DZWONEK NA DŁUGĄ PRZERWĘ

Adrianna Szymańska - Zacheja

Dzwonek na długą przerwę

Wydanie I

Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, reprodukcja lub odczyt jakiegokolwiek fragmentu tej książki w środkach masowego przekazu wymaga zgody Wydawnictwa i autorki. Niniejsza powieść jest wyłącznie fikcją literacką. Podobieństwo do prawdziwych wydarzeń i postaci jest przypadkowe. Jej zadaniem nie jest odzwierciedlenie całej społeczności LGBTQ+.

Redaktor prowadzący: Angela Węcka

Redakcja językowa: Magdalena Świerczek-Gryboś

Korekta na składzie: Angela Węcka

Skład: Spisek Pisarzy

Projekt i realizacja okładki: Justyna Knapik (fb.com/justyna.es.grafik)

Druk: Mazowieckie Centrum Poligrafii

Wydawnictwo Spisek Pisarzy

Powieść w wersji papierowej kupisz na stronie wydawnictwa i w księgarniach internetowych.

www.wydawnictwo.spisekpisarzy.pl

E-book dostępny między innymi na Legimi oraz Empik Go.

Copyright © by Adrianna Szymańska-Zacheja, 2024

Irządze, 2024

ISBN: 978-83-970354-3-0

Bo ja chcę nareszcie zacząć żyć.

Pełną piersią, z całych sił.

Chcę być wolny i znać szczęścia smak.

Co dzień każda chwila zmienia mnie,

a świat za mną w tyle jest.

Jestem sobą i jestem kimś.

(Jestem kimś, piosenka z filmu Planeta Skarbów)1

1 Tekst: Janusz Onufrowicz, oryg. wykonanie Norbert Śliwka, kompozytor Johnny Rzeznik, 2002.

Przed lekturą

Pewne zwroty dotyczące społeczności LGBT+ w 2008 roku różniły się znacznie od słownika współczesnego, dlatego w powieści widnieje: homoseksualizm, biseksualizm, transseksualizm – zamiast homoseksualność, biseksualność, transseksualność. Tak samo specjalnie użyto określeń: homoseksualista, biseksualista, transseksualista – zamiast współczesnych określeń, tj. osoba homoseksualna, biseksualna, transpłciowa. Nie jest to zła wola autorki, tylko konieczność wynikająca z innego myślenia i tendencji językowych tamtego okresu, nawet jeśli są raniące i niepoprawne.

Ta powieść jest pełna wulgaryzmów i przemocy. Opisuje homofobię, transfobię, prześladowanie rówieśnicze, molestowanie seksualne i rodzenie się skłonności samobójczych. Jeżeli uważacie, że którakolwiek z tych kwestii może wywołać u was niepożądaną reakcję lub drastyczne wspomnienia, zrezygnujcie z lektury.

BOHATEROWIE

WATAHA

Wojtek Wagan <Wagan>

Janek Lakatos <Cygan>

Marysia Kaczmarek <Saiko>

Rebeka Różańska <Reb>

Viên Reszke <Płomień>

ELITA

Michał Zawadzki <Michał>

Mateusz Nawrocki <Mati>

Kornelia Ostrowska <Neli>

Kacper Matlak <Medal>

Patryk Szajda <Pato>

Dagmara Szajda <Daga>

Emilia i Klaudia Paprockie <Paprotki>

Paweł Kuźnicki <Kuźnia>

INNI

Dominika Stajer <Miśka>

Wiktoria Tarnowska <Leon>

PRZERWA

Ogień. Jeden z czterech żywiołów. Nieodpuszczający, nie-przebaczający, groźny żółtopomarańczowy jęzor piekła. Oczyszczający czerwony ogon potężnej natury. Agni, dżinn, wskrzeszający i zabójczy, dynamiczny wieczny ogień wykradziony bogom dla ludzi przez Prometeusza. Zmienił człowieka na zawsze. Prehistoryczna iskra zapoczątkowała jego nowe życie. Stał się niczym wszechmocny i od razu zapragnął ujarzmić tę siłę, by była mu posłuszna. Symbol walki. Miłości i nienawiści.

Blask stojącej w płomieniach budowli oślepiał cały rynek. Wagan zmrużył oczy i poczuł ból w napuchniętej powiece. Czarne sylwetki rozbiegły się we wszystkie strony. Niektórzy łapali się za głowy, wrzeszczeli, modlili się, a dźwięk smażonych grzechów zarazem przerażał i fascynował.

Heraklit ani Empedokles nie nabyli tajemnej wiedzy dotyczącej tego żaru, który tak samo chętnie niszczy, co podtrzymuje energię i wskazuje drogę. Współcześnie na chemii nie bawiono się w mity. To tylko i aż gwałtowny proces utleniania łatwopalnych gazów pochodzących z materiału palnego.

Chłopak jęknął z bólu i spróbował przetoczyć się na prawy bok, bo lewy był boleśnie pobity. Kilka niedawnych ciosów, zapierających dech w piersi, kazało mu pomyśleć o czymś innym. Pobielało mu przed oczami, w ustach nadal czuł smak krwi, a płomienie pozostały już tylko mieszaniną świecących gazów i cząstek ciał stałych. Ogień właśnie zjadał bez opamiętania kościół.

Symbol pasji.

LEKCJA I

Temat: Rozpoczęcie roku szkolnego

Od zawsze byłem wrażliwy. To pewnie dlatego ojciec mnie zostawił, przyznał gorzko Wojtek Wagan kilka minut przed ósmą rano. Wpatrywał się w szarawy sufit, który już dawno powinien być odmalowany. Czemu ojcowie porzucają swoje kobiety i dzieci, po czym zakładają następną rodzinę, jakby ta wcześniejsza była gorsza i mniej ciekawa? Wojtek poważnie rozważał, że to może jego wina. Gdyby na przykład mniej płakał jako pięciolatek, to nadal miałby tatę? Tylko czemu dziecko w ogóle tyle płakało?

Bo mój ojciec jest pierdolonym egoistą.

Z tą myślą chłopak przyłożył twarz do rozkosznie rozciągniętego na poduszce dachowca i chwilę grzał się przy jego ciepłym ciałku. Po głośnym i natarczywym dźwięku kościelnego dzwonu, bijącego na równą godzinę, odrzucił nareszcie kołdrę i zerknął przez okno. Podejrzanie jasne niebo i pojedyncze chmury. Pierwszy dzień drugiej klasy liceum. Czy może być coś gorszego?

Miał duży kwadratowy pokój sąsiadujący z sypialnią mamy. Jego wnętrze wypełniały plakaty zespołów: Nirvany, Black Sabbath i Billy Talent. Gitara akustyczna leżała na rozchybotanym fotelu. Szerokie okna pokryte były kroplami niejednej jesieni, a okrągły dywan stał się szorstki od kociej sierści. Wąskie łóżko skrzypiało, na drewnianym biurku panował chaos stworzony z podręczników, papierków po cukierkach, notatek z chwytami gitarowymi i brudnych kubków. Do małej tablicy korkowej przyczepił zdjęcie swoich przyjaciół. Kawałek przeciwległej ściany był usmolony. Opierały się o nią kije różnej wielkości. Przy listwie stały butelki z podpałką parafinową, obok leżały łańcuchy i ubrudzone opaski na przedramiona oraz kilka innych rzeczy, które komuś spoza kręgu zainteresowanych mogły zdać się czymś dziwnym. Na drzwiach pojemnej szafy wisiała na kapturze czarna bluza.

– Mamo? – zawołał Wojtek, ale nie otrzymał żadnej odpowiedzi.

Pewnie już wyszła… Od miesięcy pracuje w nowej firmie, w administracji, dojeżdża codziennie do Warszawy i prawie się mijają.

Chłopak przeciągnął się i podrapał po nagim torsie. Poprawił ułożenie wzwodu w bokserkach i wykonał kilkanaście pompek. Był wysportowany, dbał o to, bo chciał dobrze wyglądać, gdy zdejmował koszulkę podczas występów z ogniem. Kot ziewnął przeciągle, a on chwycił drążek zamocowany w futrynie i podciągnął się z lekkością.

A może to rzeczywiście nieukładający się związek z mamą doprowadził ojca do zupełnego znudzenia? Zniecierpliwił się wiecznymi sprzeczkami i poczuł, jak jego wolność staje się ograniczona… Tylko czemu jego syn też musiał przy tym ucierpieć? Rozbita rodzina nie brzmi fajnie. Trochę patologia. Coś poszło nie tak, czyli po takim dziecku można spodziewać się wszystkiego…

Zdyszany puścił drążek po kilkunastu podciągnięciach. Szarawy towarzysz otarł się o jego nogi, przewidując, że Wojtek pójdzie teraz do łazienki na szybki prysznic, a potem zje śniadanie, na co najbardziej czekał kot. Niestety chłopak zwlekał. Wziął kij oparty o ścianę i obrócił nim kilka razy w całkiem spektakularny sposób. Na koniec wymierzył jego końcówką w błyszczące oczy dachowca. Zwierzę zamarło, zdawało się, że uniosło powątpiewającą brew, a potem zamiauczało.

– Nie dała ci jeść? – Pogłaskał Seniora po łebku.

Odłożył kij, zerknął na mały stos kevlarowych tkanin i przypomniał sobie, że nie wyczyścił wczoraj poi oraz że nie oddał Reb jej parzydełka, które wrzuciła przypadkiem do jego rzeczy po skończonym pokazie.

Ojciec nie utrzymywał z nimi kontaktu, jakby Wojtek i jego mama w ogóle nie istnieli. Nigdy pierwszy nie odezwał się do taty. A teraz, jako nastolatek, wcale nie pragnął jego uwagi. Nie potrafił mu wybaczyć, nie chciał mieć z ojcem nic wspólnego. Obiecał sobie, że nigdy nie opuści własnej rodziny, jeśli ją kiedyś założy. I bardzo chciał, by nie urzeczywistnił wiejskiej plotki o wielopokoleniowej porażce wychowawczej. Tu, gdzie żył, nietrudno było o niesprawiedliwe oceny, które zostawały z człowiekiem na zawsze. „Jaki ojciec, taki syn”, Wojtek zbyt często to słyszał.

Parszywe myśli zagłuszył strumień wody. Senior siedział pod obdartymi drzwiami łazienki i ocierał się o równie zniszczone ościeżnice. Odziedziczony po babci Wojtka piętrowy dom potrzebował gruntownego remontu. Nikt o to nie zadbał od wielu lat. Niektóre rzeczy, jak niedziałający okap, zbite kafle w kuchni czy ukruszone schody na ganku wymagały naprawy, ale i tak na nic nie było nigdy pieniędzy. Jego mama starała się, jak mogła. Zmieniała pracę co pół roku w poszukiwaniu lepszych warunków zatrudnienia, doszkalała się, zdobywała certyfikaty językowe i biznesowe, ale do tej pory nie udało jej się uzyskać opłacalnego stanowiska. Wojtek odganiał przypuszczenie, że może nie jest wystarczająco dobra w pracy administracyjnej, mimo że ta wydaje się najłatwiejsza. Nie byli najbiedniejszym domem w okolicy ani rozrzutnymi osobami, jednak nie na wszystko starczało. Gdyby nie alimenty, byłoby naprawdę krucho. Chłopak pracował na stacji paliw przez całe wakacje, żeby w ogóle mieć jakiekolwiek własne pieniądze, ale gdy tylko zbliżył się wrzesień, mama zabroniła mu dłużej dorabiać. „Masz się uczyć i tylko na tym skupić, poradzimy sobie” – upierała się i nie było już sensu drążyć.

Wojtek często zastanawiał się, w jaki sposób mają sobie poradzić w najbliższej przyszłości, jeśli mama zapominała nawet o podstawowych rzeczach. Tyle razy omijał domowe śniadanie tylko dlatego, że lodówka świeciła pustkami. Tego dnia było podobnie. Kartka w kuchni oznajmiała: „obiad w lodówce”, ale Wojtek uznał, że albo posiłek jest niewidzialny, albo mama znowu zapomniała odłożyć porcję dla niego i wzięła całość do pracy. Szkoda, że nawet nie zostawiła mu pieniędzy na zakupy, które mógłby przecież zrobić sam.

Westchnął i wysypał karmę do miski Seniora. Słońce przebijało się przez niewielkie chmury. Termometr za lichą, wyblakłą firanką wskazywał na jedenaście stopni. Chłopak był naprawdę w kiepskim nastroju, nie miał ochoty na szkołę. Pierwszy września brzmiał niepokojąco, jak coś nowego, a zarazem starego i niemiłego. Chwycił zbyt żółtego banana i spożywając żenujące śniadanie, wspomniał swoją świętej pamięci babcię. „Wykształcenie pomoże ci się wydostać z każdego bałaganu”, powtarzała jak modlitwę, gdy znowu wrócił ze szkoły poobijany i rozsierdzony.

– A czy pomoże mi się wydostać z tego zadupia? – spytał na głos i wrzucił skórkę banana do przepełnionego kosza.

Chwilę potem włączył magnetofon. Kaseta z jego nagranymi kawałkami ruszyła z cichym szumem. Hidell, Going Down In Flames. Machając głową do rytmu, stanął przed lustrem w przedpokoju. Zerkał na niego średniego wzrostu chłopak o jasnych, subtelnie pofalowanych włosach sięgających podbródka. Nos miał prosty, oczy niebieskie, brwi niezbyt gęste, a wargi równej wielkości. Nie lubił włosów wokół ust. Był bardzo szczupły, a kilka małych tatuaży na rękach dodawało mu tajemniczości. Podobnie działały jego blizny po licznych oparzeniach. Zawsze nosił czarne dżinsy, długi rękaw, a na niego narzucał innego koloru T-shirt. Wkładał czarną bluzę z kapturem oraz podniszczone, ale wieczne trampki. Rzeczy pakował do skóropodobnego plecaka z wieloma często wulgarnymi naszywkami.

Wyszczerzył proste zęby, udając wściekłego wilka gotowego do skoku.

– Now I’m going down in flames, I’ll never be the same, I’ll try not to complain forever – zaśpiewał do własnego odbicia, po czym pokazał sobie środkowy palec.

Zerknął na rower stojący obok, ale szybko odrzucił szalony pomysł pojechania nim do szkoły. Nie odzyskałby potem kół ani łańcucha…

– Niech już to się zacznie…

Niezbyt pogodzony z losem wyłączył muzykę, rzucił kotu sztuczną mysz i wyszedł z domu.

*

Początek roku szkolnego dla wielu uczniów Liceum Ogólnokształcącego im. Juliusza Słowackiego w Tartaku Górnym był dniem pełnym ekscytacji. Pierwszoroczniacy patrzyli niespokojnie po kątach, ukradkiem zerkając na starszych. Bardziej odważni żartowali w znajomym towarzystwie i za wszelką cenę próbowali dowieść, że czasy gimnazjum kategorycznie się dla nich skończyły. Wyższe klasy cechowało pewne oswojenie z sytuacją. Powrót w znane miejsce, spotkanie z kolegami i koleżankami, opowieści z wakacji, oglądanie nowych planów lekcji, podziwianie zmian wewnątrz budynku i obgadywanie wychowawców – mogli tym żyć przez kolejne dni.

Budynek liceum stał na granicy miasta i mazowieckiej wsi Iskrówka, w której mieszkali Wojtek i kilkudziesięciu innych uczniów. Konstrukcja gmachu z lotu ptaka ukazywała prostokątny korpus i cztery narożne nadbudówki – kolejne sale lekcyjne. Do szkoły wchodziło się przez szatnię, gdzie stało kilka rzędów czerwonych, zamykanych na klucz szafek. Stamtąd można było wejść na schody i dalej do poszczególnych klas, które otaczały szatnię. Pośrodku budynku widniało zaniedbane patio, rosły tam krzewy i chwasty. Trochę dalej usytuowano serce szkoły: otwartą kwadratową przestrzeń, na którą schodziło się po trzech małych stopniach. Nazywano to miejsce forum i to tam odbywały się wszelkie spotkania z dyrektorem, przedstawienia koła teatralnego lub inne pokazy. Za forum rozciągał się korytarz prowadzący na halę sportową dobudowaną kilka lat temu. Stamtąd blisko było do podziemnych sal lekcyjnych oraz stołówki połączonej ze szkolnym sklepikiem, który zyskał sławę dzięki najtańszym żelkom w okolicy.

Szkoła planowała wykształcić sześć klas, po dwie na każdy rocznik. Za murem liceum widniało gimnazjum po-łączone z podstawówką – to tutaj Wojtek zaczynał swoją przygodę z edukacją. Życie na wsi potrafiło być przekleństwem. Wszyscy w okolicy znali się od dziecka, każde społeczne potknięcie wyolbrzymiano do nierealnych rozmiarów, a najgorzej, jak któryś z rodziców pił. Wystarczyło, że dwa razy w tygodniu wstąpił do sklepu po kolejną butelkę. Plotki roznosiły się w nienaturalnie szybkim tempie.

– Wagan! – Wojtek dopiero teraz zauważył przyjaciół. Siedzieli na murku przed szkołą i machali do niego. Uśmiechnięty, podbiegł natychmiast.

– Cześć, gotowi na ten rok? – spytał, ściskając dłoń Jankowi oraz zbijając piątki z Reb i Saiko.

– W chuj, całe wakacje tylko o tym myślałam – odparła ironicznie Rebi zaciągnęła się papierosem. Zaśmiali się.

Wagan popatrzył na nich. Widzieli się niedawno na pokazie ognia, ale te białe koszule dobitnie uświadamiały mu, że szkoła naprawdę się zaczęła i trzeba poczekać kolejne dziesięć miesięcy na długą przerwę.

Uwielbiał swoich przyjaciół, oddałby za nich życie. Byli dla niego rodziną, o której zawsze marzył. Czarnowłosego Janka, Roma, traktował jak rodzonego brata. Był odważnym, mądrym i wyważonym liderem ich grupy. Wysoki chłopak o ostrych rysach twarzy, z kolczykiem w uchu i pierścionkach na palcach wzbudzał zainteresowanie wśród dziewczyn, a jego romskie pochodzenie karmiło nienawiść szkolnych wrogów. Jednak nie przeszkadzało mu nigdy, gdy przyjaciele mówili na niego Cygan, traktował to jak neutralne przezwisko. Zwykle ubierał się w kolorowe koszule i długie marynarki, nawet na dzisiaj założył białą koszulę z pstrokatymi wykończeniami, a do tego szare spodnie i wyżej wiązane buty.

Marysia, zwana Saiko, potrafiła być prawdziwym diabłem tasmańskim, gdy ktoś zalazł jej za skórę. Szatynka o piwnych oczach w okularach lubiła naszyjniki i zawsze nosiła przy sobie odtwarzacz MP3 ze słuchawkami. Była największą miłośniczką muzyki, jaką znał Wagan. A znali się od przedszkola. Wychowywana i rozpieszczana przez wujostwo bywała dziecinna, ale potrafiła się też zdenerwować. Szczególnie gdy obrażali ją szkolni szydercy, przezywając ją najłagodniej od nołlajfów. Nosiła spódniczki, podkolanówki i buty na platformie, bo była bardzo niska. Świetna kumpela, która znakomicie się uczyła i potrafiła słuchać tak samo dobrze, jak rysować. Jej kreski zdobiły ich wszystkie zeszyty. Z intymnych rzeczy zwierzała się najczęściej tylko Reb, której towarzystwo Wagan traktował jak ognistą opatrzność.

Rebeka, Reb – porywcza i zawsze gotowa na zemstę. Środkowego palca używała najczęściej. Niebieskie oczy i ciemny długi warkocz z czerwonymi pasemkami podkreślały jej buntowniczy urok. Nosiła specjalnie podniszczone ubrania, spodnie musiały mieć dziury na kolanach, a pod spodem kabaretki. Lubiła zbereźne żarty i męskie koszulki. Wagan i Janek do tej pory nie odzyskali kilku swoich. Mocny makijaż, groźne tatuaże na rękach i brzuchu, a także piercing w uszach, nosie i wardze nauczyciele tłumaczyli brakiem matki. Straciła ją, kiedy tylko przyszła na świat. Wychował ją tata – strażak. Blizny po ciętych nadgarstkach nurtowały Wagana, ale jakoś nigdy nie zdołał spytać Reb, co musiała przejść. Wiedział, że w marcu Cygan uratował ją z bardzo niebezpiecznej sytuacji. Kilku „kolegów” poszło za nią do lasu i chciało wytłumaczyć jej, że nie powinna interesować się dziewczynami, bo przecież „kutas jest fajniejszy”. Tamtego dnia stała się częścią ekipy Janka.

Łączyło ich wszystkich coś wiecznego i niezniszczalnego – ogień. Wspólna pasja do ognistego tańca, pokazów, które organizowali w okolicy, stworzyła im ciepły dom, bo tego ogromnie potrzebowali. Firedancers, cyrkowcy, ogniołapacze – ludzie różnie ich nazywali, ale każde imię im pasowało. Mogli być kuglarzami, magikami, bohemą, a nawet smoluchami (po pokazach najczęściej szli po wsi brudni od nafty i czarni od sadzy) – obojętnie – ważne, że mieli siebie i tworzyli watahę. Byli rodziną na dobre i złe.

– Daj bucha – poprosił Janek i Reb podała mu papierosa. – Saiko, pokażesz dzisiaj nowe sztuczki? – zwrócił się do Marysi i uśmiechnął zachęcająco.

– Słyszałem, że masz fajną sekwencję z wachlarzami? – zainteresował się Wagan i ruszyli razem do środka.

– Zajebistą wymyśliła! – Reb zabrała Jankowi krótkiego papierosa. – Ej, mogłeś mi jeszcze dać, nie mam więcej fajek! – Skrzywiła się i zgasiła niedopałek na drzwiach szkoły, po czym wrzuciła go do kosza.

– Daruj, bałem się o twoje płuca, ciągle karmisz raka. – Janek zaśmiał się i szturchnął ją przyjacielsko.

– Może dzisiaj wam pokażę. – Saiko poprawiła okulary.

– Byłoby super. Mnie się nadal marzy plucie ogniem, muszę się w końcu przełamać, pójść kiedyś na żywioł – powiedział Wagan, a potem wpadł na Reb, która stanęła nagle naprzeciwko szkolnych szafek.

– Ja też marzę, żeby pójść na żywioł i skopać mu kiedyś dupę – warknęła cicho, patrząc z odrazą na Michała, który odgrywał rolę najbardziej uprzywilejowanego dzieciaka, królewicza z wszelkimi możliwymi układami, a do tego największego dupka w liceum. Jego ojciec był starostą, a najlepszym przyjacielem Mateusz, syn dyrektora szkoły. Dołączając do tego zakolegowanego męskiego grona proboszcza tutejszej parafii, można było spokojnie odnieść wrażenie, że Michał mógł wszystko.

– Czy ten rok może być inny? – poprosił Wagan, nie żywiąc jednak szczerej nadziei.

Wrzesień kojarzył się mu głównie z odtworzeniem dawnych nieprzyjemności, codzienną walką o normalne traktowanie i udręką związaną z prześladowaniem. Wojtek musiał dzielić klasę z pewną grupą, która utrudniała mu szkolne życie, jak tylko mogła.

Michał, otoczony swoim „elitarnym” towarzystwem, dostrzegł ich natychmiast. Wysunął się na przód, wchodząc w światło zielonego holu. Był wzrostu Janka. Dobrze zbudowany chłopak o ciemnych, modnie obciętych i postawionych włosach. Ubrany w drogie ciuchy, ze srebrnym zegarkiem na nadgarstku. Nie rozstawał się z telefonem komórkowym. To on miał zawsze najnowszy model, uwielbiał wszelkie nowoczesne gadżety. Mógł się podobać, ale jego bezwzględność i brutalność onieśmielały. Wynosił się nad innych i lubił gardzić ludźmi. Nie był głupi, nie odmawiano mu bystrości, niemniej każdy wiedział, że to rozpieszczony jedynak i lepiej mu nie podpadać.

– Witajcie, brudasy! Jak minęły wam wakacje? Wagan, widziałem cię na stacji w drodze do Wawy. Idealnie pasował ci ten służalczy fartuszek, frajerze – zadrwił po swojemu, a jeszcze nawet na dobre nie zaczął się rok szkolny.

– Zamknij mordę! – warknęła Reb, a Janek zmroził go wzrokiem. Wagan pokazał mu środkowy palec.

– To strasznie słabe drwić z czyjejś pracy – zauważył spokojnie Janek.

– Tak? Cóż, nie widzę w tym problemu. – Michał zaśmiał się, a jego sprzymierzeńcy podeszli bliżej.

– Nie, ten rok nie będzie inny – stwierdziła sucho Saiko. – Chcesz jeszcze o coś zapytać, Wagan?

Michał stał niewzruszony i z uśmiechem przepełnionym satysfakcją patrzył bez mrugania na Janka.

Przyjaźń Wagana i Cygana zaczęła się tamtej jesieni. Janek nie uczęszczał wcześniej do żadnej z pobliskich szkół. Razem z mamą i młodszą siostrą osiedlił się w Iskrówce rok temu. Pojawienie się Roma w liceum wzbudziło sensację. Każdy z miejsca zaczął chować przed Jankiem swoje rzeczy, unikano go jak ognia lub czarnoksiężnika. Niektórzy od razu zaczęli przezywać go szatanem albo prosić o powróżenie z dłoni. Wagan obserwował to i czuł się jeszcze gorzej. Ludzkość zawodziła go na każdym kroku. Sam był prześladowany przez Michała i jego kolegów od początku gimnazjum, więc nie mógł tak po prostu milczeć. Na jednej z przerw, na początku września ubiegłej jesieni, podszedł do osamotnionego Janka i w ciszy oparł się o ścianę. Nowy kolega zerknął na niego niepewnie, jakby czekał, że Wagan za moment zrówna go z błotem albo spyta, dlaczego jego cygańscy przodkowie nie przyjęli Świętej Rodziny.

– Potrzebujesz czegoś? – spytał Janek, a w jego czarnych oczach nie było strachu. On się nie bał. Od tygodnia był poniżany i wyszydzany przez rówieśników, ale zdawało się, że to go nie ruszało. Wagan zaniemówił. Gdyby tylko sam umiał zachować taką zimną krew. Gdyby mógł postawić się Michałowi albo oddać Patrykowi, gdy ten jeszcze raz mu przyłoży.

– Chciałem ci powiedzieć, że nic do ciebie nie mam – odezwał się nareszcie Wagan.

Janek uśmiechnął się i podał mu dłoń.

– Ja do ciebie też nie – odparł i w ten prosty sposób postawili fundamenty przyjaźni.

Wagan rozejrzał się po korytarzu z lękiem. Janek zauważył to i poklepał go po ramieniu.

– Nie możesz się ich bać, nie są tak straszni, są po prostu pogubieni – powiedział spokojnym głosem, a kolczyk w jego uchu błysnął.

– No nie wiem, potrafią sprawić, że odechciewa się żyć. – Wagan założył ramiona na piersi.

– Skrzywdzili cię? – Troska Janka była dla niego szokiem. Przez całe gimnazjum Wagan zmagał się z samotnością, nie miał za wielu kolegów, a już na pewno nie posiadał przyjaciół. Każdy bał się Michała, a Michał uwielbiał znęcać się nad Wojtkiem.

– Coś w tym stylu. – Wagan wzruszył ramionami.

W stylu bicia, poniżania przed innymi klasami, trzymania głowy w kiblu, niszczenia zeszytów, kradzieży drugiego śniadania oraz wyzywania od pizd i sodomitów.

Wojtka zalała fala podejrzanego ciepła, gdy Janek patrzył na niego intensywnie. Czy umiał wyczytać z jego myśli te wszystkie noce, gdy Wagan moczył łóżko ze strachu i głodził się przez kilka dni z rzędu?

– Lubisz ogień? – spytał nagle Janek i ujrzał w oddali zbliżającego się Michała.

Wagan uniósł brew.

– Trochę dziwne pytanie.

– Wcale nie dziwne. Ogień to potężna siła, potrafi kompletnie wszystko zrównać z ziemią, to czyste szaleństwo – snuł Janek. – Ale gdy zapanujesz nad nim, otrzymasz niesamowitą moc. W nocy ogień jest najczystszy. Mogę ci pokazać.

– Eee, mówisz trochę jak nawiedzony, jeśli mogę być szczery.

– Jestem w końcu Cyganem, co nie? – Janek się zaśmiał i Wagan również się uśmiechnął, chociaż natychmiast zbladł, bo zauważył Michała.

– O, proszę, brudas zakumplował się z Cyganem, pasujecie do siebie jak gówno do gówna. Wspaniałej przyjaźni życzę – zadrwił, a Patryk, jego mało rozgarnięty kolega, zarechotał, podniecony wizją bójki.

– Wolę być brudasem niż kutasem jak ty, mistrzu – odpowiedział wyważonym tonem Janek i Michałowi zadrgała warga.

Wagan patrzył na nowego towarzysza ze zdumieniem. Nikt nigdy nie odważył się odezwać w ten sposób do Michała. To jak założyć sobie pętlę na szyję.

Patryk zacisnął tłuste dłonie w pięści, a Michał siał nienawiścią wycelowaną bezpośrednio w Cygana.

– Tylko poczekaj – syknął i odszedł.

Wojtek nie miał wątpliwości, że to w tamtym momencie on i Janek stali się głównymi wrogami Michała. Teraz patrzył na niego i wiedział, że nic się nie zmieniło.

– Przed wami bolesny rok. Pilnujcie się! – rzekł szyderczo Michał i wskazał swoim koleżankom drogę w stronę forum. –Panie przodem.

Młodsza o rok siostra Patryka, Dagmara, z brokatowymi tipsami, ruszyła pierwsza, za nią rude bliźniaczki Paprockie – Emilia i Klaudia, a na samym końcu obok watahy przeszła ubrana na czarno Neli, piękna Kornelia Ostrowska, której brutalność dorównywała okrucieństwu Michała. Rzuciła krótkie spojrzenie Cyganowi i oddaliła się wraz z Michałem, Mateuszem w okularach i Patrykiem obciętym na jeża.

– Kurwa, no nie mogę! Mam ochotę zmienić szkołę! – krzyknęła Reb, gdy elita zniknęła im z oczu.

– A dlaczego to my mamy zmieniać szkołę? Niech oni zmienią! – zauważyła Saiko i wykrzywiła się z bezsilności.

– Wszystko okej? – spytał Cygan przygaszonego Wojtka, gdy wchodzili po wytartych schodach.

Lata prześladowań pozostawiają trwałe znaki. W klasie byli też inni, ale raczej nie pchano się do rozmów z watahą, ponieważ kumplowanie się z „brudasami” mogłoby wzbudzić niepotrzebne zainteresowanie Michała.

– Cieszę się, że jesteście. – Wagan uśmiechnął się z wdzięcznością.