Część pierwsza
Zwiastowanie

Preludium

Każdy, kto przychodził na plac d’Arezzo, doznawał uczucia niezwykłości. Chociaż okrągły skwer otaczały okazałe gmachy w stylu wersalskim z kamienia i cegły, a ocieniony trawnik oraz rododendrony i platany kojarzyły się z roślinnością północy, zmysły łechtała odrobina atmosfery tropików. Nie było jednak nic egzotycznego w tych zrównoważonych fasadach, tych wysokich oknach podzielonych na małe prostokąty, tych balkonach przytłoczonych kutym żelazem czy w zadbanych mansardach, które wynajmowano za ciężkie pieniądze. Tym bardziej nic egzotycznego w tym często szarym, ponurym niebie z chmurami muskającymi pokryte łupkiem dachy.

Kręcenie głową nie wystarczało, żeby pojąć, co się dzieje. Trzeba było jeszcze wiedzieć, gdzie patrzeć.

Pierwsi domyślali się spacerowicze z psami. Podążając za swymi ogarami, które z nosem przy ziemi zapamiętale badały teren, zauważali organiczne odpadki pokrywające trawę, krótkie, ciemne odchody w obwódce białej pleśni. Wówczas ich wzrok wędrował do góry, wzdłuż pni, i dostrzegali zdumiewające naturalne kompozycje przesłaniające gałęzie. Potem gdzieś poruszało się kolorowe skrzydło, skrzeczenie przeszywało cień drzewa, przenikliwe dźwięki towarzyszyły różnobarwnemu ptactwu podrywającemu się do lotu i gapie rozumieli, że plac d’Arezzo skrywa całe mnóstwo papug czy papużek.

Jak takie stworzenia z odległych krain, pochodzące z Indii, Amazonii, Afryki, mogły żyć w Brukseli, na wolności, w dobrym zdrowiu, pomimo niesprzyjającego klimatu? I dlaczego w sercu najelegantszej dzielnicy?

1

– Żona porzuca cię, bo już nie odnajduje w tobie zalet, których nigdy nie miałeś. – Zachary Bidermann wypowiedział to zdanie z uśmiechem.

Bawiło go, że jego młody współpracownik, wybitny intelektualista wykształcony w najlepszych szkołach, skrywa naiwność nastolatka.

– Poznając cię, twoja małżonka sądziła, że odkryła ojca swoich przyszłych dzieci, podczas gdy ty ich nie chciałeś. Zakładała, że zajmie u twego boku miejsce równie ważne jak najpierw twoje studia, a potem twoja praca zawodowa, ale tak się nie stało. Miała nadzieję, że twoje liczne znajomości pozwolą jej dotrzeć do osób użytecznych dla jej kariery. Tymczasem w świecie polityki czy w świecie finansów ignoruje się śpiewaczki, nie słucha się ich.

Tym razem, nie zważając na strapioną twarz trzydziestolatka, zaśmiał się i wykrzyknął:

– To nie było małżeństwo, lecz nieporozumienie!

– Czy każde małżeństwo jest błędem?

Zachary Bidermann wstał i okrążył biurko, bawiąc się swoim nowym piórem z czarnej żywicy oprawionej w platynę, na którym skrzyły się jego inicjały.

– Małżeństwo jest kontraktem, najlepiej, jeśli zawartym między dwiema osobami, które wiedzą, do czego się zobowiązują. Niestety, w naszych czasach zdominowanych przez złudne emocje ludzie najczęściej nie zjawiają się przed merem czy proboszczem, będąc w pełni władz umysłowych. Są zaślepieni, omamieni namiętnością, dręczeni rozkoszą, jeśli spełnili akt małżeński, zżerani niecierpliwością, jeśli go nie spełnili. Pobierają się chorzy, mój drogi Henry, rzadko osoby przy zdrowych zmysłach.

– W gruncie rzeczy wyjaśnia mi pan, że przede wszystkim nie należy być zakochanym, aby się dobrze ożenić?

– Wiedzieli to nasi przodkowie. Trzeźwo planowali związki. Wiedzieli, jakie znaczenie ma założenie rodziny.

– Nie bardzo to romantyczne.

– W małżeństwie nie ma nic romantycznego, nieszczęśniku! Jeśli coś jest romantyczne, to porywczość, obłęd, przesada, poświęcenie, męczeństwo, morderstwo, samobójstwo. Budowanie na tym swojego życia oznacza wznoszenie własnego domu na ruchomych piaskach.

Za plecami Zachary’ego Bidermanna, na placu d’Arezzo, papużki i papugi podniosły pełen dezaprobaty wrzask. Rozdrażniony tym skrzeczeniem ekonomista otworzył na oścież okna na ów cudowny wiosenny poranek.

Henry powiódł wzrokiem po pokoju pełnym umiarkowanego przepychu, po funkcjonalnych sygnowanych meblach, jedwabnych dywanach w abstrakcyjne wzory, ścianach pokrytych nieskazitelną boazerią z dębu piaskowanego, wykonaną przez ebenistów z takim wyrafinowaniem, że nie rzucało się w oczy. Ze ściany zachodniej i wschodniej dwa wiszące naprzeciw siebie szkice Matisse’a, twarz mężczyzny i twarz kobiety, obserwowały stojącego pośrodku Zachary’ego Bidermanna. Henry wahał się, czy zadać pytanie, które go dręczyło.

Zachary Bidermann pochylił się w jego stronę z szyderczym wyrazem twarzy.

– Słyszę, jak pan medytuje, Henry.

– Słucham?

– Zastanawia się pan nad moim związkiem z Rose... Jednak, zważywszy, że jest pan nieco zakompleksionym młodzieńcem, nie ma pan odwagi mnie o to spytać.

– Ja...

– Niech pan będzie szczery. Mylę się?

– Nie.

Zachary Bidermann przyciągnął taboret i usiadł poufale obok Henry’ego.

– To moje trzecie małżeństwo. Trzecie także dla Rose. Trzeba przyznać, że ani ona, ani ja nie zamierzaliśmy popełnić błędu. – Klepnął się w udo. – Człowiek uczy się tylko na własnych błędach. Tym razem chodzi o zdrowy i dobry związek. Wszystko się zgadza. Wątpię, żebyśmy, Rose i ja, tego pożałowali.

Henry pomyślał o tym, co zyskał Zachary Bidermann, żeniąc się z Rose: bogactwo. Potem uznał, że ze swej strony Zachary Bidermann spełniał ambicje polityczne i towarzyskie Rose: została małżonką wysokiego dygnitarza, europejskiego komisarza do spraw konkurencji, który znał i podejmował głowy państwa.

Jakby czytając w myślach Henry’ego, Zachary Bidermann mówił dalej:

– Okazuje się, że związek małżeński jest przedsięwzięciem tak brzemiennym w skutki, że należałoby pozbawić zainteresowanych odpowiedzialności za niego i obarczyć nią osoby poważne, obiektywne, kompetentne, prawdziwych profesjonalistów. Skoro kierownik obsady zapewnia właściwy przydział ról w filmie, czemu nie miałaby istnieć taka funkcja dla par? – Westchnął, podnosząc swoje słynne niebieskie oczy w stronę lakierowanego sufitu. – W naszych czasach wszystko gmatwamy. Gusty pokojówek utopiły nas w wodzie różanej. – Zerkając czujnym okiem na zegarek, zakończył rozmowę, mając świadomość, że ta przerwa na sprawy prywatne trwała wystarczająco długo: – Krótko mówiąc, mój drogi Henry, cieszę się, że się pan rozwodzi. Opuszcza pan ciemności, żeby wyjść na światło. Witamy w klubie przewidujących.

Henry pokiwał głową. Daleki był do uznania tych słów za obraźliwe. Przyjmował je z wdzięcznością, ufając szczerości Zachary’ego Bidermanna. Ten zaś, choć wydawało się, że posługuje się sarkazmem i paradoksem, nie był wcale cynikiem, lecz przenikliwym smakoszem. Kiedy jakieś oszustwo lub złudzenie waliło się w gruzy, czerpał z tego prawdziwą przyjemność, jak bojownik o prawdę.

Zachary Bidermann zerknął na zegarek i wrócił na swoje miejsce, przytłoczony poczuciem winy: wykorzystał sześć minut przerwy na roztrząsanie spraw prywatnych! Chociaż cenił sobie te chwile relaksu, począwszy od piątej minuty, niecierpliwił się, zaniepokojony, że trwoni czas.

Do dziewiątej sześć rano, pracując w swojej luksusowej rezydencji przy placu d’Arezzo, zdążył już wykonać połowę dniówki. Wstał o piątej, przeanalizował szczegółowo kilka dokumentów, napisał dziesięć stron sprawozdania i wraz z Henrym wyznaczył sobie priorytetowe zadania. Ten olbrzym obdarzony żelaznym zdrowiem i potrzebujący niewiele snu emanował energią, która budziła powszechny podziw i pozwoliła mu dojść, jemu, ekonomiście z wykształcenia, do najwyższych stanowisk we władzach europejskich.

Zrozumiawszy, że spotkanie dobiegło końca, Henry wstał i ukłonił się Zachary’emu Bidermannowi, który, nanosząc uwagi w jakimś raporcie, nie zdawał już sobie sprawy z jego obecności.

Ledwie Henry przeszedł przez drzwi, pani Singer, sekretarka, skorzystała z okazji, żeby wślizgnąć się do pokoju. Chuda, sztywna niczym wojskowy kobieta wciśnięta w granatowy kostium z dziadziny ze spodniami zajęła właśnie miejsce za biurkiem, po prawej stronie swojego szefa, i czekała bez szemrania, aż zauważy jej obecność.

– Tak, Singer?

Podsunęła mu teczkę z korespondencją do podpisu.

– Dziękuję, Singer.

Nazywał ją Singer, jak żołnierz zwracający się do towarzysza broni, bo dla niego Singer nie była kobietą. Ponieważ nie miała ponętnych kształtów, nie groziło mu, że odwróci jego uwagę od obowiązków, pochylając się i eksponując powabny biust, pokazując nogi, na które by zerkał ukradkiem, czy kręcąc pośladkami, które miałby ochotę ugniatać. Jej krótko ścięte włosy, ich wyblakła szarość, jej zapadnięta twarz, gorycz jej warg, jej bezbarwna skóra, brak zapachu, wszystko to zmieniało Singer w funkcjonalną istotę, która od dwudziestu lat podążała za nim od stanowiska do stanowiska. Zachary Bidermann, gdy sobie o niej przypominał, wykrzykiwał: „Singer jest doskonała!”. Rose również to powtarzała, co dowodziło, że miał rację.

Skoro tylko skończył maraton podpisów, zainteresował się spotkaniami.

– Przyjmie pan dzisiaj przed południem pięć osób – oświadczyła pani Singer. – Pana Morettiego z Europejskiego Banku Centralnego, pana Karopoulosa, dyrektora gabinetu ministra finansów Grecji, pana Lazarevicha z Lazarevich Finances, Harry’ego Palmera z „Financial Times” i panią Klügger z Fundacji Nadzieja.

– Bardzo dobrze. Poświęcimy każdemu z nich pół godziny. Ostatnie spotkanie, mniejszej rangi, zakończę szybciej. Ale, Singer, absolutnie nie wolno mi przeszkadzać podczas rozmowy. Zaczekacie, aż was wezwę.

– Naturalnie, proszę pana.

Powtarzał tę instrukcję codziennie, a ludzie, przede wszystkim pani Singer, uznawali ją za wyraz szacunku, jaki ów wielki człowiek okazywał swoim gościom.

Tak więc przez dwie godziny wytężał swoje zdolności umysłowe w obecności składających mu wizytę osób. Słuchał niczym zastygły w bezruchu krokodyl, który czyha na swoją ofiarę. Potem otrząsał się i zadawał kilka pytań, zanim wygłosił błyskotliwą refleksję, rzeczową i popartą argumentami. Żaden rozmówca mu nie przerywał, po pierwsze dlatego, że Zachary Bidermann perorował szybko, choć cichym głosem, a po drugie każdy zdawał sobie sprawę ze swej niższości intelektualnej. Spotkania kończyły się w identyczny sposób: Zachary Bidermann brał czystą kartkę i gryzmolił na niej nazwiska i numery telefonów, które bez wahania notował z pamięci: rzec by można, że zachowywał się jak lekarz wypisujący receptę po stwierdzeniu objawów i postawieniu diagnozy.

Za pięć jedenasta, po wyjściu czwartego gościa, poczuł nagłe, niekontrolowane zdenerwowanie. Czyżby z głodu? Nie potrafiąc się skoncentrować, minął popiersie ustawione w przedpokoju, gdzie za swym biurkiem królowała pani Singer, i oznajmił jej, że idzie spotkać się z żoną.

Winda ukryta za parawanem z chińskiej laki zawiozła go na wyższe piętro.

– Ach, mój kochany, cóż za piękna niespodzianka! – wykrzyknęła Rose.

Niespodzianki, prawdę mówiąc, nie było w tym żadnej, gdyż Zachary Bidermann zjawiał się każdego dnia dokładnie o jedenastej rano w prywatnych apartamentach Rose, żeby zjeść z nią przekąskę. Mimo to oboje zachowywali się wobec siebie tak, jakby chodziło o nagły kaprys.

– Wybacz, że przeszkadzam ci o byle jakiej porze.

O ile nikt, nawet Rose, nie wchodził do gabinetu Zachary’ego Bidermanna, nie zadzwoniwszy do niego zawczasu, o tyle on pojawiał bez zapowiedzi wszędzie i gdy tylko zapragnął. Rose dostosowała się do tego, uznając, że dyspozycyjność należy do jej roli kochającej żony, a była na to przygotowana, bo mimo wszystko ta „byle jaka pora” zawsze wypadała o jedenastej.

Poczęstowała go herbatą i rozłożyła przed nim talerze zapełnione drożdżówkami i różnymi słodyczami. Rozmawiali, kosztując tych przysmaków – on chwytał je pełnymi garściami i pochłaniał niczym ogr, podczas gdy ona, jako że dbała o linię, potrzebowała kilku minut na schrupanie ściskanego w palcach daktyla.

Poruszyli aktualny temat, napiętą sytuację na Bliskim Wschodzie. Rose, mająca wykształcenie z dziedziny nauk politycznych, pasjonowała się stosunkami międzynarodowymi. Oddali się zatem wnikliwym analizom, dowodząc trafności swoich informacji, a każde z nich starało się zadziwić partnera nieznanym szczegółem, niesłychanym spostrzeżeniem. Uwielbiali te pogawędki, bo stanowiły współzawodnictwo bez rywalizacji.

Podczas tej wymiany zdań nigdy nie poruszali spraw osobistych. Trzymali się tematów ogólnych: nie rozmawiali o dzieciach, które Rose miała z poprzednimi mężami, ani nie wspominali o dzieciach Zachary’ego z wcześniejszymi żonami, woląc gawędzić jak dwoje studentów nauk politycznych, pozbawionych balastu rodzinnych udręk i domowych upokorzeń. Zdrowie tej młodej pary sześćdziesięciolatków zależało od amnezji obejmującej poprzednie małżeństwa oraz ich skutki.

Podczas roztrząsania zagadnień dotyczących Strefy Gazy Zachary zrobił uwagę na temat smaku makaronika:

– Och, ale pyszny!

– Który? Czarny? Jest z lukrecją.

Pochłonął następnego.

– Skąd są?

– Z Paryża, od Ladurée.

– A te wafelki?

– Z Lille, od Mercka.

– A te czekoladki?

– Z Zurychu, mój drogi, chyba żartujesz! Od Sprüngliego.

– Twój stół przypomina konfiskatę celną.

Rose parsknęła śmiechem. Trudno o coś bardziej różnorodnego niż jej świat. Niezależnie od tego, czy chodziło o potrawy, wina, meble, ubrania, czy kwiaty, kupowała to, co najlepsze, nie przejmując się ceną. Jej notes zawierał wyłącznie rekomendacje doskonałości: najlepszy tapicer, najlepszy ramiarz, najlepszy posadzkarz, najlepszy doradca finansowy, najlepszy masażysta, najlepszy dentysta, najlepszy kardiolog, najlepszy urolog, najlepszy agent turystyczny czy najlepsza wróżka. Wiedząc, że pobyt na szczycie jest krótkotrwały i ryzykowny, często weryfikowała swoją listę i to zajęcie bardzo ją absorbowało. Rose myślała racjonalnie i umiała pokazywać, że jest powierzchowna, albo raczej na serio oddawała się błahostkom. Ta jedyna córka dobrze prosperującego przemysłowca dokładała takich samych starań, prowadząc dom, jak analizując krzywą bezrobocia czy konflikt izraelsko-palestyński.

– Twój stół nadal jest najbardziej apetyczny ze wszystkich, jakie znam – oświadczył Zachary, głaszcząc ją po policzku.

Zrozumiała sens tego gestu i, nie wahając się nawet przez sekundę, usiadła mu na kolanach.

Przyciągnął ją do siebie. Miał wilgotne oczy i pocierał jej nos swoim. Poczuła, że ma ochotę uprawiać z nią seks.

Zaczęła się wiercić, poruszając zadkiem na udach męża, żeby jeszcze bardziej go rozpalić.

– Wielki brzydal! – szepnęła.

Przywarł wargami do jej ust. Całowali się długo i pożądliwie, splatając języki, a ich pocałunek wzbogacał aromat lukrecji z masłem.

Gdy się od niej oderwał, mruknął:

– Mam spotkanie.

– Szkoda...

– Och, nic nie tracisz, czekając.

– Wiem – szepnęła z zamkniętymi powiekami. – Spróbuj się uspokoić w windzie, Zachary, bo w przeciwnym razie ryzykujesz, że twoje spotkanie będzie krępujące.

Zaśmiali się porozumiewawczo. Potem Zachary Bidermann wyszedł.

Rose przeciągnęła się lubieżnie. Przy nim przeżywała drugą młodość, czy raczej po prostu swoją młodość, bo w czasach tej prawdziwej była skromną dziewczyną, zbyt powściągliwą. Dzisiaj, w wieku sześćdziesięciu lat, miała wreszcie ciało, ciało, które Zachary wielbił, ciało, którego tak pożądał, że czcił je każdego dnia, czasami częściej. Wiedziała, że o dziewiętnastej wróci z Komisji Europejskiej i rzuci się na nią. Może nawet brutalnie – miała na ciele kilka sińców czy zadrapań, które uważała za trofea świadczące o jej atrakcyjności seksualnej. A może w nocy zaczną od nowa? Która z jej przyjaciółek mogłaby się pochwalić tym samym? Którą partner posiadał tak często, tak zapalczywie? Jej dwaj poprzedni mężowie aż tak jej nie pożądali. Żaden z nich. Nie, nigdy nie była do tego stopnia pobudzona, a to przydawało jej zmysłowego blasku typowego dla kobiety szczęśliwej.

Po powrocie do swojego gabinetu Zachary Bidermann był już mniej zdenerwowany – bo miał pełny żołądek – ale jego serce jeszcze galopowało, dręczył go jakiś nieokreślony lęk. Podniósł słuchawkę interkomu.

– Następna osoba, Singer?

– Pani Klügger z Fundacji Nadzieja.

– Proszę ją uprzedzić, że poświęcę jej tylko dziesięć minut. O jedenastej dwadzieścia pięć kierowca musi mnie zawieźć do Komisji Europejskiej.

– Dobrze, proszę pana. Poinformuję ją.

Zachary Bidermann podszedł do okna i zauważył, że na placu d’Arezzo pod najbliższym drzewem papużki gonią się, potrząsając skrzydłami. Dwa samczyki rywalizowały o samiczkę, która wzbraniała się przed wyborem i zdawała się, sądząc po jej udawanym przestrachu, czekać, aż zdecydują za nią.

– Mała zdzira – wymamrotał na tyle cicho, że tylko on sam mógł to usłyszeć.

– Pani Klügger! – zaanonsował gościa uroczysty głos Singer za jego plecami.

Zachary Bidermann zobaczył wysoką kobietę w czarnym, dopasowanym kostiumie – wyglądała na wdowę – stojącą przy drzwiach, które zamknęła za sobą Singer.

Zmierzył ją wzrokiem, uśmiechnął się nieznacznie samymi oczami i rzucił poważnym tonem:

– Proszę podejść.

Kobieta zbliżyła się, sunąc nad ziemią na wyjątkowo wysokich obcasach rozkołysanym krokiem, który zatarł wcześniejszy obraz wdowy.

Zachary Bidermann westchnął.

– Powiedziano pani? Mam tylko siedem minut.

– To zależy od pana – odparła.

– Jeśli zna pani swój fach, siedem minut mi wystarczy.

Usiadł i rozpiął przed nią rozporek. Rzekoma wdowa przyklękła i, jak przystało na doskonałą profesjonalistkę, zajęła się nim z odpowiednią zręcznością.

Sześć minut później Zachary Bidermann wydał z siebie ekstatyczne stęknięcie, doprowadził się do porządku i podziękował jej, mrugając okiem.

– Dziękuję.

– Do usług.

– Pani Simone ureguluje szczegóły.

– Tak właśnie zostało uzgodnione.

Odprowadził ją do drzwi i, co było obliczone na zmylenie Singer, pożegnał się z nią z szacunkiem, a potem znów zasiadł za biurkiem.

Zniknął niepokój, zmęczenie, skurcz żołądka. Czuł, że jest w doskonałej formie, gotowy do ataku. Uff, teraz już mógł kontynuować codzienne obowiązki w przewidzianym rytmie.

– Trzy minuty, zostały mi trzy minuty – zanucił na wesołą melodię – trzy minuty do wyjazdu do gmachu Berlaymont.

Wziął ze stołu swoją prywatną korespondencję i poświęcił jej ten czas. Po przeczytaniu dwóch zaproszeń otworzył kopertę różniącą się od pozostałych, bo jasnożółtą. W środku na złożonej kartce widniały dwa zdania:

„Piszę tych kilka słów po prostu po to, by Ci powiedzieć, że Cię kocham. Podpisane: Ty wiesz kto”.

Złapał się za głowę rozwścieczony. Co za idiotka mu to przysłała? Która z jego kochanek mogła napisać tę niedorzeczną wiadomość? Sinead? Virginie? Oxana? Carmen? Dość! Nie chciał już mieć stałego związku! Kobiety zawsze się w końcu przywiązują, zawsze rozbudzają w sobie „uczucia”, popadają w tę banalność uczuciową, która brudzi, która cuchnie, która zniewala.

Wyjął zapalniczkę i spalił list.

– Niech żyją żony i niech żyją kurwy! To jedyne kobiety, nad którymi da się zapanować.

2

Tak dobrze się z nią kochał, że go nienawidziła.

Jego smukłe, umięśnione ciało o wypukłych pośladkach i ramionach, jego jędrna skóra Metysa wydzielająca woń dojrzałej figi, jego wąska talia, jego mocne uda, jego silne, choć wysmukłe ręce, jego gładka szyja z niewidocznymi ścięgnami, wszystko to ją pociągało, podniecało, paliło jej wnętrzności. Faustina miała ochotę się na niego rzucić, nie pozwolić mu odpocząć, uderzyć go.

– Chyba nie śpisz? – mruknęła zirytowana.

Po takiej nocy, chociaż powinna była odczuwać głęboką satysfakcję, trzęsła się ze złości. Jakby sprowadził ją do roli owrzodzonej błony śluzowej, podnieconej, napiętej, domagającej się jeszcze i jeszcze. Czy to możliwe, że picie nie pozwala zaspokoić pragnienia, lecz jeszcze bardziej je wzmaga?

„Ile razy miałam orgazm?”

Już nie potrafiła zliczyć swoich szczytów rozkoszy. Ona i on bez przerwy zanurzali się jedno w drugim, pochłonięci zaraźliwym uniesieniem, nie ulegając senności dłużej niż na chwilę i nie po to, by dojść do siebie, ale raczej żeby przedłużyć ekstazę. Nie bardzo wiedząc dlaczego, pomyślała o matce, swej zacnej matce, której nie opowie o tych wyczynach, swej smutnej matce, która nigdy nie zaznała takich uniesień. „Biedna mama...”

Masując sobie łydki, Faustina uznała się za grzesznicę i czerpała z tego dumę. Tak, tej nocy była tylko ciałem, ciałem kobiety, w które zagłębiał się mężczyzna, ciałem, które czuje rozkosz, i to wielokrotnie, i które wciąż tęskni.

„Ten łajdak zrobił ze mnie zdzirę”. Posłała, tylko przelotnie, czułe spojrzenie śpiącemu mężczyźnie.

Faustina nie lubiła niuansów. Jeśli chodziło o ocenę swoich bliźnich albo siebie samej, miotała się z jednej skrajności w drugą. W zależności od momentu przyjaciółka mogła zostać uznana za „anioła dobroci” albo za „egoistycznego potwora bez czci i wiary”, jej matka stawała się „jej uwielbianą mamuńką” albo „tą burżujką bez serca, na którą trafiłam na loterii narodzin”. Co do mężczyzn, byli oceniani jako przystojni, potem brzydcy, czarujący, wstrętni, hojni, skąpi, uprzejmi, bezceremonialni, uczciwi, podstępni, niezdolni do zabicia muchy, psychopaci. Zasługiwali, żeby „spotykać się z nimi do końca moich dni” albo żeby „wyrzucić ich z serca”. Ona sama we własnych oczach oscylowała między dwoma położeniami: była czystą intelektualistką oddaną kulturze lub dziwką o niskich instynktach, nurzającą się w rozpuście.

Zrównoważona opinia wydałaby jej się nudna. Lubiła nie tyle myśleć, ile myśleć gwałtownie. A zatem doznawać... W każdym momencie jej myślami kierował nastrój, emocje wpływały na słowa.

Pojmowała świat w sposób kontrastowy i uważała, że jest rozdwojona: gdy rozstawała się ze swoimi książkami i chroniła się w ramionach kochanka, porzucała jedną ze swoich osobowości na rzecz drugiej. Jej zachowanie nie stanowiło dopełnienia poprzedniego, stanowiło raczej jego zaprzeczenie. Zmieniała się. Faustina miała wrażenie, że jest nie tyle zrównoważona, ile podwójna.

– Przestań udawać, że śpisz – powtórzyła.

Nie zareagował.

Nachyliła się, żeby przyjrzeć się jego twarzy, i stwierdziła, że nie porusza się na niej żaden mięsień. Gorzej, jego długie rzęsy, czarne, sztywne, podwinięte rzęsy, które podniecały dziewczyny, pozostały obojętne.

Ta obojętność ją upokorzyła.

„Już go nie cierpię”.

Oczywiście dobrze wiedziała, że się okłamuje. Irytowało ją przede wszystkim to, że już się nią nie zajmował. Drażniło ją, że tej nocy czuła się tak od niego uzależniona.

„Macho!”

Wyrwało jej się gwałtowne westchnienie, które oznaczało równocześnie „wstrętny facet” i „jakie szczęście, że jestem kobietą”.

Zawahała się. Może lepiej było nie psuć tej chwili... Jednak czuła potrzebę działania, musiała interweniować, nieważne jak, czekanie stanowiło udrękę. Zresztą, czekanie na co? Czekanie, aż szanowny pan skończy wypoczywać? Czekanie, aż z kolei ona zapadnie w sen? Widziała wyraźnie przez zasunięte zasłony, że wstaje słońce. W oddali papugi i papużki z placu głośno obwieszczały spóźnionym śpiochom, że wstaje dzień.

Przyglądając się swemu kochankowi, postanowiła zepchnąć go z łóżka kopniakiem. Potem się powstrzymała. Czy zrozumiałby, dlaczego go zaatakowała? Czy ona sama to rozumiała?

„Teraz, jak tylko się poruszy, wywalę go za drzwi”.

Dany przewrócił się na plecy i nie unosząc powiek, zaczął jej szukać rękami, odnalazł ją i przyciągnął do siebie, mrucząc.

Gdy tylko dłonie prześlizgnęły się po jej biodrach, uspokojona przysunęła się posłusznie, układając się wzdłuż jego ciała, i przycisnęła lędźwie do umięśnionego brzucha, mrucząc w taki sam sposób.

Elokwencja nie była potrzebna. Po kilku pieszczotach i dreszczach znów pojawiła się iskra namiętności, rozpaliła ich żądza. Poczuła na pośladkach pożądanie Dany’ego i zakołysała się, żeby pokazać mu, że się zgadza.

Nie odzywając się ani słowem, z zamkniętymi oczami, znów zaczęli się kochać.

Jeśli nawet czuli zmęczenie i opadli z sił, cisza i zaślepienie przydały ich figlom niezbędnej pikanterii: ponieważ nie widzieli partnera, zmuszało ich to do rozpoznawania go palcami, piersią, skórą, kroczem – oznaczało to równocześnie odkrywanie się na nowo i przypominanie się sobie. Jeśli się odzywali, było to jedynie dyszenie i chrząkanie, a zatem wyrzekali się człowieczeństwa, zmieniając się w zwierzęta, ciała, organy posłuszne instynktowi.

Po zakończeniu tych wyjątkowych igraszek Faustina podjęła decyzję: zostanie w łóżku przez cały dzień.

Dany wstał, pełen energii.

– Nie ma mowy o zwlekaniu. Mam dzisiaj umówione spotkania w sądzie.

Ze zdziwieniem zobaczyła, jak dopada swojego zegarka i zbiera porozrzucane ubranie. Wyglądał wspaniale.

– Powinieneś iść tak.

– Co to znaczy: tak?

– Nago.

Odwrócił się do niej i uśmiechnął się, zapinając pasek zegarka. Sprecyzowała:

– Nago, tylko w zegarku, bez niczego więcej. Jestem pewna, że miałbyś duże powodzenie.

– U zbrodniarzy?

Korzystając z tego, że był blisko, uwiesiła mu się na szyi.

– U zbrodniarek, sukces murowany.

Pocałowała go na siłę w usta. Przystał na to z rozbawieniem, ale zauważyła, że faktycznie chce się ubrać. Zmieszana, już nie próbowała go zatrzymać i chciała powiedzieć coś nieprzyjemnego, ale nic jej nie przyszło do głowy.

Wszedł do łazienki i odkręcił kran.

– Bierzesz prysznic w zegarku?

– Po pierwsze mój zegarek jest wodoszczelny. Po drugie uprzedza mnie, że przechodzę do drugiej części swojego życia: do pracy.

Faustina pomyślała: „Do części, w której mnie nie ma”. Natychmiast zaczęła sobie robić wymówki z powodu tego zdania. Cóż za dziecinada! Reakcja sentymentalnej idiotki. Można by to uznać za żal zazdrosnej zakochanej kobiety. Otóż ona nie była zazdrosna. A tym bardziej zakochana.

„Pieprzyli się, nic więcej. Fakt, że dobrze. Wyśmienicie, zgoda. Jednak nic więcej”.

Wstała i przyglądała mu się pod prysznicem. Uwielbiała oglądać mokrych mężczyzn, z kroplami wody na skórze, szorujących ciało. Kradła im chwilę intymności. Akurat w tym momencie Dany namydlał sobie genitalia, mocnymi ruchami, dokładnie.

Ucieszył się, zauważywszy, że go obserwuje.

– Jak widzisz, dbam o niego.

– Masz w tym interes.

Wyobraziła sobie następną noc z nim i poczuła na piersi przytłaczającą niecierpliwość. Mierząc go wzrokiem z góry na dół, orzekła:

– Jesteś tylko chodzącymi genitaliami.

Zaśmiał się, traktując to jak komplement, i odpowiedział:

– Mówisz o sobie czy o mnie?

Skrzywiła się, bo tak bardzo nie spodobała jej się ta uwaga.

Faustina zdążyła już przejść metamorfozę. Porzuciła osobowość zmysłowej kobiety, która godzinami oddawała się temu mężczyźnie, i teraz uważała, że to, co wydarzyło się ostatniej nocy, stało się z jego winy: jeśli zachowywała się jak gorąca rozpustnica, jego obarczała odpowiedzialnością. Oczywiście nie została uwiedziona... jednak nakłonił ją do rzeczy, których nie zrobiłaby spontanicznie.

Odwracając się, Faustyna pomyślała o czekających ją zadaniach. Kilka powieści do przeczytania – a przynajmniej ich streszczenia. Zadzwonić do dziennikarzy. Także do paryskich wydawców. Skontrolować swoje rachunki.

W jednej sekundzie redaktorka prasy literackiej narodziła się na nowo. Owinięta w płaszcz kąpielowy, wahała się. Czy powinna od razu przystąpić do swoich obowiązków? A może zająć się kuchnią? Taca z parującą kawą, do tego tosty z masłem śmietankowym, konfitury i jajko na twardo. To chyba trochę za bardzo przypominało nieśmiałą zakochaną, kobietę, która przyczepia się do samca i chce, żeby wrócił.

„Niech sam sobie radzi. Przełknie paskudne espresso w Pałacu Sprawiedliwości, bardzo czarne, bardzo gorzkie. Tym gorzej dla niego”.

Równocześnie zdała sobie sprawę, że jest głodna i że ona z przyjemnością napije się wyśmienitej kawy, którą tak doskonale przyrządza.

„Dobrze, przygotuję ją dla siebie, nie dla niego”.

Pozbywszy się skrupułów, poszła zakrzątnąć się w kuchni i nakryła stół, zdając się zapominać, że robi śniadanie dla dwóch osób.

Zjawił się Dany, odświeżony, w jedwabnym garniturze, białej koszuli i krawacie.

– Mmm... Ładnie pachnie – zawołał. Docenił apetyczny posiłek, który przygotowała. – W dodatku jesteś idealną gospodynią!

– Jeszcze słowo, kretynie, a wyjdziesz stąd z pustym żołądkiem.

Usiadł i zaszczycił swoją osobą zrobione przez nią śniadanie.

Gdy jadł, nie mogła się powstrzymać od wpatrywania się w jego palce i wyobrażania sobie, że jest na miejscu tego, czego dotykał. Popatrzyła na jego usta i stała się przeżuwanym przez niego rogalikiem. Obserwowała jego grdykę zajętą przełykaniem i uznała się za kawę, którą pił łapczywie.

Wystraszona swoimi absurdalnymi myślami, odchyliła się na krześle i zapytała go o jego pracę adwokata. Opowiadał o niej z przyjemnością, zwłaszcza o sprawie Mehdiego Martina, tego maniaka seksualnego, dzięki któremu stał się sławny, ale zanim przerwała mu te wywody, nie powiedział nic nowego na jego temat.

„Ależ on mnie drażni. Poza tym, że jest dobry w łóżku, nie widzę w nim nic interesującego”. Gdy doszła do takiego wniosku, poczuła się pewniej.

Dany spojrzał na zegarek, uznał, że ryzykuje spóźnienie na pierwsze spotkanie, i w jednej chwili znalazł się przy drzwiach.

Odetchnęła z ulgą na myśl, że się go pozbędzie, i postanowiła spokojnie siedzieć dalej i dokończyć śniadanie.

– Więc wkrótce znów się zobaczymy? – powiedział, podchodząc, żeby ją pocałować.

– Czyżby? Mamy się znów zobaczyć?

Odpowiedziała w ten sposób, odsuwając się od niego. Zmieszał się.

– No, tak... Nie życzysz sobie tego? Ja w każdym razie bardzo chcę.

– Ach tak?

– Ty nie?

– Nie wiem.

– Faustino, ty i ja, ta noc, to było...

– To było?

– To było wspaniałe, cudowne, niesamowite, wyjątkowe.

– Ach, mimo wszystko...

Przybrała oschły ton, niczym skromna pracownica, której zasługi zostały w końcu docenione.

Przywarł swoimi gorącymi wargami do jej ust, składając na nich długi, natarczywy pocałunek. Zadrżała, stwierdzając, że znów traci panowanie nad sobą.

Wyrwał się z jej objęć bez tchu.

– Zadzwonię do ciebie niedługo.

– Zgoda – mruknęła.

Odszedł, zatrzaskując drzwi.

Gdy tylko Faustina została sama, włączyła radio. Wiedziała, jak to będzie z Danym: tak samo jak z innymi! Będą się spotykać, próbując odnaleźć magię pierwszej nocy, ale bezskutecznie. Potem im się to uda, kosztem wyczerpujących weekendów, aż pewnego dnia przestaną się widywać, wymawiając się pracą. Jak długo to może potrwać? Dwa miesiące... Trzy, jeśli będzie się ciągnęło... „Dobrze wiesz, moja mała, że właśnie miałaś to, co najlepsze. Teraz będzie przyjemnie, czasami trochę mniej, a niebawem zrobi się nudno”.

Przeszła przez mieszkanie i zauważyła przy wejściu kopertę. Podniosła ją, otworzyła. List, bez podpisu, zawierał krótką wiadomość:

„Piszę tych kilka słów po prostu po to, by Ci powiedzieć, że Cię kocham. Podpisane: Ty wiesz kto”.

Puściły jej nerwy. Wzruszona oparła się o ścianę i zaczęła krzyczeć:

– Ależ ze mnie idiotka! On mnie kocha, a ja nie pozwalam mu tego powiedzieć. Kocha mnie, a ja traktuję go jak wibrator. Mój biedny Dany, masz pecha, że trafiłeś na taką wariatkę jak ja. Och, Dany...

Potem – w geście, który jeszcze kilka minut wcześniej uznałaby za groteskowy – osunęła się na kolana, uniosła bilecik do ust i, oszołomiona, kilkakrotnie go pocałowała.

3

Na środku łóżka leżały na boku dwa ciała, ułożone symetrycznie, niczym widelce w szufladzie ze srebrnymi sztućcami.

Ona spała, on nie.

Baptiste, leżąc z otwartymi oczami, uspokojony ciepłem bijącym od Joséphine, pozwalał, by jego świadomość wędrowała od marzenia do marzenia.

Bez żadnej kontroli posuwał się zygzakiem między kilkoma światami. Chwilami dobrze wiedział, że jest u siebie, przytulony do żony, kiedy indziej przechadzał się po zachwycającej piaszczystej plaży, gdzie jacyś groźni osobnicy kryli się za krzakami, żeby urządzić na niego zasadzkę. Jeszcze innym razem przenosił się na swoje biurowe krzesło i redagował tekst, który musiał oddać... Niczym samochód zmieniający pas ruchu, jego umysł przemykał od jednego świata do sąsiedniego, czasami znajdując się nad brzegiem wody, czasami nad kartką, którą musiał zapisać, czasami w pościeli. Te przeskoki były tak szybkie, że pejzaże traciły swą szczelność: oto wrogowie przybywali do pokoju, oto Joséphine wyrywała mu artykuł z szyderczą miną.

Baptiste usiadł na łóżku. Potrząsając głową, żeby w ten sposób wyrzucić z niej myśli, zirytował się, że krąży w nim tyle lęków: każdego dnia wystarczało, żeby stał się nieco mniej czujny, a już wyłaniał się strach.

Ponętne kształty Joséphine, jej wypukłe biodra, jej wysmukłe ramiona, spoczywały na lśniącej bawełnie. Jej twarz nie wyrażała niczego, żaden ruch nie niepokoił jej długich rzęs. Widocznie korzystała z tego snu, podczas którego już się nie śni. Co za szczęście...

Baptiste ziewnął.

Zazdrościł Joséphine spokoju. Chociaż wszyscy, którzy go znali, widzieli w nim wzór pogody ducha, chociaż on sam uważał, że osiągnął umiarkowaną równowagę, jego sny budziły zaciekłe demony, a czaszkę wypełniał niepokój. Czy jego rzekoma równowaga ducha była pozorna? Czyżby osiągnął jedynie powierzchowny spokój...?

Wyślizgnął się z łóżka tak, żeby nie zbudzić Joséphine, popatrzył z podziwem na jej delikatne ciało, pogratulował sobie, że ma szczęście żyć u boku takiej kobiety, potem szybko wykonał poranną toaletę, włożył bokserki oraz koszulę i poszedł usiąść przy biurku. Być może zakrawało to na dziwactwo, ale nie potrafił pracować, kiedy był brudny lub nagi! Chociaż nie musiał nikogo słuchać, bo uwolnił się od przełożonych i pracował w godzinach, jakie mu odpowiadały, jakaś ślepa potrzeba kazała mu się przygotować, ubrać, a nawet wyperfumować, zanim zasiadł w fotelu, zupełnie jak urzędnik stawiający się punktualnie w biurze.

Włączył komputer i otworzył dokument „Wierność”, w którym wcześniej umieścił trzy enigmatyczne zdania, niespójne i źle pomyślane.

Ten temat, „wierność”, wprawiał go w zakłopotanie, bo wywoływał tylko binarną refleksję: albo było się za wiernością, albo przeciw. Smutne, co? Albo popierało się klasyczną przysięgę małżeńską, ideę religijną, społeczną, krótko mówiąc: ustanowiony porządek, albo łamało się ją w imię wolności. Teza i antyteza wznosiły więzienie. Między konformizmem i nonkonformizmem nie znajdował miejsca dla siebie.

Odwrócił się w stronę placu, na którym rozbrzmiewało skrzeczenie tropikalnych ptaków. Czy te opierzone stworzenia zadawały sobie tego rodzaju pytania?

Baptiste z zakłopotaniem zdał sobie sprawę, że nie ma pojęcia o zwyczajach papug i papużek. Jak to było z wiernością u tych zwierząt? Czy samiec ograniczał się do jednej samicy, czy też nawiązywał kontakty zależnie od okazji, pór roku, popędu? Może to byłby sposób, żeby zapisać całe strony tymi informacjami?

Przez chwilę prowadził poszukiwania, potem przerwał. Jakie to miało znaczenie? Niezależnie od tego, czy wierność miała podłoże biologiczne, czy nie, zachowanie zwierząt nie mogło stanowić wzoru, bo ludzie nie żyli w zgodzie z naturą, kierując się instynktem.

„Wierność”... Odsunął krzesło. A on sam, czy był wierny?

Stał się z czasem. Chociaż piętnaście lat wcześniej oświadczył Joséphine, że nigdy nie będzie przestrzegał tak idiotycznego przykazania, że nie da się wykastrować, że zachowa wolność zaspokajania żądz, które nim targają, przestał mnożyć związki, całował już tylko Joséphine, kładł się już tylko u boku Joséphine, sypiał już tylko z Joséphine i był z tego zadowolony.

Dlaczego?

„Z lenistwa!”

Zaśmiał się głośno. Potem przypomniało mu się, że właśnie zacytował samego siebie. W jednej z jego sztuk bohater wykrzykiwał: „Piętnaście lat, to już nie jest miłość, to próżniactwo!”. Na przedstawieniach zauważał z konsternacją, że ta kwestia nikogo nie bawiła, z wyjątkiem jego samego – nie znosił tego rodzaju stanu rzeczy, bo choć był zdecydowany pisać dla widzów, przyłapywał się na gorącym uczynku egoizmu.

Oczywiście w wierności było coś z lenistwa. Zabawa w uwodziciela wymagała czasu i energii. Gdy tylko przeczuwał okazję do flirtu z jakąś kobietą, natychmiast dostrzegał także mnóstwo wynikających z tego obowiązków: redagowanie porywających liścików, telefonowanie, wynajmowanie pokoi hotelowych, poświęcanie posiłków, wyjścia z aktualną kochanką, wymyślanie przekonujących wymówek dla Joséphine. Tak, trzeba było oszukiwać, zwodzić, ukrywać się, zmyślać. Nie przeszkadzało mu, że kłamstwo oznaczało nieuczciwość, ale że było uciążliwe.

I po co tyle wysiłków? Dla ukradkowych rozkoszy. Dla jakiegoś skomplikowanego romansu, który prędzej czy później by się skończył, bo kochał Joséphine i nie porzuciłby jej. W rzeczywistości powstrzymywał się z braku nieposkromionego pragnienia. Już od dawna pociąg do pięknej istoty nie miał wystarczającej siły, żeby zmienić jego zachowanie. Pożądanie trwało krótko i nie miało żadnych konsekwencji.

Koniec końców zdradził Joséphine tylko trzy razy. Trzy wypadki cudzołóstwa skupione w dwóch pierwszych latach ich współżycia. Od trzynastu lat już do tego nie wrócił. W tamtych czasach próbował okazać swoją wyższość pomimo wyboru, którego dokonał: młody małżonek, żyjący na skutek kontraktu w związku monogamicznym, chciał przekonać samego siebie, że nadal jest niezależny. Niewątpliwie dlatego, że zachował nawyki z wcześniejszego, bardzo rozwiązłego życia. Teraz, gdy stał się idealnym małżonkiem, nie dotykał innej kobiety niż Joséphine.

Przeciągnął się tak mocno, że aż zadrżał. Dwudziestoletni Baptiste nie zechciałby spotkać Baptiste’a czterdziestoletniego: uznałby, że jest przygaszony, zwyczajny. Za to Baptiste czterdziestoletni wyjaśniłby dwudziestoletniemu, że nie ma już potrzeby spania z całym miastem, dlatego że on potrafi tworzyć.

Po wykonaniu w swoim komputerze szeregu skomplikowanych operacji mających na celu uniemożliwienie komukolwiek dostępu, otworzył plik zawierający jego intymny dziennik. Na tych tajnych stronach lubił oddawać się refleksjom nad fundamentami swojego powołania. Dwoma kliknięciami zaznaczył tekst, w którym mówił o sobie:

W swoim życiu miałem dwie egzystencje, jedną seksualną i drugą literacką. Otóż obie służyły identycznemu celowi: odkrywaniu moich współczesnych. Za każdym razem podejmowałem się romantycznej eksploracji: seksualnej swoim ciałem, literackiej swoim piórem.

Moja młodość była zatem seksualna. W starszym wieku, mimo że pragnąłem pisać, ponosiłem porażki, z trudem docierając do końca strony. W dodatku, czytając to, co napisałem, uznawałem, że moje teksty są niespójne. Pewnie doszedłbym do wniosku, że powinienem zrezygnować z tego powołania, gdyby nie powstrzymało mnie przed tym kilka obiecujących fragmentów tu i tam i przede wszystkim gdybym nie przeczytał W poszukiwaniu straconego czasu, znakomitej książki, która ośmiela pisarzy nieudaczników: Marcel Proust przedstawia w niej narratora, który na próżno marzy o karierze literackiej, jednak każdy czytelnik uznaje siedem tomów „Poszukiwania” za wielkie dzieło zrealizowane ostatecznie w wyniku tego bezowocnego błądzenia po omacku.

Z braku pisania do romantycznych poszukiwań służyło mi życie seksualne. Szedłem za przypadkową kobietą, której spojrzenie mi się spodobało. Zaintrygowany apaszką czy torebką, przystępowałem do śledzenia jej właścicielki, żeby zgłębić osobowość mijanej na ulicy osoby. Uwielbiałem budzić się w nieznanym pokoju, mansardzie studentki, lofcie artystki, mieszkaniu prawniczki, błądzić wzrokiem po wyposażeniu – zdjęciach, książkach, plakatach, bibelotach, meblach – co przedłużało tę historię, wyobrażać sobie to, czego nie widziałem, i zadawać pytania przy śniadaniu lub w następnych dniach.

Miałem opinię uprzejmego pożeracza serc. „Uprzejmy” byłem pewnie dlatego, że interesowałem się kobietami, które podrywałem. Byłem także „pożeraczem”, bo nie chciałem, żeby związek trwał dłużej niż moja ciekawość. „Serca” natomiast w to nie wkładałem: bywałem uwiedziony, oczarowany, zainteresowany, ale zakochany nigdy.

Nie była to dla mnie strata czasu. Początkowo dlatego, że dobrze się bawiłem, że czerpałem z tego dużo przyjemności i – mam nadzieję – także trochę jej dawałem, a przede wszystkim dlatego, że gromadziłem w pamięci szczegóły, które teraz pozwalają mi tworzyć.

Od chwili gdy spotkałem Joséphine, wszystko się zmieniło: kochałem ją i pisałem. Ona całkowicie mnie odmieniła. Zaczęło się nowe życie, moje życie pisarza i męża. Jeśli dzisiaj czasami wymykam się z naszego mieszkania i naszego małżeństwa, robię to w naszym mieszkaniu i w ramach naszego małżeństwa. To tutaj, przy tym biurku, wymyślam różne egzystencje. Chociaż wirtualnie flirtuję z postaciami, gdy wyłączam komputer, wracam do Joséphine i ją obejmuję.

A co do tych romantycznych eskapad, Joséphine je przeczyta.

W gruncie rzeczy pisanie pasuje do małżeństwa.

Baptiste zgodził się z tym, co napisał na komputerze dwa lata wcześniej. Jednak jego osąd zabarwił pewnego rodzaju smutek. Czy to nie było zbyt nieodwołalne? Czy przygody, które pozna w przyszłości, będą już tylko tymi, które pochodzą z jego głowy? A zatem czy już nie zostanie zadziwiony przez rzeczywistość? Przez innych? Przez kogoś?

Oczywiście odnosił korzyści godne pozazdroszczenia: rozkwit swojego powołania, zbieranie owoców swojego talentu, płodność, zaszczyty, a nawet wielokrotne sukcesy. Czy jednak pod tą złotą powłoką coś nie zostało stłumione?

Postanowił dodać do swojego tekstu nowy fragment:

Powodzenie przyprawia mnie o melancholię. Czasami tęsknię za niespójnością, energią, zapałem, niecierpliwością, które tworzyły stopnie do sławy. W spełnieniu zachowuje się, przyczajony, żal po pożądaniu.

Ogarnięty tęsknotą, pisał dalej:

Czy trzeba wybierać między życiem a pisaniem? Na swój własny sposób, lecz bez jego geniuszu, odtwarzam drogę Prousta: żyć, potem pisać. Dlaczego to drugie miałoby wykluczać pierwsze? Jeśli nie udawało mi się tworzyć, gdy badałem świat za pomocą seksualności, cóż przeszkodziłoby mi teraz, gdy narodził się artysta, ponownie spróbować szczęścia? Czasami zadaję sobie pytanie, czy nie jestem „ustatkowany”. Albo czy nie jestem „ustawiony”. Odłożyłem na bok fantazję i to co nieprzewidywalne, żeby się poświęcić, niczym urzędnik, swojemu zadaniu skryby.

Przerwał, rozczarowany tym, co odgadywał na swój temat w miarę pisania. On, który dziesięć minut wcześniej uważał się za człowieka usatysfakcjonowanego, teraz pozwolił, by zżerała go chandra.

Kategorycznym stuknięciem palca zamknął swój intymny dziennik i wrócił do nudnej pracy, artykułu pod tytułem Wierność. Gdy tylko tytuł pojawił się u góry strony, dał za wygraną. „Nie, nie dzisiaj! Dlaczego zgodziłem się na ten głupi projekt! Encyklopedia miłości...”

Wziął szczotkę z biurka, choć nie po to, żeby się uczesać – miał krótkie, rzadkie włosy – ale żeby potrzeć sobie dłonie i uśmierzyć gniew.

Aż do teraz odrzucał zamówienia, ale oto pewien paryski wydawca, zręczny entuzjasta, zaproponował mu stworzenie subiektywnej, osobistej encyklopedii poświęconej miłości. Wydawało mu się, że nieregularny charakter tej pracy – artykuły ułożone w porządku alfabetycznym – zapewni mu odpoczynek między powieściami czy sztukami, których konstrukcję dopracowywał w najdrobniejszych szczegółach. „Dzięki temu będę miał wakacje” – uznał zarozumiale. Tymczasem ta przeklęta książka znów oznaczała harówkę! Dręczyło go, że nie może tak jak zwykle dać się porwać historii i bohaterom. Brak cenionych lub znienawidzonych postaci i struktury narracyjnej przerażał Baptiste’a.

Joséphine podeszła lekkim krokiem i oparła się o jego ramiona.

– Jestem taka głodna, że zjadłabym wołu z kopytami – szepnęła mu do ucha.

Był to jej sposób, by dać mu do zrozumienia, że tego ranka chciała się z nim kochać.

– Wołu czy buhaja? – odparował, udając urażonego mężczyznę.

– Och, szanowny pan jest drażliwy?

– Kocham cię.

Odwrócił się, chwycił ją, posadził sobie na kolanach i długo całował. Ponieważ jeszcze nie opuściła świata snów, w którym ją porzucił, pozwoliła się wziąć w ramiona, a jej usta nie stawiały żadnego oporu.

Po pocałunku, któremu towarzyszyły pomruki, zerwała się.

– No dobrze! Kiedy ty będziesz gryzmolił, ja przygotuję solidną przekąskę. Zgoda?

Wymknęła się, nie czekając na odpowiedź. Baptiste patrzył, jak ta smukła sylwetka oddala się w głąb mieszkania, niezmienna od piętnastu lat, zawsze tak samo blada, coś między wróżką a chochlikiem, niemal jak hermafrodyta. Niektórzy uważali, że jest zbyt wątła, ale on za nią szalał.

– Pasztet, szynka, kiełbasa – zawołała z kuchni.

Joséphine zawsze ogłaszała program dla nich obojga, choć nie miała zamiaru się narzucać. Rządziła w sposób naturalny, nie wyobrażając sobie, że Baptiste mógłby chcieć innej codzienności. Gdyby dowiedziono jej, że zachowuje się despotycznie, decydując o rozkładzie dnia, posiłkach, wystroju, zaproszeniach, miejscach czy terminach wakacji, zrobiłaby wielkie oczy z niedowierzania. Uważała, że skoro ma do czynienia z artystą, jej zadanie polega na ratowaniu go z chaosu, chronieniu przed zwyczajnymi troskami, organizowaniu jego materialnego życia. Zresztą Baptiste nigdy nie stawiał najmniejszego oporu.

Spróbował ponownie skoncentrować się nad artykułem.

„Wierność...”

A gdyby ułożył wiersz o Joséphine? Wiersz, który opiewałby szczęście związku zastępującego inne, przewyższającego je? Wiersz o szalonej miłości...

Powstrzymał go atak kaszlu. Nie, muza liryki nie pasowała do jego oschłego pióra, pogubiłby się w napuszonych dziwactwach.

Z lenistwa wziął stos leżących przed nim kopert. Poza oficjalną korespondencją były cztery listy od wielbicieli, które znów podbudowały jego ego.

Ostatnia koperta, z papieru w kolorze skorupki jajka, różniła się od pozostałych. W środku była lakoniczna wiadomość:

„Piszę tych kilka słów po prostu po to, by Ci powiedzieć, że Cię kocham. Podpisane: Ty wiesz kto”.

Baptiste obejrzał kartkę z obydwu stron i znów przeczytał te dwa zdania.

Serce zaczęło mu kołatać, ogarnęło go wzruszenie: w jego życiu coś się działo.

Paliły go skronie, miał ochotę tańczyć wokół stołu, krzyczeć, złapać butelkę whisky, uczcić tę nagłą zmianę.

Gorączkowo obejrzał kopertę, żeby ustalić jej pochodzenie: została nadana poprzedniego dnia, w ich dzielnicy. Żadnych wskazówek.

Nagle przeszył go chłód: jego oczy właśnie odczytały po raz drugi napisany odręcznie adres. Wprawdzie się zgadzał, ale za to list nie był przeznaczony dla niego. Przez nieuwagę otworzył korespondencję Joséphine.

4

– Ależ jesteś śliczna!

Ève zwracała się do papużki, która przysiadła na jej oknie. Tłuściutka, niezbyt płochliwa samiczka o zielono-żółtym upierzeniu prezentowała delikatne czarne linie, które tworzyły maskę wokół jej dzióbka i ciemnych oczu.

– Och, umalowałaś się? Naprawdę ślicznie wyglądasz!

Papużka napuszyła się i zatrzepotała piórkami, przestępując z nóżki na nóżkę, najwyraźniej czuła na pochlebstwa. Nie wiedziała, że Ève obdarzyła tym samym komplementem wróbla, jaskółkę, motyla, biedronkę, bezpańskiego kocura, krótko mówiąc, każde stworzenie, które zapuściło się na skrzynki z kwiatami na jej balkonie, bo dla Ève wszystko było śliczne: Bruksela, jej dzielnica, dom, w którym mieszkała, plac z ptakami, jej mieszkanie, jej meble, jej kotka Barbouille, jej rozmaici kochankowie.

Nigdy nie odnotowywała odpychających aspektów życia, toteż nie zauważyła, że w jej kamienicy brakuje windy ani że egzotyczne ptaki zanieczyszczają plac d’Arezzo. Nawet w Barbouille nie dostrzegła postrzelonego, histerycznego, despotycznego kota, który pod jej nieobecność darł tkaniny i oznaczał meble swoim moczem – zadowalała się proszeniem Mabel o czyszczenie, a potem o regularne wymienianie zasłon, poduszek, kap na łóżko, foteli. Co więcej, nie przychodziło jej do głowy, że to, co nazywała swoimi historiami miłosnymi, można było ochrzcić bardziej obelżywym określeniem: rzeczywiście, za każdym razem panowie, którzy ją adorowali, byli starsi, dobrze sytuowani i oferowali jej duże sumy pieniędzy... Myśl, że jest luksusową dziwką, była jej całkowicie obca. Jednak pewnego razu, gdy ta zniewaga dotarła do jej uszu, zdumiona potrząsnęła swymi zachwycającymi blond lokami, a potem doszła do wniosku, że kobieta, która ją zaatakowała, cierpi, i była o włos od współczucia tej nieszczęśnicy do tego stopnia ogarniętej czarnymi myślami, że stała się niesprawiedliwa i ordynarna.

Ève nie rozumiała złośliwości, a ponieważ to, co ją wyprowadzało z równowagi, nieuchronnie wiązało się ze złośliwością, wzruszała ramionami, głucha na zarzuty, i podążała własną drogą oczarowania. Czemu miałaby tracić czas na poznawanie tego, co niepoznawalne? Mimo wszystko nie była idiotką!

Słońce ogrzewało drzewa przy placu, a ptaki szemrały niczym falująca woda.

– Cóż za śliczny poranek!

Postanowione! Żeby uczcić ten śliczny poranek, pójdzie na śliczny targ, a potem zje obiad na ślicznym tarasie ze śliczną koleżanką.

Chociaż Ève codziennie robiła zakupy, nigdy nie jadała u siebie, posłuszna dwóm nakazom: porządna kobieta musi zapełnić swoją lodówkę i szafki kuchenne, a kobieta elegancka stołuje się poza domem, w południe z koleżanką, wieczorem w towarzystwie mężczyzny. Chociaż te dwie rzeczy wzajemnie się wykluczały, Ève miała przeświadczenie, że gdyby nie dopełniła jednego i drugiego ze swoich obowiązków, byłoby to dla niej poniżające. Ta sprzeczność uszczęśliwiała jedną osobę, Mabel, filipińską gosposię, która w końcu zabierała, tuż przed upływem terminu ważności, artykuły spożywcze kupione przez Ève.

– Do kogo by tu zadzwonić?

W ciągu całego swojego życia, niezależnie od tego, w jakim mieście mieszkała, Ève organizowała sobie stadko koleżanek. A kimże jest koleżanka? Śliczną dziewczyną, nieco mniej śliczną od Ève, umalowaną od świtu, modnie ubraną, niezbyt zaabsorbowaną pracą, zachwyconą, że może wyjść, będącą do dyspozycji w porze obiadowej, choć obdarzoną apetytem wróbelka, kimś w rodzaju okazjonalnej siostry, z którą rozmawia się o ciuchach albo o chłopakach. Szczebel wyżej od koleżanki znajdowała się dobra koleżanka, taka, z którą wypija się w barze kieliszek koło dziewiętnastej, pozwalając, żeby panowie próbowali swoich szans. Jeszcze wyżej plasowała się świetna koleżanka, taka, której opowiada się ze szczegółami swoje przygody, i te z sercem, i te z dupą w tle, taka, która pocieszy o każdej porze, przychodząc spać do domu, gdy kochankowie ranią, zawodzą, porzucają. Co do najlepszej przyjaciółki, był to model prowizoryczny, ktoś, komu w jakimś momencie mówi się wszystko, a potem już nic.

Zadzwonił telefon.

– Halo, mówi Sandrine, co robisz?

– Sprzątam – odpowiedziała Ève, natychmiast przestawiając trzy puste popielniczki.

– Zjemy razem obiad?

– Właśnie miałam ci to zaproponować.

– W Bambou?

– Super! Bambou o wpół do pierwszej! Całusy, moja droga.

– Całusy.

Ève, rozpromieniona, bo zaczęła realizować swój program, skierowała się w stronę łazienki w nadziei, że Hubert Boulardin już zakończył ablucje.

– Jesteś gotowy, moje serce?

– Wejdź, wiążę krawat.

– Zaczekam.

Nie znosiła zaskakiwać mężczyzny przy porannej toalecie. Była to banalna sytuacja, zaprzeczenie erotyki, prawdziwe zabójstwo dla miłości. Narzuciła także pewną zasadę: należało się myć i ubierać z dala od jej oczu. Być może nieświadomie, w trosce o upoetycznienie życia, pragnęła uniknąć widoku swych kochanków zbyt dojrzałych w ostrym świetle dnia, podczas gdy w pokoju, przy z rzadka rozstawionych świecach, wśród firanek, mogła sobie wyobrażać, że są wspanialsi niż w rzeczywistości.

Sześćdziesięcioletni Hubert, miły, świeżo ogolony, ubrany w szyty na miarę trzyczęściowy garnitur w drobne prążki, otworzył drzwi.

– Ależ jesteś przystojny!

Zadowolony z pochlebstwa, podziękował jej krótkim pocałunkiem.

Weszła do wyłożonego marmurem pomieszczenia, zsunęła z siebie jedwabny szlafrok i pojawiła się przed nim całkiem naga. Odjęło mu mowę.

Rzuciła okiem na swoje doskonałe ciało, gładkie i opalone, wypięła pośladki do tyłu, a piersi do przodu.

– Podoba ci się mój nowy lakier?

Poruszony Hubert nie zrozumiał, o czym ona mówi.

Wyginając prawą stopę opartą na czubkach palców, co miało na celu uwydatnić smukłość jej kostki, podkreślić krągłość łydki i pozwalało jej się bardziej wyprostować, wskazała na złote paznokcie u nóg. W tym momencie wiedziała, że przedstawia replikę pin-up girl, jednej z tych złudnych Wenus, których wizerunki w latach pięćdziesiątych mężczyźni wieszali w swoich ciężarówkach lub szafkach w sali gimnastycznej.

Hubert przypatrywał się drobinkom macicy perłowej, które zostawiły ślady na skórze.

– Bardzo ładny... oryginalny.

– Ach, więc podoba ci się?

– Tak, uwielbiam go.

– Cieszę się.

Chciał do niej podejść, lecz ona natychmiast krzyknęła ochrypłym, zagniewanym głosem:

– Jestem nieszczęśliwa! Moje piersi są o wiele za duże.

Ujęła je w pełne dłonie i wykrzywiła usta, robiąc nadąsaną minę. Mało brakowało, żeby zemdlała.

– Ależ twoje piersi są cudowne!

– Nie, są zbyt obfite... zbyt krągłe...

Każdy przymiotnik bardziej podniecał jej kochanka. Ciągnęła dalej:

– ... zbyt jędrne... zbyt sterczące...

Poczerwieniał. Ève obstawała przy swoim, odwracając się w jego stronę:

– Spójrz, wyglądam śmiesznie!

– Jesteś stuknięta! Ja chyba śnię!

– Wiesz, Hubert, mnie podobają się wyłącznie płaskie kobiety. Kompletnie płaskie. Widzisz, byłabym zachwycona, gdybym przypominała tę sławną modelkę... no, jak ona się nazywa?... Nora Slim!

Umyślnie wymieniła nazwisko tej zawodowej anorektyczki, bo tylko kilka nastolatek podziwiało tę elegancką zjawę o podkrążonych oczach i wystających kościach, o którą rywalizowali kreatorzy mody mający upodobanie do skandali, ale która odstraszała mężczyzn patrzących na kobiety jak na obiekt pożądania.

Jak było do przewidzenia, Hubert wykrzyknął:

– Co? Ten chodzący szkielet? Nawet na odludnej wyspie, ja... Jesteś tysiąc razy lepsza od niej. Nie do wiary, że masz tak niedorzeczne myśli, że tak nisko się cenisz. Pokaż mi te maleńkie melony miłości, które tak kocham, ja...

Pozwoliła mu się pieścić. Gdy poczuła, że wkrótce nie będzie już się mógł od niej oderwać, jęknęła:

– Och, mój kochany, znów mnie rozpalisz, a potem porzucisz dla tej swojej rady nadzorczej.

Z trudem przerwał, a ona znów włożyła szlafrok i wzdychając, odprowadziła go do drzwi.

– Do poniedziałku.

– Do poniedziałku – powtórzył, przygnębiony, że będzie musiał znosić małżeńskie sam na sam.

Osiągnęła swój cel: odszedł odprężony, lecz sfrustrowany, dręczony pragnieniem powrotu.

W łazience, już sama, stojąc przed lustrem, z dumą zważyła w rękach swoje piersi. W rzeczywistości uwielbiała je i była zadowolona, że mężczyźni za nimi szaleją. Po wzięciu zimnego prysznica, żeby ujędrnić skórę, natarła je drogimi kremami odżywczymi mającymi wzmocnić tkanki. Na razie nie wyglądała na swój wiek – trzydzieści osiem lat – ale już brała pod uwagę operacje estetyczne i notowała adresy renomowanych lekarzy.

Rozległ się dzwonek telefonu. Ève zarumieniła się z rozkoszy. Częste telefony były dla niej dowodem, że jest kochana.

– Dzień dobry, Ève, mówi twój koziołek Roudoudou – oświadczył bardzo niski głos.

– Dzień dobry, Philippe.

– Nie przeszkadzam?

– Stoję właśnie nago przed lustrem i oglądam swoje piersi.

– Ach, i mnie to mówisz, diablico, przecież ja uwielbiam twoje piersi.

– Naprawdę je uwielbiasz? Nie wydaje mi się...

– A ty pewnie je krytykujesz, jak sądzę.

– Och, ja...

– Cóż, ja całuję twoje piersi, ugniatam je w rękach. Och, ależ ty mnie podniecasz...

– Uważaj, Roudoudou, nie ekscytuj się za bardzo, bo przyjdzie twoja żona i nie zrozumie...

Głos mężczyzny stał się chrapliwy, a oddech przyśpieszony.

– Kiedy się znów spotkamy, twoje piersi, ty i ja?

– Cóż za pytanie! To zależy tylko od ciebie. To nie ja mam żonę. Ja czekam przez cały dzień, nudzę się, usycham.

Musiała rozmawiać z nim w taki sposób, bo Philippe Dentremont w największym stopniu finansował jej styl życia, mieszkanie, samochód, meble. Stał na czele przemysłowego imperium i po przeprowadzeniu się z Lyonu do Brukseli zamieszkał z żoną i dziećmi przy alei Moliera, a kochankę ulokował sto metrów od swojego domu.

– Hm... mogę się wyrwać... koło osiemnastej.

Z góry wiedziała, kiedy to będzie, gdyż prawie nigdy nie widywali się o innej porze. Wiedziała również, że się zgodzi, ale chcąc dodać tej grze pikanterii, wykrzyknęła:

– A dziś wieczorem?

– Dziś wieczorem?

– Tak, dziś wieczorem. Nic nie sprawiłoby mi większej przyjemności niż długi wieczór z tobą.

– Moja ty diablico...

– Więc dziś wieczorem, mój Roudoudou?

– Nie, dziś wieczorem są urodziny mojego starszego syna.

Ève świetnie zdawała sobie sprawę z tego, że trójka dzieci Philippe’a miała jedną wspólną dziwną cechę, a mianowicie każde z nich obchodziło urodziny ze dwanaście razy do roku. Nie odnosząc się do tej niedorzeczności, zemściła się w innych sposób:

– Ach tak, Quentin! Przystojniak z niego...

– Głupi gówniarz, nie potrafi sobie poradzić z nauką...

– Jest przystojny po swoim ojcu, nawet jeśli nie odziedziczył jego inteligencji. To i tak nieźle... zwłaszcza, że będzie multimilionerem.

– Tylko dzięki ojcu! Ale to nie nastąpi jutro... Nie zamierzam się wycofać.

– Ile lat kończy dziś wieczorem?

– Ten kretyn? Siedemnaście. Więc twój Roudoudou zapuka do ciebie koło osiemnastej?

– Najpierw spotkamy się w Bois d’Ébène, sklepie meblowym przy alei Louise, bo wypatrzyłam kanapę, którą chciałam mieć i którą mi obiecałeś.

– Oczywiście, moje maleństwo, kupię ci tę twoją kanapę... tylko że...

– To nam zajmie pięć minut. Zresztą sklep jest dwa kroki od domu.

Zakładała, że będzie tak napalony, iż nie będzie kwestionował ceny kanapy.

– Zgoda!

– A ja zaparzę ci herbatę – dodała słodkim głosem.

– W nosie mam twoją herbatę! Do zobaczenia wkrótce!

Rozłączył się. Ève wybuchnęła śmiechem: lubiła słuchać, jak mężczyźni szorstko sygnalizowali jej swoje żądze.

Co będzie robiła dziś wieczorem?

Zajrzała do notesu. Nikt nie miał tylu abonamentów do teatru, do opery, na koncerty, co ona. Gdyby przyjrzeć się dokładniej jej rozkładowi tygodnia, można by uznać, że nie było w Brukseli kobiety bardziej zakochanej w sztuce. W rzeczywistości, ponieważ miała do swojej dyspozycji wszystkie wieczory – zważywszy, że Philippe prowadził życie rodzinne – często wychodziła, co miało na celu uwiarygodnić jej wierność, bo opowiadała mu przeróżne przedstawienia, które oglądała pod jego nieobecność. Oczywiście niektóre wieczory poświęcała jakiemuś mężczyźnie, ale rzadko i z umiarkowaniem pomieszanym z ostrożnością.

Zadzwonił telefon. Poznała numer i skrzywiła się.

– Tak?

Dzwoniono do niej z agencji nieruchomości, którą kierowała, z pytaniem, czy może pokazać dom na sprzedaż pani Rose Bidermann, swojej sławnej sąsiadce. Ucieszona, że poszerzy grono swoich znajomości, odburknęła, że tak, bo chciała uchodzić za nieprzyjemną szefową.

Nagle jej myśli skupiły się na pewnej scenie: wyobraziła sobie urodziny Quentina, latorośli Philippe’a.

– Siedemnaście lat? Mój Boże, mógłby być moim synem...

Zarumieniła się. W poniedziałek, gdy mijała go na ulicy, bynajmniej nie patrzył na nią tak, jak się patrzy na matkę, co to, to nie. Posłał jej bezwstydne spojrzenie. Poruszyła ją ta scena: po pierwsze dlatego, że Quentin nie wiedział o intymnym związku, jaki łączył tę mijaną kobietę z jego ojcem, po drugie dlatego, że odnalazła w nim rysy Philippe’a, ale Philippe’a wyszczuplałego, rozjaśnionego, uszlachetnionego, silniejszego, bardziej pobudzającego, wygładzonego, i wreszcie dlatego, że w jego oczach była ta sama natrętna żądza, ta sama nienasycona męskość, a ona to dostrzegła. Przez pięć sekund czuła się kobietą niezmienną, kobietą idealną, kobietą ponadczasową, taką, której pożądają wszyscy mężczyźni, niezależnie od tego, z jakiego są pokolenia. To uczucie przepełniło ją dumą i gwałtownie zaczerpnęła powietrza. Młodzieniec wziął jej emocje za wstępne przyzwolenie. Dlatego za nią poszedł. Była zachwycona, że śledził ją tak aż do jej kamienicy i że potem został bezczelnie na placu, twardo stojąc na nogach i niecierpliwie obserwując fasadę, żeby dowiedzieć się, na którym piętrze mieszka. Zresztą nie ukrywała tego przed nim, bo pojawiła się w oknie, udając, że karmi ptaki, i zachowując się tak, jakby go nie widziała, ociągając się, żeby odetchnąć świeżym powietrzem, a potem, dokładnie w ostatniej chwili, znikając z cieniem uśmiechu na ustach.

Ève zauważyła list pod drzwiami.

– O, a cóż to może być...?

Zdziwiła się, bo dostawała niewiele listów, jako że podawała raczej adres swojej agencji. Nikt oprócz odwiedzających ją panów albo przyjaciółek nie przysyłał jej tu wiadomości.

Otworzyła kanarkową kopertę.

„Piszę tych kilka słów po prostu po to, by Ci powiedzieć, że Cię kocham. Podpisane: Ty wiesz kto”.

Natychmiast przycisnęła kartkę do piersi.

– Nareszcie!

Nie miała wątpliwości, że nadawcą był ten, o którym starała się nie myśleć: Quentin, syn Philippe’a, jej opiekuna.

5

– Chciałabym mieć psa.

– Robisz się żałosna!

Nastolatka przyglądała się surowym wzrokiem swojej matce, Patricii, która, ociężała albo raczej bezkształtna, spoczywała bezwładnie na kanapie owinięta w za dużą sukienkę i swoim wyglądem mniej przypominała człowieka niż stos brudnej bielizny.

Tego ranka, siedząc z poduszką pod plecami, ze stopami skrzyżowanymi na brzegu poręczy i rękami na brzuchu, Patricia znajdowała przyjemność w narzekaniu. Zrzędziła tak, jak inni się przeciągają, z rozkoszą. Jednak rzucając okiem w stronę młodego, szczupłego, spiętego, wrogiego ciała Albane, wyczuła, że córką targają wojownicze emocje, i dała sobie spokój.

Przez minutę obie kobiety słuchały papug i papużek, które skrzeczały na placu jak szalone.

Patricia miała ochotę krzyczeć, że brakuje jej czułości. Nikt już jej nie pieścił. Żaden mężczyzna. Ani nawet jej córka. Albane, pod pretekstem, że spotyka się od pewnego czasu z chłopakami, unikała kontaktu fizycznego ze swoją matką. Czyżby jedna miłość przepędziła drugą? Czy gdy zaczynają rządzić hormony, znikają wszelkie córczyne czucia? Czy nie można równocześnie myśleć o kolegach i całować matczynych policzków? A może to prawo zostało zakazane? Ale przez kogo?

„Starość zaczyna się wtedy, gdy nikt już was nie dotyka” – doszła do wniosku Patricia. Wzruszyła ramionami. „Bagatelizuję sytuację, a ta jest poważniejsza: nie tylko nikt mnie nie dotyka, ale nikt nie patrzy na mnie z miłością”.

– Pies...

Zdanie uwięzło jej w gardle. Tak, pies okazywałby jej przywiązanie. Pies odnosiłby się do niej z bezgranicznym uwielbieniem. Zresztą, czy ktoś kiedyś widział psa, który wpatrywałby się w swoją panią w taki sposób, w jaki Albane mierzyła wzrokiem swoją matkę?

– To nie pies sprawi, że będziesz piękna – dodała Albane.

– Już nic nie może sprawić, żebym była piękna, kochanie.

To zdanie przestraszyło nastolatkę, a jej matce przyniosło ulgę. Albane z rozdrażnieniem odpowiedziała na tę fatalistyczną uwagę:

– Piękno nie ma nic wspólnego z młodością.

– Trzeba być młodym, żeby tak mówić...

– Mamo, mam koleżanki, których matki nie wyglądają na swój wiek.

Patricia poweselała, zadowolona, że może się przeciwstawić córce.

– Czy słyszysz, co mówisz? Przyznajesz, że piękno to bycie młodym lub sprawianie złudnego wrażenia, że jest się młodym.

– Mogłabym ci wymienić dziesiątki czterdziestoletnich aktorek, które rozpalają moich kumpli...

– Na tym polega ich praca, kochanie. Uwodzenie wchodzi w zakres zawodowej działalności aktorek. Nie bądź naiwna. Przypominasz mi swojego ojca, który co roku w lecie zżymał się, że mistrzowie Tour de France pedałują szybciej niż on...

Albane poczerwieniała. Z całą energią swych piętnastu lat nienawidziła wyrzeczeń i koniecznie chciała wierzyć, że ona będzie się podobała przez całe życie. Chociaż Patricia nie była złośliwa, bawiło ją dręczenie córki poprzez pozbawianie ją złudzeń.

– Mamo, jak kolor mają twoje włosy?

– Co? Przecież wiesz, moja droga.

– Jaki kolor mają twoje włosy?

– Kasztanowy.

– Czyżby?

– Kasztanowy, od zawsze.

– Naprawdę?

– A moja mała fryzjereczka bardzo dobrze odtwarza ten kasztanowy kolor. W końcu znalazła właściwą receptę.

– Ach tak?

Nastolatka chwyciła lusterko z komody i podała matce.

– Znajdź mi coś kasztanowego na swojej głowie.

Urażona Patricia chwyciła lusterko z pewnością siebie, która miała powiedzieć córce „zaraz się przekonasz”. Umieściła je nad głową i początkowo wydało jej się, że to pomyłka: na jej bladej skórze wiły się białe, siwe albo czarne włosy, zwiotczałe i anemiczne, jakby zrudziałe na końcówkach, co wyglądało bardziej na efekt przypalania niż farbowania. Nie, takie pole minowe, to nie mogła być ona... Potrząsnęła lusterkiem, jakby chciała je w ten sposób uruchomić, ale zaraz się zreflektowała. Nic się nie zmieniło. „Kiedy byłam ostatnio u Maryse? Nie tak dawno, w listopadzie... Teraz mamy kwiecień, to daje... O mój Boże, sześć miesięcy!”

Opuściła lusterko urażona i wściekła. Kipiała ze złości, łudząc się jeszcze, że to, co przed chwilą zauważyła, jest nieprawdą.

Stojąca obok niej Albane z triumfalnie zadartą brodą i zimnym spojrzeniem przypominała sędziego. Gorzej, posąg sędziego.

– Mamo, zaniedbujesz się...

Patricia już miała odpowiedzieć: „Skoro wszyscy mnie zaniedbują, więc czemu nie ja?”, co oznaczałoby dalszy ciąg użalania się nad sobą, ale powstrzymała się w obliczu bezsensowności takiej riposty, słów, które byłyby odpowiedzią na inne słowa, ale nie zmieniłyby stanu faktycznego.

– Co mi radzisz, moja droga?

To pytanie zbiło z tropu Albane, która, oczekując zaprzeczenia, chciała pyskówki i szykowała się na gwałtowną wymianę zdań.

– No więc – ponownie spytała Patricia – co powinnam zrobić?

Albane usiadła i westchnęła niezadowolona.

– Idź do swojej fryzjerki.

– Pójdę już jutro.

– No i zacznij dietę.

– Zgoda.

– Prawdziwą dietę.

– Zrozumiałam. Ile kilogramów?

– Zacznij od schudnięcia o dziesięć. Później się zobaczy...

– Dobrze, kochanie – szepnęła posłusznie Patricia. – A potem?

– No więc pójdziemy ci kupić nowe ubrania, unikając sukienek przypominających worki i żagle do katamaranu.

– Naprawdę? Chodziłabyś ze mną po sklepach, pomagając mi wybrać?

Patricia żebrała o miłość, jak dziecko. Sprawy przybrały nieprzyjemny obrót: Albane, zostawszy matką swojej matki, musiała się wykazać życzliwością, mimo że miała ochotę ją zranić.

– Tak, pomogę ci. Ale najpierw schudnij!

Patricia wyraziła zgodę, kiwając głową, co pozwoliło jej skonstatować na skutek ocierania się skóry na szyi, że zaczął jej rosnąć drugi podbródek.

Strapione, przybite, obie kobiety wsłuchały się w odgłosy wydawane przez papużki z placu. Co takiego mogły sobie opowiadać te idiotki?

Patricia opadła z sił. Chociaż właśnie skapitulowała przed córką, już czuła się gotowa na drugie wyrzeczenie: po co właściwie zmuszać się do zmian? Skoro czas przystąpił do dzieła niszczenia jej ciała, rozsądek nakazywałby pogodzić się z tym, prawda? A jeśli nie rozsądek, to przynajmniej lenistwo. „To straszne, jak lenistwo wystawia mnie na próbę”.

– Czemu miałabym to robić?

– Żartujesz?

– Nic tak bardzo nie daje się we znaki jak dieta. Trudno jest przełamać jej rutynę. Więc po co?

– Dla siebie.

– Dla siebie? Ja mam siebie w nosie. W każdym razie postanowiłam mieć się w nosie.

– Kpisz sobie? Poddawanie się oznacza brak szacunku dla siebie. Zresztą męczyłabyś się także dla mnie.

– Wstydzisz się mnie?

Oczywiście, że Albane wstydziła się swojej matki, ale przeczuwała, że przyznanie się do tego byłoby zbyt okrutne.

– Nie wstydzę się ciebie. Za to jeśli weźmiesz się w garść, być może będę z ciebie dumna, co?

Rozluźniając zaciśnięte szczęki, Albane pogratulowała sobie występu. Mówiła dalej, upojona tym sukcesem:

– A w dodatku dzięki temu, kto wie, być może poznałabyś jakiegoś mężczyznę?

To zdanie nie wywołało u Patricii żadnej reakcji. Albane nie potrafiła rozszyfrować niewzruszonej twarzy matki.

– Przecież to prawda! – upierała się. – Dlaczego twoje życie miałoby być skończone?

– Moje życie?

– Twoje życie uczuciowe... Twoje życie miłosne...

Nie ośmieliła się dodać „twoje życie seksualne”, bo nie znosiła mówić bez ogródek, a raczej nie umiała mówić o seksie inaczej niż bez ogródek.

Patricia rozmyślała: „A więc tak wygląda szczęście według mojej córki: uczepić się jakiegoś mężczyzny! Cóż za konformizm! Cóż za potworny brak ambicji! Zadręczać się, umartwiać, zmuszać się do poświęceń, podejmować wszystkie te wysiłki tylko po to, żeby rzucić się w łapy faceta. Ale nędza...”. Ograniczyła się do mruknięcia pod nosem płaczliwym tonem:

– Och, mężczyzna... w moim wieku...

Albane rozkręcała się, nabierając nagle przekonania, że ma rację:

– Jest mnóstwo osób, które zmieniają życie po skończeniu czterdziestu pięciu lat. Nie będziesz pierwszą wdową, która ponownie wyjdzie za mąż.

Tym razem Patricia spojrzała na córkę z wyrzutem. Albane zauważyła to i wybąkała:

– No, nie musisz zaraz wychodzić za mąż... Najważniejsze, żebyś już nie była samotna i żebyś była szczęśliwa...

„Zdumiewające... Gdy pomyślę, że się buntuje, że wydaje jej się, że jest oryginalna... Chyba że chce przez to powiedzieć, że być szczęśliwą to wydać za mąż swoją matkę i już się nią nie przejmować. Tak, raczej musi o to chodzić”.

– Nie masz dzisiaj lekcji przed południem, kochanie?

Albane zawahała się, zastanawiając się, czy udając uprzejmość, matka nie wyrzuca jej za drzwi... Jednak widząc jej rozczarowaną minę i uległość ofiary, oddaliła od siebie to podejrzenie i przyznała, że rzeczywiście może się spóźnić.

– Do widzenia, mamo. Cieszę się z tej rozmowy z tobą.

– Och, ja też – odpowiedziała Patricia słabnącym głosem. – To była bardzo pożyteczna rozmowa.

Albane podeszła do matki zakłopotana, przestępując z nogi na nogę w swoich baletkach. Patricia zrozumiała, że chce ją pocałować. „O nie! Najpierw brutalnie mnie atakuje, a potem przychodzi domagać się całusa! Niech się wypcha!” Udając smutek, osunęła się na oparcie sofy, pokazując nastolatce plecy, żeby uniknąć wszelkiej wylewności.

– Pośpiesz się, kochanie. Twoja stara mama zastanowi się, jak odmłodnieć.

Siedząc z zamkniętymi oczami i wyostrzonymi zmysłami, Patricia upewniła się, że Albane się wycofała, wyszła z pokoju, a potem zatrzasnęła drzwi mieszkania.

Zeskoczyła z sofy i pobiegła do swojego pokoju, pozdejmowała z wieszaków sukienki, które wisiały z przodu szafy i odsunęła fotel, żeby stanąć w odpowiedniej odległości od pełnowymiarowego lustra.

Lustro pokazało jej obraz, który nie miał z nią nic wspólnego. To odbicie opowiadało historię inną od tej, którą ona przeżywała. Chociaż czuła, że jest porywcza i zbuntowana, widziała dojrzałą kobietę o napuszonym wyglądzie. Jej ciało zmieniło rozmiary, przez co twarz sprawiała wrażenie znacznie drobniejszej. Mimo że zawsze miała krótki, zaokrąglony podbródek, dumnie nosiła głowę, co do niedawna zapewniało jej imponujący wygląd. Teraz tak bardzo w tym miejscu przytyła, że jej szczęki spoczywały na czymś w rodzaju pnia.

Przez kilka sekund jej ręce znęcały się nad brzuchem, talią, biustem, usiłując wpoić im ich dawne kształty. Na próżno. Tylko piersi wydały jej się bardziej urocze, bo były krąglejsze, delikatniejsze. Ale kto to widział oprócz niej?

Podeszła bliżej, unikając patrzenia na katastrofalny stan swoich włosów, i przyjrzała się skórze. Wydała jej się bardziej chropowata, a faktura tkanek mniej zwarta. Policzki były usiane czerwonymi plamkami. Tak, wyglądała na kogoś, kim była w istocie: czterdziestopięcioletnią przygnębioną kobietą, która się zaniedbuje.

Z jej piersi wyrwało się westchnienie, zaskakując swą gwałtownością.

– Jaki to ma sens?

Opanowało ją poczucie ulgi. „Właśnie! Jaki to ma sens?” Czemu nie zaakceptować tej nowej Patricii? Z jakiego powodu miałaby ją zwalczać, dręczyć dietami, wyrzeczeniami, zajęciami sportowymi, ograniczeniami, aż zniknie? Czy nie powinna raczej przygarnąć tej nieznajomej... Przecież ta Patricia to właśnie ona...

Opadła na łóżko.

„Koniec z tym! Koniec z próbami podobania się! Koniec z minami przyciągającymi uwagę! Koniec z fobią na punkcie przekształcania się w wieloryba! Koniec z zakupami ubrań, podczas których zastanawiałbym się, co o mnie pomyślą! Koniec! Wycofuję się z rynku miłości. Moje życie znów należy do mnie”.

Zaśmiała się perliście.

– Co za szczęście!

Minutę wcześniej czuła rozpacz. Teraz nie posiadała się z radości.

Była wolna! Dzięki tej decyzji wyzwoliła się. Nie będzie już kobietą w oczach innych albo kobietą w oczach swojej córki, będzie kobietą, którą jest. Wyprostowała się rozradowana i przeszła przez mieszkanie z poczuciem wyższości. Wyjęła jogurt z lodówki, włączyła telewizor i usiadła przed nim, żeby się opychać.

Kanał, który zawładnął ekranem, nadawał długą, pełną powtórzeń reklamę obsesyjnie prezentującą urządzenie przeznaczone do zlikwidowania brzucha i wyrobienia sobie mięśni brzusznych. Amerykańscy sportowcy, kiepsko zdubbingowani po francusku, defilowali przed kamerą, wychwalając, z entuzjazmem na zamówienie, zalety przyrządu.

– Ale zabawa!

Kobiety obnosiły się z pomarańczową karnacją, a mężczyźni z karmelową skórą. Opalenizna narzucała im jednakowy wygląd: wszyscy byli do siebie podobni.

– Nie do wiary, do jakiego stopnia sport wpływa na naskórek! – zauważyła Patricia. – Odkąd człowiek porusza się z ciężarkami i korzysta z urządzeń gimnastycznych, nabiera nienaturalnych kolorów.

A zęby! Kulturystyka doprowadziła do przedziwnych konsekwencji, jeśli chodzi o uzębienie: gdy kalifornijscy sportowcy się uśmiechali – to znaczy bez przerwy – odsłaniali idealnie białe kły, siekacze i trzonowce, co przywodziło na myśl wystawę u protetyka.

– Nowa rasa!

Patricia nie miała przed sobą normalnych mężczyzn i kobiet, lecz mutanty. Czy ktoś już widział identyczny tors jak tors Jima, instruktora, u którego mięśnie wiły się niczym węże pod opaloną skórą? Albo sylwetkę taką jak Carrie, dziennikarki święcie przekonanej o skuteczności bajecznego urządzenia do modelowania brzucha i pośladków, równie kościstej jak zagłodzona gazela, tyle że wyposażonej w krągłe piersi i zaokrąglony tyłek, tak jędrne, jakby miały pęknąć? Przesuwając waniliowym palcem po dnie kubeczka, Patricia doszła do wniosku, że kosmici już wylądowali na naszej planecie i, nie wzbudzając niczyich podejrzeń, opanowali ekrany podczas nadawania programów poświęconych telezakupom.

Na ekranie pojawiły się w postaci migawek informacje o sposobach płacenia kartą kredytową. Patricia poczuła bolesne ukłucie, a potem się uspokoiła. Jeszcze niedawno zamówiłaby artykuł, żeby uciszyć wyrzuty sumienia – podanie przez telefon swojego kodu PIN dawało jej złudzenie wykonania zestawu ćwiczeń gimnastycznych – i otrzymałaby magiczny przedmiot, który dołączyłby do swoich poprzedników stłoczonych pod jej szerokim łóżkiem. Dzisiaj jednak już zerwała łańcuchy. Nie tylko wyłączyła telewizor, nie ulegając pokusie merkantylnego konformizmu, ale poszła zjeść tiramisu, które do tej pory trzymała dla córki.

Zaopatrzona w talerzyk i łyżeczkę, z kubkami smakowymi odurzonymi tą mieszanką kremu, kawy i amaretto, snuła się po mieszkaniu, podśpiewując.

Oparta o parapet, zobaczyła w dole jakąś postać na środku placu. Zadrżała.

Prawie nagi mężczyzna pielęgnował trawniki na placu d’Arezzo.

„Nikt nie ma prawa być aż tak piękny”.

Przestała skubać ciastko i utkwiła wzrok w ogrodniku ubranym w szorty i trampki. Elegancka sylwetka, wspaniale wyrzeźbiony tors, podkreślony przez kilka włosków, umięśnione barki i silne uda. „A ta szyja... tak biała... tak nieskazitelna...” Mężczyzna miał prosty kark, który aż się prosił, żeby go pieścić.

Zaczerwieniła się i przygryzła wargi. Ten chłopak ją niepokoił, odkąd został zatrudniony przez służby miejskie. Codziennie obserwowała ulicę i gdy tylko widziała, że taszczy gdzieś w pobliżu swoje narzędzia, chowała się za zasłonkami, żeby mu się potajemnie przyglądać. Wszystko się w niej napinało, gdy się pojawiał. Wzbudzał w niej nieodpartą żądzę. Oddychała ciężko, wijąc się. To niepojęte! Musiała sięgnąć pamięcią do czasów, kiedy miała trzynaście lat, żeby odnaleźć równie silne doznanie – wtedy chodziło o jej kuzyna Denisa, rudzielca z szerokimi, mlecznobiałymi ramionami. Zapierało jej dech, gdy patrzyła na kortach tenisowych, jak gra. Dowiedziała się, że ogrodnik ma na imię Hippolyte. Rzadkie imię, odpowiednie dla wyjątkowego człowieka. Od czasu do czasu, żeby móc przejść obok niego, schodziła na dół pod pretekstem zakupów. Kiedy go mijała, pozdrawiał ją wesoło, co tak ją wyprowadzało z równowagi, że z trudem bąkała w odpowiedzi jakiś prosty zwrot grzecznościowy, a potem uciekała, przyśpieszając kroku. Nieraz marzyła, że przynosi mu zimne piwo, ale to wydawało jej się wyczynem ponad siły. Tak bardzo jej się podobał, że dezorganizował jej życie: gdy tylko czuła jego obecność, traciła całą pewność siebie.

„On się wcale nie zmienia... Nic mu się nie daje we znaki... Chociaż tak! Jest mniej smagły niż w zeszłym roku...”

Zaśmiała się z własnej głupoty... Oczywiście, że był mniej smagły, bo dopiero kończyła się zima! Może pogoda dopiero dzisiaj pozwoliła mu zdjąć koszulę? Popatrzyła na niego z czułością: przekonana, że rozbiera się po raz pierwszy, wzruszyła się na myśl, że to białe ciało, które przez długie miesiące było chronione przed chłodem przez wełniane tkaniny, wystawia się na promienie słońca. Ta scena nabierała sakralnego charakteru inicjacji. Hippolyte stawał się bojaźliwą dziewicą poświęcającą się nowemu życiu... Przenikając przez szyby, Patricia zmieniła się w słońce, które pieściło tę nową podrażnioną skórę, w powietrze, które oplatało jego tors, łaskotało go i przyprawiało o dreszcze.

Hippolyte wyrwał mniszka, potem podniósł się, bardzo przygarbiony, żeby przyjrzeć mu się pod światło.

„Co za pośladki!”

Zadrżała, zaszokowana, że sformułowała w myślach ten okrzyk.

Wewnętrzny głos nie ustępował: „Rzeczywiście, co za piękne pośladki!... Patricio!... Przecież to prawda. Kobiety patrzą na męskie pośladki. Ja mogę to przyznać, bo już wypadłam z obiegu”.

Westchnęła z zadowoleniem: właśnie zyskała dwie cechy – śmiałość i nietykalność. Od tej chwili będzie się wyrażała bez skrępowania. Tak, miała prawo myśleć o wszystkim, bo działała w sposób bezstronny. Już jej nie groziło, że popadnie w groteskowość, gdyż będąc widzem, pozostawała na marginesie. Przedtem musiała okazywać rezerwę wdowy, godność mieszczki, która nie oddaje się pierwszemu lepszemu dzikusowi. Gorzej, musiała ukrywać, jak bardzo Hippolyte ją fascynuje, bo w przeciwnym wypadku naraziłaby się na wysłuchiwanie – od innych i przede wszystkim od siebie samej – że nie może starać się go przyciągnąć, bo różnica wieku, środowiska i doskonałości sprawia, że są dla siebie obcy. Krótko mówiąc, dopóki próbowała uwodzić, dopóty jej pożądanie Hippolyte’a ją ośmieszało. Rezygnując z tego, mogła go podziwiać do woli i rzucać komentarze, na jakie tylko miała ochotę. Co za rozkosz...

Chwytając taczki i podnosząc je energicznym szarpnięciem, Hippolyte zapuścił się pod drzewa i znalazł się w tej części placu, która była niedostępna dla oczu Patricii.

Wzruszyła ramionami i wróciła do kuchni. Przechodząc przez przedpokój, zauważyła kopertę w kolorze świeżego masła, dziwnie wyglądającą wśród rachunków, które Albane położyła na stole. Otworzyła ją i przebiegła wzrokiem treść:

„Piszę tych kilka słów po prostu po to, by Ci powiedzieć, że Cię kocham. Podpisane: Ty wiesz kto”.

Przeczytała wiadomość cztery razy, a potem opadła na najbliższy fotel.

– Nie! Nie!

Ten list ją przerażał.

– Już nie chcę. Nigdy więcej.

Z oczu trysnęły jej łzy.

– Dla mnie miłość jest skończona! Skończona, rozumie pan? Skończona! Słyszy pan?

Krzyczała na całe gardło.

Nie wiedziała, kto przysłał jej tę wiadomość ani do kogo mówi, ale jednego była pewna: nigdy nie otworzy serca miłości.

6

– Chodźcie, dzieci, pośpieszcie się!

François-Maxime de Couvigny, siedzący za kierownicą samochodu terenowego, wychylił się przez drzwi w kierunku domu pod numerem 6, którego drzwi wejściowe były otwarte. Inni na jego miejscu użyliby klaksonu, ale młody bankier uważał, że trąbienie poza wyjątkowymi sytuacjami jest oznaką prostactwa.

Z luksusowej willi wyszła czwórka jasnowłosych dzieci, zbiegła po schodach z podestu i wskoczyła do samochodu. Trzy dziewczynki usadowiły się z tyłu, a chłopiec, chociaż najmłodszy, wspiął się na siedzenie obok ojca z dumą kogoś, kto pomimo swych siedmiu lat, długich włosów, wątłej sylwetki i cienkiego głosu, dzieli z nim status mężczyzny.

Na progu z białego kamienia pojawiła się Séverine, ubrana na beżowo, z włosami spiętymi seledynową przepaską. Wystawiając się do słońca, oparła się o framugę, żeby popatrzeć na odjazd rodziny.

– Co jest, nie widzicie mamy? – zawołał François-Maxime.

Dzieci natychmiast odwróciły się w stronę matki, machając do niej zamaszyście, z dużą przesadą, jakby krzyczały w języku migowym.

Szykując się do wyjechania z szeregu zaparkowanych samochodów, François-Maxime de Couvigny zauważył na placu d’Arezzo ogrodnika w szortach, z nagim torsem, sprzątającego trawnik. Widok tej zjawy sprawił, że zmarszczył brwi, a oczy zaszły mu mgłą.

Z zadumy wyrwał go piskliwy głos dochodzący z prawej strony:

– Masz rację, że się złościsz, tato.

– Co?

– To nie w porządku. Hippolyte źle robi.

François-Maxime popatrzył uważnie na syna.

– O czym ty mówisz, Guillaume?

– No, o Hippolycie, ogrodniku! Nie powinien tak chodzić w mieście. Na ulicy trzeba być zawsze ubranym. Tak mówiła babcia w lecie w Saint-Tropez.

Gwendoline, jego starsza siostra, dorzuciła z tylnego siedzenia:

– Chyba pamiętam, że powiedziała to do ciebie, Guillaume, kiedy chciałeś się wybrać na rynek w kąpielówkach.

Guillaume pogroził siostrze, niezadowolony:

– Mnie powiedziała to tylko raz, ale ludzie nadal się źle zachowywali przez całe lato.

– Brawo, Guillaume – wtrącił się François-Maxime de Couvigny. – To dobrze, że zrozumiałeś za pierwszym razem.

Ponownie rzucił okiem na Hippolyte’a – który w niestosowny sposób prezentował swoją klatkę piersiową i uda – wzruszył ramionami i odjechał, mijając powoli służbową limuzynę z przyciemnionymi, pancernymi szybami, zaparkowaną w drugim szeregu, w której akurat znikał Zachary Bidermann, jedna ze sław dzielnicy. Potem skręcił w aleję Moliera.

– No więc, dziewczynki, jakie macie dzisiaj lekcje?

Dziewczynki odpowiadały po kolei, od najmłodszej do najstarszej, wyliczając czekające je przedmioty.

François-Maxime de Couvigny prawie ich nie słuchał, tyle tylko, żeby zachęcić je do kontynuowania rozmowy. Był zachwycony, czując się tyleż widzem, co aktorem grającym w scenie, którą przeżywał. Obserwował córki w lusterku wstecznym, dziewczęta o jasnej cerze, idealnym uzębieniu, równo podciętych włosach, ubrane w sposób, który wskazywał na zamożność ich rodziny, zbytnio jej nie podkreślając. Wypowiadały się płynną, staranną francuszczyzną, używając odpowiednich, dobrze dobranych słów i stosując nienaganną składnię. Nawet ich dykcja była staranna i dokładna, co świadczyło o dobrym wykształceniu. No i przede wszystkim zdradzały zachwycające podobieństwo fizyczne: chociaż były w wieku dwunastu, czternastu i szesnastu lat, miały identyczny kształt twarzy, kasztanowe oczy, delikatny nos, długą szyję osadzoną na szczupłym tułowiu. Nie ulegało wątpliwości, że wyszły z tej samej formy, co oznaczało prawe pochodzenie i przynależność do solidnego rodu. Zdaniem François-Maxime’a de Couvigny nie było nic równie bulwersującego, jak rodzeństwo złożone z niepodobnych do siebie istot. W takim wypadku podejrzewał albo słabość genów, albo obawiał się, że matka poczęła tych różnorodnych osobników z kilkoma mężami. Widząc dzieci państwa Couvigny, dochodzono do wniosku, że ich rodzice nie zbłądzili podczas wykonywania obowiązków małżeńskich: były reklamą mężowskiej stałości. Tylko Guillaume miał inne rysy niż siostry, ale to tylko lepiej, bo przecież był chłopcem.

Na czerwonym świetle podobny czarny samochód terenowy – typowy pojazd zamożnej brukselskiej burżuazji – zatrzymał się na lewo od niego, na jego wysokości.

– Och, spójrzcie, to są Morin-Dupontowie! – wykrzyknęła Gwendoline.

Dzieci państwa Couvigny zaczepiały dzieci Morin-Dupontów należące do innego plemienia o identycznych rysach, złożonego tym razem z trzech chłopców i dziewczynki, a więc chodziło o dokładnie odwrotną symetrię.

François-Maxime de Couvigny pozdrowił Pascaline Morin-Dupont, która prowadziła samochód. Odpowiedziała mu uprzejmym wyrazem twarzy.

François-Maxime poczuł mrowienie na karku. Wiedział, że się jej podoba. Oczy mu zabłysły, gdy na nią patrzył. Bardzo mu zależało, aby jej pokazać, że i ona mu się podoba.

W efekcie źrenice zaszły im mgłą i przyglądali się sobie trochę zbyt długo, trochę zbyt intensywnie.

– Tato, zielone! – krzyknął Guillaume, jakby chodziło o rzecz największej wagi.

Na ustach François-Maxime’a zarysował się smutny uśmiech przeznaczony dla kobiety za kierownicą, grymas, który znaczył: „Jaka szkoda, że między nami to niemożliwe!”.

Ona przyznała to na swój sposób, opuszczając ramiona.

Ponownie ruszyli z miejsca.

Nie odzywając się do siebie ani słowem, w związku z czym dzieci nie zauważyły łączącej ich nici porozumienia, François-Maxime de Couvigny i Pascaline Morin-Dupont przeżyli kilka cudownych sekund, takich, podczas których mężczyzna i kobieta rozumieją, że się sobie podobają, a równocześnie rezygnują z romansu. Właśnie powiedzieli sobie, że są piękni, ale że jednak pozostaną wierni swoim partnerom.

Ich samochody rozjechały się w różne strony, bo dzieci państwa Morin-Dupont uczyły się we francuskim liceum w Brukseli, a dzieci państwa Couvigny w szkole Decroly’ego.

François-Maxime pomyślał o swojej żonie: przed chwilą wydała mu się śliczna, kiedy tak stała oparta o framugę, oślepiona słońcem. Śliczna i smutna... W ciągu ostatnich miesięcy, gdy kilka razy zaskoczył Séverine w chwili, kiedy nie podejrzewała, że ktoś na nią patrzy, zauważył u niej chorobliwą melancholię, coś w rodzaju skupienia się na nieznanej trosce. Czy to wiek? Zbliżanie się do czterdziestki? Może powinien jej sprawić jakiś prezent... A gdyby tak kupił jej tę torebkę z lśniącej kasztanowej skóry, którą tak się zachwycała w sobotę? Od razu chciał jej ją sprezentować, ale się sprzeciwiła, uważając, że to śmieszne, aby mąż spełniał jej najdrobniejsze zachcianki. Pogodził się z tym, zwłaszcza że torebka kosztowała krocie... Ani ona – bogata z domu – ani on – bogaty dzięki stanowisku – nie wiedzieli, co to ograniczenia finansowe, ale oceniali ceny w kategoriach moralnych: suma albo wydawała się nadużyciem, albo nie.

Na następnym czerwonym świetle, podczas gdy najstarsza Gwendoline wyjaśniała siostrom, czego się nauczyła na zajęciach teatralnych, przez zebrę przeszło dwóch trzydziestolatków, którzy trzymali się za ręce.

„Co za brzydale! Jak śmią wychodzić na ulicę, skoro są tak paskudni!”

Przyjrzał się ich zniszczonej cerze, zwiotczałym ciałom, szerokim miednicom na krótkich nogach, brzuchom napęczniałym od piwa pod czarnymi T-shirtami, zielono-niebieskim wzorom na ramionach, kolczykom.

„Ach, te tatuaże! I te kółka w uszach czy w nozdrzach! Bydło! Oznakowani, jakby należeli do stada krów! Co za nędza...”

Oczywiście on, ze swym żylastym ciałem, które zyskało na wartości dzięki nienagannym garniturom szytym na miarę, rasowym ciałem o szybkich, oszczędnych ruchach, kojarzył się z innym światem, światem wielkiej finansjery i zimnych drapieżców, którzy, nawet gdy zabijają, pozostają wyrafinowani i uprzejmi.

„No i ta potrzeba afiszowania się! Czy koniecznie musimy wiedzieć, że ci dwaj sypiają ze sobą? To niemiłosierne zmuszać człowieka do wyobrażania sobie dwóch pieprzących się kaszalotów!”

Krzywiąc się, sapnął z dezaprobatą.

Gdy poczuł na sobie pytające spojrzenie Guillaume’a, zrozumiał, że zapomniał ruszyć w chwili, kiedy światło zmieniło się na zielone – co zdaniem dziecka stanowiło kryterium dobrego kierowcy – i zareagował.

Auto nadal poruszało się w majestatycznym tempie, aż do szkoły.

François-Maxime wysiadł z samochodu, ucałował dzieci, życząc im miłego dnia, popatrzył, jak dochodzą do bramy, i zaczekał, aż znikną wewnątrz budynku, dumny ze swojej rodziny. Potem znów wsiadł do samochodu i pojechał, już szybciej, do Le Bois de la Cambre.

Zaparkował na ulicy Vert-Chasseur, na skraju lasku, wyjął sportową torbę i energicznym krokiem przeciął brukowany dziedziniec ośrodka jeździeckiego La Selle Royale. Zachwycał go ten nerwowy chaos: rżenie, szuranie, parskanie, stukot podków. Chociaż gustował wyłącznie w subtelnych zapachach, przepadał za ciężką wonią końskiego nawozu zapowiadającą czekające go przyjemności.

Pozdrowił przemęczonych pracowników i skierował się do pomieszczenia służącego za przebieralnię, przechowalnię albo skład. Rozebrał się tam, zmienił skarpety, włożył bryczesy, koszulkę polo i wysokie buty uszyte na miarę.

Gdy François-Maxime szukał wieszaka na garnitur, do pomieszczenia wpadł Edmond Platters, jeździec.

– Dzień dobry, François-Maxime!

– Dzień dobry, Edmond.

– Bawią mnie te twoje dziwactwa starego kawalera.

François-Maxime poczuł, że dreszcz przechodzi mu po plecach. Nie tylko nie znosił spoufalania się, ale nie cierpiał wszelkich kpin pod swoim adresem.

Edmond ciągnął dalej drwiącym tonem:

– Skąd ta mania przebierania się? Nie mógłbyś tu przyjeżdżać w stroju do konnej jazdy, jak każdy?

– Przede wszystkim po przejażdżce nie wracam do domu, jadę do swojego banku, gdzie pracuję do dwudziestej.

Postarał się dobitnie powiedzieć „swojego” banku, bo wiedział, że Edmond często miewa kłopoty finansowe. Potem odwrócił się i dodał ze spokojem:

– Powiedz mi, Edmond, gdy jedziesz na basen, wychodzisz z domu w kąpielówkach?

Dostawszy po nosie, Edmond mruknął coś i wyszedł.

François-Maxime dokończył staranne układanie garnituru, butów i skarpetek, poirytowany spostrzeżeniem, że gdy mężczyźni spotykają się w przebieralni, pozwalają sobie na poufałość.

Już miał wyjść z pomieszczenia, gdy zauważył, że wypadła mu koperta, którą pół godziny wcześniej wyjął ze skrzynki. Wsunął ją do kieszeni, obiecując sobie, że przeczyta list w czasie przejażdżki.

Skierował się do boksów, złożył wyrazy szacunku szefowi stajennych, a potem podszedł do Belli, swojej gniadej klaczy, którą stajenny zdążył już wyczyścić i osiodłać. Założył jej wędzidło i pogłaskał po czole. Bella miała drobną głowę osadzoną na szerokich łopatkach. Zmrużyła oczy pod wpływem jego pieszczot.

W końcu jej dosiadł. Wysoko uniesiony ogon zwierzęcia smagnął powietrze i razem opuścili teren ośrodka jeździeckiego.

O tej porze po alejkach lasku przechadzali się nieliczni spacerowicze. Jakaś starsza pani ciągnęła na smyczy sparaliżowanego pudla. Dalej młody, wesoły Arab wyprowadzał psy bez smyczy, kundle, które odbierał rano od właścicieli i prowadził na spacer całą zgrają.

Gdy François-Maxime minął już korty tenisowe i zostawił za sobą dawny hipodrom, skręcił na ścieżkę, po której wolno było jeździć konno, a potem, opuszczając Le Bois de la Cambre, tę enklawę zieleni w mieście, znalazł się w ogromnym lesie Soignes i ruszył galopem na siedząco.

Jego uda drgały w zetknięciu z górą mięśni. Wydając polecania bez krzyków, jednostajnym, niemal cichym głosem, pozwolił zwierzęciu zapomnieć, że on siedzi w siodle, zdołał się zlać w jedną całość z Bellą.

Na rozdrożu, rozejrzawszy się dokoła, żeby sprawdzić, czy nikt nie widzi, zjechał z trasy jeździeckiej, podążając ścieżką zarezerwowaną wyłącznie dla pieszych.

Po pokonaniu trzech ostrych zakrętów wjechał między drzewa i dostrzegł sylwetki samotnych mężczyzn, którzy przechadzali się z rękami na plecach.

Przejechał jeszcze kawałek, a następnie, sto metrów od pierwszych spacerowiczów, zeskoczył na ziemię i przywiązał konia do drzewa. Potem przeszedł pięć czy sześć kroków przez las i oparł się nonszalancko o pień masywnego dębu.

Chwilę później pojawił się dwudziestoletni chłopak w białym T-shircie. Z pięściami wciśniętymi w kieszenie dżinsów podziwiał konia, a potem dostrzegł jego właściciela i podszedł bliżej, przestępując z nogi na nogę, wahając się, czy pokonać ostatnie metry dzielące go od François-Maxime’a.

Ten posłał mu posępne spojrzenie.

Chłopak zawahał się, przestraszony, nie mając pewności, czy może iść dalej. Wówczas François-Maxime wsunął palce pod koszulkę polo, głaszcząc się zmysłowo po klatce piersiowej i wystawiając twarz do słońca, które prześwitywało przez liście, zachwycony, jakby chłopaka tam nie było.

Młodzieniec znieruchomiał, spojrzał pożądliwie na François-Maxime’a, kilkakrotnie zwilżył językiem usta, sprawdził, czy nikt nie zmierza w ich kierunku, i podszedł do niego.

Ich biodra przywarły do siebie. Potem chłopak sięgnął do rozporka François-Maxime’a i rozpiął go. Bez słowa, zadowalając się westchnieniami, które zdradzały stopień ich satysfakcji, każdy z nich zajął się członkiem drugiego.

François-Maxime obserwował drogę. Niezależnie od tego, czy był tym, który pożądał, czy tym, którego pożądano, uwielbiał napięcie towarzyszące niebezpieczeństwu: nie tylko oddawał się zakazanym miłostkom, ale robił to w plenerze, dzięki czemu dochodziła przyjemność wynikająca z występku. Cóż za kontrast w porównaniu z przytulną sypialnią, w której odnajdywał Séverine i bardziej przewidywalne pieszczoty! Tutaj, na łonie przyrody, było rześkie powietrze, był zapach humusu, wrzosów, wiosny, dzikiej zwierzyny i możliwość, że nadejdzie jakiś intruz. Istniało również ryzyko, że nagle pojawi się strażnik leśny. Albo policjant. Kto wie?

Charczeniem i przyśpieszonym oddechem François-Maxime zasygnalizował, że zaraz będzie miał orgazm. Chłopak zrozumiał i dotarł do celu w tym samym czasie.

Wyciszyli się.

Z leśnego poszycia poderwał się kos.

Czując, że jej pan do niej wraca, Bella zarżała przeciągle, niecierpliwiąc się, kiedy będzie mogła rozprostować nogi.

François-Maxime był zadowolony: zapowiadał się udany dzień.

Chłopak wstał, poprawił ubranie i uśmiechnął się nieznacznie. W odpowiedzi François-Maxime posłał mu życzliwe spojrzenie.

Potem chłopak mruknął:

– Mam na imię Nikkos.

François-Maxime zamknął na moment powieki. Nienawidził tej idiotycznej manii przedstawiania się, jaką mają mężczyźni. W ukradkowych spotkaniach przyjemna była właśnie ich ukradkowość, to, że ciała czerpią radość z dala od komedii odgrywanej przez społeczeństwo.

Chłopak wpatrywał się w niego błagalnie dużymi oczami, czekając na odpowiedź.

François-Maxime szepnął:

– A ja Maxence.

Chłopak przyjął to imię jak cenny podarunek.

Nikkos chwycił dłoń François-Maxime’a i wyszeptał nieśmiało:

– Do zobaczenia, Maxence.

– Cześć!

François-Maxime podszedł do Belli, pogłaskał ją po pysku, odwiązał, wskoczył na siodło i odjechał. Nie znosił postkoitalnych czułości. Tego rodzaju przesłodzone gesty mogły po fakcie popsuć doznaną przyjemność. Jeśli chodzi o uczucia, miał ich pod dostatkiem w domu, z Séverine i z dziećmi. Nie należało wszystkiego mieszać.

Gdy tylko on i jego wierzchowiec ponownie znaleźli się na alejkach przeznaczonych do jazdy konnej, odprężył się, zapomniał o niedawnych przeżyciach i obejmując długimi nogami boki zwierzęcia, pomyślał o swojej pracy. Przygotował kilka strategicznych planów dotyczących bieżących spraw, delektował się jasnością swojego umysłu i cieszył się na myśl o wspaniałym dniu, który go czekał.

Dzięki kartonowemu rożkowi koperty, który uwierał go w biodro, zorientował się, że nie otworzył porannego listu. Odpieczętował go i przebiegł wzrokiem:

„Piszę tych kilka słów po prostu po to, by Ci powiedzieć, że Cię kocham. Podpisane: Ty wiesz kto”.

Zaśmiał się cicho.

– Ach, Séverine...

Uśmiechając się do widnokręgu, obwieścił głośno gałązkom ocieniającym alejki:

– Ależ ja także cię kocham, moja droga!

Zachwycony, chowając liścik do kieszeni, postanowił, że poświęci dwadzieścia minut ze swojego czasu pracy, żeby pójść kupić tę przesadnie drogą torebkę, którą żona zauważyła w sklepie przy alei Louise. Ostatecznie słusznie jej się należała.

7

– Dwieście czterdzieści dwa euro! Wyobraża to sobie pani? Dałam mu dwieście czterdzieści dwa euro zaliczki, żeby mi zrobił stolik nocny!

Ciągnąc nitkę swojej wyszywanki, panna Beauvert prawie nie zwracała uwagi na lamenty Marcelle. Uważała, żeby nie popsuć haftowanej róży, zadowalając się pobieżnym słuchaniem, bo cokolwiek by się działo, paplanina konsjerżki biegła dwutorowo: kobieta narzekała i mówiła o pieniądzach

– Mówię pani, ten stolik nocny jest mi potrzebny! Dlatego że zmieniałam materac. Z powodu mojego Afgana. Te dwieście czterdzieści dwa euro dałam swojemu synowi. Dwieście czterdzieści dwa euro to bądź co bądź spora suma jak za cztery kawałki drewna!

Marcelle potrząsnęła ciężkimi aksamitnymi fałdami, a potem trzepnęła je za karę, że przyciągają kurz.

– Dwieście czterdzieści dwa euro do łapy, a teraz on mi mówi, że ma co innego na głowie.

– A co takiego, moja droga Marcelle?

– Żeniaczkę!

Marcelle gniewnie odesłała zasłony na swoje miejsce, przy ścianie. Potem przeszła przez pokój niczym rozwścieczony bawół.

Panna Beauvert drgnęła, gdy dotarło do niej to, co jej wyjawiła Marcelle.

– Pani syn się żeni?

– Tak. I przez to ten jaśnie pan już nie majsterkuje. Ach, mogę sobie teraz czekać na swój stolik nocny... A moje dwieście czterdzieści dwa euro zapadły się pod ziemię.

Jeszcze raz powtórzyła „dwieście czterdzieści dwa euro” i zniknęła w kuchni.

Panna Beauvert chciała pójść za nią, ale się rozmyśliła. Wolała dokończyć płatek bladoróżowej róży i przede wszystkim zaczekać, aż Marcelle sama wróci pogderać.

Panna Beauvert podniosła oczy ku niebu. Jak Marcelle ustalała listę swoich priorytetów? Żeby przedkładać dwieście czterdzieści dwa euro i stolik nocny nad małżeństwo syna? Cóż za tępy umysł! Widziała tylko to, co było na jej poziomie. Poziomie przysadzistej kobiety na krótkich nogach, z niskim czołem.

– Sergio! Sergio!

– Tak, kochanie, masz rację – westchnęła panna Beauvert.

– Sergio! – nie dawał za wygraną głos.

Panna Beauvert podeszła do lśniącej papugi, otworzyła klatkę, włożyła do środka rękę i zaproponowała ptakowi wyjście na zewnątrz.

Papuga chwyciła swymi ośmioma palcami palec serdeczny panny Beauvert, pozwoliła się wyjąć zza kratek i ocierała się o jej sweter z angory.

– Sergio!

Pieszczoty się nasiliły. Nienasycony ptak z haczykowatym dziobem wiercił się pod jej dłonią, jakby każdy dotyk nasilał jego pożądanie.

– Ty mnie rozumiesz, Koperniku!

Kopernik przestąpił z nogi na nogę.

W tym momencie ponownie zjawiła się Marcelle, z obwisłą dolną wargą, wytrzeszczonymi oczami i szyją wciśniętą w krępy tułów, równie urocza jak pitbull.

– Tak, proszę sobie wyobrazić, że ten spryciarz się żeni. Nie pytając mnie o zdanie.

– Chyba jest pani zadowolona?

– Z czego?

– Czy ja wiem... że jest zakochany... że w końcu znalazł kobietę swojego życia...

– Tego pewnie szukał. Ale czy znalazł...?

– Ona się pani nie podoba?

– Nie wiem. Nie przedstawił mi jej.

– Jak to?

– No tak. On nie chce, żeby to było u mnie. Chce, żeby to się odbyło poza domem.

Panna Beauvert przyznała rację synowi. Lepiej było nie straszyć dziewczyny, przyprowadzając ją do stróżówki, którą zajmowała Marcelle. Ta klitka śmierdziała porami albo kapuśniakiem. Wystrój ograniczał się do składowiska okropnych bibelotów, drewnianych kogutków, porcelanowych spanieli, pluszowych kotków, kalendarzy pocztowych, barometrów z Wogezów, zegarów z kukułką, a fotele, komody i stoły przystrojono serwetkami robionymi na szydełku. Panna Beauvert nie była przekonana co do czystości tego wszystkiego, mimo że Marcelle bardzo porządnie sprzątała u innych. Nawet jeśli narzeczona pochodziła z biednej rodziny, mogła mieć dobry gust.

– Sergio! – zaskrzeczała papuga, którą panna Beauvert przez chwilę zaniedbywała.

Kobieta znów zaczęła majstrować przy jej twardej głowie.

Marcelle przystąpiła do energicznego pucowania telewizora. Traktowała ten sprzęt w sposób uprzywilejowany, uważając, że jest bardzo ważnym elementem każdego ogniska domowego.

– Maniak z tego pani Kopernika.

– Słucham?

– Ciągle powtarza „Sergio”.

Panna Beauvert uniosła się gniewem:

– Kopernik nie jest maniakiem, lecz telepatą.

– Kim?

– Telepatą.

Ciąg dalszy dostępny w wersji pełnej.

Część druga
Magnificat

Część trzecia
Responsorium

Część czwarta
Dies irae

Tytuł oryginału

Les perroquets de la place d’Arezzo

Copyright © Editions Albin Michel – Paris 2013

Copyright © for the translation by Łukasz Müller

Projekt okładki

Katarzyna Borkowska, kb-design@o2.pl

Fotografia na pierwszej stronie okładki

Copyright © Vanessa Ho/Trevillion Images

Opieka redakcyjna

Ewa Bolińska-Gostkowska

Julita Cisowska

Aleksandra Kamińska

ISBN 978-83-240-2682-1

Książki z dobrej strony: www.znak.com.pl

Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 30-105 Kraków, ul. Kościuszki 37

Dział sprzedaży: tel. 12 61 99 569, e-mail: czytelnicy@znak.com.pl

Plik opracował i przygotował Woblink

woblink.com