, był

po prostu cholernie bogatym młodym człowiekiem, który pochodził z dobrego domu, zdobył wyższe wykształcenie. Rok przed zabójstwem uzyskał stopień doktora nauk prawnych.

W jego celi zamiast licznych plakatów, radia czy telewizora stało kilka regałów z książkami. N. miał

rozmaite upodobania literackie, poczynając od klasyki w postaci dzieł Arystotelesa i Platona, kończąc na twórczości J.R.R. Tolkiena. Strażnicy więzienni nigdy na niego nie narzekali. Nie mogli uwierzyć, że ktoś taki jak on mógł popełnić morderstwo.

Kolejnym, co odróżniało go od innych osadzonych było to, że nie szukał kontaktu z innymi więźniami. Był

indywidualistą, który najlepiej czuł się wyłącznie w swoim

towarzystwie.

Jedyna

relacja,

którą

utrzymywał, były kontakty z więzienną psycholog.

Doktor Zdrojkowska była pod wrażeniem jego osobowości, inteligencji. Podczas rozmów z nim próbowała dojść do prawdy; dlaczego ktoś taki jak Krzysztof, człowiek, który ma wszystko, decyduje się na tak drastyczne rozwiązanie.

N. sam nigdy nie przypuszczał, że jest zdolny do takiej brutalności. Widząc jednak sposób zachowania tej kobiety, to, jak traktowała swoje dziecko, wiedział, że ktoś taki nie zasługuje na to, żeby żyć. Wiedział jednak, że zrobił coś strasznego i sam zgłosił się na policję i przyznał do winy. W trakcie odbywania kary żałował

jednak, że to zrobił, bo policja sama nigdy nie trafiłaby na jego ślad. Jego zbrodnia była doskonale przygotowana, nic nie mogło pójść nie tak.

Odsiadując karę był jednak spokojny, bo wiedział, że jego interesy są zabezpieczone. Zarządzali nimi jego

najbliżsi współpracownicy, którym całkowicie ufał.

Pytanie, czy po wyjściu z więzienia będzie potrafił

wrócić do normalnego życia?

PROPOZ YCJA

Beata właśnie wybierała się na uczelnię. Była niezwykle podekscytowana. To właśnie dzisiaj miała rozmawiać ze swoim promotorem na temat rozprawy doktorskiej. Kryminologia była jej ogromną pasją, nie wyobrażała sobie siebie w innej pracy. Uwielbiała poznawać motywy sprawców, zgłębiać tajniki metod ich działania.

– Po co ci ten doktorat? – zapytał Bartek.

– Bo kryminologia to świetna sprawa. Wiem, że nie potrafisz tego zrozumieć, ale uwierz mi na słowo. Po prostu ciesz się moim szczęściem, nie każdy może pisać rozprawę doktorską pod kierunkiem profesora Mirosława Wajdy. To naprawdę wybitny specjalista, jeśli chodzi o kryminologię – wyjaśniła Beata.

– Nie możesz mieć typowo kobiecych zainteresowań, jak na przykład moda? To dziwne uczucie wiedzieć, że twoja żona ma dosyć specyficzne zainteresowania –

tłumaczył.

– Kiedy prosiłeś mnie o rękę moje zainteresowania ci nie przeszkadzały, więc dlaczego teraz robisz z tego taki problem?

– Bo może już najwyższy czas na rodzinę, dziecko. Moja mama tak bardzo chce zostać babcią, przecież doskonale o tym wiesz. W razie czego zawsze będziesz mogła liczyć na jej pomoc – próbował przekonywać.

– Doskonale wiedziałeś, że bycie matką i kurą domową w ogóle mnie nie interesuje i zgodziłeś się na to. Teraz jednak

10

próbujesz na siłę narzucić mi swoją wolę. Nie mam ochoty po raz kolejny się o to kłócić. Wrócimy do tematu po południu, jak trochę ochłoniemy –

powiedziała Beata i wyszła z domu.

W drodze na uczelnię myślała o tym, co powiedział jej mąż. Dlaczego miała rezygnować ze swoich marzeń i planów tylko dlatego, że jej teściowa chce mieć wnuka lub wnuczkę? To cholerne zaściankowe myślenie starszych ludzi. Ciągle myślą, że jak małżeństwo nie ma dzieci, to nie stanowią pełnej rodziny. Nie miała zamiaru niczego robić na siłę. A jeśli Bartkowi przestał

pasować ich związek, to najwyżej się rozstaną.

Przecież wiele młodych par decyduje się na rozwód.

Nie oni pierwsi i nie ostatni.

Na spotkanie z promotorem przybyła oczywiście spóźniona. Profesor Wajda nie zwracał już nawet na to uwagi. Beata nie zwykła przykładać wagi do punktualności. To jednak dobrze o niej świadczyło, bo było typowe dla wszystkich wybitnych fachowców.

Zwrócił jednak uwagę na to, że kobieta jest zdenerwowana.

– Co się dzieje, pani Beato? – zapytał.

– Nic wielkiego. Po prostu mój mąż nie pochwala tego, że chcę realizować swoją pasję, którą jest kryminologia

– wyjaśniła.

– Moja rodzina też nigdy nie mogła pojąć, dlaczego tak fascynuje mnie kryminologia, motywy zbrodni…

Proszę nie zwracać na to uwagi i cały czas się rozwijać.

To pani ma wiedzieć, co jest dla pani dobre, nawet jeśli inni wmawiają pani, że w ten sposób ich krzywdzi.

Słowa profesora wyraźnie podbudowały Beatę.

Widząc, że nastrój doktorantki się poprawił, Wajda postanowił rozpocząć właściwy temat rozmowy.

– Czy ma już pani pomysł na temat rozprawy doktorskiej? – zapytał.

– Cały czas się nad tym zastanawiam. Jest tyle tematów, które chciałabym poruszać, po prostu nie wiem, na co się zdecydować. Jestem jednak pewna, że nie chcę pisać żadnego oklepanego tematu. Chcę prawdziwego wyzwania – wyjaśniła Beata.

– W takim razie mam dla pani ciekawą propozycję. Czy słyszała pani o Krzysztofie N.? – zapytał promotor.

– Tak, słyszałam o nim. To ten milioner, który zabił

prostytutkę. Co w tym takiego ciekawego? Przecież to jeden z wielu podobnych przypadków – zdziwiła się.

– Otóż nie. Proszę zauważyć, że zwykle przestępstwa dokonują osoby o niskim statusie społecznym. Z reguły chcą poprawić swój stan majątkowy, decydują przede wszystkim aspekty ekonomiczne. W naszym przypadku mamy natomiast całkowicie odwrotną sytuację. Osoba niezwykle majętna, o wysokim i nieposzlakowanym statusie społecznym decyduje się na taki krok. Już samo to powinno budzić w pani ciekawość, dlaczego człowiek, który ma wszystko, postanawia zniszczyć swój nieskazitelny obraz. –

Słowa promotora miały sens.

– Moim zdaniem osoby o wysokim statusie społecznym oraz niezwykle majętne uważają, że są ponad prawem, że za pienią- dze mogą mieć wszystko.

Może to właśnie taki przypadek? – zastanawiała się Beata.

– Miałem przyjemność rozmawiać z panem N. Nie jest on typowym typem oprawcy. Jest niezwykle inteligentny, opanowany, pewny siebie, ale na pewno nie jest zadufany w sobie. Początkowo myślałem to samo, co pani, że to bogaty bufon, dla którego życie ludzkie nic nie znaczy. Jednak kiedy go poznałem, zrozumiałem, że to niezwykle fascynujący przypadek.

Początkowo sam chciałem napisać o nim artykuł, ale od

razu pomyślałem o pani, że to pani powinna zgłębić ten temat. To będzie pierwsze poważne wyzwanie w pani karierze naukowej. Jestem jednak pewny, że doskonale sobie pani z nim poradzi. A co do tematu to proponuję taki zapis: Status społeczny a ryzyko popełnienia zbrodni. Analiza przypadku Krzysztofa N. Co pani o tym myśli? – zapytał promotor.

– Mam nadzieję, że uda mi się spełnić nadzieję, które pan we mnie pokłada. A temat może okazać się ciekawy. Muszę tylko odpowiednio do niego podejść.

– Dołożę wszelkich starań, aby mogła pani spotkać się z N. i dokładnie zgłębić jego portret psychologiczny.

Dopiero wtedy będziemy mogli zacząć prace nad rozprawą doktorską – obiecał profesor.

– Myśli pan, że dopuszczą mnie do N.?

– Tak się składa, że kilka miesięcy temu, w związku z dobrym sprawowaniem w zakładzie karnym oraz, jak podejrzewam, odpowiednim środkom finansowym, pan N. otrzymał zgodę na przedterminowe opuszczenie zakładu karnego. To może być dla nas szansa. Myślę, że pan Krzysztof z pewnością zgodzi się pomóc pani uzyskać stopień doktora – wyjaśnił

promotor.

– To w takim razie czeka mnie kolejna ciężka przeprawa z mężem o chęć realizacji swojej pasji.

Możliwe, że skończy się rozwodem – obawiała się Beata.

– Pani Beato, musi się pani zastanowić, czy może pani sobie pozwolić na zmarnowanie takiej szansy.

Rozmawiałem z wykładowcami, u których broniła pani pracy magisterskiej oraz licencjackiej i obydwaj są zgodni, że ma pani szansę na sukces w dziedzinie kryminologii, myśli pani w sposób nieszablonowy, co wielokrotnie jest przydatne w tej dziedzinie. Mąż nie może blokować pani

13

szansy do rozwoju. Niekiedy trzeba coś poświęcić, aby zyskać coś innego. Wybór należy do pani. Czekam na pani decyzję do końca tygodnia. – Wajda pożegnał

doktorantkę i wrócił do swoich zajęć.

Beata sama nie wiedziała, co powinna zrobić. Wizja, jaką przedstawiał promotor była niezwykle

obiecująca, ale nie wiedziała, czy będzie gotowa poświęcić związek na rzecz kariery naukowej. Musiała jednak spróbować przekonać męża do swoich racji, chociaż wiedziała, że nie będzie to łatwe zadanie.

Jedno było pewne: po powrocie męża z pracy czekała ją niezwykle trudna rozmowa. Postanowiła wrócić do domu i odpowiednio się do niej przygotować.

Stojąc przed drzwiami domu sięgnęła do torebki po klucze. Wkładając klucz do zamka nacisnęła klamkę.

Drzwi były otwarte, co ją zaniepokoiło, ponieważ była przekonana, że je zamykała. Już w przedpokoju zauważyła coś, co jeszcze bardziej ją wystraszyło. Na wieszaku wisiał krótki kobiecy płaszcz. Na kanapie w

salonie leżała natomiast mała czarna kopertówka.

Obawiała się najgorszego. Pospiesznie weszła po schodach na poddasze. Drzwi do sypialni były uchylone.

Kiedy tam weszła zrozumiała, że jej małżeństwo się skończyło. Bartek zabawiał się w ich łóżku z koleżanką z pracy. Zaskoczony mężczyzna nie wiedział, co powiedzieć. Nie spodziewał się, że żona tak szybko wróci do domu. Jego partnerka zasłoniła nagie ciało pościelą.

Ten widok całkowicie rozbił psychicznie Beatę. Była gotowa porzuć dla ukochanego swoje plany i marzenia, a on zrobił jej coś tak odrażającego. Wychodząc z sypialni rzuciła tylko:

– Zejdź na dół, chcę z tobą porozmawiać. – I trzasnęła drzwiami.

14

Zdezorientowany Bartek po chwili pojawił się w salonie. Nie miał sobie jednak nic do zarzucenia.

– Chyba mi się nie dziwisz?

– Słucham? Czy ty czasem myślisz nad tym, co mówisz?

– zapytała z niedowierzaniem.

– Przecież doskonale wiesz, że między nami od dawna się nie układa, a ja potrzebuję kobiety. Od dawna proszę cię o to, żebyś skupiła się na rodzinie, a nie twoich fanaberiach. Masz blisko trzydzieści lat, już najwyższy czas na dziecko. Albo to zrozumiesz, albo z nami koniec.

– Będę w dalszym ciągu rozwijać swoje zainteresowania i pasje, a tobie nic do tego. Skoro nie potrafisz akceptować mnie takiej, jaką jestem, to nasz związek nie miał sensu od samego początku. Jeśli

chciałeś mieć kurę domową, to trzeba było ożenić się z Ewką albo Jolką, czy jak tam miały na imię te twoje panienki – powiedziała Beata.

– Myślałem, że będę potrafił cię zmienić, że twoje fanaberie są tylko chwilowe. Niestety okazało się, że po prostu nie nadajesz się na żonę, ale nie chciałem ranić mojej matki i na siłę cały czas byłem z tobą, dla niej, bo bardzo cię polubiła .

– O kurwa, jaki z ciebie kochający syn! Dlaczego wcześniej nie myślałeś o mamusi, o tym, że ją ranisz?

– Bo do tego trzeba dojrzeć, żeby zrozumieć swoje błędy, tak samo jak do małżeństwa. Teraz wiem, że ty nigdy nie dojrzejesz do takiego związku.

– Związek ma sens tylko wtedy, kiedy obydwie strony w pełni się akceptują. Kiedy wspierają się w swoich postanowieniach, cieszą się ze swoich sukcesów. A skoro ty tego nie rozumiesz, to znaczy, że tak naprawdę to ty nie dojrzałeś do związku.

Tak naprawdę to zawsze byłeś rozpieszczonym, rozkapryszonym małym chłopcem, któremu ktoś zabrał zabawki. Nie mam już więcej ochoty na ciebie patrzeć. W przyszłym tygodniu składam papiery rozwodowe. Oczywiście będę wnioskować o rozwód z twojej wyłącznej winy. Do jutra masz się wyprowadzić z mojego domu – oznajmiła Beata.

– O czym ty mówisz? Przecież to nasz wspólny dom.

– Nie, mój drogi, ten dom kupili moi rodzice, dodatkowo mamy rozdzielność majątkową, więc nic ci się nie należy. Samochód też dostaliśmy od mojego ojca, więc też mi go zwrócisz. – Beata była pewna, że to właściwa decyzja.

Za to Bartek zaczął żałować. Myślał, że Beata przestraszy się tego, że może go stracić. Nie chciał

rezygnować z wystawnego i łatwego życia, jakie wiódł

dzięki majątkowi rodzinnemu żony. Jednak nie miał już wyboru. Musiał opuścić dom. Miał tylko nadzieję, że jeśli odczeka chwilę i przeprosi żonę, to za jakiś czas mu wybaczy. Poszedł więc do sypialni spakować swoje rzeczy.

– Weź jeszcze ze sobą tą twoją dziwkę, która leżała nago w naszym łóżku – rzuciła za nim Beata.

Kiedy Bartek i jego kochanka opuścili dom, Beata rozpłakała się. To wszystko było ponad jej siły. Nie spodziewała się, że facet, którego kochała mógł ją tak skrzywdzić. Była nawet gotowa porzucić dla niego marzenia o doktoracie, jednak teraz to wszystko się zmieniło. Postanowiła całkowicie poświęcić się rozprawie doktorskiej. Wszystko po to, aby zrealizować swoje plany i nie myśleć o Bartku. Musiała tylko na nowo ułożyć sobie życie.