SEN O KRAINIE PARAKWARII

Anna Lewkowska

Copyright © by Miasto Książek, 2026

Wszelkie prawa zastrzeżone

Przedruk i kopiowanie całości lub części książki – z wyjątkiem cytatów w artykułach i przeglądach krytycznych – możliwe jest wyłącznie za zgodą wydawcy.

Redakcja: Daniel Dudek

Korekta: Dawid Skowronek

Projekt okładki: Marcin Kamiński

Skład i łamanie: InkPad.pl

Wydanie I, Wrocław 2026

eISBN 978-83-7954-403-5

Wydawnictwo Miasto Książek

50-432 Wrocław, pl. Zgody 9 m. 16

www.miastoksiazek.pl

I

Bardzo daleko, na drugiej półkuli, zapadał zmierzch nad kontynentem, który wiele lat później nazwany zostanie Ameryką. Przygasał już ognisty krąg na równiku i potężne ręce olbrzymów przychyliły do ziemi niebieski firmament razem z drobnymi, migocącymi światłami, które mędrcy od dawien dawna nazywali gwiazdami. Słońce oddaliło się od lądu i tylko jasna smuga na spokojnych wodach morza znaczyła szlak jego wędrówki. Z wysokich sfer niebieskich spłynął na ziemię księżyc. Kołysał się hen, w górze, jak zawieszony w pajęczej sieci połyskliwy krążek.

Szły spać jednorożce i wielkie szare niedźwiedzice. Milkły rzeki o zielonych wodach, cichły bujne lasy. Gdzieś wysoko szybował ciepły wiatr, trącał liście drzew, przystawał na wierzchołkach gór i stromym lotem opadał w dół, w doliny... Było cicho. Sen, jak wielki klosz, przykrywał krainę Parakwarii.

*

Wielki mędrzec, uczony i astronom Notus siedział w swoim obserwatorium na szczycie góry i wytrzeszczał w lunetę swoje jedyne, ale za to pięknie umiejscowione na środku głowy oko. Od ponad godziny usiłował dojrzeć na niebie coś poza dziwacznymi smugami i ciemnością.

– Niedobrze – mruczał niezadowolony –niedobrze... wszystko gdzieś poszło, powędrowało i zostały same mazańce.

Jakby na domiar złego za drzwiami rozległ się wielki huk, a zaraz potem pisk i lament. Coś się tam turlało i kitwasiło, sapało i jęczało.

– A to co znowu? –zasępił się Notus i nastawił uszu.

Wyglądało na to, że do drzwi dobijają się ciemne moce, a tych bał się Notus najbardziej. Na wszelki wypadek wyszeptał tajemne zaklęcie, choć wiedział, że ono go jeszcze nigdy przed niczym nie uchroniło. I rzeczywiście, tym razem też nie podziałało. Drzwi uchyliły się lekko, nagły podmuch wiatru zgasił i tak już wątły płomień świecy i coś potoczyło się po podłodze prosto pod nogi Notusa, który zerwał się jak oparzony, wywracając lunetę.

Luneta, długa jak to luneta, zamiast polecieć w bok, zakołysała się najpierw, a potem szybko i precyzyjnie zdzieliła Notusa w ciemię, aż wielki uczony przysiadł na podłodze i wreszcie zobaczył gwiazdy.

Kiedy się pozbierał, stąpnął na coś okrągłego, co usunęło mu się spod nóg tak szybko, że stracił równowagę i, balansując przez chwilę, wywinął nadzwyczaj pięknego kozła.

W tym momencie wszedł Uchatus z zapalonym ogarkiem, który oświetlał mu jedno z dwóch muskularnych uszu wielkości solidnej patelni.

– A kysz – rzekł mu na powitanie Notus.

– Ładnie mnie witasz! – obraził się Uchatus. – I pomyśleć, że ja ci przyniosłem karczochy... Gdzieś tu są – dodał po chwili – bo mi wypadły z uszu.

Teoria Notusa o ciemnych mocach wzięła w łeb i wielki uczony bardzo się tym rozzłościł. Za chwilę jednak złość mu minęła i zapalił świeczkę. Pozbierał karczochy i ustawił lunetę. Usiadł na stołku i wytrzeszczył oko. Na niebie były same mazańce.

– Siądź tu – rozkazał Uchatusowi – i powiedz, co widzisz...

Uchatus posłusznie usiadł na stołeczku i przyłożył oczy do okularu lunety.

– Wygląda tak – zaczął ostrożnie – jakby ktoś na niebie rozlał zupę...

– Jaką zupę?

– Jagodową.

– No właśnie – Notus pogładził się po grzywce. – Tylko o czym to może świadczyć?

– Nie wiem.

– Wiem, że nie wiesz – burknął uczony. – Najlepiej chodźmy do Glindy Wielkiego. Może od niego się czegoś dowiemy.

Po czym zdmuchnął świeczkę, zaparł drzwi kołkiem i poszli. Noc była cicha i ciepła. Ziemia parowała i pachniała. W zaroślach przemykały bezszelestnie jakieś dziwne stworzenia i tylko czasami w blasku księżyca zaświeciły ich oczy. Może były to nocne Grille?

Uchatus trochę się bał i starał się iść jak najbliżej Notusa. Zapomniał swojego ogarka i rozmyślał teraz o tym, jak strasznie byłoby zagubić się w ciemnościach i nigdy już nie odnaleźć dnia. Na szczęście Notus znał drogę na pamięć i wkrótce Uchatus pozbył się czarnych myśli. Usłyszał znajomy bulgot wody w sadzawce. To właśnie w niej mieszkał Glinda Wielki.

Glinda Wielki nie zawsze był wielki. Kiedyś, jak wszyscy mieszkańcy Parakwarii, chodził sobie spokojnie po ziemi i nie wyróżniał się niczym szczególnym. Może tylko marudnym usposobieniem. Aż nagle pewnego dnia wpadł przez nieuwagę do sadzawki i od tego momentu zmieniło się całe jego życie. Stwierdził, że doznał olśnienia, i postanowił już w tej sadzawce pozostać. Olśnienie polegało na tym, że nagle zaczął przepowiadać przyszłość, a przynajmniej tak mu się zdawało. W każdym razie bezbłędnie przepowiadał zmianę pogody, bo na deszcz okrutnie łamało go w kościach. Działo się tak oczywiście dlatego, że ciągle siedział w wodzie, ale Glinda Wielki miał w tej kwestii inne zdanie. A potem w miarę upływu czasu robił się coraz bardziej zrzędliwy i złośliwy i ceny, jakie wyznaczał za wróżby, były coraz wyższe. Tak się jednak jakoś dziwnie działo, że im bardziej się cenił, tym większym cieszył się szacunkiem. Teraz, po wielu latach, przewróciło mu się w głowie zupełnie.

Notus z Uchatusem, zgięci w ukłonie, przybliżyli się do sadzawki.

– Glindo Wielki! – zawołał Notus. – Racz wychylić swą szanowną głowę i udzielić kilku odpowiedzi!

– A co za to dostanę? – zabulgotało.

– Cztery karczochy i wdzięczność – odpowiedział Notus.

Z sadzawki wychylił się rozczochrany łeb z zaspanymi oczami.

– Pięć karczochów, a wdzięczność zostawcie sobie na pamiątkę – powiedział. Trzeba przyznać, że umiał dbać o swoje interesy.

– Glindo Wielki – skłonił się Notus – co oznacza rozlana na niebie zupa jagodowa?

Glinda Wielki przymknął oczy i udał, że wielce się zastanawia. A potem uśmiechnął się chytrze i rzekł:

– Bałagan!

– A co jeszcze? – dopytywał się Notus.

– Nic – zabulgotało i Glinda schował swoją głowę do połowy w wodzie.

– Jak to nic? – zdenerwował się Notus. – Jak za pięć karczochów to trochę mało!

Glinda Wielki zrobił zeza i pomyślał, że rzeczywiście za pięć karczochów zbytnio się nie wysilił. Podrapał się po nosie i przybierając natchniony wyraz twarzy obwieścił:

– Rozlana na niebie zupa jagodowa. Kłopoty i zamieszki. Zmiany i bałagan ogarną wszystko. Gości niespodziewanych w domu witać będziesz, co utrapienie i frasunek ci przyniosą. Bruneta się strzeż i jednonogiego. Uszy w trąbkę zwiń i na morze patrz, bo o wschodzie niespodziankę przyniesie... starczy już? – przerwał nagle i nie czekając na odpowiedź schował się cały. Za chwilę rozległo się w okolicy wielkie ciamkanie. Widać karczochy były przedniego gatunku.

– No – powiedział Notus – teraz już nic go nie poruszy. Szkoda tylko tych karczochów. Powiedziałbym tyle samo za jednego.

Uchatus jednak nie przytaknął, bo idąc za radą Glindy, któremu święcie wierzył, zwinął uszy w trąbkę i nic już teraz nie słyszał. Pomachał tylko Notusowi i udał się w stronę morza, aby wypatrywać czegoś o świcie.

– A idź! – Puknął się w czoło Notus. – Ale jak zaziębisz się od siedzenia na mokrym piasku, to do mnie po leki nie przychodź.

I pogwizdując wesoło wracał do swojego obserwatorium, gdzie w sekretnym schowku miał swój nowy wynalazek – huśtawkę. Bardzo się z niej cieszył.

Wielki ptak, Dziobak Turkawiec, walił dziobem w miedzianą patelnię zawieszoną na drzewie, obwieszczając mieszkańcom Parakwarii, że wybiła godzina druga w nocy. I skąd on to wiedział?

II

Uchatus siedział na plaży ze zwiniętymi w trąbkę uszami i tępym wzrokiem wpatrywał się w morze, które o świcie miało przynieść niespodziankę. Na razie do świtu było jeszcze daleko i Uchatusowi trochę się nudziło. W dodatku od piasku ciągnęło nieprzyjemnie i nie pomógł nawet precyzyjnie wygrzebany dołek.

„Jak sobie siedzę – rozmyślał Uchatus – i tak sobie myślę... myślę i myślę, i nic nie mogę wymyślić. Może to nie najlepsza pora na myślenie? A może to dlatego, że mam zwinięte w trąbkę uszy?” – zastanowił się.

Potem wyciągnął z kieszeni swój ulubiony sznurek i dokładnie go sobie obejrzał. Nie było w nim nic nadzwyczajnego, ale Uchatusowi to nie przeszkadzało. I tak mu się podobał.

Czas wlókł się jak rozleniwiona w słońcu iguana. Morze szemrało cichutko i opowiadało coś zamieszkującym w nim rybom. Na niebie była rozlana zupa jagodowa i tylko czasami przeświecał przez nią księżyc.

– Która to może być godzina? – zastanowił się Uchatus.

Niedaleko dołka, który sobie wygrzebał, był zegar słoneczny, jeden z wielu w krainie Parakwarii, ale cóż z tego? Zegary słoneczne nie działają w nocy i na dobrą sprawę są wtedy nieprzydatne. Walenia zaś Dziobaka Turkawca przez zwinięte w trąbkę uszy Uchatus nie słyszał. Zagapił się więc ponownie na morze, które kołysało się i kołysało, aż wreszcie przysnął. Śniła mu się wielka niespodzianka na czterech nogach.

Notus doczłapał się do swojego obserwatorium, przeklinając tego, kto wymyślił, że zawsze musi się ono znajdować gdzieś wysoko, jakby z dołu nie było widać gwiazd. Zapalił ogarek Uchatusa i zamierzał właśnie wyciągnąć huśtawkę, kiedy rozległo się znajome dudnienie. Najwyraźniej z sąsiedniej góry zlazł Astonom i wspinał się teraz do Notusa. Był to rosły Grill o jednej nodze, rozczochranych włosach i wielkim głosie. Nos też miał niemały.

– Jestem! – zahuczał, stając w drzwiach. Wykonał kilka podskoków i znalazł się przy lunecie.

– Popatrzymy – powiedział do siebie w liczbie mnogiej, bo od pewnego czasu darzył się wielkim szacunkiem. Patrzył w niebo czas jakiś, a potem zwrócił się do Notusa:

– To samo co u mnie. Zupa.

– No właśnie, właśnie – ponownie zasępił się Notus, który o tej zupie zdążył już zapomnieć. – Glinda Wielki w związku z tym kazał siedzieć na brzegu morza i czekać na niespodziankę...

– No to jazda! – huknął Astonom. – Biegniemy tam!

– Idź sam – burknął Notus, któremu nie chciało się po raz drugi tej nocy schodzić z góry i potem może wdrapywać się jeszcze raz. Miał ochotę pobujać się na huśtawce.

– No to idę – zgodził się Astonom i podskakując poszedł. Coś tam mamrotał za drzwiami, ale pewnie nie na Notusa, tylko na tę przeklętą górę.

*

Notus zatarł ręce i otworzył sekretny schowek. Huśtawka, która w nim leżała, wydawała mu się tak cudna, że niczyje oczy nie były dość dobre, aby ją zobaczyć. Ale jak pech, to pech. Nie zdążył jej jeszcze dotknąć, a już usłyszał czyjeś kroki i sapanie. Zamknął ze złością schowek i wsadził oko w lunetę. Udawał, że jest bardzo zajęty.

Tym razem w drzwiach ukazały się cztery pary oczu i cztery pary uszu Tantusa.

– Nie wiesz przypadkiem, dokąd poleciał Astonom? – zapytał Notusa z ciekawością w głosie. – Może coś się zdarzyło? – wypytywał, bo bardzo lubił sensacje.

– Wydarzyło się. – Łypnął okiem Notus. – Glinda Wielki kazał siedzieć nad brzegiem morza i czekać na niespodziankę. A w ogóle to dlaczego nie śpisz?

– Coś podobnego – ucieszył się Tantus. – A dla kogo jest ta niespodzianka?

– Dla wszystkich – mruknął Notus. – Najlepiej ty też tam idź, i to szybko...

– Szkoda, że nie tylko dla mnie – westchnął Tantus i przymknął z rozmarzeniem jedną parę oczu. – To by dopiero była prawdziwa niespodzianka. – Sapnął jeszcze parę razy i poszedł.

– Co za noc. Wszyscy zamiast spać, gdzieś się włóczą – zrzędził Notus, otwierając znów sekretny schowek. Huśtawka była na swoim miejscu. – Moja ty śliczna – zachwycił się – zaraz się na tobie pobujam...

Nie pobujał się jednak, bo drzwi otworzyły się z trzaskiem i jak burza wpadł do środka Pingo, ciągnąc za sobą swój długi ogon, pięknie ustrojony kwiatkami.

– Co tam masz?! – wykrzyknął.

– Nic!!! – wrzasnął Notus i zatrzasnął schowek.

Pinga jednak mało co było w stanie obrazić. Przyjrzał się badawczo zatrzaśniętym drzwiom, a potem, czując, że nic od Notusa nie wydębi, zapytał:

– Tantus pędził gdzieś jak oszalały, nie wiesz przypadkiem, dokąd i po co?

– Przypadkiem wiem. – Notus złapał się za głowę. – Leciał nad brzeg morza czekać na niespodziankę. Spiesz się, bo cię ubiegnie.

– Rety! – wykrzyknął Pingo i wypadł z obserwatorium jak huragan. Na chwilę ucichło. Notus na palcach podszedł do schowka, splunął trzy razy przez lewe ramię i obejrzał się chyłkiem na drzwi. Nikt w nie nie wchodził. Otworzył więc schowek i z namaszczeniem dotknął huśtawki. Ale niestety, za drzwiami znów coś chrobotało i stukało.

Notus jęknął. Doskoczył do drzwi i otwierając je na oścież, krzyknął prosto w twarz Vorowi, wciągającemu właśnie powietrze przez trąbę, którą miał zamiast nosa:

– Leć nad morze i czekaj na niespodziankę! Wszyscy już tam są!

– Ja chciałem tylko pożyczyć stołek... – Przestraszył się Voro i jego smutna twarz ułożyła się w przepraszające fałdy.

– Stołek też tam jest!!! – krzyczał Notus, sam chyba nie wiedząc, co wygaduje. Zatrzasnął Vorowi drzwi przed nosem i zamknął je od środka na skobel, żałując, że przedtem na to nie wpadł. Mamrocząc coś pod nosem, doczłapał do sekretnego schowka.

– Już, już, moja ty kochana – mówił czule do huśtawki w dalszym ciągu leżącej w schowku.

I wszystko byłoby pięknie. Było cicho i spokojnie i najwyraźniej nikt nie wybierał się już do Notusa. Mógłby więc wreszcie pobujać się na swym nowym wynalazku, gdyby tylko... gdyby tylko schowek chciał się otworzyć. Ale niestety, zmyślny zamek, jaki Notus założył w schowku, nie był odporny na raptowne trzaskania i zamykania i po prostu się zaciął. Na tę ewentualność wielki uczony nie był przygotowany. W kieszeni miał tylko to, co potrzebne było astronomowi jego klasy na co dzień: dwa sznurki-miarki i dwa patyki, i żadnych innych narzędzi. Narzędzia były zamknięte w schowku.

Pognębiony przez życie i zupę jagodową na niebie Notus usiadł na stołku, którego na szczęście nikomu nie pożyczył – i zamyślony popatrzył przed siebie. W tej sytuacji pozostało mu już tylko jedno – iść nad brzeg morza i razem z innymi oczekiwać na niespodziankę.

Tak też uczynił.