Mówią Wieki – e-wydanie – 9/2018

„Mówią wieki” to miesięcznik historyczny, który ukazuje się nieprzerwanie od 1957 r. Naszą misją jest popularyzowanie historii w oderwaniu od bieżącej polityki i taniej sensacji. Od początku, aż do dziś redaktorami i autorami są głównie polscy i zagraniczni naukowcy – historycy i specjaliści z nauk pokrewnych. Nasza redakcja nadzoruje merytoryczną stronę tekstów, dba o przystępność języka i atrakcyjną oprawę graficzną. Kierujemy nasze publikacje do prawdziwych miłośników historii i tych, którzy naszą wiedzę chcą przekazać następnym pokoleniom.

Temat miesiąca Niemcy w Polsce, Polacy w Niemczech to opowieść o wymianie kulturowej między dwoma krajami od czasów średniowiecza do przedednia I wojny światowej. Antagonizm, to tylko jeden z aspektów stosunków między Polską a Niemcami – i to wcale nie dominujący w ostatnim tysiącleciu.

Opowieść zaczyna  się od artykułu o osadnictwie na prawie niemieckim w Polsce. Nieco dalej Peter Oliver Loew pisze o polskiej emigracji zarobkowej do Niemiec: przez stulecia kierunkiem emigracji był Wschód, gdzie ludzie mieli możliwość szybszego awansu. W XIX wieku tendencja się odwróciła.  O Polakach w Berlinie w tym okresie pisze Basil Kerski. Przeczytamy też o polskiej kolonii artystycznej ( z Gierymskim na czele) w Monachium i pruskich Radziwiłłach.

 Edmund Kizik analizuje niejednoznaczną rolę Gdańska w dawnej Rzeczpospolitej. W wywiadzie udzielonym redakcji profesor Krzysztof Mikulski rozstrzyga kwestię czy Kopernik był Polakiem czy Niemcem.  Ważną sprawę – stosunku Prusaków i Niemców do powstania listopadowego porusza Piotr Szlanta w tekście Buntownicy czy apostołowie wolności?

Historia Polski i Niemiec jest również tematem najnowszego odcinka cyklu Z dziejów gospodarczych Polski powstającego we współpracy z Narodowym Bankiem Polskim. Jednak kontekst jest zdecydowanie odmienny. Miłosz Niewierowicz pisze o zwycięskim Powstaniu wielkopolskim 1918 – 1919. Natomiast Mateusz Ratyński w artykule Polsko-niemiecka rywalizacja gospodarcza w Wielkopolsce w XIX wieku podkreśla: Przez ponad stulecie mieszkańcy Wielkopolsce wykształcili w sobie najlepsze cechy – zaradność i pracowitość, dzięki którym zdołali wytrwać w polskości mimo ostrej germanizacji. Na oddzielną uwagę zasługuje biogram polskiego ekonomisty Stefana Zweiga ( ur. 1896 r. ), jego poglądy określane niegdyś jako neoliberalizm nie mają wiele wspólnego z doktryną Miltona Friedmana, bo choć był zwolennikiem wolnego rynku, to jego wrażliwość na ubóstwo i proponowane mu przeciwdziałanie były rodem z idei socjalistycznych.

W kolejnej odsłonie comiesięcznego cyklu 100 lat polskiej techniki zbrojeniowej ukazującej się pod patronatem Polskiej Grupy Zbrojeniowej temat jest pozornie mało spektakularny, ale niezwykle ważny dla poznania  zagadnienia: produkcja prochu i amunicji w II RP.  U progu niepodległości Polska pod tym względem była właściwie bezbronna – skazana prawie całkowicie na import! Wysiłek gospodarczy młodego państwa i myśl techniczna naszych inżynierów sprawiły, że pod koniec lat trzydziestych staliśmy się znaczącym eksporterem, a nasze produkty nie tylko nie ustępowały zagranicznym, ale w niektórych aspektach je przewyższały! Piszą o tym Marcin Wilczek i prof. Zbigniew Tucholski (IHN PAN).

Ponadto: dzieje wieży Zamku Warszawskiego i podróż historyczna po Brześciu i okolicach + oferta turystyczna!