Mówią Wieki – e-wydanie – 2/2018

„Mówią wieki” to miesięcznik historyczny, który ukazuje się nieprzerwanie od 1957 r. Naszą misją jest popularyzowanie historii w oderwaniu od bieżącej polityki i taniej sensacji. Od początku, aż do dziś redaktorami i autorami są głównie polscy i zagraniczni naukowcy – historycy i specjaliści z nauk pokrewnych. Nasza redakcja nadzoruje merytoryczną stronę tekstów, dba o przystępność języka i atrakcyjną oprawę graficzną. Kierujemy nasze publikacje do prawdziwych miłośników historii i tych, którzy naszą wiedzę chcą przekazać następnym pokoleniom.

O spożywaniu trunków w dawnej Polsce znajdziemy tu dwa artykuły. Jagiełło i wino Macieja Badowicza oraz Emila Kalinowskiego Z alkoholowych dziejów drobnej szlachty podlaskiej: Już piętnastowieczny pisarz, późniejszy papież Pius II, zarzucał Polakom i w ogóle Słowianom nadmierne opilstwo. Autor stara się odpowiedzieć czy ta opinia jest uzasadniona na przykładzie obyczajów szlacheckich na początku epoki nowożytnej.

Po bezpotomnej śmierci Elżbiety I Tudor na angielski tron wstąpił Jakub z dynastii Stuartów. W ten sposób Anglia i Szkocja połączone zostały unią personalną. Jednak na unię realną obu krajów, czyli brytanizację trzeba było poczekać wiek. Wokół tego tematu koncentruje się kilka artykułów najnowszego numeru. O ewolucji brytyjskiego systemu politycznego  pisze Michał Leśniewski. O królu Jakubie pisze Tomasz Bohun w artykule Jestem mężem, a cała wyspa jest moją prawowitą żoną, natomiast amerykański historyk Frank Harris o Irlandczykach i Anglikach. Gabriela Fesnak opowiada o spisku prochowym, czyli o próbie wysadzenia w powietrze londyńskiego parlamentu. Dużo późniejszych czasów dotyczy tekst Antoniny Łuszczykiewicz  o rywalizacji Rosji i Wielkiej Brytanii w Azji Środkowej.

Jak w XIX wieku amerykańska gospodarka prześcignęła brytyjską pokazuje prof. Michał Kopczyński. Za przykład posłużyła mu organizacja pracy przy produkcji szpilek, towaru wówczas bardzo poszukiwanego: amerykański sposób produkcji nadal stanowi fundament nowoczesnego przemysłu i produkcji masowej.

 Łukasz Czarnecki ( Obcy we własnym kraju) pisze o Stanach Zjednoczonych po ataku na Pearl Harbor: Prawie 110 tys. Amerykanów wywieziono z ich domów i internowano w urągających ludzkiej godności obozach. Jedyną ich winą było to, że mieli japońskie korzenie. Bardzo osobiste impresje z filmu Czas Apokalipsy, a zwłaszcza jego ścieżki dźwiękowej prezentuje Piotr Korczyński.

Powszechne jest nawiązywanie do okrągłych rocznic, ale chyba tylko redakcja „Mówią wieki” pamiętała o 2000–leciu śmierci Tytusa Liwiusza (tekst prof. Stabryły). Poniekąd też rocznicowy jest krótki artykuł Zawszone życie Piotra Szlanty, bo dotyczy I wojny, ale porusza  mało znany jej aspekt wszy – jedną z głównych plag trapiących wojsko.

W tym numerze redakcja we współpracy z Narodowym Bankiem Polskim rozpoczyna nowy cykl Z dziejów gospodarczych Polski. W tym roku upływa 190 lecie powstania polskiej bankowości centralnej, toteż krótkie kompendium wiedzy na ten temat pióra prof. Wojciecha Morawskiego rozpoczyna tekst o Banku Polskim. W następnym artykule czytamy : W drugiej połowie XIX wieku Polacy, pozbawieni własnego państwa, nie posiadali również własnego banku centralnego, funkcjonując w trzech państwach zaborczych, mieli okazję poznać i porównać trzy bardzo różne systemy. Kumulacja tych doświadczeń zaowocowała po odzyskaniu niepodległości. W dwóch następnych tekstach historyk z SGH rozwija tę tezę: Polska Kasa Pożyczkowa i wielka inflacja oraz Reformy Władysława Grabskiego. Przeczytamy tu również o dwóch wybitnych, acz zapomnianych ekonomistach Stanisławie Głąbińskim i Leopoldzie Caro.