#11 2026 rok LXX

Dwutygodnik poświęcony muzyce poważnej i życiu muzycznemu założony w 1945 roku

Redaktor naczelny

Daniel Cichy

Redaktorka prowadząca
Karolina Dąbek

Sekretarz redakcji

Maciej Kucharski

maciej_kucharski@pwm.com.pl

Zastępca redaktora naczelnego

Festiwale

Krzysztof Stefański

krzysztof_stefanski@pwm.com.pl

Aktualności, Swoboda Ruchu
Piotr Mika
piotr_mika@pwm.com.pl

Koncerty, Archiwum R

Karolina Dąbek
karolina_dabek@pwm.com.pl

Wydawnictwa

Michał Mendyk

michal_mendyk@pwm.com.pl

Teatr muzyczny

Jacek Marczyński

Sekretariat

Katarzyna Dubiel

redakcja@ruchmuzyczny.pl

Dyrektor artystyczny

Projekt graficzny

Marek Knap

marek.knap@asp.waw.pl

Studio graficzne

Natalia Cyrankiewicz, Andrzej Swat (prepress)

Redakcja i korekta

Maria Konopka-Wichrowska

Archiwizacja i redakcja zasobów cyfrowych

Dominika Kulik-Sendur, Wojciech Kopeć-Łępicki

Internet

Mateusz Ciupka
mateusz_ciupka@pwm.com.pl

Wydawca

Polskie Wydawnictwo Muzyczne

Aleja Pokoju 1, 31-548 Kraków

Oddział w Warszawie

ul. Wiejska 19, 00-480 Warszawa

pwm@pwm.com.pl

Czasopismo patronackie wydawane na zlecenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Redakcja nie zwraca materiałów niezamówionych, a w tekstach przyjętych do publikacji zastrzega sobie prawo dokonywania skrótów, poprawek stylistycznych, zmian tytułów i śródtytułów. Za treść reklam redakcja nie odpowiada.

Adres

ul. Wiejska 19, 00-480 Warszawa

tel.: +48 885 860 332

email: redakcja@ruchmuzyczny.pl

www.ruchmuzyczny.pl

ruchmuzyczny ruchmuzyczny RuchMuzyczny

Kontakt telefoniczny w sprawie prenumeraty: 12 422 70 44 wew. 183 lub 885 860 336 (Jakub Stankiewicz), mail: prenumerata@pwm.com.pl

„Ruch Muzyczny” jest dostępny dla niewidomych

informacje na www.defacto.org.pl

Na okładce ilustracja Piotra Dudka

Fragment

Od redakcji

Głośno, głośniej

Aktualności

Musi między nami zaiskrzyć

Strefa Ruchu: Głos

Jak głos otworzył nam wrota do ewolucji kultury wokalnej

O technikach wokalnych

Z Archiwum R: Różne głosy

Relacje

Androidy marzą o miłości

Dobry margines swobody

Powrót złowieszczych istot

Historia dwóch kompozytorów

Na podbój Grenlandii

Lustro

Precz z dyktaturą oka

Zacznę od Haydna

Relacje www.ruchmuzyczny.pl

Eklektyzm na poziomie

Nostalgia i niedosyt

Wyżyny kameralistyki

Świat

Krótka historia pewnego jazzu

Wydawnictwa

Płytoteka#: Koronacja Poppei Monteverdiego Kaprys Amora

Czego słucham

Mniej znany Elgar

Nowi starzy klasycy

Odkrywanie głosów z przeszłości

Wyśpiewać poezję

Wydobyć z cienia

Słuchać muzyki i pisać o niej

Dokumentacja pewnej epoki

Statua krnąbrności

Psychodelia jutra

Gnostyczne misterium

Estetyka szrotowa

Swoboda Ruchu

Szukałam światła, a nastał mrok

Warszawski korespondent Bacha

Alternatywa koncertowa

Rekomendacje redakcji. Wydarzenia muzyczne

Mandriola, czyli jak utrudnić strojenie

Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.

GŁOŚNO, GŁOŚNIEJ

Karolina Dąbek

Fot. Bartek Barczyk

Studiując teorię muzyki, zaskakująco łatwo zapomnieć, że dźwięk ma ciało. Hugo Riemann nauczył mnie rozkładać muzykę na czynniki pierwsze, Heinrich Schenker badać jej harmoniczno-formalny rdzeń, a Robert Hatten dostrzegać pulsującą pod powierzchnią sprawczość, która nadaje jej pęd i kształt. Minęło trochę czasu, zanim fenomenolodzy zaczęli mi opowiadać, jaka to frajda o tym wszystkim nie myśleć i po prostu oddać się czystemu doświadczeniu, a kognitywiści – jak miło podążać za intuicją ucieleśnionego poznania.

Zdarza mi się czasem coś nucić pod nosem – tak cicho, że nikt nie słyszy. Czuję zabawne wibrowanie pod językiem, w gardle, na podniebieniu. I zastanawiam się, czy chciałoby się nam wydawać z siebie jakiekolwiek dźwięki, gdyby nie sprawiało to również tak głębokiej, zmysłowej przyjemności? Czy nasi przodkowie mieliby w ogóle ochotę się komunikować, budować zręby cywilizacji? Czy zachwyciliby się mową ptaków? A w obliczu tragedii, na co zdałyby się krzyk, jęki, płacz, gdyby nie dawały nam choć odrobiny fizycznej właśnie otuchy, kojących system nerwowy drgań?

Karolina Kolinek-Siechowicz przypomina w felietonie prawdę starą jak świat – że warto cieszyć się tym, co daje nam najbardziej pierwotną rozkosz. I słusznie. W końcu mamy maj.

Cytat numeru:

Gdy wciągnę spory haust powietrza, w moim małym mieszkanku robi się PRÓŻNIA

--Olga Szwajgier

Musi między nami ZAISKRZYĆ

Nie tworzę interpretacji dla muzykologów i teoretyków, choć ich zdanie zawsze biorę pod uwagę. Musi ZAISKRZYĆ – między mną a orkiestrą, a później między orkiestrą a publicznością

z TOMÁŠEM HANUSEM rozmawia

Mateusz Ciupka

Fot. Petra Hajská/Česká filharmonie/materiały prasowe Iceland Symphony Orchestra

Mateusz Ciupka: Przez ostatnią dekadę był pan dyrektorem muzycznym Walijskiej Opery Narodowej, a teatr muzyczny określał jako swój muzyczny dom. Od bieżącego sezonu łączył pan tę funkcję ze stanowiskiem pierwszego dyrygenta gościnnego Islandzkiej Orkiestry Symfonicznej, z którą będzie pan związany jeszcze w przyszłym. Zatem: opera czy filharmonia?

Tomáš Hanus: Uważam, że te światy się dopełniają. Dobry dyrygent powinien przede wszystkim rozumieć, co zespół ma do zaoferowania, i nie myśleć, że pozjadał wszystkie rozumy.

Z organizacyjnego punktu widzenia to jednak dwa osobne światy. Działając w Wielkiej Brytanii, zapewne wie pan, jak ogromny wpływ na scenę operową miały decyzje Arts Council.

Naturalnie, sztuka może działać tylko wtedy, gdy jest skutecznie finansowana. Teatry operowe czy filharmonie powinny być traktowane jako służba publiczna, przecież służą ludziom o różnych gustach. Jedni chcą czegoś awangardowego, inni czegoś tradycyjnego, jedni chcą się śmiać, a inni snuć refleksje o życiu. Muzyka zaspokaja wszystkie te potrzeby. Przykładów nie musimy daleko szukać, choćby twórczość Leoša Janáčka pozostaje w tym sensie wciąż aktualna, jest w niej mnóstwo uniwersalnych pytań. Ale przy wszystkich swych zaletach opera to nie maszynka do zarabiania pieniędzy, nie będzie generowała zysków jak Premier League.

Czy po dziesięciu latach pracy z Walijską Operą Narodową ma pan jakieś podsumowania, refleksje?

W Wielkiej Brytanii spotkałem się z ogromnym potencjałem środowiska, z wieloma oddanymi, pełnymi pasji artystami. Współpraca z orkiestrą tego teatru to wspaniałe doświadczenie. Trzeba też zaznaczyć, że muzycy brytyjskich zespołów nie mają rewelacyjnych warunków. Prób jest niewiele, a występować muszą dużo.

W Polsce mówi się, że problemem bywa też niestabilne kierownictwo, dają się słyszeć wyrazy tęsknoty za Witoldem Rowickim, Jerzym Katlewiczem, Kazimierzem Kordem – te nazwiska pewnie pan zna.

Oczywiście!

Czy pańskim zdaniem lepiej jest, gdy orkiestra przez wiele lat pracuje z jednym dyrygentem, czy jeśli przychodzą nowi?

Jeśli relacja się dobrze układa, warto jej dać przestrzeń i pozwolić rozkwitnąć. Jeśli nie, to nie ma sensu przy niej trwać. Jednak trzeba pamiętać, że obecnie ani w teatrach operowych, ani w filharmoniach nie da się robić nagłych zmian, a efekty przychodzą po czasie. Mnie bardzo cieszy długotrwała współpraca, budowanie więzów, wręcz pewnej społeczności. W Walijskiej Operze Narodowej udało nam się taką stworzyć, choć – co zabawne – wcale nie miałem zamiaru być dyrygentem operowym. Dostawałem sporo takich propozycji, a na koncerty symfoniczne brakowało czasu. Teraz się to zaczyna zmieniać. A to ważne, by poruszać się w obu tych światach. Wielu sławnych kapelmistrzów je łączyło, zresztą doświadczenia zdobyte w teatrach popłacają w filharmonii.

Niedługo [31 maja, z Deutsches Symphonie-Orchester Berlin – red.] jako pierwszy czeski dyrygent na Praskiej Wiośnie poprowadzi pan wykonanie VI Symfonii A-dur Antona Brucknera, którego muzyka na tym festiwalu brzmiała pod batutą między innymi Karla Böhma, Kurta Masura i Daniela Barenboima. Jak sobie pan radzi z ciężarem przeszłości, tradycją wykonawczą, przyzwyczajeniami publiczności?

Kluczem będzie tutaj uczciwość i głęboka znajomość partytury. Warto spędzić nad nią trochę czasu, by odnaleźć z nią głęboki związek. Można by sądzić, że wszystko zostało już zrobione w przypadku tych XIX-wiecznych arcydzieł: próbowano różnych temp, artykulacji, rodzajów ekspresji, ale zawsze pozostaje nam coś osobistego, coś, co rodzi się w bliskim kontakcie z kompozycją. Poza tym nic nie zdarza się dwa razy. Wilhelm Furtwängler, który stosował odmienne tempa w tych samych utworach, powiedział kiedyś, że dobiera je „według tego, jak to brzmi”, i miał rację – jeden utwór różnie brzmi w różnych salach. Ale najważniejsze jest nie to, co się wymyśli przy biurku, lecz to, czy uda się słuchacza urzec, aby coś z tego koncertu wyniósł. To, żeby nie odczytać dzieła w sposób, który nikogo nie obchodzi. Nie tworzę interpretacji dla muzykologów i teoretyków, choć ich zdanie zawsze biorę pod uwagę. Musi zaiskrzyć – między mną a orkiestrą, a później między orkiestrą a publicznością.

Co pana pociąga w Brucknerze? Majestat, wielkość, jej połączenie z pewną intymnością, organowe brzmienia, technika kontrapunktyczna?

To ciekawe, wymienił pan dużo istotnych kwestii, z których żadna sama w sobie nie jest pociągająca. Mnie Bruckner potrafi wzruszyć do łez. Jest w jego muzyce coś niezmiernie prawdziwego, skomponowanego nie dla efektu. Nie słyszę w niej chłodnej kalkulacji. Oczywiście, są umiejętności, warsztat, ale nie to jest najważniejsze. Tematy, niekończące się melodie, frazy i wielka dramaturgia tych najpóźniejszych symfonii, ich nowoczesna harmonia, momentami wręcz modernistyczna. Tu właśnie iskrzy! Warto posłuchać wolnych ogniw Szóstej, żeby przekonać się, jak prostymi środkami Bruckner osiąga wspaniały rezultat, jak czasem jedna oktawa w partii obojów potrafi poruszyć… Pojedynczy interwał, ale umieszczony we właściwym miejscu, ukazuje nową perspektywę, daje objawienie.

Z zespołami Walijskiej Opery Narodowej debiutował pan II Symfonią c-moll Gustava Mahlera. To co, Mahler czy Bruckner?

Choć można mieć wrażenie, że mają wiele wspólnego, przy bliższym poznaniu widać, że wcale nie. U Brucknera od pierwszego dźwięku człowiek czuje, że to gdzieś zmierza i w napięciu czeka. Mahler z kolei wciąż zaskakuje nowymi pomysłami, to kalejdoskop muzycznych myśli. Tworzą one precyzyjną strukturę, choć na pierwszy rzut oka wydają się spontaniczne.

W Pradze zabrzmi też teraz I Koncert wiolonczelowy Es-dur op. 107 Dmitrija Szostakowicza, w którym partię solową wykona Yuya Mizuno. Co jest najważniejsze we współpracy dyrygenta z solistą instrumentalistą?

Myślę, że znów ta iskra, o której mówiłem. Ona też musi między nami przeskoczyć. Moim zadaniem jest zapewnić tej osobie wszystkie niezbędne warunki, by mogła rozbłysnąć, i nie narzucać jej swojej wizji, ale znaleźć wspólną. Muszę reagować na impulsy, które wysyła, i na odwrót. Celem jest intymne porozumienie. Z dobrymi solistami osiągnięcie tego porozumienia nie stanowi dużego kłopotu.

Tomáš Hanus, #1970, czeski kapelmistrz, pierwszy dyrygent gościnny Islandzkiej Orkiestry Symfonicznej w Reykjavíku, w latach 2016–2026 dyrektor muzyczny Walijskiej Opery Narodowej w Cardiff, a w 2007–2009 – Teatru Narodowego w Brnie. Na Praskiej Wiośnie występuje od 1996 roku. Współpracował z czołowymi orkiestrami (w tym London Symphony Orchestra i Staatskapelle Dresden) i scenami operowymi (w tym Teatro alla Scala w Mediolanie i Opéra national de Paris). W listopadzie zadebiutuje w Metropolitan Opera w Nowym Jorku, prowadząc Jenůfę Janáčka.

Stefan Kamasa (1930–2026)

Bogusława Hubisz-Sielska

Odszedł od nas wybitny altowiolista, solista, kameralista, pedagog. Przeżywszy szacowne 95 lat, wypełnionych znakomitymi wykonaniami oraz nagraniami, i wykształciwszy wielu świetnych muzyków, stał się Profesor de facto synonimem polskiej altowiolistyki. Uczył się u Jana Rakowskiego, który – obok Mieczysława Szaleskiego i Tadeusza Goneta – przyczynił się do tego, że instrument wyszedł z cienia swej XIX-wiecznej zagmatwanej historii i wyjątkowym brzmieniem na nowo zachwycił kompozytorów oraz słuchaczy.

Swoją niezwykłość Stefan Kamasa ukazał już u początku kariery. Chcąc doświadczyć odblasku innego muzycznego życia w powojennej rzeczywistości, podjął się polskiego prawykonania Koncertu altówkowego Béli Bartóka. By tego dokonać, zdobył partyturę i ręcznie przepisał partię solową oraz wszystkie głosy orkiestrowe. Tym występem w kwietniu 1953 roku zwieńczył poznańskie studia.

Ceniony był przez krytykę za maestrię instrumentalną i piękny, głęboki dźwięk, występował w wielu prestiżowych salach i na renomowanych festiwalach. Nie sposób wymienić tu wszystkich dyrygentów, z którymi grał.

W jego pedagogice znajdowała odbicie wiedza zaczerpnięta od Tadeusza Wrońskiego, u którego w Warszawie dokończył naukę, i z którym w Kwintecie Warszawskim zjeździł pół świata. Znaczące były też studia uzupełniające u Pierre’a Pasquiera w Paryżu.

Niezwykła kultura osobista Stefana Kamasy, jego ujmująca, pełna życzliwości osobowość, a do tego zawsze elegancka prezencja sprawiały, że każdy uczeń chłonął uwagi i zalecenia Profesora bez cienia wątpliwości. Charakterystycznym elementem jego wizerunku były ołóweczki, znajdujące się w każdej kieszeni marynarki, których używał do zaznaczania uwag i proponowanego palcowania w nutach.

Czynny udział Profesora Stefana Kamasy w 41 Międzynarodowym Kongresie Altowiolowym w Krakowie, zorganizowanym w 2013 roku przez nowo powstałe Polskie Towarzystwo Altowiolowe (którego został honorowym przewodniczącym), rodzimą sekcję International Viola Society, nadały temu wydarzeniu wysoką rangę, podobnie – odbywającemu się sześć lat później 46 Kongresowi w Poznaniu.

Kameralna – w wyniku obostrzeń pandemicznych – uroczystość wręczenia mu w 2020 roku doktoratu honoris causa poznańskiej Akademii Muzycznej, a także wyróżnienie go tym samym tytułem przez Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina w Warszawie osiem miesięcy temu stanowiły swoiste domknięcie nadzwyczaj pracowitego i jakże owocnego życia zawodowego.

Odejście Stefana Kamasy wyznacza pewną cezurę. Przed nami czas bez fizycznej obecności Profesora, ale nie bez nieustającego oddziaływania jego wybitnej osobowości i doświadczeń, które przekazał podopiecznym i absolwentom. Tych znaleźć można w większości polskich ośrodków akademickich. Dziś koncertuje już kolejne pokolenie, bazujące na jego osiągnięciach, zapoznające się z dziełami, do powstania których się przyczynił (żeby wymienić tylko koncerty Bacewicz, Bairda, Pendereckiego, Stachowskiego czy Palestra). Zamknęła się pewna epoka, ale dziedzictwo, które nam zostawił, będzie trwało przez wiele lat.

Andreas Engström

„Często spotykaliśmy Andreasa na festiwalach. Podróżował wzdłuż i wszerz w pogoni za muzyką – zawsze był w drodze, zawsze poszukiwał, zawsze zainteresowany tym, co jeszcze pozostało do usłyszenia, zrozumienia i podzielenia się” – czytamy we wspomnieniu Andreo Mielczarka, Jana Topolskiego i Bastiana Zimmermanna, opublikowanym na stronie internetowej „Seismografu”.

Engström był muzykologiem, wnikliwym redaktorem, inspirującym krytykiem muzycznym i entuzjastycznym kuratorem o szerokich horyzontach. Przede wszystkim zaś uważnym słuchaczem, który, jak podkreślają jego bliscy, stale dążył do bezkompromisowej debaty, dotyczącej zwłaszcza muzyki nowej i eksperymentalnej. Pisał między innymi dla „Tempa”, „Seismografu”, „Nutida Musik”, „World New Music Magazine”, „Kritikera”, „Glissanda” i szwedzkich dzienników, a od 2018 roku poświęcał się „Positionen – Texte zur aktuellen Musik”, które współtworzył i współwydawał. Zmarł 1 maja po długiej chorobie. --PM

Zbigniew Faryniarz

14 maja w wieku 79 lat zmarł Zbigniew Faryniarz, pianista i wieloletni wykładowca wrocławskiej Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego. Pochodził ze Szczecina. Początkowo był podopiecznym Małgorzaty Doliwy-Dobrowolskiej, na studiach w Poznaniu uczył się u Ireny Wyrzykowskiej-Mondelskiej, a we Wrocławiu u Włodzimierza Obidowicza. Odbył ponadto podyplomowy staż u Jakowa Milsztiejna w Konserwatorium Moskiewskim.

Koncertował głównie w Polsce i Niemczech (specjalizował się w muzyce wieku XIX i początków XX), dokonywał nagrań dla Polskiego Radia. Był też aktywnym uczestnikiem życia kulturalnego na Dolnym Śląsku, pełnił między innymi funkcję wiceprezesa Towarzystwa im. Ferenca Liszta we Wrocławiu. „W osobie Profesora […] wrocławskie środowisko muzyczne żegna wybitnego artystę, oddanego pedagoga, wychowawcę młodzieży, a nade wszystko Człowieka wielkiego serca i pogody ducha” – napisano w zawiadomieniu wrocławskiej Akademii Muzycznej. --PM

Nasi na Trybunie

dwojka.polskieradio.pl, imc-cim.org

Ogłoszono wyniki 72 Międzynarodowej Trybuny Kompozytorów. W kategorii ogólnej rada delegatów wybrała Stabat Mater Serba Juga Markovicia, a wśród propozycji twórców poniżej 30 roku życia – utwór Chlapec s šedivými řasami Czecha Haštala Hapki. Wyróżnieni zostali także Polacy. Rekomendację Trybuny w pierwszej grupie zdobyła między innymi reprezentująca Polskie Radio Melancholia. Koncert fortepianowy Jacka Sotomskiego, w drugiej zaś – Printemps Adrianny Kubicy-Cypek, zgłoszony przez duńskie DR. „Melancholia […], na przekór tytułowi, mogła się wydać nazbyt witalna, wręcz bezczelna we wprowadzaniu na szacowną estradę ducha dobrej zabawy – piosenkowych harmonii, koślawego syntezatora, zaraźliwego rytmu, wreszcie przerysowanego, wręcz komiksowego gestu uderzenia mahlerowskim młotem w skrzynię. Ale mnie tych kilka zapętlonych motywów jakoś głęboko poruszyło, brzmiały przeraźliwie dekadencko – jakbyśmy zostali skazani wyłącznie na odtwarzanie tego, co już było” – tak utwór Sotomskiego recenzował w #7/2025 Krzysztof Stefański w relacji z ubiegłorocznego Festiwalu Prawykonań w Katowicach.

Trybuna Kompozytorów to forum organizowane przez Międzynarodową Radę Muzyki (IMC), które wyróżnia najlepsze propozycje radiofonii i producentów muzycznych z różnych krajów w dziedzinie twórczości współczesnej. Wydarzenie tym razem odbyło się w Rydze. Zgromadziło przedstawicieli 23 krajowych rozgłośni z 4 kontynentów, którzy zaprezentowali 40 utworów powstałych w ciągu 5 lat poprzedzających wydarzenie. Celem Trybuny jest wspieranie wymiany i transmisji wykonań muzyki nowej między organizacjami nadawczymi. Zwycięskie utwory pojawiają się w kilkuset audycjach rozgłośni uczestniczących w programie, a także podmiotów zrzeszonych w Europejskiej Unii Nadawców (EBU). Warto dodać, że Polacy tryumfowali tu wielokrotnie, ostatnio w 2024 roku w Wilnie, gdy wygrał Rafał Ryterski i jego Totentanz zgłoszony przez Polskie Radio.

--MAK, MC

Budujemy nowy dom

bydgoszczinformuje.pl, katowice24.info, unibep.pl

Inwestycja ma się zakończyć już za trzy lata. Przedsiębiorstwo budowlane Unibep z Bielska Podlaskiego dokona modernizacji i rozbudowy Filharmonii Pomorskiej w Bydgoszczy. Do przetargu na realizację zadania stanęły dwie firmy. Unibep złożył ofertę na niemal 380 milionów złotych, a Budimex z Warszawy – generalny wykonawca czwartego kręgu bydgoskiej Opery Nova – na prawie 440 milionów złotych. Budżet przeznaczony przez samorząd województwa na ten cel wynosił jednak 423 miliony 922 tysiące złotych. Gmach otwarty w 1958 roku czeka gruntowny remont. Tuż obok powstanie budynek dla administracji i z salami prób. Pod ziemią, przed obecnym wejściem, znajdzie się sala koncertowa z widownią na co najmniej 350 miejsc, estradą dla 30-osobowej orkiestry i równie licznego chóru, profesjonalnym nagłośnieniem i oświetleniem oraz z zapleczem dla artystów. Zaplanowany został też system podziemnych parkingów. Koncepcję rozbudowy filharmonii opracowała pracownia Kozień Architekci z Krakowa. Dodajmy, że firma Unibep jest w Bydgoszczy dobrze znana – w terminie oddała bowiem nowy kampus tamtejszej Akademii Muzycznej. 

Przenosimy się na Śląsk. Wielka przeszklona powierzchnia i ceglana elewacja – tak z zewnątrz prezentuje się nowy obiekt Akademii Muzycznej w Katowicach, nazwany Akademicką Strefą Sztuki Scenicznej. Realizacja ciągnie się od 2022. Teraz wkracza w ostatni etap. „Ukończenia wymagają roboty drogowe związane z przebudową ulicy Wojewódzkiej oraz zagospodarowanie terenu” – poinformowała Katarzyna Pleśniak, kanclerz uczelni. Ponadto odtwarzany jest chodnik i powstaje przestrzeń z ławkami przed wejściem do gmachu. Przestronne foyer ma 185 m², a najważniejsza część budynku to sala z orkiestronem, która pomieści 300 osób. To w niej mają się odbywać spektakle operowe, taneczne, koncerty i konferencje. Poza tym wewnątrz znajduje się 30 pomieszczeń do ćwiczeń. Odbiory i uzyskanie pozwolenia na użytkowanie uczelnia planuje zrealizować do czerwca. Oficjalne otwarcie ma się odbyć w październiku. Koszt inwestycji to ponad 141 milionów złotych. --MAK

Krótka dwuwładza

„Dziennik Łódzki”, operalodz.com

Zarząd Województwa Łódzkiego postanowił. Rafał Kłoczko został powołany do pełnienia obowiązków dyrektora Teatru Wielkiego w Łodzi. „W imieniu zespołu Teatru składamy serdeczne życzenia powodzenia, a także wyrażamy nadzieję na pomyślny czas współpracy, pełen inspirujących artystycznych wyzwań i sukcesów” – czytamy na stronie internetowej opery. Dyrygenta czekają intensywne wakacje. „Do wygaśnięcia kontraktu w Zielonej Górze, czyli do 31 sierpnia, zarządzam dwiema instytucjami. Była to trudna decyzja, jednak to Filharmonia Zielonogórska, obchodząca w tym roku jubileusz 70-lecia, jest jeszcze dziś moim muzycznym domem – powiedział nam Kłoczko. – Dla zachowania ciągłości administracyjnej w Łodzi podjąłem się jednak tego wyzwania. Przyszły sezon jest już zaplanowany przez poprzednią dyrekcję, teraz skupię się na inwestycjach w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko i na sezonie 2027/2028, zgodnie z moją koncepcją prowadzenia Teatru”. Nowy szef przejmuje stanowisko po Marcinie Nałęcz-Niesiołowskim, który kierował instytucją od stycznia 2023 roku. Z kolei procedura wyłonienia następcy Kłoczki w Zielonej Górze ruszyła w lutym, a wyniki konkursu zorganizowanego przez Zarząd Województwa Lubuskiego mamy poznać do końca sierpnia tego roku. --MAK, MC

PASSEGGIATA…

europasinfonie.eu

Muzycy wszystkich krajów łączcie się. Konsorcjum orkiestr i chórów z 12 państw, a w nim Sinfonia Varsovia, w ramach projektu „Europasinfonie” zaprasza do udziału w konkursie kompozytorskim. Wyłonione zostaną trzy utwory przeznaczone do wirtualnego wykonania w różnych lokalizacjach przez poszczególne sekcje, które łączyć się będą w czasie rzeczywistym dzięki transmisji na wielkoformatowych ekranach LED. Każde z zamówień kompozytorskich wiąże się z honorarium w wysokości 14 000 euro. Propozycje można nadsyłać do 31 lipca. --MAK

facebook.com

Rewolucja w królewskim kwartecie. „Podjąłem decyzję o odejściu z Royal String Quartet. […] Spędziliśmy ze sobą 28 lat, to prawie całe dorosłe życie: studia, kursy, konkursy, koncerty, płyty, festiwal. Długa historia. Dużo dobrych rzeczy udało się zrobić, za które jestem bardzo wdzięczny – napisał na swoim profilu facebookowym wiolonczelista Michał Pepol. – Działając od lat także poza kwartetem, uświadomiłem sobie, że coraz bardziej pochłania mnie granie solowe, pisanie autorskiej muzyki, także do teatru i filmu, wreszcie wydawanie albumów pod własnym nazwiskiem. […] Od dłuższego czasu czułem, że bycie w zespole nie pozwala mi być w pełni szczerym i uczciwym artystycznie względem siebie. […] Życzę RSQ wielu sukcesów w nowym składzie, a ja ruszam w swoją stronę” – czytamy.

--MAK

diapasonmag.fr, ecb.europa.eu

Marię Callas i Ludwiga van Beethovena połączył pieniądz. Europejski Bank Centralny zapowiedział decyzję o zmianach graficznych na banknotach euro już w grudniu 2021 roku. Jednym z motywów wybranych po konsultacjach jest kultura europejska. Wizerunek primadonny stulecia widniałby na banknocie 5 euro, a klasyka wiedeńskiego – na 10 euro. Jak mają wyglądać? Tego nie wiemy, ale EBC podaje, że na odwrocie pierwszego banknotu znalazłby się „muzyczny, taneczny lub teatralny występ artystów ulicznych dla przechodniów”, a drugiego – „festiwal piosenki oraz śpiewający chór dzieci i młodzieży”. Na ostateczne wyniki poczekamy do końca roku. Wprowadzenie nowych banknotów do obiegu nastąpi jednak dopiero za kilka lat. --MAK, KD

maene.be, wagnermuseum.de

Ponownie ucieszy uszy i oczy melomanów. Do Muzeum Richarda Wagnera w Bayreuth powrócił fortepian koncertowy poddany kompleksowej renowacji w Atelier Chris Maene w Ruiselede. To egzemplarz wyjątkowy, podarowany kompozytorowi przez firmę Steinway & Sons w 1876, w roku pierwszego festiwalu na Zielonym Wzgórzu. Firma zapewnia, że instrument odnowiono „z poszanowaniem XIX-wiecznej techniki”, a jego dźwięk „jest taki sam, jak 150 lat temu”. Przed transportem fortepianu do Niemiec został on zaprezentowany słuchaczom na specjalnym recitalu Franka Braleya. --MAK